PDA

توجه ! این یک نسخه آرشیو شده میباشد و در این حالت شما عکسی را مشاهده نمیکنید برای مشاهده کامل متن و عکسها بر روی لینک مقابل کلیک کنید : ◄تبــــــــــریز سیتی ((TƏBRİZ ŞƏHRİ))



صفحه ها : 1 [2] 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25

orhan-azar
Wednesday 21 July 10, 05:14 PM
[center:cf33428484]پله پله تا نابود کردن «اورمی گولی» [/center:cf33428484]
[center:cf33428484]آب دریاچه ارومیه باز هم کاهش یافت[/center:cf33428484]


ارک قالاسی - مدیرکل حفاظت محیط زیست آذربایجان غربی گفت : سطح آب دریاچه ارومیه در فصل تابستان امسال حدود 20 سانتی متر دیگر کاهش یافته است.

حسن عباس نژاد در نشست کارشناسی بررسی میزان برداشت آذربایجان غربی از منابع آبهای سطحی حوضه آبخیز دریاچـــــه ارومیه افزود : اکنون ارتفاع سطح آب دریاچه ارومیه 1271/8متر نسبت به سطح دریاهای آزاد است .

وی اظهار کرد : افزایش تبخیر آب در فصل گرما و کاهش ورودی آب از طریق رودخانه ها حوضه آبخیز مهمترین علل کاهش آب دریاچه ارومیه است .

مدیر عامل شرکت آب منطقه ای استان آذربایجان غربی هم در این نشست میزان حق آبه دریاچه ارومیه را سه میلیارد و 100 میلیون متر مکعب در سال اعلام کرد .

نقی کریمی گفت : حق آبه دریاچه ارومیه باید از رودخانه های استانهای آذربایجان شرقی ، آذربایجان غربی و کردستان تامین شود. عده ای وضعیت دریاچه ارومیه را بحرانی ارزیابی می کنند
http://arkqalasi.blogsky.com/1389/04/30/post-381/

orhan-azar
Wednesday 21 July 10, 09:15 PM
رتبه 27 ورزش آذربايجان شرقي در كشور!
مديركل: طي برنامه 5 ساله بايد به رده سوم صعود كنيم

خبرگزاري دانشجويان ايران - تبريز
سرويس: ورزشي - سازمان ورزش

مديركل تربيت بدني استان آذربايجان شرقي اعلام كرد: اين استان براساس اعلام رسمي سارمان تربيت بدني در سال گذشته در رتبه 27 استان هاي كشور قرار داشت.




به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) منطقه آذربايجان شرقي، سيد محمد شروين اسبقيان در مصاحبه مطبوعاتي خود، افزود: اين رتبه به هيچ عنوان در شان نام و آوازه آذربايجان شرقي در ورزش كشور نيست چرا كه اين استان در طول تاريخ افتخارات بسيار عظيمي براي كشور كسب كرده است.
وي خاطر نشان کرد: بر همين اساس و در جلساتي که با صاحب نظران و کارشناسان تربيت بدني تشکيل داديم، سند راهبردي و توسعه 5 ساله ورزش استان را براي پيشبرد ورزش و قرار گرفتن آن در بين سه استان برتر کشور، تدوين کرديم.



اسبقيان گفت: بر اساس اين سند راهبردي، براي پيشرفت ورزش استان در پنج سال آتي برنامه ريزي شده و زمينه هاي مختلف از جمله ورزش قهرماني، توسعه ورزش همگاني، توسعه زيرساخت هاي ورزشي، توسعه ساختار تشکيلاتي و منابع انساني مد نظر قرار گرفته است.



وي با بيان اينکه در زمينه توسعه زيرساخت هاي ورزشي، کارهاي خوبي در دست اقدام است، افزود: تا پايان سال 1388، سرانه ورزشي اداره کل تربيت بدني استان، 29 صدم متر مربع بود که با افتتاح 10 طرح ورزشي در هفته دولت، اين ميزان به 30 صدم متر مربع خواهد رسيد.



مدير کل تربيت بدني آذربايجان شرقي اظهار داشت: با احتساب اماکن ورزشي بخش خصوصي و دولتي، سرانه ورزشي استان، 44 صدم متر مربع مي شود که با اين ميزان نيز باز هم از برنامه توسعه عقب هستيم.



اسبقيان گفت : سرانه ورزشي شهرستان تبريز با 21 صدم متر مربع در پايين ترين حد استاني قرار دارد و براي افزايش اين ميزان، برنامه هايي در سند راهبردي به همين منظور تعريف شده است.





انتهاي پيام

nazli-daniz
Wednesday 21 July 10, 11:12 PM
رتبه 27 ورزش آذربايجان شرقي در كشور!
مديركل: طي برنامه 5 ساله بايد به رده سوم صعود كنيم


خبرگزاري دانشجويان ايران - تبريز
سرويس: ورزشي - سازمان ورزش

مديركل تربيت بدني استان آذربايجان شرقي اعلام كرد: اين استان براساس اعلام رسمي سارمان تربيت بدني در سال گذشته در رتبه 27 استان هاي كشور قرار داشت.




به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) منطقه آذربايجان شرقي، سيد محمد شروين اسبقيان در مصاحبه مطبوعاتي خود، افزود: اين رتبه به هيچ عنوان در شان نام و آوازه آذربايجان شرقي در ورزش كشور نيست چرا كه اين استان در طول تاريخ افتخارات بسيار عظيمي براي كشور كسب كرده است.
وي خاطر نشان کرد: بر همين اساس و در جلساتي که با صاحب نظران و کارشناسان تربيت بدني تشکيل داديم، سند راهبردي و توسعه 5 ساله ورزش استان را براي پيشبرد ورزش و قرار گرفتن آن در بين سه استان برتر کشور، تدوين کرديم.



اسبقيان گفت: بر اساس اين سند راهبردي، براي پيشرفت ورزش استان در پنج سال آتي برنامه ريزي شده و زمينه هاي مختلف از جمله ورزش قهرماني، توسعه ورزش همگاني، توسعه زيرساخت هاي ورزشي، توسعه ساختار تشکيلاتي و منابع انساني مد نظر قرار گرفته است.



وي با بيان اينکه در زمينه توسعه زيرساخت هاي ورزشي، کارهاي خوبي در دست اقدام است، افزود: تا پايان سال 1388، سرانه ورزشي اداره کل تربيت بدني استان، 29 صدم متر مربع بود که با افتتاح 10 طرح ورزشي در هفته دولت، اين ميزان به 30 صدم متر مربع خواهد رسيد.



مدير کل تربيت بدني آذربايجان شرقي اظهار داشت: با احتساب اماکن ورزشي بخش خصوصي و دولتي، سرانه ورزشي استان، 44 صدم متر مربع مي شود که با اين ميزان نيز باز هم از برنامه توسعه عقب هستيم.



اسبقيان گفت : سرانه ورزشي شهرستان تبريز با 21 صدم متر مربع در پايين ترين حد استاني قرار دارد و براي افزايش اين ميزان، برنامه هايي در سند راهبردي به همين منظور تعريف شده است.





انتهاي پيام


http://www.tractorfc.com/modules/Forums/images/smiles/35.gifhttp://www.tractorfc.com/modules/Forums/images/smiles/35.gifhttp://www.tractorfc.com/modules/Forums/images/smiles/35.gifhttp://www.tractorfc.com/modules/Forums/images/smiles/35.gifhttp://www.tractorfc.com/modules/Forums/images/smiles/35.gifhttp://www.tractorfc.com/modules/Forums/images/smiles/35.gif

nasir66
Friday 23 July 10, 01:09 PM
خبرگزاری شهریار؛ مديرعامل سازمان آتشنشاني و خدمات ايمني تبريزگفت: بر اساس آمارهاي موجود، حوادث آسانسور رتبه نخست عمليات امداد و نجات آتش نشانان تبريز را تشكيل ميدهد.

خبرگزاری شهریار به نقل از روابط عمومی سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی تبریز، انوشيروان كرمانينژاد ضمن ارائه گزارش حوادث رخداده در ماههاي گذشته در تبريز اظهار داشت: براساس گزارش سازمان آتشنشاني و خدمات ايمني كلانشهر شهرداري تبريز بررسي و مقايسه آمارهاي موجود نشان از روند افزايش حوادث به ويژه حوادث آسانسور در سالهاي اخير دارد.
كرمانينژاد افزود: به طوري كه در سال 1386 از 435 مورد عمليات امداد و نجات 133 مورد مربوط به آسانسور و در سالهاي 1387 و 1388 به ترتيب از 606 و 594 مورد عمليات امداد و نجات 169 و 172 مورد در رابطه با حوادث آسانسور بوده است.
وي تصريح كرد: به عبارت ديگر ميانگين 29 درصد از كل عمليات امداد و نجات را در شهر تبريز حوادث آسانسور تشكيل ميدهد.
مديرعامل آتش نشاني تبريز علل و عوامل عمده دخيل در رابطه با حوادث آسانسور را چنين عنوان كرد: قطع ناگهاني برق و به دنبال آن گيركردن آسانسور در بين طبقات، سوارشدن افراد بيش از ظرفيت آسانسور، سرويسدهي و نگهداري نامناسب و غيراصولي از سوي مسئولان ساختمانهاي مسكوني، اداري و تجاري و نصب قطعات غيراستاندارد و نداشتن مهارتهاي كافي از سوي تكنسينها و تعميركاران آسانسور از جمله اين دلايل هستند.
كرمانينژاد در ادامه با تاكيد بر رعايت نكات ايمني توسط شهروندان تصريح كرد: در رابطه با حوادث آسانسور توجه بيشتر به نكات ايمني توصيه شده اما در صورت گير كردن افراد در آسانسور با 125 تماس بگيريد.
وي يادآور شد: وقتي در آسانسور را باز ميكنيد مطمئن باشيد كه اتاقك آسانسور مقابل شماست ضمن اينكه نبايد بيش از ظرفيت آسانسور سوار آن نشويد.
كرمانينژاد همچنين افزود: ساكنان آپارتمانها ميتوانند با آموزش افرادي كه بيشترين حضور را در داخل مجتمعها دارند نسبت به تسريع در خروج افراد قبل از رسيدن ماموران آتشنشاني اقدام كنند.

afshin
Friday 23 July 10, 03:33 PM
http://up.iranblog.com/Files1/fdcb3816c88147e59402.jpg

afshin
Friday 23 July 10, 03:34 PM
http://up.iranblog.com/Files1/305a809d792849c9b59a.jpg

afshin
Friday 23 July 10, 03:35 PM
http://up.iranblog.com/Files1/3eaba3e46fab4e298cc6.jpg

nazli-daniz
Friday 23 July 10, 03:37 PM
اوزوموزیقا شاهگلی چوخ گوزل یر دی


http://www.tractorfc.com/modules/Forums/images/smiles/4.gifhttp://www.tractorfc.com/modules/Forums/images/smiles/4.gifhttp://www.tractorfc.com/modules/Forums/images/smiles/4.gifhttp://www.tractorfc.com/modules/Forums/images/smiles/4.gifhttp://www.tractorfc.com/modules/Forums/images/smiles/4.gifhttp://www.tractorfc.com/modules/Forums/images/smiles/4.gif

TEBRIZIM
Friday 23 July 10, 03:46 PM
[center:9dea216a61]پله پله تا نابود کردن «اورمی گولی» [/center:9dea216a61]
[center:9dea216a61]آب دریاچه ارومیه باز هم کاهش یافت[/center:9dea216a61]

ارک قالاسی - مدیرکل حفاظت محیط زیست آذربایجان غربی گفت : سطح آب دریاچه ارومیه در فصل تابستان امسال حدود 20 سانتی متر دیگر کاهش یافته است.

حسن عباس نژاد در نشست کارشناسی بررسی میزان برداشت آذربایجان غربی از منابع آبهای سطحی حوضه آبخیز دریاچـــــه ارومیه افزود : اکنون ارتفاع سطح آب دریاچه ارومیه 1271/8متر نسبت به سطح دریاهای آزاد است .

وی اظهار کرد : افزایش تبخیر آب در فصل گرما و کاهش ورودی آب از طریق رودخانه ها حوضه آبخیز مهمترین علل کاهش آب دریاچه ارومیه است .

مدیر عامل شرکت آب منطقه ای استان آذربایجان غربی هم در این نشست میزان حق آبه دریاچه ارومیه را سه میلیارد و 100 میلیون متر مکعب در سال اعلام کرد .

نقی کریمی گفت : حق آبه دریاچه ارومیه باید از رودخانه های استانهای آذربایجان شرقی ، آذربایجان غربی و کردستان تامین شود. عده ای وضعیت دریاچه ارومیه را بحرانی ارزیابی می کنند
http://arkqalasi.blogsky.com/1389/04/30/post-381/







گرک ال اله وراخ قوی میاخ اورومو گولی قوریه

Amor
Friday 23 July 10, 04:35 PM
اورمو دا گوروت سالار یخه له گوتولار
اوتان ماز اوتان ماز گدیلر پل جوریلر
اوز ایستیر والله http://www.tractorfc.com/modules/Forums/images/smiles/14.gif http://www.tractorfc.com/modules/Forums/images/smiles/14.gif

rezapbs
Saturday 24 July 10, 02:40 PM
http://up.patoghu.com/images/mobt7qfrfj67qhtf6e2e.jpg

nasir66
Sunday 25 July 10, 04:44 PM
خبرگزاری شهریار:بنیانگذار عکاسی نوین و آکادمیک ایران ، برگزاری همه ساله و مداوم جشنواره سراسری عکس فیروزه را زمینه ساز جهانی شدن تبریز و معرفی جاذبه های بی بدیل این شهر دانست.

خبرگزاری شهریار به نقل از روابط عمومی شهرداری تبریز گزارش داد:استاد هادی شفائیه در پیام تلفنی خود به سومین جشنواره سراسری عکس فیروزه با ابراز خرسندی از برگزاری جشنواره مذکور در زادگاه خود این جشنواره را فرصتی برای معرفی متفاوت تر و البته دقیق تر تبریز به جهانیان از قاب دوربین ارزیابی و خاطرنشان کرد: امروز برای من یک روز مهم و استثنایی است ؛ چرا که صدها هنرمند عکاس برای ثبت زیبایی های بی بدیل شهر من دور هم جمع شده اند و این اقدام که با همت و درایت شهرداری تبریز ، چند سالی است که انجام می گیرد در نوع خود بی نظیر و قابل تقدیر است.
وی در بخشی دیگر از پیام تلفنی خود از عکاسان حاضر در این جشنواره خواست تا با نگاهی موشکافانه به مظاهر تاریخی و قدیمی تبریز کهن نگاه کنند و آثاری ماندگار از این شهر به ثبت برسانند.
استاد شفائیه در پایان ابراز امیدواری کرد در آینده نزدیک فرصتی دست دهد تا با حضور در تبریز در کنار هنرمندان عکاسی کشور قرار گیرد.
گفتنی است استاد شفائیه بنیانگذار عکاسی آکادمیک ایران متولد 1302 تبریز است و در حال حاضر در شهر دوبلین ایالت اوهایو آمریکا زندگی می کند.

nasir66
Sunday 25 July 10, 04:45 PM
http://shahryarnews.net/uploads/2/Cms/News/Record/b2726.jpg
خبرگزاری شهریار؛ شهرداری منطقه 2 تبریز با بهسازی،ایجاد و کاشت فضای سبز جاده ائل گلی پس از چند سال به این مسیر 3 کیلومتری طراوت،سرسبزی وچهره ای زیبا و جدید می بخشد.

خبرگزاری شهریار به نقل از روابط عمومی منطقه 2 گزارش داد،مهندس آقامحمدی با تاکید براینکه ،جاده ائل گلی به عنوان یکی از مهم ترین و پر رفت و آمد ترین بلوارهای شهر تبریز همه ساله پذیرای بسیاری از مسافران است ،گفت: با اتمام عملیات شبکه گذاری،نصب پمپ و مرمت لوله های قدیمی به منظور ایجاد چشم اندازی زیبا،عملیات چمنکاری و احداث فضای سبز در این مسیر آغاز شده که با اتمام این عملیات از این پس شاهد تابلوی زیبا و سرسبزی از طبیعت روح نواز در مسیر جاده ائل گلی خواهیم بود.
شهردار منطقه 2 در ادامه سخنان خود گفت: جاده ائل گلی با بیش از 3 کیلومتر طول،و وجود 5 باند فضای سبز و 70 هزار متر مربع وسعت،چندین سال متوالی مورد بهسازی و کاشت مجدد قرار نگرفته است.
وی افزود:با استفاده از نیروهای تلاشگر فضای سبز منطقه 2،عملیات کاشت انواع درختچه ها و نشاهای گل زینتی در مسیر جاده ائل گلی با بکارگیری طرح های جدید و مدرن ،آفریننده چشم اندازی از زیبایی ها خواهیم بود.
مهندس آقا محمدی با اعلام اینکه شهروندان تبریزی و مخصوصا مسافران با عبور از جاده ائل گلی شاهد تماشای مناظر زیبای فضای سبز در این مسیر خواهیم بود.
وی ادامه داد: با احداث باند دوچرخه سواری توسط شهرداری منطقه 2 در کنار جاده ائل گلی که در حال اجراست ،کاشت مجدد فضای سبز با استفاده از تنوع گیاهی مختلف علاوه بر جلوه بخشیدن به این مسیر،برای علاقمندان این رشته ورزشی دلچسب خواهد بود

nasir66
Sunday 25 July 10, 04:46 PM
http://shahryarnews.net/uploads/2/Cms/News/Record/b2733.jpg
خبرگزاری شهریار؛ معاون اداراي، مالي و برنامه ريزي قطار شهري تبريزگفت: تبريز در زمينه راه اندازي قطار شهري هم مي تواند جزو اولين ها باشد.

خبرگزاری شهریار به نقل از سازمان قطار شهری تبریز گزارش داد،مهندس داود بهرا، افزود: با توجه به ظرفیتها و قابلیتهای تبریز و آذربایجان شرقی در زمینه ی مسایل فنی و وجود دانشگاههای مادر در این شهرو استان با بهره گرفتن از توانایی علمی، دانش فنی و تجربی مورد نیاز در استان برای بهره برداری از پروژه قطار شهری قبل از ساير كلانشهر می توانیم در زمینه راه اندازی قطار شهری هم جزو اولین های کشور باشیم .
معاون اداراي، مالي و برنامه ريزي قطار شهري تبريز با اشاره به بازدید سردار رويانيان مدير عامل شرکت مادر تخصصي صنايع ريلي کشور و هيئت همراه از پروژه قطار شهري تبریز افزود: خوشبختانه سردار رویانیان نظر مساعدی نسبت به راه اندازی هر چه سریعتر قطار شهری تبریز دارند و اظهار نظرهای مساعد وی مبنی بر هر گونه کمک به قطار شهری تبریز نیز گویای عزم جدی مسئولین برای راه اندازی هر چه سریعتر قطار شهری تبریز می باشد .
وی افزود: بازدید از پروژه قطار شهری، کارگاهها و تونلها و گفتگوهای سازنده با مسئولین و نظر مساعد ایشان مبنی بر کمک به تسریع در انجام پروژه، بویژه تامین قطار و واگنها، جهت بهره برداری زودتر قطار شهری از دست آوردهای بازید مدير عامل شرکت مادر تخصصي صنايع ريلي کشور و هيئت همراه می باشد .

nasir66
Sunday 25 July 10, 04:46 PM
http://shahryarnews.net/uploads/2/Cms/News/Record/b2731.jpg
خبرگزاری شهریار؛ رییس ستاد مدیریت حمل و نقل و سوخت کشور از توافق سه جانبه وزارت بازرگانی، وزارت کشور و این ستاد برای حل مشکل اتحادیه های اتو دربست ، وانت بار و آژانس های اتومبیل کرایه ای خبر داد.

خبرگزاری شهریار به نقل از روابط عمومی شهرداری تبریز گزارش داد، رویانیان افزود: بنا بر توافق سه جانبه صورت گرفته با طرفین صدور پروانه صنفی بر عهده اتحادیه ها و صدور پروانه اشتغال برای فرد یا شرکت های حمل و نقل بر عهده شهرداری ها می باشد.
وی با بیان اینکه اولویت کار با ساماندهی شرکت های حمل و نقل درون شهری و برون شهری است اظهار داشت: تاکنون متاسفانه آمار دقیقی از میزان خودروهای شاغل در بخش اتو دربست، وانت بار و کرایه اتومبیل وجود ندارد که با تمهیدات صورت گرفته به زودی طرح ساماندهی این صنف در سراسر کشور اجرا خواهد شد.
مشاور رئیس جمهور و رئیس حمل و نقل ستاد سوخت کشور گفت: قیمت تمام شده بنزین در کشور برای دولت رقم بالای است ولی دولت این سوخت ارزشمند را با رقم 100تومان در اختیار عموم قرار می دهد که اگر این روند مصرف بنزین در کشور ادامه پیدا کند در سال آینده ایران جزو کشورهای وارد کننده نفت در جهان خواهد بود.
سردار رویانیان در ادامه تصریح کرد: بنا بر قانون دولت حق دارد به مقدار تولید داخل سهمیه در اختیار مردم قرار دهد و مابقی باید با نرخ آزاد عرضه شود.
وی ادامه داد: ضرورت اجرای طرح ملی هدفمند کردن یارانه ها در کشور نیز برای جلوگیری از ائتلاف بی رویه منابع ملی می باشد.

nasir66
Sunday 25 July 10, 04:47 PM
http://shahryarnews.net/uploads/2/Cms/News/Record/b2735.jpg
خبرگزاری شهریار، شهردار تبریز از برپایی هفته فرهنگی تبریز و آذربایجان در تهران ، به مناسبت روز ملی استاد شهریار خبرداد.

خبرگزاری شهریار به نقل از روابط عمومی شهرداری تبریز گزارش داد، مهندس نوین با اعلام این خبر افزود: این جشنواره و فستیوال فرهنگی هنری با هدف معرفی جاذبه ها و ظرفیت های فرهنگی ، هنری و تاریخی تبریز و آذربایجان به هموطنان پایتخت نشین ، 20 شهریور ماه سال جاری به مناسبت روز ملی استاد شهریار ، شاعر نامدار تبریزی و خالق منظومه جهانی حیدربابایه سلام در فرهنگسرای بهمن تهران برگزار خواهد شد و طی مدت برپایی این جشنواره فرهنگی ، هنرمندان و چهره های فرهنگی ، تاریخی تبریز و استان به نشر و معرفی جایگاه و پیشینه تاریخی تبریز و پیشگامی این خطه در تمامی تحولات و رویدادهای تاریخ معاصر ایران اسلامی خواهند پرداخت.
شهردار تبریز گفت: هفته فرهنگی تبریز با حمایت و همکاری جمعی از علاقمندان تاریخ و فرهنگ تبریز و آذربایجان و شهرداری بیستم شهریور ماه جاری ، به مدت یک هفته در فرهنگسرای بزرگ بهمن تهران برگزار گشایش می یابد و تا 27 شهریور روز ملی استاد شهریار ادامه خواهد داشت.

nasir66
Sunday 25 July 10, 04:48 PM
http://shahryarnews.net/uploads/2/Cms/News/Record/b2730.jpg
خبرگزاری شهریار؛ مدیر عامل سازمان فرهنگی هنری شهرداری تبریز از برگزاری آیین رونمایی از دو اثر فاخر در حوزه موسیقی فولکلور آذربایجان خبرداد.

خبرگزاری شهریار به نقل از سازمان فرهنگی هنری گزارش داد، حسین نجفی گفت: در این مراسم که به دلیل ارج نهادن به موسیقی فاخر و ارزشمند آذربایجان برگزار می شود، از دو اثر جدید و از فعالیتهای هنری دو هنرمند نام آور استان در این حوزه تقدیر به عمل می آید.
وی افزود: توجه به مقوله فرهنگ سازی از جمله مسائلی است که سازمان فرهنگی هنری شهرداری تبریز در سومین جشنواره تابستانی و در تمام برنامه های طول سال، مد نظر قرار داده است و تقدیر از افرادی که عمر خود را در جهت حفظ و اعتلای موسیقی فاخر صرف نموده اند، مصداق خوبی برای فرهنگ سازی در این حوزه است.
رئیس ستاد برگزاری سومین جشنواره تابستانی تبریز، ایجاد آشنایی و انگیزه در جوانان برای حرکت به سمت مسائل فرهنگی را از جمله دیگر ویژگی های اینگونه مراسم اعلام نمود و افزود: امروز در تمام دنیا شاهد موج عظیمی هستیم که در تلاش است تا افتخاری به آسمان فرهنگی خود بیفزاید و ما در ایران با توجه به داشته های فرهنگی بیشمار نباید از این مقوله غافل بمانیم زیرا الگوسازی و معرفی نمونه های موفق در هر عرصه ای می تواند طی مسیر را برای آینده سازان میهن آسانتر نماید.
به گفته وی، یکی از دو هنرمند حاضر در این مراسم، عاشیق چنگیز مهدی پور است که از سالهای انتهایی دهه 60 تلاش گسترده ای در راستای حفظ و مکتوب نمودن موسیقی عاشیقی به شکل علمی و مدون انجام داده و با چاپ چند اثر از جمله کتاب ارزشمند «عاشیق هاوالاری» این میراث ارزشمند را برای نسلهای آینده نیز جاودان نموده است.
نجفی افزود: هنرمند دیگری که که در مراسم رونمایی از وی تجلیل خواهد شد، آقای نوید مثمر خالق آلبوم «حق چلبیم» می باشد. جوانی که با خلاقیت و ممارست، از اشعار شاعران برجسته آذربایجان مانند ابوالقاسم نباتی، ملامحمد فضولی، نسیمی، استاد شهریار و زلیم خان یعقوب در کنار موسیقی اصیل فولکلور بهره گرفته است.
مدیر عامل سازمان فرهنگی هنری شهرداری تبریز از تمام علاقمندان به آثار فاخر و نمودهای ارزشمند موسیقی آذربایجان دعوت نمود در کنار سایر مردم و مهمانان شهر تبریز، در آیین رونمایی از این دو اثر ارزشمند و تجلیل از هنرمندان خالق این آثار شرکت نمایند.
آیین رونمایی از کتاب «عاشیق هاوالاری» اثر استاد چنگیز مهدی پور و لوح فشرده «حق چلبیم» اثر استا نوید مثمر، با همکاری سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان، روز یکشنبه سه مرداد ماه سالجاری از ساعت 18 الی 20 در خانه تاریخی حیدرزاده واقع در میدان ساعت، پشت عمارت شهرداری، کوچه حیدرزاده برگزار خواهد شد

orhan-azar
Tuesday 27 July 10, 12:26 AM
[center:0594d669e2] بازار تبریز مشکلی برای ثبت جهانی ندارد[/center:0594d669e2]


[center:0594d669e2]http://tourism.chn.ir/manage/photo/33031-111248.JPG[/center:0594d669e2]




ارک قالاسی -
در حالیکه
برخی از بناها مانند پاساژ محمدی در حریم درجه یک بازار تبریز ارتفاع غیرمجاز داشته وممکن است ثبت جهانی بازار تبریز را با مشکل مواجه کند، رئیس سازمان میراث فرهنگی و آذربایجان شرقی اطمینان داد که بازار تبریز مشکلی برای ثبت جهانی ندارد.


خبرگزاری میراث فرهنگی ـ گردشگری ـ بازار تبریز به عنوان طولانی ترین بازار مسقف جهان در انتظار ثبت در فهرست یونسکو است. این در حالی است که برخی سازههای ناهمگونی مثل پاساژ شمس تبریزی، پاساژ محمدی و مجتمع غرب بازار تبریز ممکن است ثبت جهانی بازار تبریز را با مشکل مواجه کند.


تراب محمدی، رئیس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری آذربایجان شرقی در این باره به
CHN
گفت: بازار تبریز هیچ مشکلی برای ثبت جهانی ندارد.

وی افزود: طی دو سال گذشته تلاشهای زیادی روی بازار تبریز صورت گرفته و تمام موانع برای ثبت جهانی برطرف شده است. اکنون مرمت اساسی در بازار صورت گرفته و همچنین در حال کفسازی سراهای بازار هستیم.

محمدی همچنین درباره حریم بازار تبریز تصریح کرد: حریم بازار تبریز در حال حاضر یک محدوده 70 هکتاری را در بر میگیرد که در محدوده خیابانهای جمهوری، مطهری، دانشسرا، شمس تبریری و خیابان امام قرار دارد.

وی در پاسخ به سوال
CHN
مبنی بر اینکه آیا ضوابط موجود میراث فرهنگی برای حفظ و حمایت از حریم 70 هکتاری بازار تبریز کافی است یا خیر، گفت: ضوابط موجود برای حمایت کافی است اما نیازمند این است که تمام دستگاههای استانی احساس مسئولیت کرده و برای حفظ حریم بازار تبریز همکاری کنند.


محمدی در ادامه با بیان اینکه توجه به ویژگیهای منحصر به فرد بازار تبریز ضرورت دارد، اظهار داشت: وجود اصناف مختلف در رشتههای متفاوت، تیمچهها و سراهای متعدد و قدمت فراوان این بازار میتواند با ثبت جهانی در زمره اماکن تاریخی یونسکو به محلی برای بازدید میلیونها گردشگر تبدیل شود
.
در صورت جهانی شدن بازار تبریز، بازاریان و شهروندان تبریزی و سایر هموطنان از مزایای اطلاعرسانی در مورد این سازه در گستره جهانی بهرهمند میشوند و با جهانی شدن این سازه فرهنگی، تاریخی و اقتصادی، نام بازار تبریز در لیست اماکن تاریخی جهان ثبت میشود که امر خود در جذب گردشگر به ویژه گردشگر خارجی نقش فراوانی دارد
.


به گفته رئیس سازمان میراث آذربایجان شرقی، در این مجموعه بیش از 160 عنصر مختلف و متنوع وجود دارد و بازار را به مکان کامل و جامعی برای هر نوع فعالیتی تبدیل کرده است
.

وجود 23 کاروانسرا، 22 دالان، 20 تیمچه، 28 مسجد، هشت مدرسه، هفت بازارچه، پنج حمام، دو یخچال و یک زورخانه در این مجموعه نشان از اهمیت بازار تاریخی تبریز برای ساکنان شهر و فعالان در این مجموعه دارد
.


وی با بیان این مطلب که اهمیت بازار در زندگی مردم قدیم تا حدی بوده که چهار دروازه از دروازههای شهر تبریز در محدوده بازار بودند، اظهار داشت: درب نوبر، درب خیابان، درب سرخاب و درب باغمیشه که از دروازههای مهم شهر بودند به دلیل اتصال این مجموعه با شاهراه ارتباطی ابریشم، در بازار قرار داشتند
.


بازار تبریز، زندهترین بازار تاریخی ایران
بازار تبریز، بازارى است همچون دیگر بازارهاى تاریخى ایران و با همان فضاها و عناصر؛ اگر با دید معمارانه بنگریم، شاید احساس کنیم که شبیه اش را در بسیارى شهرها، از یزد و کرمان و نایین گرفته تا تهران و اصفهان و شیراز دیده ایم. اما خوب که بنگریم آن را بى نظیر و یگانه مى یابیم. بازارهاى کرمان و کاشان و قزوین هم همین تاق هاى ضربى و آجرکارى هاى زیبا و رسمى بندى هاى چشم نواز را دارند، اما کو آن اعتبار اقتصادى و اجتماعى پیشین؟

قیصریه اصفهان چهارصد سال است که نام بازار را بر تارک دارد. اما آن رونق دوره شاه عباس و تجارت با شرق و غرب دنیا کجا، و بازار توریستى امروز با تعدادى مغازه گز فروشى و عرضه صنایع دستى (البته از نوع هندى و پاکستانى) کجا؟ اگر تجارتى هست، در پاساژهاى جدید و مجتمع هاى تجارى نونوار است. و چنین اند بازارهاى شیراز و یزد و جاهاى دیگر.

مى ماند بازار قدیمى تهران که هنوز بین بازارهاى کشور حرف اول را مى زند و هنوز همان جایى است که دویست سال پیش بود. اما اگر مى خواهید از حال و روزش با خبر شوید، کافى است چند عکس قاجارى از سبزه میدان و تیمچه حاجب الدوله و بازار بین الحرمین دست بگیرید و بروید سمت بازار. به هر چیزى شبیه است، مگر خویشتن تاریخى اش!

در این وانفسا، شاید فقط یک بازار است که دامان خویش را از این معرکه تا حدودى به دور نگاه داشته: بازار تبریز. این بازار از هزار و اندى سال پیش لحظه اى از تکاپوى اقتصادى و اجتماعى باز نمانده است؛ نه زلزله دوره زندیه تباهش کرد، نه رکود اقتصادى عصر قاجار از رونقش کاست و نه نهضت پاساژسازى دوران سازندگى، توانست رقیبى برایش بتراشد.

خیابان کشى هاى دوره پهلوى هم گرچه جسم تاریخى اش را خراشیده، اما هسته مرکزى اش همچنان پرصلابت جلوه مى کند و از اسباب زیبایى آن قد در چنته دارد که بخواهد جایى براى خود در فهرست میراث فرهنگى جهانى دست و پا کند.http://arkqalasi.blogsky.com/1389/05/04/post-392/

orhan-azar
Tuesday 27 July 10, 03:07 PM
امروز در قالب سومین جشنواره تابستانی برگزار می شود:
[center:fb2d414c06] رونمایی از دو اثر فاخر در حوزه موسیقی آذربایجان[/center:fb2d414c06]




[JUSTIFY ALIGN=RIGHT]ارک قالاسی - مدیر عامل سازمان فرهنگی هنری شهرداری تبریز از برگزاری آیین رونمایی از دو اثر فاخر در حوزه موسیقی فولکلور آذربایجان خبر داد. [/JUSTIFY ALIGN]
[JUSTIFY ALIGN=RIGHT][/JUSTIFY ALIGN]
[JUSTIFY ALIGN=RIGHT]به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)منطقه آذربایجان شرقی، حسین نجفی در حاشیه یکی از برنامه های سومین جشنواره تابستانی تبریزبا اعلام این خبر افزود: در این آیین که برای ارج نهادن به موسیقی فاخر و ارزشمند آذربایجان برگزار می شود، از دو اثر جدید و از فعالیت های هنری دو هنرمند نام آور استان در این حوزه تقدیر به عمل می آید. [/JUSTIFY ALIGN]
[JUSTIFY ALIGN=RIGHT][/JUSTIFY ALIGN]
[JUSTIFY ALIGN=RIGHT]وی ضمن بیان این مطلب افزود: توجه به مقوله فرهنگ سازی از جمله مسائلی است که سازمان فرهنگی هنری شهرداری تبریز در سومین جشنواره تابستانی و در تمام برنامه های طول سال، مد نظر قرار داده است و تقدیر از افرادی که عمر خود را در جهت حفظ و اعتلای موسیقی فاخر صرف نموده اند، مصداق خوبی برای فرهنگ سازی در این حوزه است. [/JUSTIFY ALIGN]
[JUSTIFY ALIGN=RIGHT][/JUSTIFY ALIGN]
[JUSTIFY ALIGN=RIGHT]رییس ستاد برگزاری سومین جشنواره تابستانی تبریز، ایجاد آشنایی و انگیزه در جوانان برای حرکت به سمت مسائل فرهنگی را از جمله دیگر ویژگی های اینگونه مراسم اعلام نمود و افزود: امروز در تمام دنیا شاهد موج عظیمی هستیم که در تلاش است تا افتخاری به آسمان فرهنگی خود بیفزاید و ما در ایران با توجه به داشته های فرهنگی بیشمار نباید از این مقوله غافل بمانیم زیرا الگوسازی و معرفی نمونه های موفق در هر عرصه ای می تواند طی مسیر را برای آینده سازان میهن آسانتر نماید. [/JUSTIFY ALIGN]
[JUSTIFY ALIGN=RIGHT][/JUSTIFY ALIGN]
[JUSTIFY ALIGN=RIGHT]به گفته وی، یکی از دو هنرمند حاضر در این مراسم، عاشیق چنگیز مهدی پور است که از سالهای انتهایی دهه 60 تلاش گسترده ای در راستای حفظ و مکتوب نمودن موسیقی عاشیقی به شکل علمی و مدون انجام داده و با چاپ چند اثر از جمله کتاب ارزشمند «عاشیق هاوالاری» این میراث ارزشمند را برای نسلهای آینده نیز جاودان نموده است. [/JUSTIFY ALIGN]
[JUSTIFY ALIGN=RIGHT][/JUSTIFY ALIGN]
[JUSTIFY ALIGN=RIGHT]نجفی افزود: هنرمند دیگری که که در مراسم رونمایی از وی تجلیل خواهد شد، آقای نوید مثمر خالق آلبوم «حق چلبیم» می باشد. جوانی که با خلاقیت و ممارست، از اشعار شاعران برجسته آذربایجان مانند ابوالقاسم نباتی، ملامحمد فضولی، نسیمی، استاد شهریار و زلیم خان یعقوب در کنار موسیقی اصیل فولکلور بهره گرفته است. [/JUSTIFY ALIGN]
[JUSTIFY ALIGN=RIGHT][/JUSTIFY ALIGN]
[JUSTIFY ALIGN=RIGHT]مدیر عامل سازمان فرهنگی هنری شهرداری تبریز از تمام علاقمندان به آثار فاخر و نمودهای ارزشمند موسیقی آذربایجان دعوت نمود در کنار سایر مردم و مهمانان شهر تبریز، در آیین رونمایی از این دو اثر ارزشمند و تجلیل از هنرمندان خالق این آثار شرکت نمایند. [/JUSTIFY ALIGN]
[JUSTIFY ALIGN=RIGHT][/JUSTIFY ALIGN]
[JUSTIFY ALIGN=RIGHT]گفتنی است آیین رونمایی از کتاب «عاشیق هاوالاری» اثر استاد چنگیز مهدی پور و لوح فشرده «حق چلبیم» اثر استا نوید مثمر، با همکاری سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان، روز یکشنبه 3 مرداد ماه سالجاری از ساعت 18 الی 20 در خانه تاریخی حیدرزاده واقع در میدان ساعت، پشت عمارت شهرداری، کوچه حیدرزاده برگزار خواهد شدhttp://arkqalasi.blogsky.com/1389/05/04/post-399/[/JUSTIFY ALIGN]

nasir66
Wednesday 28 July 10, 11:51 PM
http://shahryarnews.net/uploads/2/Cms/News/Record/b2744.jpg
خبرگزاری شهریار؛ شهردار تبریز از تلاش شهرداری برای احداث 20 زمین چمن مصنوعی فوتبال در سطح محلات تبریز با مشارکت بخش خصوصی خبرداد.

خبرگزاری شهریار به نقل از روابط عمومی شهرداری تبریز گزارش داد، مهندس نوین با اعلام این خبر خاطرنشان کرد: محل ها و محلات مورد نظر برای احداث این زمین ها شناسایی شده و به زودی مراحل احداث زمین های مذکور آغاز خواهد شد.
شهردار تبریز احداث زمین های چمن مصنوعی را در راستای توسعه و ترویج ورزش و ایجاد زیرساخت های ورزش در محلات به ویژه مناطق محروم و کم برخوردار اعلام و تصریح کرد: شهرداری تبریز با این کار تلاش می کند علاوه بر تأمین زیرساخت های ورزش برای جوانان و نوجوانان ، نشاط و شادابی را در بین مردم تزریق نماید.
وی در پایان با اعلام این که این تعداد زمین ورزشی با مشارکت و سرمایه گذاری بخش خصوصی در نقاط مختلف شهر احداث خواهد شد ، از شهرداران مناطق ده گانه و مدیران سازمان ها تابعه شهرداری خواست نهایت همکاری را با یان سرمایه گذاران انجام دهند.

nasir66
Wednesday 28 July 10, 11:51 PM
خبرگزاری شهریار؛ شهردار تبریز گفت: پارک دو هزار هکتاری کوهستان تبریز به عنوان بزرگ ترین تفرجگاه جنگلی داخل شهری کشور در حال آماده سازی و احداث است.

خبرگزاری شهریار به نقل از روابط عمومی شهرداری تبریز گزارش داد، مهندس نوین با اعلام این مطلب افزود: مراحل اجرایی این پارک دو هزار هکتاری از سه سال قبل آغاز شده و تاکنون علاوه بر کاشت 150 هکتار از آن ، نسبت به حل مشکل انتقال آب خام ، برق مورد نیاز و راه دسترسی این مجموعه نیز اقدام گردیده است.
شهردار تبریز همچنین از طراحی آبیاری قطره ای 150 هکتار از پارک کوهستان خبرداد و گفت: مطالعه آبیاری قطره ای 150 هکتار دیگر از این مجموعه در دست اجرا می باشد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود با اعلام این که 50 هکتار از 150 هکتار دوم این مجموعه کاشته شده است افزود: با روند فعلی کاشت درخت در پارک کوهستان ، تا پایان سال 89 سطح کاشت این پارک به 300 هکتار افزایش خواهد یافت.
مهندس نوین با تأکید بر عزم جدی شهرداری برای کاشت کامل این مجموعه به منظور جبران کمبود فضای سبز موجود شهر تبریز و نیز تسریع در مراحل احداث بزرگ تریت تفرجگاه داخل شهر کشور خاطرنشان کرد: با اتمام مراحل کاشت 150 هکتار امسال و افزایش سطح زیر کاشت پارک کوهستان به 300 هکتار در پایان سال ، سرانه فضای سبز تبریز به میزان 2متر مربع افزایش خواهد یافت.
شهردار تبریز در عین حال از برنامه ریزی شهرداری برای ادامه اجرای طرح کاشت پارک کوهستان در سال آینده نیز خبرداد و افزود: تلاش می کنیم سال آینده میزان کاشت درخت و درختچه در این مجموعه را تا سقف 500 هکتار افزایش دهیم.

alparartash
Thursday 29 July 10, 01:58 AM
خبرگزاری شهریار؛ شهردار تبریز گفت: پارک دو هزار هکتاری کوهستان تبریز به عنوان بزرگ ترین تفرجگاه جنگلی داخل شهری کشور در حال آماده سازی و احداث است.

خبرگزاری شهریار به نقل از روابط عمومی شهرداری تبریز گزارش داد، مهندس نوین با اعلام این مطلب افزود: مراحل اجرایی این پارک دو هزار هکتاری از سه سال قبل آغاز شده و تاکنون علاوه بر کاشت 150 هکتار از آن ، نسبت به حل مشکل انتقال آب خام ، برق مورد نیاز و راه دسترسی این مجموعه نیز اقدام گردیده است.
شهردار تبریز همچنین از طراحی آبیاری قطره ای 150 هکتار از پارک کوهستان خبرداد و گفت: مطالعه آبیاری قطره ای 150 هکتار دیگر از این مجموعه در دست اجرا می باشد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود با اعلام این که 50 هکتار از 150 هکتار دوم این مجموعه کاشته شده است افزود: با روند فعلی کاشت درخت در پارک کوهستان ، تا پایان سال 89 سطح کاشت این پارک به 300 هکتار افزایش خواهد یافت.
مهندس نوین با تأکید بر عزم جدی شهرداری برای کاشت کامل این مجموعه به منظور جبران کمبود فضای سبز موجود شهر تبریز و نیز تسریع در مراحل احداث بزرگ تریت تفرجگاه داخل شهر کشور خاطرنشان کرد: با اتمام مراحل کاشت 150 هکتار امسال و افزایش سطح زیر کاشت پارک کوهستان به 300 هکتار در پایان سال ، سرانه فضای سبز تبریز به میزان 2متر مربع افزایش خواهد یافت.
شهردار تبریز در عین حال از برنامه ریزی شهرداری برای ادامه اجرای طرح کاشت پارک کوهستان در سال آینده نیز خبرداد و افزود: تلاش می کنیم سال آینده میزان کاشت درخت و درختچه در این مجموعه را تا سقف 500 هکتار افزایش دهیم.

orhan-azar
Saturday 31 July 10, 11:20 PM
[center:f99e2795d5]دریاچه ارومیه 3 سال دیگر خشک می شود[/center:f99e2795d5]



[center:f99e2795d5]http://img.tebyan.net/big/1387/09/1118720974842331491971781211652341955447184.jpg[/center:f99e2795d5]
[center:f99e2795d5] [/center:f99e2795d5]




ارک قالاسی - مایکل موزر رایزن ارشد بین المللی هشدار داده: اگر منابع آب دریاچه ارومیه تأمین نشود، این دریاچه تا 3 سال دیگر خشک می شود. (http://iren.ir/Nsite/FullStory/?Id=3238)

به نظر من دریاچه ارومیه همین الان هم مرده است . یادم هست ۴ آذر ماه ۱۳۷۸ ،یعنی ۱۱ سال قبل که من مسئول کمیته حیات وحش انجمن حمایت از حیوانات بودم ، از طرف انجمن یک تجمع اعتراضی مقابل یکی از شرکت های بهره بردار آرتمیای دریاچه ارومیه در خیابان گاندی ترتیب داده بودیم که بعد نیروی انتظامی اومد و جمعمون کرد!

از همان زمان هشدارها نسبت به نابودی دریاچه شروع شده بود . اما هیچ کس گوش نکرد . متاسفانه هنوز هم هیچ کس نمی خواد این واقعیت تلخ را بپذیرد . اینکه ارومیه نابود شده ، مگر نابودی یعنی چه ؟ آیا جز این است که مساحت یک دریاچه نصف شود ؟ آیا جز این است که سیست آرتمیا که تنها موجود آبزی دریاچه است تعدادش از ۴۰۰ سیست در هر متر مکعب به ۲-۳ تا سیست رسیده ؟ آیا جز این است که دیگر خبری از انبوه فلامینگوها و پلیکان های تخم گذار نیست ؟

متاسفانه من با سابقه ۱۲ ساله فعالیت زیست محیطی ام امروز شاهد تلخ ترین وقایع زیست محیطی در برخی مناطق هستم . در همین مدت کوتاه چیزهایی را دیدم که دیگر امروز خبری از آنها نیست . من گذشته پارک ملی گلستان و پارک ملی دریاچه ارومیه را در همین ۱۰-۱۲ سال پیش دیدم و الان هم دارم می بینم که چه بلایی بر سر این دو پارک آمده . از همه بدتر من پارک ملی خجیر و سرخه حصار دیروز رو دیدم و امروز هم دارم می بینم. من تالاب انزلی و میانکاله رو دیدم و امروز هم دیدم . ...

امروز روند تخریب و بعضا نابودی و مرگ اکوسیستم های ایران اینقدر شدت گرفته که دیگه نیازی نیست دنبال یک بازنشسته و کارشناس با سابقه بگردم تا برام از گذشته های حسرت بار و آینده تاسف بار مناطق بگه . حتی من هم در همین مدت کوتاه شاهد این توالی سریع یا به عبارت دیگر شاهد این تغییرات گسترده و مخرب در برخی مناطق بودم .

می دانید تاسف آور تر و شرم آور تر از همه اینها چیست ؟ اینکه در نتیجه سوء مدیریت مناطق مان را نابود کردیم و رفت و حالا به جای احیا و حفاظت بیشتر و به جای اینکه از خواب بیدار شویم، با این توجیه که برخی از این مناطق اصلا ارزش حفاظتی نداشتند و ندارند ،می خواهیم آنها را از جرگه مناطق چهارگانه تحت حفاظت سازمان خارج کنیم تا راحت تر واگذارشان کنیم ! و در عوض مناطقی را در هیئت دولت به عنوان مناطق چهارگانه انتخاب کنیم که اصلا از پشتوانه حقوقی لازم برخوردار نیستند و چنانچه این دولت عوض شود و دولت دیگری سر کار بیاید ،به راحتی میتواند حفاظتی بودن این مناطق جدید را کان لم یکن تلقی کند . چرا که هیچ یک از این مناطق در شورای عالی محیط زیست که از پشتوانه قانون برخوردار بوده ،به رسمیت شناخته نشده اند و تنها در یک نشست هیئت دولت که هیچ جایگاه حقوقی و پشتوانه قانونی ندارد ،به عنوان حفاظت شده ،اعلام شده اند .

که اگر جز این بود ،هیچ وقت ،دولت نهم شورای عالی محیط زیست را منحل نمی کرد ! اگر قرار بود رویه دولت نهم و دهم در بحث محیط زیست همان رویه گذشتگان باشد پس اصلا چرا شورای عالی محیط زیست منحل شد ؟

شورای عالی محیط زیست بالاترین نهاد قانونگذاری در حوزه محیط زیست بوده که از پشتوانه قانونی هم برخوردار است . انحلال این شورا در سالهای گذشته به مثابه این است که مثلا فردا مجلس را منحل اعلام کنیم و بعد بگوییم خب به جای اینکه این همه نماینده دور هم جمع شوند و قانون برای کشور وضع کنند ، همین کار را از فردا هیئت دولت انجام خواهد داد و بعد هم توجیه کنیم که آنچه ما در دولت به جای مجلس وضع می کنیم ،همان قانون است !

به نظر من در دوران گذشته با اینکه بی توجهی های زیادی در حق محیط زیست شد،اما هرگز شورای عالی محیط زیست را به پایین نکشیدند و هرگز قوانین و مصوبات وضع شده زیست محیطی را به بازی نگرفتند . ولی امروز هر کس به خود اجازه می دهد برای خود قانون و مصوبات را آنطور که میخواهد تفسیر کند،آنطور که می خواهد نقض کند ،آنطور که می خواهد عوض و بدل کند و آنطور که میخواهد شرط و شروط براش قائل شود http://arkqalasi.blogsky.com/1389/05/09/post-423/
arkqalasi.blodsky.com/1389/05/09/post-423

RED-TNT
Sunday 01 August 10, 11:51 AM
http://www.farsnews.com/shares/img/print.gif (http://www.farsnews.com/printable.php?nn=8905040741) http://www.farsnews.com/shares/img/email.gif (http://www.farsnews.com/mail.php?nn=8905040741&tt=)



برپايي جشني با حضور احمدينژاد

بزرگترين بازار آجري مسقف جهان در يونسكو ثبت شد
خبرگزاري فارس: بازار تبريز به عنوان يك مجموعه بينظير معماري و بزرگترين بناي مسقف دستساز، در سي و چهارمين اجلاس كميته ميراث جهاني يونسكو در برزيل ثبت جهاني شد.


http://media.farsnews.com/Media/8905/Images/jpg/A0888/A0888513.jpg


به گزارش خبرنگار جامعه فارس، بازار تاريخي تبريز با طول يك كيلومتر به عنوان بزرگترين مجموعه به هم پيوسته و مسقف دنيا، مرداد امسال در سي و چهارمين اجلاس كميته ميراث جهاني يونسكو كه در برزيل با حضور حميد بقايي؛ رئيس سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري، محمد حسن طالبيان؛ مدير تدوين پرونده، حسن محسني؛ مدير كل روابط عمومي سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري برگزار شد در فهرست ثبت جهاني يونسكو جاي گرفت.

بازار تاريخي تبريز كه طاقها و گنبدهاي مقرنس بلند آن، سازههاي آجري به هم پيوسته، آرايش مغازهها، كثرت تيمچهها، وجود انواع مشاغل و تعداد زيادي مدرسه و مسجد كه در كنار سراهاي بازرگاني قرار گرفتهاند، اين بازار را نمونهاي عالي از محيط تجارت و زندگي اسلامي و شرقي ساختهاست، در سال 1354 در فهرست آثار ملي ايران ثبت شد.

سبك معماري، كثرت سراها و تيمچهها و وجود تعدادي مدرسه و مسجد نيز به اين مجموعه اهميت و امتيازي خاص دادهاند. از تاريخ بناي اوليه مجموعه بازار تبريز اطلاعي در دست نيست اما اكثر مورخين و جغرافي نويسان و جهانگردان اسلامي و خارجي كه از قرن چهارم هجري تا عهد قاجار از تبريز ديدن كردهاند اسناد مهم و مدارك ارزندهاي را درباره بازار و وضع بازرگاني تبريز ارائه دادهاند. از مقدسي ـ ياقوت، ماركوپولو، ابن بطوطه، حمدالله مستوفي، كلاويخو، جان كارت رايت انگليسي، شاردن، جملي كاردي جهانگرد ايتاليايي و دهها سياح و مورخ ديگر مطالب جالب توجهي به جاي مانده كه دال بر اهميت مجموعه بازار در دورههاي مختلف بودهاست.

به گفته تراب محمدي؛ رئيس سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري آذربايجان شرقي، بازار تبريز با حدود يك ميليون مترمربع مساحت به شكلي كه 70 هكتار آن را حريم و 30 هكتار را عرصه تشكيل ميدهد، شايسته عنوان بزرگترين سازه سرپوشيده جهان است.

وي ميگويد: وجود 23 كاروانسرا، 22 دالان، 20 تيمچه، 28 مسجد، 8 مدرسه، 7 بازارچه، 5 حمام و يك زورخانه در اين مجموعه نشان از اهميت بازار تاريخي تبريز براي ساكنان شهر و فعالان در اين مجموعه دارد.

بازار تبريز؛ بزرگترين مركز تبادل فرهنگي شرق و غرب در طول تاريخ
--------------------------------------------------------------------------------

محمد حسن طالبيان؛ مدير تدوين پروندههاي بقعه شيخ صفيالدين اردبيلي و بازار تبريز اين پرونده ثبت جهاني را در مقايسه با ساير پروندههاي ثبتي، داراي ويژگيهاي خاص عنوان ميكند كه اين مجموعه به عنوان بزرگترين بناي مسقف دستساز بشر، نه تنها موضوع بازار، بلكه عملكردهاي اجتماعي، فرهنگي و مذهبي گوناگوني را در دل خود دارد.

وي تأكيد ميكند: مساجد، تكيهها، حمامها، فضاهاي ورزشي و محلهاي اقامت در بازار تبريز از مهمترين اجتماعات مذهبي، سياسي و فرهنگي در طول تاريخ بوده است.

مدير تدوين پروندههاي بقعه شيخ صفيالدين اردبيلي و بازار تبريز، اين بازار را مهمترين و بزرگترين مركز تجاري و تبادل فرهنگي شرق و غرب در طول تاريخ ارزيابي ميكند و ميگويد: دروازههاي استانبول، آران جمهوري آذربايجان و بغداد نشاندهنده اين اهميت است كه از چين و ماوراي چين، قفقاز، عراق و تركيه تا تبريز ادامه داشته و با اينكه چندبار زلزله سبب تخريب اين بازار شده است، ولي اهميت مكاني اين مجموعه سبب شد، با تكنولوژي مقاومتري دوباره ساخته شود. رابطه بين تجار و پيشهوران، كارگاههاي توليدي، رابطه بين بنكدارها و خردهفروشان، واسطهها، صرافها، ميرزاها، انباردارها، باربرها و از همه مهمتر مديريت مردمي، اين مجموعه را استثنا كرده است.

رونق اقتصادي؛ ارمغان ثبت جهاني بازار تبريز
------------------------------------------------------

بازار تبريز كه تفاهم نامه بيمه تمام واحدهاي آن در مقابل آتش سوزي و زلزله در هفته ميراث فرهنگي منعقد شد با ثبت جهاني در يونسكو به گفته شهرام دبيري، رئيس شوراي شهر تبريز، رونق اقتصادي ويژهاي خواهد يافت.

به گفته وي اطلاع رساني درباره اثرات ثبت جهاني بازار تبريز، سبب خواهد شد كه كسبه از اهميت ثبت جهاني اين اثر بيشتر آگاه شده و نسبت به حفاظت بيشتر از بازار اقدام كنند.

رئيس شوراي شهر تبريز با بيان اينكه شوراي شهر و شهرداري تبريز نيز تمام حمايتهاي لازم براي ثبت بازار تبريز را داشته اند، تصريح ميكند: طبيعتاً بايد شرايط لازم براي حفظ بازار تبريز فراهم شود و دراين راه همه دستگاه ها همكاري لازم را داشته باشند.

حبيب بشيري آذر؛ يكي از اعضاي شوراي شهر تبريز، توسعه گردشگري را از جمله اثرات ثبت جهاني بازار تبريز ذكر ميكند و ميگويد: ثبت جهاني بازار تبريز از ديرباز يكي از خواستههاي مردم ومسئولان اين شهر بوده است. ثبت جهاني بازار تبريز يكي از مستندات تاريخي قدمت كهن شهر تبريز و كشورمان ايران خواهد بود.

صادق نجفي؛ رئيس سازمان بازرگاني آذربايجان شرقي، ثبت جهاني بازار تبريز را عاملي براي تبديل شدن منطقه به يكي از قطبهاي بازرگاني عنوان ميكند.

وي يادآوري ميكند كه بازار تبريز درگذشته به عنوان نبض اقتصادي بازارهاي كشورهاي همسايه و منطقه عمل ميكرده است به گونه اي كه تا زماني كه مالالتجارههاي بازار تبريز از راه نمي رسيده امكان قيمت گذاري در بازارهاي ديگر وجود نداشته است.

تأمين رديف اعتباري مشخص و مونيتورينگ مستمر
--------------------------------------------------------------

سيد مسعود علويان صدر؛ معاون حفظ، احيا و ثبت آثار سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري به تأمين يك رديف اعتباري مشخص، نظارت بر مونيتورينگ مستمر، مرمت كارشناسي شده ، استفاده از تجارب بين المللي در راستاي حفاظت و مرمت و بهره برداري اثر و معرفي آن در سطح بينالملي پس از ثبت اين اثر در حافظه جهاني يونسكو اشاره ميكند.

وي كه بازار تبريز را از منظر معماري در نوع خود شاهكار هنري ميداند، ميگويد: اين اثر ارزشمند از نظر گستردگي ، حجم وسيع سازههاي ساخته شده، ميزان مبادلات اقتصاد و سطح بالاي تجارت و فعاليتهاي اقتصادي رتبه شاخصي را در كشور دارد.

تراب محمدي؛ رئيس ميراث فرهنگي و گردشگري آذربايجان شرقي محمدي نيز ميگويد: از اين پس سايت جهانگردي نام بازار تبريز را در ليست خود قرار ميدهد و اكثر توريستهاي خارجي كه اين فهرست را براي انتخاب مقصد گردشگري خود انتخاب ميكنند، نام بازار تبريز را نيز مشاهده خواهند كرد.

وي معتقد است: حضور گردشگر خارجي براي شهر و استان داراي منافع بسيار است كه با حضور گردشگران خارجي بازار بيش از پيش رونق مييابد و به حتم فرهنگ غني آذربايجان و تبريز در گردشگراني كه اين منطقه را به عنوان مقصد گردشگري خود انتخاب كردهاند، تأثير ميگذارد.

برپايي جشن ثبت جهاني بازار تبريز با حضور رئيسجمهور
--------------------------------------------------------------------

سيد مسعود علويان صدر؛ معاون حفظ، احيا و ثبت آثار سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري از برپايي جشن ثبت جهاني بازار تبريز با حضور رئيسجمهور خبر ميدهد.

وي درباره زمان برپايي اين جشن به خبرنگار فارس ميگويد: سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري آمادگي كامل براي برپايي اين جشن را دارد كه زمان دقيق آن از سوي رياست جمهوري بايد تعيين شود.

orhan-azar
Sunday 01 August 10, 02:46 PM
[center:7715ed86e0]وضعیت اورموگولی بحرانی تر شد[/center:7715ed86e0]

[center:7715ed86e0]
100 هزار فلامینگو دریاچه ارومیه را ترک کردند
[/center:7715ed86e0]




[center:7715ed86e0]
http://www.mehrnews.com/mehr_media/image/2009/05/449618_orig.jpg
[/center:7715ed86e0]







ارک قالاسی - افزایش شوری و پایین آمدن عمق آب، پیوستن جزایر به خشکی، از بین رفتن ذخیره غذایی، کاهش زادآوری و تخریب زیستگاههای پرندگان در دریاچه ارومیه، موجب کاهش تعداد پرندگان شده به طوری که اکنون از صد هزار فلامینگو مهاجر سالهای نه چندان دور به سختی می توان یک جفت از این گونه را یافت.

پرویز بختیاری پرنده شناس و عضو هیئت علمی موسسه پرنده نگری طرلان در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به وضعیت تاسف بار اکولوژی دریاچه ارومیه در سالهای اخیر افزود: اگر وضعیت به همین منوال پیش برود به زودی زمینهای اطراف دریاچه ارومیه به دلیل گسترش شوره زار از بین می روند و حیات انسانی نیز از این فاجعه متاثر می شود.

وی گفت: به شیوه ای باور نکردنی سرنوشت دریاچه اورال شوروی برای دریاچه ارومیه ایران در حال تکرار است و گویا قرار نیست از بحران ویرانگر اورال درس گرفته شود.

به دیدگاه این پرنده شناس، پیوستگی هسته های اصلی حیات به همدیگر، باعث تاثیر جدی اجزای طبیعت بر هم می شود. برای نمونه برداشت آب از منابع تامین کننده آب دریاچه ارومیه باعث بالا رفتن شوری آب در نتیجه کاهش آرتیمیا (تنها موجود زنده دریاچه) و در نهایت کاهش جمعیت پرندگان به دلیل کاهش غذا شده است.

این کارشناس محیط زیست همچنین با استناد به نتایج یک تحقیق علمی در دریاچه ارومیه اضافه کرد: نتایج این تحقیق نشان می دهد 22 برابر ظرفیت و حد معمول از دریاچه ارومیه آب برداشت و در زمینهای کشاورزی و باغات استفاده شده است.
[CENTER ALIGN=JUSTIFY] [/CENTER ALIGN]
[CENTER ALIGN=JUSTIFY][/CENTER ALIGN]
بختیاری فلامینگو را شاخص ترین پرنده دریاچه ارومیه دانست و گفت: با بالا رفتن شوری دریاچه ارومیه جمعیت فلامینگو به دلیل فقر غذایی با کاهش چشمگیری مواجه شده و منطقه را ترک کرده اند و آن تعداد از گونه های مختلف پرنده که در ارومیه مانده اند به این دلیل که بلورهای نمک به اندامهای حرکتیشان می چسبد قادر به پرواز و شنا نیستند و در نهایت می میرند.

وی اظهار داشت: کاهش سطح آب باعث از بین رفتن جزایر داخلی دریاچه شده است. این جزایر به عنوان استراحتگاه و مکانی بسیار با ارزش برای زادآوری پرندگان محسوب می شود که با از بین رفتن آنها، شغال و روباه و دیگر گونه ها با خوردن تخم و جوجه های پرندگان آنها را مجبور به ترک دریاچه می کنند.

این پرنده شناس تاکید کرد: جزایر دوقوزلو با ارزش ترین محل زادآوری پلیکانهای سفید از گونه های حمایت شده است که امروز دیگر جزیره نیست و به خشکی پیوسته و به همین دلیل میزان زادآوری این گونه نیز کاهش یافته است.

این متخصص پرنده شناسی به مشاهدات عینی خود از مهاجرت کوتاه مدت پرنده گان به تالابهای کانی برازان و سد نوروزلو اشاره کرد و گفت: قبلا پرندگان که برای پیدا کردن غذا به این تالابها می آمدند تعداد قابل توجهی پرنده نابالغ همراه خود داشتند اما در دو سال اخیر دیگر از پرندگان نابالغ خبری نیست و حتی تعداد پرندگان بالغ نیز به شدت کاهش یافته است.

وی با اشاره به شمارش بالای صد هزار فلامینگو طی سالهای نخست دهه 80 در دریاچه ارومیه افزود: امروز حتی یک جفت فلامینگو در دریاچه به زحمت پیدا می شود و این نشانه های از بین رفتن حیات در دریاچه ارومیه است.http://arkqalasi.blogsky.com/1389/05/10/post-444/

nasir66
Sunday 01 August 10, 02:48 PM
الیمیزدن بیر ایش گلمیر http://www.tractorfc.com/modules/Forums/images/smiles/20.gif http://www.tractorfc.com/modules/Forums/images/smiles/20.gif http://www.tractorfc.com/modules/Forums/images/smiles/20.gif

RED-TNT
Tuesday 03 August 10, 01:33 PM
عضو شوراي اسلامي شهر تبريز:

احداث هتل 7 ستاره تبريز به شركت ديگري واگذار ميشود
خبرگزاري فارس: عضو شوراي اسلامي شهر تبريز گفت: مجري طرح احداث هتل 7 ستاره تبريز به دليل كارشكنيهاي برخي مسئولان و متخصصان، حاضر به ادامه كار نشده و در صورت تاييد اين طرح به شركت ديگري واگذار ميشود.


http://media.farsnews.com/Media/8711/Images/jpg/A0603/A0603094.jpg


بهروز خاماچي امروز در گفتوگو با خبرنگار فارس در تبريز اظهار داشت: اين مسئله در حضور استاندار، مسئولان مسكن و شهرسازي، شهرداري و معاونت فني عمراني استانداري، كميسيون پنج نفره مشاوران و مهندسان مربوط پس از بحثهاي فراوان در مورد تسهيل و تاييد اين موضوع به امضا رسيد و قرار شد طي يكي دو ماه آينده توسط شكرت ايراني و خارجي به مرحله اجرا درآيد.
وي ادامه داد: جالبترين نكته اين بود كه اگر اين طرح پياده ميشد در مرحله ساخت براي 10 هزار نفر به طور مستقيم شغل ايجاد شده و بعد از اتمام پروژه نيز براي 40 هزار نفر شغل ايجاد ميشد.
عضو شوراي اسلامي شهر تبريز خاطرنشان كرد: اما متاسفانه تعدادي از مسئولان و متخصصان با وجود تصويب در هيئت استانداري، كارشكنيهايي انجام دادند و به قدري كار به درازا كشيد كه شركت فوق حاضر به ادامه كار نشد و اكنون اين مسئله در جريان است.
وي گفت: در حال حاضر مسئله مورد پيگيري است و در صورت تاييد كميسيون عمراني شورا و مذاكرات مسكن، شهرسازي و كميسيون ماده پنج مجدداً يك شركت ديگر جايگزين شركت قبلي ميشود.
خاماچي تصريح كرد: در اين پروژه قرار بود براي بازنشستگان، سالمندان، رفاه خانوادهها، براي بازرگانان، اصناف و كسبه كارهاي اساسي صورت گيرد.
عضو شوراي اسلامي شهر تبريز افزود: اگر بنا بود محوطه باغلارباغي در اثر طرح و پروژه فوق از بين برود به جاي آن محلي مفيدتر و با كيفيتتر احداث ميشد كه علاوه بر داشتن بازار بسيار پيشرفته تجاري، مراكز اداري و رفاهي داراي بيمارستان، هتل و ... نيز ميشد.
وي با بيان اينكه سرمايهگذار اين پروژه تجربه احداث هتلها و مجتمعهاي فراواني را در ساير كشورها و ايران داشته است، افزود: اين هتل قرار بود در مساحتي بالغ بر 10 هزار مترمربع ساخته شود و داراي امكاناتي از قبيل چهار طبقه پاركينگ زيرزميني ويژه پارك 12 هزار خودرو با فناوريهاي نوين، طبقه آخر به عنوان موزه براي جذب توريسم و رستورانهاي مختلف، شهربازي و مجموعههاي متنوع ورزشي باشد.
عضو شوراي اسلامي شهر تبريز تصريح كرد: مساحت كل در نظر گرفته شده براي اين مجموعه 19 هكتار بود و سهم شهرداري تبريز نيز 2 هزار و 500 ميليارد ريال است كه از محل عوارض اين مجتمع تامين ميشد.

orhan-azar
Tuesday 03 August 10, 03:46 PM
[CENTER ALIGN=CENTER]چرا به جای تبریز، اصفهان خواهر خوانده استانبول <?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" /><o:p></o:p>[/CENTER ALIGN]
[CENTER ALIGN=CENTER]



می شود؟؟؟؟ <o:p></o:p>[/CENTER ALIGN]
[CENTER ALIGN=CENTER]افشای یک توطئه جدید، از سوی دشمنان آذربایجان <o:p></o:p>[/CENTER ALIGN]
[CENTER ALIGN=CENTER]حبیب شیری آذر "عضو شورای شهر تبریز" <o:p></o:p>[/CENTER ALIGN]
<o:p></o:p>
<o:p></o:p>
<?xml:namespace prefix = v ns = "urn:schemas-microsoft-com:vml" /><v:shapetype id=_x0000_t75 stroked="f" filled="f" path="m@4@5l@4@11@9@11@9@5xe" o:preferrelative="t" o:spt="75" coordsize="21600,21600"><v:stroke joinstyle="miter"></v:stroke><v:formulas><v:f eqn="if lineDrawn pixelLineWidth 0"></v:f><v:f eqn="sum @0 1 0"></v:f><v:f eqn="sum 0 0 @1"></v:f><v:f eqn="prod @2 1 2"></v:f><v:f eqn="prod @3 21600 pixelWidth"></v:f><v:f eqn="prod @3 21600 pixelHeight"></v:f><v:f eqn="sum @0 0 1"></v:f><v:f eqn="prod @6 1 2"></v:f><v:f eqn="prod @7 21600 pixelWidth"></v:f><v:f eqn="sum @8 21600 0"></v:f><v:f eqn="prod @7 21600 pixelHeight"></v:f><v:f eqn="sum @10 21600 0"></v:f></v:formulas><v:path o:connecttype="rect" gradientshapeok="t" o:extrusionok="f"></v:path><o:lock aspectratio="t" v:ext="edit"></o:lock></v:shapetype><v:shape id=Picture_x0020_1 style="VISIBILITY: visible; WIDTH: 322.5pt; HEIGHT: 402.75pt; mso-wrap-style: square" alt="http://www.kerkuk.net/lib/photographs/55093.jpg" type="#_x0000_t75" o:spid="_x0000_i1026"><v:imagedata o:title="55093" src="file:///C:\DOCUME~1\BETA\LOCALS~1\Temp\msohtmlclip1\01\cli p_image001.jpg"></v:imagedata></v:shape><o:p></o:p>
<o:p></o:p>
<v:shape id=Picture_x0020_2 style="VISIBILITY: visible; WIDTH: 315.75pt; HEIGHT: 231.75pt; mso-wrap-style: square" alt="http://www.aftab.ir/photoblog/adv_images/8966faba8f5a6bc789132328d4bee420.jpg" type="#_x0000_t75" o:spid="_x0000_i1025"><v:imagedata o:title="8966faba8f5a6bc789132328d4bee420" src="file:///C:\DOCUME~1\BETA\LOCALS~1\Temp\msohtmlclip1\01\cli p_image003.jpg"></v:imagedata></v:shape><o:p></o:p>
<o:p></o:p>
<o:p></o:p>
<o:p></o:p>
<o:p></o:p>
ارک قالاسی - تبریز و استانبول دو شهر کهن و مسلمان نشین و همزبان در جنوب غربی آسیا، واقع شده اند. این دو شهر از قدیم الایام با همدیگر روابط فرهنگی، تجاری، بارزگانی و صنعتی داشته اند. بطوریکه یکی از هشت دروازه کهن تبریز به نام "استانبول قاپوسی" مشهور بوده و از سویی دیگر در استانبول نیز "تبریز دروازه سی" قدمت چندین صد ساله دارد. <o:p></o:p>
جالب اینکه تبریز و استانبول به ترتیب جزو بزرگترین شهرهای ایران و ترکیه در شمالغرب هر دو کشور واقع شده اند. در واقع استانبول ورودی ترکیه از طریق اروپا و تبریز در دروازه ورودی ترکیه به ایران و اورپا می باشد. در دوره صفویه زمانیکه عثمانیها تبریز را تصرف کردند، گروهی از تجار و بارزگانان تبریزی را با خود به استانبول بردند تا به بازار سنتی و قدیمی آن رونق بخشند، که هم اکنون نیز در بازار سنتی استانبول که از بازار تبریز کوچکتر ولی پررونق است، نسل های تجار تبریزی در گوشه و کنار آن دیده می شود. <o:p></o:p>
از سویی دیگر نقش تبریز همچون استانبول در ورود و شکوفایی اولین های تمدن و فرهنگ پررنگ بوده و امروز تبریز کهن بی دلیل به شهر اولین ها اشتهار نیافته است. چراکه بدلیل قرار گرفتن در دروازه ورودی آسیا میانه و قفقاز و ترکیه و اروپا و مراودت فرهنگی و تجاری، اولین ها ابتدا در تبریز شکل گرفته اند. و سپس به عنوان الگو به سایر شهرهای کشور از جمله "تهران و مشهد و اصفهان و شیراز" انتقال است. اولین چاپ، چاپخانه، نشریه، تئاتر، فیلم، سیمنا، کودکستان، مدرسه، انجمن شهر، بلدیه، نظمیه و عدلیه، همه و همه در تبریز کهن پا گرفته و توسعه یافته و سپس در سایر شهرهای ایران نهادینه شده است. <o:p></o:p>
تبریز در کنار استانبول در گذشته روابط دیرینه تجاری و بازرگانی با تفلیس "پایتخت گرجستان"، ایروان "شهر مسلمان نشین سابق و پایتخت کنونی ارمنستان"، باکو "پایتخت جمهوری آذربایجان"، نخجوان و استانبول و آنکارا داشته و در دوره های گذشته کاروان های بسیاری، بین این شهرهای کهن رفت و آمد داشته اند. بطوریکه در دوره قاجاریه روشنفکران و مشروطه خواهان و روزنامه نگاران تبریزی به استانبول، باکو یا تفلیس می رفتند. اگر به تاریخچه شکل گیری نشریات اختر و ملانصرالدین توجه شود، این نکته بدست خواهد آمد که روزنامه نگاران تبریزی در تبعید، در استانبول نشریه "اختر" را منشر کرده و به آماده سازی روشنفکران در بین ملت ایران کوشیده اند. این در حالی است که زنده یاد "میرزا حسن خان رشدیه"، پس از برگشت از استانبول اولین مدرسه در ایران را تاسیس کرد و "معجز شبستری" پس از اقامت چندین ساله در استانبول مشهور عام و خاص شده است. <o:p></o:p>
با این حال تبریز-استانبول، تبریز-باکو، تبریز-تفلیس، تبریز-ایروان، تبریز-نخجوان، روابط دیرینه در اکثر زمینه ها داشته اند و امروز اگر قرار باشد بین شهرهای بزرگ ایران با شهرهای مذکور، مراودت فرهنگی و سیاسی و هنری و علمی توسعه یابد و به اصطلاح امروزی و سیاسی "خواهر خواندگی" شکل گیرد، این حق تاریخی تبریز کهن است که به عنوان سرافرازترین شهر ایران با شهرهای مذکور خواهر خوانده شود. <o:p></o:p>
چندین سال قبل مقدمات خواهر خواندگی دو شهر کهن تبریز و استانبول مهیا شد، ولی به دلایلی نامعلوم و واهی (البته شاید به دلیل گزارشهایی کذایی و دروغین، عده ای در بدنه کارشناسی وزارت امورخارجه)، این خواهر خواندگی به تاخیر افتاد. <o:p></o:p>
اخیرا شنیده می شود به دلیل عهده دار شدن سرکنسولگری ایران در استانبول توسط یکی از هموطنان!!! اصفهانی و تلاشهای وی با همکاری تعدادی اندک از کارشناسان اصفهانی در وزارت امورخارجه سعی شده است تا جهت برقراری رابطه و توسعه و گسترش روابط فرهنگی و اقتصادی و... اصفهان و استانبول را "خواهرخوانده" اعلام کنند. <o:p></o:p>
اما آنها نیک می دانند که زمانی نه چندان دور، تبریز به تنهایی چندین نمایندگی و کنسولگری کشورهای بزرگ و همسایه را در خود جای داده بود. البته بگذریم که به دلیل اشتراکات زیاد فرهنگی، زبانی، همجواری، اقتصادی و... این حق تبریز است که با توجه به توافقات قبلی با شهر استانبول "خواهر خوانده" شود. <o:p></o:p>
اما متاسفانه تعدادی اندک ولی تاثیر گذار در وزارت امور خارجه بدون توجه به اصول پایدار امنیت ملی، اتحاد ملی ملت مسلمان ایران و نیز بدون توجهه به فرمایشات امام، در خصوص جایگاه رفیع مردم تبریز و آذربایجان در خصوص پیروزی انقلاب اسلامی، سعی در نادیده گرفتن شان و منزلت جهانی شهر تبریز دارند. بطوری که اینان با تهیه گزارشات دروغین و کذب می خواهند، همچنان بر نظریه باطل و مردود دشمنان ایران به نوعی صحه بگذارند. اما غافل از اینکه مقام رهبری به اینان و همفکران کج اندیش آنان به صراحت فرموده اند: "از این گزارشات آبکی دیگر برایم نفرستید"، اما گویا عناد عده ای پایان ناپذیر است... <o:p></o:p>
امروز از نمایندگان محترم مردم شریف آذربایجان و تبریز انتظار می رود که نگذارند، ارزشهای این منطقه پرافتخار توسط عده ای بدفهم به زیر سوال برود. این حق مردم تبریز و آذربایجان است که از منتخبان عزیز و فهیم خود در مجلس شورای اسلامی بخواهند تا وارد میدان شده و از حقوق حقه موکلان خود دفاع کنند. البته مدیریت ارشد استان و ارگانهای متولی نیز باید پیگیر موضوع باشند، چرا که سوکت آنان را تاریخ و مردم آذربایجان به نقد خواهند کشید. <o:p></o:p>
در پایان از وزیر امور خارجه کشور که خود سالها سکاندار سیاست ایران در جمهوری ترکیه بوده و صدارت سفارت ایران را در آنکارا عهده دار بوده و بر مسایل مطروحه اشراف کامل دارند، انتظار داریم ضمن برخورد با کسانی که خواسته و یا ناخواسته آب به آسیاب دشمن می ریزند و با تهیه گزارشات سراسر کذب سبب نادیده گرفتن پایداری، مقاومت و ایثارگری بی نظیر و تمام کننده مردم آذربایجان در حفظ تمامیت ارضی و جانفشانی در راه استقلال کشور می شوند، برخورد قاطع نموده تا از تکرار چنین اتفاقاتی جلوگیری شود و زمینه "خواهر خواندگی" تبریز و استانبول در فضایی آرام و سالم شود. <o:p></o:p>
<o:p></o:p>
<o:p></o:p>
[CENTER ALIGN=CENTER]"هفته نامه امید تبریز، سال ششم، شنبه 9 مرداد89، شماره 102، ص1و2<o:p></o:p>[/CENTER ALIGN]
<o:p> </o:p>

http://arkqalasi.blogsky.com/1389/05/12/post-459/

orhan-azar
Tuesday 03 August 10, 04:05 PM
[CENTER ALIGN=CENTER]



تاریخ مشروطهخواهی تبریز؛ <?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" /><o:p></o:p>[/CENTER ALIGN]
[CENTER ALIGN=CENTER]محبوس در خانه ستارخان<o:p></o:p>[/CENTER ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT] <o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT] <o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT] <o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[center:69dcc8e142]<?xml:namespace prefix = v ns = "urn:schemas-microsoft-com:vml" /><v:shapetype id=_x0000_t75 stroked="f" filled="f" path="m@4@5l@4@11@9@11@9@5xe" o:preferrelative="t" o:spt="75" coordsize="21600,21600"><v:stroke joinstyle="miter"></v:stroke><v:formulas><v:f eqn="if lineDrawn pixelLineWidth 0"></v:f><v:f eqn="sum @0 1 0"></v:f><v:f eqn="sum 0 0 @1"></v:f><v:f eqn="prod @2 1 2"></v:f><v:f eqn="prod @3 21600 pixelWidth"></v:f><v:f eqn="prod @3 21600 pixelHeight"></v:f><v:f eqn="sum @0 0 1"></v:f><v:f eqn="prod @6 1 2"></v:f><v:f eqn="prod @7 21600 pixelWidth"></v:f><v:f eqn="sum @8 21600 0"></v:f><v:f eqn="prod @7 21600 pixelHeight"></v:f><v:f eqn="sum @10 21600 0"></v:f></v:formulas><v:path o:connecttype="rect" gradientshapeok="t" o:extrusionok="f"></v:path><o:lock aspectratio="t" v:ext="edit"></o:lock></v:shapetype><v:shape id=_x0000_i1025 style="WIDTH: 24pt; HEIGHT: 24pt" alt="" type="#_x0000_t75"></v:shape><o:p></o:p>[/center:69dcc8e142]
[CENTER ALIGN=CENTER] خانه ستارخان<o:p></o:p>[/CENTER ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT] <o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT] <o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT] ارک قالاسی - سال 1386 سرآغاز توجه به این اثر ملی بود. خبرها از هر سو بیتوجهی به نماد ملی مبارزه با استعما را هدف قرار داد و این شد که مسئولان سازمان حفاظت از آثار ملی را به فکر مرمت این خانه تاریخی و تاریخی که در آن گذشته انداخت. اما هر آنچه شد پشت درهای بسته خانه سردار ملی پنهان است و کسی از آنسوی دیوارها خبر ندارد. <o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT]خبرگزاری میراث فرهنگی ـ گروه میراث فرهنگی ـ سال 1386 و آنچه درباره تخریب خانه ستارخان منتشر شد، سرآغاز توجه به این اثر ملی بود. خبرها از هر سو بیتوجهی به نماد ملی مبارزه با استعما را هدف قرار داد و این شد که مسئولان سازمان حفاظت از آثار ملی را به فکر مرمت این خانه تاریخی و تاریخی که در آن گذشته انداخت. اما هر آنچه شد پشت درهای بسته خانه سردار ملی پنهان است و کسی از آنسوی دیوارها خبر ندارد. <o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT] <o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT]به گزارش CHN



سال 86 از نیمه نگذشته بود که تخریب خانه ستارخان تیتر یک اخبار فرهنگی شد. بازماندگان ستارخان با اعتراض به تخریب این خانه اعلام کردند که از زمان کوچ ستارخان به تهران، این خانه توسط عمه سردار به فردی به نام حمید مسگری فروخته شد که بعدها با فوت مسگری در چند سال گذشته قبل 700 متر این خانه در معرض فروش قرار گرفت و حدود 300 متر باقیمانده این خانه یک هزار متری نیز توسط خریدار مورد تخریب قرار گرفت.<o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT] <o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT]اگرچه آن زمان رئیس وقت سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی وگردشگری استان آذربایجان شرقی گفت که بیشتر بنای خانه ستارخان در زمان حمله روسها ویران شده و چیزی برای ثبت میراث فرهنگی باقی نمانده است، اما نماینده مردم تبریز در مجلس شورای اسلامی تخریب خانه ستارخان در دوره روس را تکذیب کرد.<o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT] <o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT]«نگار عذاری»، عروس ستارخان که با پسر ارشد وی، یدالله خان ازوادج کرده بود درباره وضعیت فعلی خانه ستارخان به CHN



میگوید: «سال گذشته کلی وعده دادند که به زودی خانه ستارخان مرمت میشود. بیرونی خانه را هم شروع به مرمت کردند اما معلوم نیست کارها به کجا ختم شده است.»<o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT] <o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT]وی در ادامه میگوید: «در خانه بسته است. من چندباری که به آنجا رفتم پشت درهای بسته ماندم و نمیتوان گفت که وضعیت خانه اکنون در چه حالی است.»<o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT] <o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT]عروس ستارخان درباره وضعیت خانه پیش از مرمت گفت: «بیرونی به شدت تخریب شده بود و اندرونی نیز در حال تخریب بود. این خانه مالکین متعددی دارد و اگر قرار است که به طور کامل مرمت شود، باید از مالکین خریداری شود.»<o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT] <o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT]این در حالی است که پیش از این سازمان میراث فرهنگی از خرید خانه با سند قطعی ششدانگ خبر میدهد و مسئولان این سازمان گفتهاند که مرمت خانه آغاز شده است.<o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT] <o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT]زمانی که تخریب خانه ستارخان توسط یکی از مالکین آن آغاز شده بود اهالی کوچه ستارخان در کوی امیرخیزی تبریز نامهای را خطاب به میراث فرهنگی و شهرداری نوشتند که در آن تاکید شده: «شهرداری منطقه 4 و میراث فرهنگی در جریان امور هستند، ولی اقدامی برای جلوگیری از آن انجام نمیدهند. تخریب خانه ستارخان در حالی صورت میگیرد که سازمان میراث فرهنگی مسئولیت مستقیم و قانونی در قبال شناسایی آثار بجای مانده از چهرهها و شخصیتهای تاریخی، فرهنگی و معروف داشته و بایستی از آنها حفاظت کند و با توجه به جایگاه تاریخی و ارزشمند ستارخان در تاریخ مبارزات ملی ـ مذهبی آذربایجان و ایران، میراث فرهنگی و شهرداری منطقه میبایست از تخریب آن جلوگیری میکردند و امیدواریم مسئولان در قبال مردم و ایندگان پاسخگو باشند.»<o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT] <o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT]عروس ستارخان در ادامه صحبتهای خود میگوید: «سال گذشته با کمی مرمت، خانه ستارخان را افتتاح کردند. قرار بود این خانه یادبود ستارخان باشد. مجسمهاش را بسازند و به یک محل گردشگری تبدیل شود. اما درهای خانه بسته است و هیچ کس نمیتواند از آن بازدید کند.»<o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT] <o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT]از سوی دیگر طی یک ماه گذشته وحید پورطهماسبیان اهرابی، مسئول امور فرهنگی دفتر منطقه شمالغرب کمیسیون حقوق بشراسلامی گفته بود که خانه ستارخان به عنوان نماد مبارزات آزادیخواهانه این سردار بزرگ مشروطیت میتواند محل مناسبی برای فعالیتهای بشردوستانه کمیسیون حقوق بشر اسلامی باشد.<o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT] <o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT]بر همین اساس تراب محمدی رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آذربایجان شرقی هم چندی پیش از واگذاری این خانه برای استفاده اداری کمیسیون حقوق بشر اسلامی خبر داد و گفته بود: «خانه ستارخان به عنوان نماد مبارزات آزادیخواهانه این سردار بزرگ مشروطیت می تواند محل مناسبی برای فعالیت های بشردوستانه کمیسیون حقوق بشر اسلامی باشد.»<o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT] <o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT]اما درهای بسته هنوز به روی کسی باز نشده و این خانه تاریخی با آن تاریخ سرنوشتسازی که درون و بیرونش گذشته بدون بازدید و کاربری مانده است.<o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT] <o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT]خانه ستارخان در عصر جنبش مشروطه ( از اواخر حکومت ناصرالدین شاه تا زمان حکومت سه ساله محمدعلیشاه ) محل سازماندهی و ستاد فرماندهی مبارزان مشروطه خواه و جنگهای ضد استعماری ستارخان و نیروهای وی علیه استعمار روس بود.<o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT] <o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT]این خانه پس از عزیمت ستارخان و باقرخان به تهران در غربت ماند. پس از یورش دوم روسها به تبریز در جریان شکست مشروطه، خانه یا ستاد فرماندهی انقلابیون مشروطهخواه توسط اشغالگران به توپ بسته شد.<o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT] <o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT]این حوادث که با بهدار آویخته شدن مبارزان و چندتن از سرداران و علمای شاخص تبریز توسط بیگانگان و دشمنان ایران همراه بود، در تاریخ کشورمان به عنوان صفحات آموزنده در اختیار نسل جوان استhttp://arkqalasi.blogsky.com/1389/05/12/post-461



/<o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
<o:p> </o:p>

orhan-azar
Tuesday 03 August 10, 04:13 PM
تاریخ مشروطهخواهی تبریز؛
محبوس در خانه ستارخان



http://heritage.chn.ir/manage/photo/51666-14801.JPG
خانه ستارخان



ارک قالاسی - سال 1386 سرآغاز توجه به این اثر ملی بود. خبرها از هر سو بیتوجهی به نماد ملی مبارزه با استعما را هدف قرار داد و این شد که مسئولان سازمان حفاظت از آثار ملی را به فکر مرمت این خانه تاریخی و تاریخی که در آن گذشته انداخت. اما هر آنچه شد پشت درهای بسته خانه سردار ملی پنهان است و کسی از آنسوی دیوارها خبر ندارد.


سال 1386 و آنچه درباره تخریب خانه ستارخان منتشر شد، سرآغاز توجه به این اثر ملی بود. خبرها از هر سو بیتوجهی به نماد ملی مبارزه با استعما را هدف قرار داد و این شد که مسئولان سازمان حفاظت از آثار ملی را به فکر مرمت این خانه تاریخی و تاریخی که در آن گذشته انداخت. اما هر آنچه شد پشت درهای بسته خانه سردار ملی پنهان است و کسی از آنسوی دیوارها خبر ندارد.



تاریخ مشروطهخواهی تبریز؛
محبوس در خانه ستارخان



http://heritage.chn.ir/manage/photo/51666-14801.JPG
خانه ستارخان



ارک قالاسی - سال 1386 سرآغاز توجه به این اثر ملی بود. خبرها از هر سو بیتوجهی به نماد ملی مبارزه با استعما را هدف قرار داد و این شد که مسئولان سازمان حفاظت از آثار ملی را به فکر مرمت این خانه تاریخی و تاریخی که در آن گذشته انداخت. اما هر آنچه شد پشت درهای بسته خانه سردار ملی پنهان است و کسی از آنسوی دیوارها خبر ندارد.


خبرگزاری میراث فرهنگی ـ گروه میراث فرهنگی ـ سال 1386 و آنچه درباره تخریب خانه ستارخان منتشر شد، سرآغاز توجه به این اثر ملی بود. خبرها از هر سو بیتوجهی به نماد ملی مبارزه با استعما را هدف قرار داد و این شد که مسئولان سازمان حفاظت از آثار ملی را به فکر مرمت این خانه تاریخی و تاریخی که در آن گذشته انداخت. اما هر آنچه شد پشت درهای بسته خانه سردار ملی پنهان است و کسی از آنسوی دیوارها خبر ندارد.


به گزارش
CHN

سال 86 از نیمه نگذشته بود که تخریب خانه ستارخان تیتر یک اخبار فرهنگی شد. بازماندگان ستارخان با اعتراض به تخریب این خانه اعلام کردند که از زمان کوچ ستارخان به تهران، این خانه توسط عمه سردار به فردی به نام حمید مسگری فروخته شد که بعدها با فوت مسگری در چند سال گذشته قبل 700 متر این خانه در معرض فروش قرار گرفت و حدود 300 متر باقیمانده این خانه یک هزار متری نیز توسط خریدار مورد تخریب قرار گرفت.


اگرچه آن زمان رئیس وقت سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی وگردشگری استان آذربایجان شرقی گفت که بیشتر بنای خانه ستارخان در زمان حمله روسها ویران شده و چیزی برای ثبت میراث فرهنگی باقی نمانده است، اما نماینده مردم تبریز در مجلس شورای اسلامی تخریب خانه ستارخان در دوره روس را تکذیب کرد.

«نگار عذاری»، عروس ستارخان که با پسر ارشد وی، یدالله خان ازوادج کرده بود درباره وضعیت فعلی خانه ستارخان به
CHN

میگوید: «سال گذشته کلی وعده دادند که به زودی خانه ستارخان مرمت میشود. بیرونی خانه را هم شروع به مرمت کردند اما معلوم نیست کارها به کجا ختم شده است.»


وی در ادامه میگوید: «در خانه بسته است. من چندباری که به آنجا رفتم پشت درهای بسته ماندم و نمیتوان گفت که وضعیت خانه اکنون در چه حالی است.»

عروس ستارخان درباره وضعیت خانه پیش از مرمت گفت: «بیرونی به شدت تخریب شده بود و اندرونی نیز در حال تخریب بود. این خانه مالکین متعددی دارد و اگر قرار است که به طور کامل مرمت شود، باید از مالکین خریداری شود.»

این در حالی است که پیش از این سازمان میراث فرهنگی از خرید خانه با سند قطعی ششدانگ خبر میدهد و مسئولان این سازمان گفتهاند که مرمت خانه آغاز شده است.

زمانی که تخریب خانه ستارخان توسط یکی از مالکین آن آغاز شده بود اهالی کوچه ستارخان در کوی امیرخیزی تبریز نامهای را خطاب به میراث فرهنگی و شهرداری نوشتند که در آن تاکید شده: «شهرداری منطقه 4 و میراث فرهنگی در جریان امور هستند، ولی اقدامی برای جلوگیری از آن انجام نمیدهند. تخریب خانه ستارخان در حالی صورت میگیرد که سازمان میراث فرهنگی مسئولیت مستقیم و قانونی در قبال شناسایی آثار بجای مانده از چهرهها و شخصیتهای تاریخی، فرهنگی و معروف داشته و بایستی از آنها حفاظت کند و با توجه به جایگاه تاریخی و ارزشمند ستارخان در تاریخ مبارزات ملی ـ مذهبی آذربایجان و ایران، میراث فرهنگی و شهرداری منطقه میبایست از تخریب آن جلوگیری میکردند و امیدواریم مسئولان در قبال مردم و ایندگان پاسخگو باشند.»

عروس ستارخان در ادامه صحبتهای خود میگوید: «سال گذشته با کمی مرمت، خانه ستارخان را افتتاح کردند. قرار بود این خانه یادبود ستارخان باشد. مجسمهاش را بسازند و به یک محل گردشگری تبدیل شود. اما درهای خانه بسته است و هیچ کس نمیتواند از آن بازدید کند.»

از سوی دیگر طی یک ماه گذشته وحید پورطهماسبیان اهرابی، مسئول امور فرهنگی دفتر منطقه شمالغرب کمیسیون حقوق بشراسلامی گفته بود که خانه ستارخان به عنوان نماد مبارزات آزادیخواهانه این سردار بزرگ مشروطیت میتواند محل مناسبی برای فعالیتهای بشردوستانه کمیسیون حقوق بشر اسلامی باشد.

بر همین اساس تراب محمدی رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آذربایجان شرقی هم چندی پیش از واگذاری این خانه برای استفاده اداری کمیسیون حقوق بشر اسلامی خبر داد و گفته بود: «خانه ستارخان به عنوان نماد مبارزات آزادیخواهانه این سردار بزرگ مشروطیت می تواند محل مناسبی برای فعالیت های بشردوستانه کمیسیون حقوق بشر اسلامی باشد.»

اما درهای بسته هنوز به روی کسی باز نشده و این خانه تاریخی با آن تاریخ سرنوشتسازی که درون و بیرونش گذشته بدون بازدید و کاربری مانده است.

خانه ستارخان در عصر جنبش مشروطه ( از اواخر حکومت ناصرالدین شاه تا زمان حکومت سه ساله محمدعلیشاه ) محل سازماندهی و ستاد فرماندهی مبارزان مشروطه خواه و جنگهای ضد استعماری ستارخان و نیروهای وی علیه استعمار روس بود.

این خانه پس از عزیمت ستارخان و باقرخان به تهران در غربت ماند. پس از یورش دوم روسها به تبریز در جریان شکست مشروطه، خانه یا ستاد فرماندهی انقلابیون مشروطهخواه توسط اشغالگران به توپ بسته شد.

این حوادث که با بهدار آویخته شدن مبارزان و چندتن از سرداران و علمای شاخص تبریز توسط بیگانگان و دشمنان ایران همراه بود، در تاریخ کشورمان به عنوان صفحات آموزنده در اختیار نسل جوان است

orhan-azar
Tuesday 03 August 10, 04:15 PM
tabriz

orhan-azar
Tuesday 03 August 10, 04:18 PM
تاریخ مشروطهخواهی تبریز؛
محبوس در خانه ستارخان



http://heritage.chn.ir/manage/photo/51666-14801.JPG
خانه ستارخان



ارک قالاسی - سال 1386 سرآغاز توجه به این اثر ملی بود. خبرها از هر سو بیتوجهی به نماد ملی مبارزه با استعما را هدف قرار داد و این شد که مسئولان سازمان حفاظت از آثار ملی را به فکر مرمت این خانه تاریخی و تاریخی که در آن گذشته انداخت. اما هر آنچه شد پشت درهای بسته خانه سردار ملی پنهان است و کسی از آنسوی دیوارها خبر ندارد.


سال 1386 و آنچه درباره تخریب خانه ستارخان منتشر شد، سرآغاز توجه به این اثر ملی بود. خبرها از هر سو بیتوجهی به نماد ملی مبارزه با استعما را هدف قرار داد و این شد که مسئولان سازمان حفاظت از آثار ملی را به فکر مرمت این خانه تاریخی و تاریخی که در آن گذشته انداخت. اما هر آنچه شد پشت درهای بسته خانه سردار ملی پنهان است و کسی از آنسوی دیوارها خبر ندارد.



تاریخ مشروطهخواهی تبریز؛
محبوس در خانه ستارخان



http://heritage.chn.ir/manage/photo/51666-14801.JPG
خانه ستارخان



ارک قالاسی - سال 1386 سرآغاز توجه به این اثر ملی بود. خبرها از هر سو بیتوجهی به نماد ملی مبارزه با استعما را هدف قرار داد و این شد که مسئولان سازمان حفاظت از آثار ملی را به فکر مرمت این خانه تاریخی و تاریخی که در آن گذشته انداخت. اما هر آنچه شد پشت درهای بسته خانه سردار ملی پنهان است و کسی از آنسوی دیوارها خبر ندارد.


خبرگزاری میراث فرهنگی ـ گروه میراث فرهنگی ـ سال 1386 و آنچه درباره تخریب خانه ستارخان منتشر شد، سرآغاز توجه به این اثر ملی بود. خبرها از هر سو بیتوجهی به نماد ملی مبارزه با استعما را هدف قرار داد و این شد که مسئولان سازمان حفاظت از آثار ملی را به فکر مرمت این خانه تاریخی و تاریخی که در آن گذشته انداخت. اما هر آنچه شد پشت درهای بسته خانه سردار ملی پنهان است و کسی از آنسوی دیوارها خبر ندارد.


به گزارش
CHN

سال 86 از نیمه نگذشته بود که تخریب خانه ستارخان تیتر یک اخبار فرهنگی شد. بازماندگان ستارخان با اعتراض به تخریب این خانه اعلام کردند که از زمان کوچ ستارخان به تهران، این خانه توسط عمه سردار به فردی به نام حمید مسگری فروخته شد که بعدها با فوت مسگری در چند سال گذشته قبل 700 متر این خانه در معرض فروش قرار گرفت و حدود 300 متر باقیمانده این خانه یک هزار متری نیز توسط خریدار مورد تخریب قرار گرفت.


اگرچه آن زمان رئیس وقت سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی وگردشگری استان آذربایجان شرقی گفت که بیشتر بنای خانه ستارخان در زمان حمله روسها ویران شده و چیزی برای ثبت میراث فرهنگی باقی نمانده است، اما نماینده مردم تبریز در مجلس شورای اسلامی تخریب خانه ستارخان در دوره روس را تکذیب کرد.

«نگار عذاری»، عروس ستارخان که با پسر ارشد وی، یدالله خان ازوادج کرده بود درباره وضعیت فعلی خانه ستارخان به
CHN

میگوید: «سال گذشته کلی وعده دادند که به زودی خانه ستارخان مرمت میشود. بیرونی خانه را هم شروع به مرمت کردند اما معلوم نیست کارها به کجا ختم شده است.»


وی در ادامه میگوید: «در خانه بسته است. من چندباری که به آنجا رفتم پشت درهای بسته ماندم و نمیتوان گفت که وضعیت خانه اکنون در چه حالی است.»

عروس ستارخان درباره وضعیت خانه پیش از مرمت گفت: «بیرونی به شدت تخریب شده بود و اندرونی نیز در حال تخریب بود. این خانه مالکین متعددی دارد و اگر قرار است که به طور کامل مرمت شود، باید از مالکین خریداری شود.»

این در حالی است که پیش از این سازمان میراث فرهنگی از خرید خانه با سند قطعی ششدانگ خبر میدهد و مسئولان این سازمان گفتهاند که مرمت خانه آغاز شده است.

زمانی که تخریب خانه ستارخان توسط یکی از مالکین آن آغاز شده بود اهالی کوچه ستارخان در کوی امیرخیزی تبریز نامهای را خطاب به میراث فرهنگی و شهرداری نوشتند که در آن تاکید شده: «شهرداری منطقه 4 و میراث فرهنگی در جریان امور هستند، ولی اقدامی برای جلوگیری از آن انجام نمیدهند. تخریب خانه ستارخان در حالی صورت میگیرد که سازمان میراث فرهنگی مسئولیت مستقیم و قانونی در قبال شناسایی آثار بجای مانده از چهرهها و شخصیتهای تاریخی، فرهنگی و معروف داشته و بایستی از آنها حفاظت کند و با توجه به جایگاه تاریخی و ارزشمند ستارخان در تاریخ مبارزات ملی ـ مذهبی آذربایجان و ایران، میراث فرهنگی و شهرداری منطقه میبایست از تخریب آن جلوگیری میکردند و امیدواریم مسئولان در قبال مردم و ایندگان پاسخگو باشند.»

عروس ستارخان در ادامه صحبتهای خود میگوید: «سال گذشته با کمی مرمت، خانه ستارخان را افتتاح کردند. قرار بود این خانه یادبود ستارخان باشد. مجسمهاش را بسازند و به یک محل گردشگری تبدیل شود. اما درهای خانه بسته است و هیچ کس نمیتواند از آن بازدید کند.»

از سوی دیگر طی یک ماه گذشته وحید پورطهماسبیان اهرابی، مسئول امور فرهنگی دفتر منطقه شمالغرب کمیسیون حقوق بشراسلامی گفته بود که خانه ستارخان به عنوان نماد مبارزات آزادیخواهانه این سردار بزرگ مشروطیت میتواند محل مناسبی برای فعالیتهای بشردوستانه کمیسیون حقوق بشر اسلامی باشد.

بر همین اساس تراب محمدی رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آذربایجان شرقی هم چندی پیش از واگذاری این خانه برای استفاده اداری کمیسیون حقوق بشر اسلامی خبر داد و گفته بود: «خانه ستارخان به عنوان نماد مبارزات آزادیخواهانه این سردار بزرگ مشروطیت می تواند محل مناسبی برای فعالیت های بشردوستانه کمیسیون حقوق بشر اسلامی باشد.»

اما درهای بسته هنوز به روی کسی باز نشده و این خانه تاریخی با آن تاریخ سرنوشتسازی که درون و بیرونش گذشته بدون بازدید و کاربری مانده است.

خانه ستارخان در عصر جنبش مشروطه ( از اواخر حکومت ناصرالدین شاه تا زمان حکومت سه ساله محمدعلیشاه ) محل سازماندهی و ستاد فرماندهی مبارزان مشروطه خواه و جنگهای ضد استعماری ستارخان و نیروهای وی علیه استعمار روس بود.

این خانه پس از عزیمت ستارخان و باقرخان به تهران در غربت ماند. پس از یورش دوم روسها به تبریز در جریان شکست مشروطه، خانه یا ستاد فرماندهی انقلابیون مشروطهخواه توسط اشغالگران به توپ بسته شد.

این حوادث که با بهدار آویخته شدن مبارزان و چندتن از سرداران و علمای شاخص تبریز توسط بیگانگان و دشمنان ایران همراه بود، در تاریخ کشورمان به عنوان صفحات آموزنده در اختیار نسل جوان است

afshin
Tuesday 03 August 10, 08:06 PM
افشای یک توطئه جدید، چرا به جای تبریز، اصفهان خواهر خوانده استانبول می شود؟؟؟؟http://www.tractorfc.com//_templates/images/font_dec.gif (#) http://www.tractorfc.com//_templates/images/font_inc.gif (#)http://www.tractorfc.com//content/images/plugins/news_v1/items/cat_0/large/istanbul_tebriz.jpg (/content/images/plugins/news_v1/items/cat_0/large/istanbul_tebriz.jpg)

چرا به جای تبریز، اصفهان خواهر خوانده استانبول می شود؟؟؟؟

افشای یک توطئه جدید، از سوی دشمان آذربایجان

حبیب شیری آذر "عضو شورای شهر تبریز"

تبریز و استانبول دو شهر کهن و مسلمان نشین و همزبان در جنوب غربی آسیا، واقع شده اند. این دو شهر از قدیم الایام با همدیگر روابط فرهنگی، تجاری، بارزگانی و صنعتی داشته اند. بطوریکه یکی از هشت دروازه کهن تبریز به نام "استانبول قاپوسی" مشهور بوده و از سویی دیگر در استانبول نیز "تبریز دروازه سی" قدمت چندین صد ساله دارد.


جالب اینکه تبریز و استانبول به ترتیب جزو بزرگترین شهرهای ایران و ترکیه در شمالغرب هر دو کشور واقع شده اند. در واقع استانبول ورودی ترکیه از طریق اروپا و تبریز در دروازه ورودی ترکیه به ایران و اورپا می باشد. در دوره صفویه زمانیکه عثمانیها تبریز را تصرف کردند، گروهی از تجار و بارزگانان تبریزی را با خود به استانبول بردند تا به بازار سنتی و قدیمی آن رونق بخشند، که هم اکنون نیز در بازار سنتی استانبول که از بازار تبریز کوچکتر ولی پررونق است، نسل های تجار تبریزی در گوشه و کنار آن دیده می شود.


از سویی دیگر نقش تبریز همچون استانبول در ورود و شکوفایی اولین های تمدن و فرهنگ پررنگ بوده و امروز تبریز کهن بی دلیل به شهر اولین ها اشتهار نیافته است. چراکه بدلیل قرار گرفتن در دروازه ورودی آسیا میانه و قفقاز و ترکیه و اروپا و مراودت فرهنگی و تجاری، اولین ها ابتدا در تبریز شکل گرفته اند. و سپس به عنوان الگو به سایر شهرهای کشور از جمله "تهران و مشهد و اصفهان و شیراز" انتقال است. اولین چاپ، چاپخانه، نشریه، تئاتر، فیلم، سیمنا، کودکستان، مدرسه، انجمن شهر، بلدیه، نظمیه و عدلیه، همه و همه در تبریز کهن پا گرفته و توسعه یافته و سپس در سایر شهرهای ایران نهادینه شده است.


تبریز در کنار استانبول در گذشته روابط دیرینه تجاری و بازرگانی با تفلیس "پایتخت گرجستان"، ایروان "شهر مسلمان نشین سابق و پایتخت کنونی ارمنستان"، باکو "پایتخت جمهوری آذربایجان"، نخجوان و استانبول و آنکارا داشته و در دوره های گذشته کاروان های بسیاری، بین این شهرهای کهن رفت و آمد داشته اند. بطوریکه در دوره قاجاریه روشنفکران و مشروطه خواهان و روزنامه نگاران تبریزی به استانبول، باکو یا تفلیس می رفتند. اگر به تاریخچه شکل گیری نشریات اختر و ملانصرالدین توجه شود، این نکته بدست خواهد آمد که روزنامه نگاران تبریزی در تبعید، در استانبول نشریه "اختر" را منشر کرده و به آماده سازی روشنفکران در بین ملت ایران کوشیده اند. این در حالی است که زنده یاد "میرزا حسن خان رشدیه"، پس از برگشت از استانبول اولین مدرسه در ایران را تاسیس کرد و "معجز شبستری" پس از اقامت چندین ساله در استانبول مشهور عام و خاص شده است.


با این حال تبریز-استانبول، تبریز-باکو، تبریز-تفلیس، تبریز-ایروان، تبریز-نخجوان، روابط دیرینه در اکثر زمینه ها داشته اند و امروز اگر قرار باشد بین شهرهای بزرگ ایران با شهرهای مذکور، مراودت فرهنگی و سیاسی و هنری و علمی توسعه یابد و به اصطلاح امروزی و سیاسی "خواهر خواندگی" شکل گیرد، این حق تاریخی تبریز کهن است که به عنوان سرافرازترین شهر ایران با شهرهای مذکور خواهر خوانده شود.


چندین سال قبل مقدمات خواهر خواندگی دو شهر کهن تبریز و استانبول مهیا شد، ولی به دلایلی نامعلوم و واهی (البته شاید به دلیل گزارشهایی کذایی و دروغین، عده ای در بدنه کارشناسی وزارت امورخارجه)، این خواهر خواندگی به تاخیر افتاد.


اخیرا شنیده می شود به دلیل عهده دار شدن سرکنسولگری ایران در استانبول توسط یکی از هموطنان!!! اصفهانی و تلاشهای وی با همکاری تعدادی اندک از کارشناسان اصفهانی در وزارت امورخارجه سعی شده است تا جهت برقراری رابطه و توسعه و گسترش روابط فرهنگی و اقتصادی و... اصفهان و استانبول را "خواهرخوانده" اعلام کنند.


اما آنها نیک می دانند که زمانی نه چندان دور، تبریز به تنهایی چندین نمایندگی و کنسولگری کشورهای بزرگ و همسایه را در خود جای داده بود. البته بگذریم که به دلیل اشتراکات زیاد فرهنگی، زبانی، همجواری، اقتصادی و... این حق تبریز است که با توجه به توافقات قبلی با شهر استانبول "خواهر خوانده" شود.


اما متاسفانه تعدادی اندک ولی تاثیر گذار در وزارت امور خارجه بدون توجه به اصول پایدار امنیت ملی، اتحاد ملی ملت مسلمان ایران و نیز بدون توجهه به فرمایشات امام، در خصوص جایگاه رفیع مردم تبریز و آذربایجان در خصوص پیروزی انقلاب اسلامی، سعی در نادیده گرفتن شان و منزلت جهانی شهر تبریز دارند. بطوری که اینان با تهیه گزارشات دروغین و کذب می خواهند، همچنان بر نظریه باطل و مردود دشمنان ایران به نوعی صحه بگذارند. اما غافل از اینکه مقام رهبری به اینان و همفکران کج اندیش آنان به صراحت فرموده اند: "از این گزارشات آبکی دیگر برایم نفرستید"، اما گویا عناد عده ای پایان ناپذیر است...


امروز از نمایندگان محترم مردم شریف آذربایجان و تبریز انتظار می رود که نگذارند، ارزشهای این منطقه پرافتخار توسط عده ای بدفهم به زیر سوال برود. این حق مردم تبریز و آذربایجان است که از منتخبان عزیز و فهیم خود در مجلس شورای اسلامی بخواهند تا وارد میدان شده و از حقوق حقه موکلان خود دفاع کنند. البته مدیریت ارشد استان و ارگانهای متولی نیز باید پیگیر موضوع باشند، چرا که سوکت آنان را تاریخ و مردم آذربایجان به نقد خواهند کشید.


در پایان از وزیر امور خارجه کشور که خود سالها سکاندار سیاست ایران در جمهوری ترکیه بوده و صدارت سفارت ایران را در آنکارا عهده دار بوده و بر مسایل مطروحه اشراف کامل دارند، انتظار داریم ضمن برخورد با کسانی که خواسته و یا ناخواسته آب به آسیاب دشمن می ریزند و با تهیه گزارشات سراسر کذب سبب نادیده گرفتن پایداری، مقاومت و ایثارگری بی نظیر و تمام کننده مردم آذربایجان در حفظ تمامیت ارضی و جانفشانی در راه استقلال کشور می شوند، برخورد قاطع نموده تا از تکرار چنین اتفاقاتی جلوگیری شود و زمینه "خواهر خواندگی" تبریز و استانبول در فضایی آرام و سالم شود.


"هفته نامه امید تبریز، سال ششم، شنبه 9 مرداد89، شماره 102، ص1و2"
ارک قالاسی

nasir66
Wednesday 04 August 10, 07:52 PM
http://shahryarnews.net/uploads/2/Cms/News/Record/b2771.jpg
خبرگزاری شهریار، به همت سازمان پاركها و فضاي سبز شهرداري تبريز و با همكاري شهروندان تبريزي نمايشگاه عكس تحت عنوان گل داوودي در مجموعه تفريحي تاريخي شاه گولي تبريز برپا شد.

خبرگزاری شهریار به نقل از سازمان پاركها و فضاي سبز گزارش داد، هدف از ايجاد اين نمايشگاه اعتلاي فرهنگ فضاي سبز در بين شهروندان تبريزي و تشويق بيشتر آنان در راستاي بسط و گسترش فضاي سبز مي باشد.
اين گزارش مي افزايد با تدابير اتخاذ شده در اين نمايشگاه ، بهترين عكس از ميان آثار موجود توسط بازديد كنندگان انتخاب خواهد شد.
اين نمايشگاه تا سيزدهم مرداد ماه بر پا بوده و در پايان به شركت كنندگاني كه عكس هاي آنها جزو آثار برتر شناخته شوند جوايز ارزنده اي اهداء خواهد شد.
گفتني است اين آثار توسط شهروندان تبريزي در سال گذشته تهيه و در معرض ديد عموم گذاشته شده است.

nasir66
Wednesday 04 August 10, 07:53 PM
http://shahryarnews.net/uploads/2/Cms/News/Record/b2773.jpg
خبرگزاری شهریار؛ با اعتباري بالغ بر سه ميليارد و 300 ميليون ريال پروژه ساخت و توسعه مجهزترين سرويسهاي بهداشتي در مجموعه تاريخي و تفريحي ائل گولي به اتمام رسيده و مورد بهره برداري قرار گرفت.

خبرگزاری شهریار به نقل از روابط عمومی سازمان پارک ها و فضاي سبز گزارش داد، در راستاي تجهيز و تکميل پروژه هاي عمراني و به منظور رفاه و آسايش عمومي با صرف هزينه اي بالغ بر سه ميليارد و 300 ميليون ريال کار احداث سه باب سرويس بهداشتي در پارک ائل گولي به پايان رسيد.
بنابر اين گزارش کار احداث اين سرويس ها که از چهار ماه گذشته آغاز شده بود در خرداد ماه سال جاري به اتمام رسيد و اين در حاليست که مجموعه تاريخي و تفريحي ائل گولي داراي هفت باب سرويس بهداشتي در ضلع هاي مختلف پارک مي باشد.
اين گزارش مي افزايد: اين سرويس هاي جديد الاحداث مجهز به سامانه آبگرم و سيستم تهويه، خشک کن و شيرهاي الکترونيکي و ساير امکانات جانبي بوده و با سبک معماري ويژه احداث گرديده اند.
لازم به ذکر است با همکاري انجمن حمايت از معلولين استان در اين سرويس ها امکاناتي فراهم آمده تا معلولان و افراد کم توان نيز بتوانند به راحتي از اين سرويس ها استفاده نمايند.

nasir66
Wednesday 04 August 10, 08:00 PM
http://public.bay.livefilestore.com/y1pCwJe0qqS_4vmgRWSB_Y2DuucU8O0_ghmANCYQirNB_pOrVu emfjCO6QD4TBQLpVprMEZXqwxAYtL-bvTB-KLPQ/2.JPG

nasir66
Wednesday 04 August 10, 08:03 PM
احداث سامانه رفاهی و پارکینگ طبقاتی فرودگاه تبریز
به گزارش خبرنگار مهر در تبریز، سرپرست فرودگاه های آذربایجان شرقی ظهر دوشنبه در این مراسم اظهار داشت: اداره کل فرودگاه های آذربایجان شرقی در راستای عمل به اصل 44 موظف به جذب سرمایه گذاری های بخش خصوصی شده است و این طرح نمود عینی فعالیت های این فرودگاه در زمینه سرمایه گذاری بخش خصوصی به شمار می رود.
http://www.cloob.com/public//public/user_data/album_photo/324/969467-b.jpg
(تصویر فوق متعلق به این پروژه نیست )
علی رستمی افزود: این سامانه در دوهزار و 50 متر مربع و اعتباری بالغ بر 25 میلیارد ریال طراحی شده و با کلنگ زنی آن عملیات اجرایی پروژه آغاز خواهد شد.
رستمی با بیان اینکه این پروژه در دو فاز اجرا خواهد شد، ادامه داد: پارکینگ این سامانه پس از اتمام کل طرح ظرفیت توقف 600 خودرو را خواهد داشت.
سرپرست اداره کل فرودگاه های آذربایجان شرقی عنوان کرد: فرودگاه بین المللی تبریز در طول سال جاری 5.27 درصد در جابجایی مسافر و 5.3 درصد در پذیرش پرواز رشد داشته است که نشان از توسعه فعالیت های این فرودگاه دارد.
با تشکر از آقای عاشق تبریز که معرف پروژه بودند)

nasir66
Wednesday 04 August 10, 08:06 PM
{تبریز شهر آرزوها}
عضو شوراي اسلامي شهر تبريز گفت: مجري طرح احداث هتل 7 ستاره تبريز به دليل كارشكنيهاي برخي مسئولان و متخصصان، حاضر به ادامه كار نشده و در صورت تاييد اين طرح به شركت ديگري واگذار ميشود. [center:155ac1f8c4]http://imgdl.ir/images/632124.jpg[/center:155ac1f8c4]
بهروز خاماچي امروز در گفتوگو با خبرنگار فارس در تبريز اظهار داشت: اين مسئله در حضور استاندار، مسئولان مسكن و شهرسازي، شهرداري و معاونت فني عمراني استانداري، كميسيون پنج نفره مشاوران و مهندسان مربوط پس از بحثهاي فراوان در مورد تسهيل و تاييد اين موضوع به امضا رسيد و قرار شد طي يكي دو ماه آينده توسط شكرت ايراني و خارجي به مرحله اجرا درآيد.
وي ادامه داد: جالبترين نكته اين بود كه اگر اين طرح پياده ميشد در مرحله ساخت براي 10 هزار نفر به طور مستقيم شغل ايجاد شده و بعد از اتمام پروژه نيز براي 40 هزار نفر شغل ايجاد ميشد.
عضو شوراي اسلامي شهر تبريز خاطرنشان كرد: اما متاسفانه تعدادي از مسئولان و متخصصان با وجود تصويب در هيئت استانداري، كارشكنيهايي انجام دادند و به قدري كار به درازا كشيد كه شركت فوق حاضر به ادامه كار نشد و اكنون اين مسئله در جريان است.
وي گفت: در حال حاضر مسئله مورد پيگيري است و در صورت تاييد كميسيون عمراني شورا و مذاكرات مسكن، شهرسازي و كميسيون ماده پنج مجدداً يك شركت ديگر جايگزين شركت قبلي ميشود.
خاماچي تصريح كرد: در اين پروژه قرار بود براي بازنشستگان، سالمندان، رفاه خانوادهها، براي بازرگانان، اصناف و كسبه كارهاي اساسي صورت گيرد.
عضو شوراي اسلامي شهر تبريز افزود: اگر بنا بود محوطه باغلارباغي در اثر طرح و پروژه فوق از بين برود به جاي آن محلي مفيدتر و با كيفيتتر احداث ميشد كه علاوه بر داشتن بازار بسيار پيشرفته تجاري، مراكز اداري و رفاهي داراي بيمارستان، هتل و ... نيز ميشد.
وي با بيان اينكه سرمايهگذار اين پروژه تجربه احداث هتلها و مجتمعهاي فراواني را در ساير كشورها و ايران داشته است، افزود: اين هتل قرار بود در مساحتي بالغ بر 10 هزار مترمربع ساخته شود و داراي امكاناتي از قبيل چهار طبقه پاركينگ زيرزميني ويژه پارك 12 هزار خودرو با فناوريهاي نوين، طبقه آخر به عنوان موزه براي جذب توريسم و رستورانهاي مختلف، شهربازي و مجموعههاي متنوع ورزشي باشد.
عضو شوراي اسلامي شهر تبريز تصريح كرد: مساحت كل در نظر گرفته شده براي اين مجموعه 19 هكتار بود و سهم شهرداري تبريز نيز 2 هزار و 500 ميليارد ريال است كه از محل عوارض اين مجتمع تامين ميشد.
یعنی اگر طرح مورد تایید قرار نگیره هر بلایی میتونه سرش بیاد و طرح ۱۸۰ درجه تغییر کنه و اصلا در محل باغلار باغی نباشه و یا به یک ساختمون ۱۰ طبقه تبدیل شه و یا به یک ساختمون ۷۰ طبقه یا بیشتر همه چیز ممکنه .

nasir66
Wednesday 04 August 10, 08:13 PM
http://aitabrizim.persiangig.com/CARTING/Photo2799%20%28Small%29.jpg http://aitabrizim.persiangig.com/CARTING/Photo2970%20%28Small%29.jpg http://aitabrizim.persiangig.com/CARTING/Photo2798%20%28Small%29.jpg http://aitabrizim.persiangig.com/CARTING/Photo2976%20%28Small%29.jpg http://aitabrizim.persiangig.com/CARTING/Photo2965%20%28Custom%29.jpg http://aitabrizim.persiangig.com/CARTING/Photo2803%20%28Custom%29.jpg

nasir66
Wednesday 04 August 10, 08:17 PM
http://omid-nasiri.persiangig.com/web-manjil/nirogah-badi.jpg


خبرگزاری فارس: مدیرعامل برق منطقهای آذربایجان از نصب 20 دستگاه توربین بادی دیگر بر فراز ارتفاعات كوه عونبنعلی تبریز خبر داد.

علی بهاریوند امروز در گفتوگو با خبرنگار فارس در تبریز اظهار داشت: تجربه نصب یك دستگاه توربین بادی در این محل اثبات كرد كه سرمایهگذاری در امر بهرهمندی از نیروگاههای بادی تولید برق در استان مقرون به صرفه است.
وی ادامه داد: كاهش هزینه تولید و افزایش راندمان از جمله اصلیترین مزایای مزرعههای بادی تولید برق به شمار میرود.
مدیر عامل برقی منطقهای آذربایجان اضافه كرد: با نصب یك دستگاه توربین بادی در ماههای گذشته بیش از 12 میلیون كیلو ولت برق تولید شده است.
بهاریوند با بیان اینكه بخش خصوصی در اجرای این پروژهها وارد عمل شده است، تاكید كرد: احداث نیروگاههای بادی در تبریز و شهر جدید سهند دارای توجیه اقتصادی مناسبی است كه امیدوارم با همكاری دستگاههای ذیربط از جمله شهرداری و سایر ارگانها زمینه سرمایهگذاری در این بخش سرعت گیرد.
مدیر عامل برق آذربایجان گفت: بهترین و مناسبترین نوع تولید انرژی، باد است و سرعت مناسب برای بهرهمندی از این نعمت الهی پنج متر در ثانیه اعلام شده در حالی كه این میزان در تبریز بیش از 10 متر بر ثانیه میرسد.
http://www.suna.org.ir/suna_content/media/image/2009/04/751_orig.JPG


وی ابراز امیدواری كرد تا پایان امسال، 10 دستگاه از این توربینها در ارتفاعات عونبنعلی نصب شود.
بهاریوند در پاسخ به این سئوال خبرنگار فارس كه در خصوص میزان سرمایهگذاری و ظرفیت این دستگاهها پرسید، اظهار داشت: هر یك از این دستگاههای توربین بادی 12 میلیارد ریال هزینه در بردارد كه ظرفیت تولید برق 660 كیلو وات را خواهد داشت.
مدیر عامل برقمنطقهای آذربایجان شرقی با بیان اینكه نخستین نیروگاه بادی 660 كیلوواتی استان در تبریز در سال گذشته به بهرهبرداری رسید، اظهار داشت: نیروگاه بادی «عونبنعلی» در زمینی به به ابعاد 40 در 40 متر كه از طرف سازمان توسعه عمرانی «عون بنعلی» (پارك جنگلی) واگذار شده بود به قدرت 660 كیلووات و با هزینه افزون بر بیش از یكمیلیارد و 200 میلیون تومان احداث شده است.
وی طول عمر مفید توربین این نیروگاه بادی را 20 سال اعلام كرد و اظهار داشت: ارتفاع برج 40 متر بوده و حداكثر سرعت بادی لازم برای چرخش موتور 25 متر بر ثانیه و حداقل سرعت برای چرخش موتور چهار متر بر ثانیه است.
بهاریوند طول پرههای این نیروگاه بادی را 22/9 متر اعلام كرد و گفت: این نیروگاه توانایی كار در هوای زیر 20 درجه و بالای 40 درجه سانتیگراد را دارد.
مدیر عامل برق منطقهای آذربایجان شرقی مزایای نیروگاههای بادی را عدم نیاز توربینهای بادی به سوخت، تامین بخشی از تقاضای انرژی برق، كمتر بودن نسبی قیمت انرژی باد نسبت به انرژی فسیلی در بلند مدت، تنوع بخشیدن به منابع انرژی و ایجاد سیستم پایدار انرژی، قدرت مانور زیاد در بهرهبرداری (از چند كیلووات تا چند مگاوات) عدم نیاز به آب و عدم نیاز به فضای زیاد و عدم داشتن آلودگی محیط زیست اعلام كرد.
بهاریوند در ادامه تصریح كرد: گستردگی نیاز انسان به منابع انرژی همواره از مسائل اساسی مهم در زندگی بشر بوده و تلاش برای دستیابی به یك منبع تمام نشدنی انرژی از آرزوهای دیرینه استان بوده، انرژی بادی یكی از انواع اصلی انرژیهای تجدید است كه از دیرباز ذهن بشر را به خود معطوف كرده بود، به طوری كه وی همواره به فكر كاربد این انرژی در صنعت بوده است.
وی ادامه داد: در شرایط كنونی با توسعه نگرشهای زیست محیطی و راهبردهای صرفهجویانه در بهرهبرداری از انرژی تجدیدناپذیر، استفاده از انرژی باد در مقایسه با سایر منابع انرژی مورد استفاده در بسیاری از كشورهای جهان به افزون گذاشته است و در كشور ایران با توجه به وجود مناطق بادخیز، طراحی و ساخت آسیابهای بادی از 200 سال قبل از میلاد مسیح رایج بوده و هم اكنون نیز مسیر مناسبی برای گسترش و بهرهبرداری از توربینهای بادی فراهم است.
بهاریوند خاطر نشان كرد: در حال حاضر مولدهای برق بادی میتواند جایگزین مناسبی برای نیروگاههای گازی و بخاری باشد.
مدیر عامل برق منطقهای آذربایجان تاكید كرد: استفاده از انرژی بادی در درجه اول موجب صرفهجویی فرآوردههای نفتی به عنوان سوخت میشود و در درجه دوم تولید از این انرژی فاقد هر گونه آلودگی زیست محیطی بوده و در نتیجه مسیری برای نیل به توسعه پایدار اقتصادی و اجتماعی فراهم میشود.
وی گفت: استفاده از این انرژی در كشور علاوه بر عمران و آبادانی موجبات ایجاد مشاغل جدید شده و بالاخره با بومیسازی انرژی فناوری باد اقتصاد كشور شاهد رشد بیشتری میشود.
{تبریز شهر آرزوها}

hamed-top-of-12th
Wednesday 04 August 10, 09:33 PM
یاشاسین آذربایجان چالیشانلاریhttp://www.tractorfc.com/modules/Forums/images/smiles/8.gif

sevil
Thursday 05 August 10, 08:31 AM
http://www.jamejamonline.ir/Images/Common/icon_printer.gif http://www.jamejamonline.ir/Images/Common/icon_email.gif (info@jamejamonline.ir)
پنجشنبه 14 مرداد 1389 - ساعت 08:09
شماره خبر: 100882263368
روزنامه جام جم: پيشنهاد روز
تبريز ،شهري كه بايد از نو ديد
جام جم آنلاين: تبريز از آن دسته شهرهايي است كه به چند بار ديدن ميارزد. كافيست براي يكبار هم كه شده، سري به يكي از تاريخيترين شهرهاي ايران يعني تبريز بزنيد تا با قدم زدن در اين شهر، راه رفتن در دل تاريخ را تجربه كنيد.
http://www.jamejamonline.ir/Media/images/1389/05/10/100881959738.jpg
[center:741b286b24][/center:741b286b24]


براي آنهايي كه تبريز را هنوز نديدهاند، توصيه ميشود براي نخستين مقصد گردشگري خود سري به بازار تبريز بزنند.اين بازار كه چند روزي است در فهرست ميراث جهاني به عنوان يكي از نوادر معماري جهان ثبت شده، چشم هربينندهاي را به خود خيره ميكند.
بسياري معتقدند اين بازار بزرگترين بازار مسقف دنياست و البته به خاطر همين است كه بسياري از گردشگران اروپايي و آمريكايي هر بار كه به ايران ميآيند، اين بازار را در بسته گردشگري خود قرار ميدهند.
حدود يك كيلومتر راهپيمايي در اين بازار كه در سال 1354 هجري شمسي در فهرست آثار ملي ثبت شده، فرصت مناسبي به شما ميدهد تا علاوه بر خريد بهترين سوغاتهاي تبريزي، حس خوب قدم زدن در بازاري تاريخي را نيز تجربه كنيد.
توصيه ميشود اگر به اين بازار رفتيد، حتما از مسجد جامع تاريخي اين شهر كه در دل اين بازار قرار گرفته است نيز ديدن كنيد.
خريدن شيرينيجات تبريزي كه در صدر آنها قرابيه قرار گرفته است، ديگر پيشنهاد اين ستون است. البته تبريزيها، شيرينيهاي معروف ديگري همچون نوقا و اريس نيز دارند كه خوشمزه هستند.

براي رفع خستگي نيم روزي هم ميتوانيد به يكي از رستورانهاي سنتي اين شهر برويد و مشهورترين غذاي اين شهر را سفارش دهيد؛ كوفته تبريزي كه اين روزها آوازهاي جهاني پيدا كرده، در نظرسنجي از گردشگران در صدر غذاهاي اين شهر زيباي كشورمان قرار گرفته است.
خريد چرمهاي دستدوز نيز ميتواند يكي از پيشنهادهاي بازديد از اين شهر زيبا به شمار رود.اما در يك جمله اگر تا به حال به تبريز سفر كردهايد و سري به ارگ تبريز، بناي تاريخي ربع رشيدي ، بناي زيباي ائلگلي و مقبرهالشعرا نزدهايد، توصيه ميشود كه دوباره رخت سفر بربنديد و سري به شهري بزنيد كه ديدنش براي چند بار ارزش دارد.

orhan-azar
Thursday 05 August 10, 11:02 PM
[center:3ace66209a]پس از بازار تبریز فرش تبریز نیز جهانی می شود <?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" /><o:p></o:p>[/center:3ace66209a]





<o:p></o:p>

<o:p></o:p>

<o:p></o:p>
[center:3ace66209a]<?xml:namespace prefix = v ns = "urn:schemas-microsoft-com:vml" /><v:shapetype id=_x0000_t75 stroked="f" filled="f" path="m@4@5l@4@11@9@11@9@5xe" o:preferrelative="t" o:spt="75" coordsize="21600,21600"><v:stroke joinstyle="miter"></v:stroke><v:formulas><v:f eqn="if lineDrawn pixelLineWidth 0"></v:f><v:f eqn="sum @0 1 0"></v:f><v:f eqn="sum 0 0 @1"></v:f><v:f eqn="prod @2 1 2"></v:f><v:f eqn="prod @3 21600 pixelWidth"></v:f><v:f eqn="prod @3 21600 pixelHeight"></v:f><v:f eqn="sum @0 0 1"></v:f><v:f eqn="prod @6 1 2"></v:f><v:f eqn="prod @7 21600 pixelWidth"></v:f><v:f eqn="sum @8 21600 0"></v:f><v:f eqn="prod @7 21600 pixelHeight"></v:f><v:f eqn="sum @10 21600 0"></v:f></v:formulas><v:path o:connecttype="rect" gradientshapeok="t" o:extrusionok="f"></v:path><o:lock aspectratio="t" v:ext="edit"></o:lock></v:shapetype><v:shape id=Picture_x0020_1 style="VISIBILITY: visible; WIDTH: 367.5pt; HEIGHT: 276.75pt; mso-wrap-style: square" alt="http://farm4.static.flickr.com/3052/2443011796_c2dd28d0f0.jpg" type="#_x0000_t75" o:spid="_x0000_i1025"><v:imagedata o:title="2443011796_c2dd28d0f0" src="file:///C:\DOCUME~1\BETA\LOCALS~1\Temp\msohtmlclip1\01\cli p_image001.jpg"></v:imagedata></v:shape><o:p></o:p>[/center:3ace66209a]

<o:p></o:p>

<o:p></o:p>

<o:p></o:p>

ارک قالاسی - رئیس سازمان میراث فرهنگی آذربایجان شرقی با اشاره به ثبت جهانی بازار تبریز گفت: ثبت جهانی فرش تبریز نیز از اهداف سازمان است که امیدواریم با تلاشهای صورت گرفته این امر امسال محقق شود.<o:p></o:p>

<o:p></o:p>
<o:p></o:p>
به گزارش خبرگزاری فارس از تبریز، تراب محمدی صبح امروز در جلسه کار گروه گردشگری آذربایجان شرقی با تاکید بر حمایت از بخش خصوصی در توسعه اماکن تفریحی و گردشگری بر توجه هر چه بیشتر بر جذب گردشگر در استان تاکید کرد.<o:p></o:p>
وی با اشاره به رشد ورود مسافر به شهرهای آذربایجان شرقی در تابستان امسال اظهار داشت: تداوم حضور مسافران تابستانی در استان ادامه دارد و ادامه این وضعیت نیازمند همکاری بخشها و دستگاههای مختلف در امر جذب گردشگر است.<o:p></o:p>
محمدی تاکید کرد: در دو هفته اخیر تعداد گردشگران در قالب تورهای گردشگری در سطح شهر و استان مشهود بوده است.<o:p></o:p>
·

ثبت جهانی فرش تبریز <o:p></o:p>
رئیس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری آذربایجان شرقی با اشاره به ثبت جهانی بازار تبریز اظهار داشت: ثبت جهانی فرش تبریز نیز از اهداف سازمان است که امیدواریم با تلاشهای صورت گرفته این امر امسال محقق شود.<o:p></o:p>
محمدی تاکید کرد: آذربایجان شرقی و تبریز در هفتههای اخیر شاهد رخدادهای فرهنگی بسیاری از جمله استقرار آثار بسیار نفیس موزه ملی ایران در تبریز بوده است که این اشیای نفیس تا آخر ماه جاری در محل موزه آذربایجان پذیرای بازدید کنندگان است.<o:p></o:p>
رئیس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری آذربایجان شرقی در ادامه با اشاره به تشکیل کار گروه گردشگری استان اظهار داشت: به همت بخش خصوصی و تسهیلات دولتی 12 مجتمع فرهنگی، تفریحی، گردشگری و ورزشی در آذربایجان شرقی احداث میشود که کلیات این احداث این مجموعهها به تصویب رسید.<o:p></o:p>
وی خاطر نشان کرد: این مجموعهها با آورده نقدی سرمایهگذار به میزان 60 درصد و تسهیلات دولتی به میزان 40 درصد احداث میشوند.<o:p></o:p>
محمدی همچنین با اشاره به لزوم حمایت از آژانسهای جهانگردی و گردشگری در استان بر لزوم امکان استفاده این دفاتر از اماکن مسکونی مشرف به خیابان برای فعالیتهای دفتری تاکید کرد<o:p></o:p>
<o:p> </o:p>

saray
Thursday 05 August 10, 11:07 PM
səlam orxan

saray
Thursday 05 August 10, 11:13 PM
təbrizin ade nəmənə olsa yaxçe olar

saray
Thursday 05 August 10, 11:15 PM
http://www.tractorfc.com/modules/Forums/images/smiles/14.gif

nasir66
Friday 06 August 10, 01:00 AM
قردشیم بورا تبلیغات یری دییر http://www.tractorfc.com/modules/Forums/images/smiles/22.gif

orhan-azar
Friday 06 August 10, 09:47 AM
اثرهای خشک شدن اورمو گولی(دریاچه اورمیه):
1-تبدیل شدن آزربایجان به یک خشکی بزرگ به مانند یک کویر
2-گرم شدن هوای آزربایجان,به طوری که دیگر این هوای دل انگیز آزربایجان را نخواهیم دید.
3-وزش توفان های نمک و در پی آن خشک شدن مزارع وجنگل ها وفضای سبز آزربایجان ودرنتیجه تبدیل شدن به کویری بزرگ.
4-شور شدن آبهای آزربایجان به دلیل وزیدن توفان نمک,به طوری که دیگر زندگی در آزربایجان ممکن نخواهد بود ومردم آزربایجان مجبور به مهاجرت به مناطق دیگر خواهند شد.در نتیجه آزربایجان خالی از سکنه خواهد شد.
5-به دلیل شوری آبها,گرمی هوا,وزش توفان های نمک,دیگر سرمایه گذاری به منطقه ی آزربایجان نخواهد آمد.
6-خلاصه اینکه,خودمان را گول نزنیم.خودمان را فریب ندهیم.اگر با همین وضعیت به دریاچه اورمیه رسیدگی نشود,آزربایجان نابود خواهد شد و جمعیت آن به یک سوم(3/1)کاهش خواهد یافت و مردم مجبور به ترک آزربایجان خواهند شد.
چاره کار:آوردن آب از رود آراز
باز کردن سد ها
شفاف سازی مسائل و گفتن حقایقی که باعث خشک شدن دریاچه اورمیه شده است.نه حقایق دروغین مانند کمبود بارش.
آوردن آب از رود های اطراف و......

alparartash
Saturday 07 August 10, 01:38 AM
ارک قالاسی - آب انبار معروف به سپهداری که از آثار تاریخی محدوده بافت تاریخی شهر اراک با 200 سال قدمت بود توسط شهرداری اراک به دلیل آنچه که معذورات سیاسی شهردار عنوان شد با دستور شفاهی مسئولان استان مرکزی به صورت کامل تخریب شد.

[JUSTIFY ALIGN=JUSTIFY]به گزارش خبرنگار مهر در اراک، در پی تخریب کامل این آب انبار از سوی شهرداری، افرادی با تلاش برای گودبرداری این اثر تخریب شده تلاش کرده و کوشیدند که با حفر گودالی به عمق هشت متر نسبت به ایجاده سازه ای بتنی به جای این اثر اقدام کنند که با حضور تعدادی از اعضای شورای شهر و مسئولان در عصر روز چهارشنبه با حکم معاون دادستان اراک از انجام این اقدام جلوگیری شد.[/JUSTIFY ALIGN]
[JUSTIFY ALIGN=JUSTIFY]عضو شورای شهر اراک در این زمینه با ابراز تاسف از تخریب این اثر تاریخی در اراک گفت: آب انبار تاریخی سپهداری اراک از نادرترین آب انبارهای موجود و تاریخی کشور بود چرا که این آب انبار دو سقفه بوده است که وجود دو سقف در آن این آب انبار را در میان سایر آب انبارهای موجود در کشور کم نظیر کرده است.[/JUSTIFY ALIGN]
[JUSTIFY ALIGN=JUSTIFY]سید علی قائم مقامی با اشاره به اینکه این اثر تاریخی در زمره آثار به ثبت رسیده میراث فرهنگی قرار داشته است، اظهار داشت: متاسفانه وضعیت این آب انبار و ویژگی های آن برای مسئولان استان به خوبی تشریح نشده است زیرا اگر وضع آن به خوبی برای مقامات تشریح می شد هرگز شاهد تخریب این اثر تاریخی و از بین بردن بخشی از تاریخ گذشته اراک نبودیم.[/JUSTIFY ALIGN]
[JUSTIFY ALIGN=JUSTIFY]وی اضافه کرد: برای حل مشکل کمبود فضا برای طلاب مدرسه سپهداری در جنب این آب انبار نباید دستور تخریب این اثر صادر می شد بلکه به راحتی امکان داشت با مرمت مناسب و رسیدگی به این اثر و بازسازی بخش های مختلف آن مشکل فضای مورد نیاز برای طلاب را بدون آسیب زدن به این بنای تاریخی حل و فصل کرد.[/JUSTIFY ALIGN]
[JUSTIFY ALIGN=JUSTIFY]شهرداری تخلف کرده است[/JUSTIFY ALIGN]
[JUSTIFY ALIGN=JUSTIFY]رئیس کمیسیون حقوقی و املاک شورای شهر اراک در ادامه با اشاره به اینکه شورای شهر اراک در تصمیم گیری غیرکارشناسی شده تخریب این اثر نقشی نداشته است، گفت: شهردار اراک بدون مشورت با شورای شهر و دریافت مجوز برای تخریب این اثر تاریخی بر اساس دستور مقامات استانی و با تکلیف استانداری به صورت شفاهی و نه کتبی دست به تخریب این اثر به صورت کامل زده است و در این میان به دلیل شفاهی بودن دستور استانداری برای تخریب این اثر شاهد آن هستیم که کسی زیر بار مسئولیت تخریب این اثر نمی رود.[/JUSTIFY ALIGN]
[CENTER ALIGN=JUSTIFY][/CENTER ALIGN]
[CENTER ALIGN=JUSTIFY][/CENTER ALIGN]
[JUSTIFY ALIGN=JUSTIFY]قائم مقامی با اشاره به اعتراض شدید مردم و رسانه ها از تخریب این بنای تاریخی بیان داشت: در مرحله اول تخریب این اثر با اعتراض مردم و پیگیری رسانه های گروهی شاهد توقف عملیات تخریب این اثر تاریخی بودیم ولی هم اینک با آغاز دور دوم تخریبها شاهد آن هستیم که طراحی هایی برای ساخت و سازهای بتنی در محوطه بافت تاریخی اراک به انجام رسیده است که دارای هشت متر عمق است که در صورت اجرایی شدن آن بافت تاریخی بازار اراک به شدت تهدید خواهد شد.[/JUSTIFY ALIGN]
[JUSTIFY ALIGN=JUSTIFY]به گفته وی، تمام سازهای بافت تاریخی شهر اراک خشتی و گلی است و میراث فرهنگی نباید اجازه ساخت و ساز در قالبهای دیگر را به افراد صادر کند و در این میان نقش شهرداری بافت تاریخی اراک بسیار مهم و حساس است.[/JUSTIFY ALIGN]
[JUSTIFY ALIGN=JUSTIFY]وقتی شهردار از همه دستور می گیرد[/JUSTIFY ALIGN]
[JUSTIFY ALIGN=JUSTIFY]عضو شورای شهر اراک در ادامه با انتقاد از رویه کاری شهردار اراک بیان داشت: بر اساس قانون شهردار نباید از هر کسی در استان و شهر دستور بگیرد و تنها شورای شهر مرجع صادر کننده دستور برای اجرای فعالیت در شهرداری است ولی به نظر می رسد شهردار در اقدامی ناشیانه و اشتباه و به دلیل برخی مسائل سیاسی و معذورات خاص نسبت به تخریب این آب انبار اقدام کرده است.[/JUSTIFY ALIGN]
[JUSTIFY ALIGN=JUSTIFY]مسئولان قوانین کشور را رعایت کنند[/JUSTIFY ALIGN]
[JUSTIFY ALIGN=JUSTIFY]قائم مقامی با اشاره به اینکه همه افراد باید خود را در اجرای قانون مسئول بدانند و به آن عمل کنند، بیان داشت: از امام جمعه اراک و استاندار مرکزی درخواست دارم که به قوانین جمهوری اسلامی احترام گذاشته و در صورتی که قانون اجازه می دهد چنین ساخت و سازها و تخرب هایی صورت گیرد مطابق قانون عمل کنند و در صورتی که چنین اجازه ای به افراد داده نمی شود جلوی چنین اقداماتی را بگیرند.[/JUSTIFY ALIGN]
[JUSTIFY ALIGN=JUSTIFY]وی با بیان اینکه در مقابل نیاکان خود در برابر چنین اقداماتی مسئول هستیم اظهار داشت: نسل های آینده کشور به وجود آثار تاریخی برای شناخت هویت خود نیازمند هستند و باید با پاسداری از این اماکن نسبت به انتقال آن به نسل های آینده اقدام کرد.[/JUSTIFY ALIGN]
[JUSTIFY ALIGN=JUSTIFY]رئیس کمیسیون حقوقی و املاک شهرداری اراک در پایان خاطرنشان کرد: همه افرادی که در صدور دستور تخریب این اثر تاریخی و اجرای این دستور نقش داشته اند باید در مقابل مردم در مورد عملکرد خود پاسخگو بوده و به مردم این شهر در این زمینه جواب بدهند.[/JUSTIFY ALIGN]
[JUSTIFY ALIGN=JUSTIFY]در جریان تخریب آب انبار نبودیم[/JUSTIFY ALIGN]
[JUSTIFY ALIGN=JUSTIFY]عضو دیگر شورای اسلامی شهر اراک نیز گفت: شورای شهر اراک از تخریب آب انبار 200 ساله سپهداری اراک بی خبر بوده است و دیر در جریان این اقدام قرار گرفته است ولی شهرداری اراک در اقدامی عجیب بدون اعلام موضوع به شورای شهر نسبت به تخریب این اثر اقدام کرده است.[/JUSTIFY ALIGN]
[JUSTIFY ALIGN=JUSTIFY]اشرف بهادری افزود: متاسفانه رسیدگی به بناهای تاریخی در شهر اراک از سوی مسئولان به خوبی به انجام نمی رسد و در حالیکه آثار و ابنیه تاریخی در شهرهای دیگر کشور به عنوان ثروت ملی مورد توجه و تکریم قرار می گیرد در اراک این آثار یکی پس از دیگری یا تخریب می شود یا مورد بی مهری قرار می گیرند که این موضوع پسندیده نیست.[/JUSTIFY ALIGN]
[JUSTIFY ALIGN=JUSTIFY]وی اضافه کرد: یکی از راههای مقابله با جنگ نرم دشمن حفظ، احیای و رسیدگی به ابنیه تاریخی در دسترس و موجود در کشور است زیرا می توان با استفاده از این آثار و معرفی آن به جوانان بخشی از هویت تاریخی، فرهنگی و دینی مردم گذشته را برای آنان تشریح کرد و جوانان را در مقابل هجمه های فرهنگی دشمن مصون نگاه داشت ولی با این اقدامات جوانان از داشتن زمینه های لازم فکری برای در امان ماندن از این ترفندهای دشمن محروم می شوند.[/JUSTIFY ALIGN]
[JUSTIFY ALIGN=JUSTIFY]بهادری با اشاره به نقش مهم میراث فرهنگی در حفظ و پاسداری از آثار تاریخی اراک بیان داشت: میراث فرهنگی گنجینه ای ارزشمند از آثار تاریخی را در اختیار دارد و همانگونه که آثار موجود در موزه ها باید مورد حفظ و حراست قرار گیرند و هرگونه دست اندازی به آن اقدامی مجرمانه است رسیدگی و حفظ ابنیه تاریخی نیز باید مورد توجه قرار گیرد و با افرادی که به آن دست اندازی می کنند مطابق قانون برخورد کند.[/JUSTIFY ALIGN]
[JUSTIFY ALIGN=JUSTIFY]وی با سئوال برانگیز خواندن عملکرد شهرداری اراک در جریان تخریب این آب انبار یادآور شد: شهرداری اراک و شهرداری بافت تاریخی آن در این زمینه باید مورد سئوال قرار گیرند که چگونه این اتفاق بدون مجوز شورای شهر اراک در محدوده بافت تاریخی شهرداری اراک به وقوع پیوسته است.[/JUSTIFY ALIGN]
[JUSTIFY ALIGN=JUSTIFY]عضو کمیسسیون فرهنگی شورای شهر اراک در ادامه با بیان اینکه شهرداری بافت تاریخی شهر اراک وظیفه حراست و نگهداری از این ابنیه را در دستور کار و شرح وظایف خود دارد، گفت: باعث تاسف است که مسئولان در میراث فرهنگی به آثار تاریخی به قدری بی مهری می کنند که این آثار که می تواند به مرکزی برای جذب گردشگر تبدیل شود تبدیل به مرکزی برای تهدید و نامانوس شدن چهره شهر می شود چرا که در صورت رسیدگی و مرمت ابنیه تاریخی نه تنها این ابنیه تهدید نیستند بلکه فرصت هایی برای معرفی بیشتر اراک با قدمت 200 ساله اش به مردم سایر مناطق کشور و حتی جهان هستند.[/JUSTIFY ALIGN]
[JUSTIFY ALIGN=JUSTIFY]به گفته وی، شهرداری بافت تاریخی شهر اراک یک میلیارد و 500 میلیون تومان اعتبار دارد که در متمم بودجه شهرداری اراک به منظور افزایش زمینه های حفظ و نگهداری آثار محدوده بافت تاریخی اراک این اعتبار افزایش خواهد یافت.[/JUSTIFY ALIGN]
[JUSTIFY ALIGN=JUSTIFY]میراث فرهنگی مخالف تخریب بنا بود[/JUSTIFY ALIGN]
[JUSTIFY ALIGN=JUSTIFY]در این میان معاون حفظ و احیای اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان مرکزی از مخالفت شدید این سازمان با موضوع تخریب آب انبار 200 ساله سپهداری اراک خبر می دهد و می گوید که برای احیا و بازسازی این آب انبار بی نظیر مراحل تهیه نقشه و نیز عملیات ابتدایی بازسازی به انجام رسیده بود.[/JUSTIFY ALIGN]
[JUSTIFY ALIGN=JUSTIFY]محسن علمدار با اشاره به اینکه در هر دو مرحله تخریب این اثر تاریخی میراث فرهنگی مخالفت خود را با هرگونه تخریب اعلام کرده بود بیان داشت: بر اساس برخی دلایل در دو مرحله تخریب آب انبار سپهداری اراک به انجام رسید که در هر دو مرحله با این اقدام ازسوی میراث فرهنگی مخالفت و اعتراض شده است ولی پس از تخریب باا موضوع جدید ساخت و سازهای بتنی نامتناسب با بافت تاریخی شهر اراک روبه رو هستتیم که در صورت اجرای این سازه های بتنی بافت تاریخی بازار اراک دچار تنش شده و در نهایت این بافت از میان خواهد رفت.[/JUSTIFY ALIGN]
[JUSTIFY ALIGN=JUSTIFY]وی با بیان اینکه تنها می توند در این زمینه مخالفت خود را اعلام کند، بیان داشت: در صورتی که مخالفت ما اثری نداشته باشدد تا همینجا مخالفت می کنیم و تا جایی که زورمان برسد پیگیر موضوع خواهیم بود.[/JUSTIFY ALIGN]
[JUSTIFY ALIGN=JUSTIFY]علمدار با بیان اینکه این آب انبار به شماره 1285 در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است بیان داشت: تخریب این اثر و آثار تاریخی دیگر بر اساس تصریح قانونگذار عملی مجرممانه است ولی نحوه برخورد با مججرمین در این موضوع نیازمند تصمیم مدیریتی است که از سوی مدیر سازمان باید اتخاذ شود.[/JUSTIFY ALIGN]
[JUSTIFY ALIGN=JUSTIFY]معاون حفظ و احیای اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری استان مرکزی بیان داشت: بر اساس مواد 585 و 586 قانون مجازات اسلامی قانونگذار موارد تنبیهی لازم را برای برخورد با متخلفان در حوزه میراث فرهنگی وضع کرده است ولی بنا به مصلحت مدیران و مسئولان با متخلفان برخورد خواهد شد.[/JUSTIFY ALIGN]
[JUSTIFY ALIGN=JUSTIFY]وی گفت: بافت تاریخی شهر اراک با 14 هکتاروسعت در مجموع در قالب یک پلاک به ثبت ملی رسیده است و هرگونه عملیات عمرانی و ساخت و ساز در آن باید با مجوز مراث فرهنگی و با رعایت ضوابط و استانداردهای این سازمان به انجام برسد و عملکرد شهرداری اراک به دلیل نبود مجوز از سوی میراث فرهنگی لکه سیاهی است که در کارنامه شهرداری اراک باقی می گذارد.[/JUSTIFY ALIGN]

orhan-azar
Saturday 07 August 10, 09:57 PM
[center:446f63d42d]اردبیل جز 10 استان برتر ایران از نظر توانمندی معدن است <?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" /><o:p></o:p>[/center:446f63d42d]
[center:446f63d42d]





<o:p></o:p>[/center:446f63d42d]
[center:446f63d42d]<?xml:namespace prefix = v ns = "urn:schemas-microsoft-com:vml" /><v:shapetype id=_x0000_t75 stroked="f" filled="f" path="m@4@5l@4@11@9@11@9@5xe" o:preferrelative="t" o:spt="75" coordsize="21600,21600"><v:stroke joinstyle="miter"></v:stroke><v:formulas><v:f eqn="if lineDrawn pixelLineWidth 0"></v:f><v:f eqn="sum @0 1 0"></v:f><v:f eqn="sum 0 0 @1"></v:f><v:f eqn="prod @2 1 2"></v:f><v:f eqn="prod @3 21600 pixelWidth"></v:f><v:f eqn="prod @3 21600 pixelHeight"></v:f><v:f eqn="sum @0 0 1"></v:f><v:f eqn="prod @6 1 2"></v:f><v:f eqn="prod @7 21600 pixelWidth"></v:f><v:f eqn="sum @8 21600 0"></v:f><v:f eqn="prod @7 21600 pixelHeight"></v:f><v:f eqn="sum @10 21600 0"></v:f></v:formulas><v:path o:connecttype="rect" gradientshapeok="t" o:extrusionok="f"></v:path><o:lock aspectratio="t" v:ext="edit"></o:lock></v:shapetype><v:shape id=Picture_x0020_1 style="VISIBILITY: visible; WIDTH: 358.5pt; HEIGHT: 343.5pt; mso-wrap-style: square" alt="http://gwydir.demon.co.uk/jo/minerals/pix/turquoise3.jpg" type="#_x0000_t75" o:spid="_x0000_i1025"><v:imagedata o:title="turquoise3" src="file:///C:\DOCUME~1\BETA\LOCALS~1\Temp\msohtmlclip1\01\cli p_image001.jpg"></v:imagedata></v:shape><o:p></o:p>[/center:446f63d42d][center:446f63d42d]





<o:p></o:p>[/center:446f63d42d]
[center:446f63d42d]ارک قالاسی - رئیس سازمان صنایع و معادن استان اردبیل با اشاره به پتانسیلها و ظرقیتهای موجود گفت: در حال حاضر اردبیل جز 10 استان برتر کشور از نظر توانمندی بخش معدن است.<o:p></o:p>[/center:446f63d42d][center:446f63d42d]محمد ملاطفی در گفتگو با خبرنگار مهر در اردبیل اظهار داشت





: تاکنون برای 127 معدن مختلف در سطح این استان پروانه بهره برداری صادر شده





است





. <o:p></o:p>[/center:446f63d42d]
[center:446f63d42d]وی با بیان اینکه از این تعداد فقط 70 معدن در اردبیل فعال و مورد





بهره برداری قرار گرفته است، اضافه کرد: با فعالیت این معادن زمینه اشتغال مستقیم





500 نفر فراهم شده است





. <o:p></o:p>[/center:446f63d42d]
[center:446f63d42d]رئیس سازمان صنایع و معادن استان افزود: امسال 700 محدوده معدنی





نیز با پروانه بهرهبرداری به منظور سرمایه گذاری بخش خصوصی به مزایده گذاشته شده





است





. <o:p></o:p>[/center:446f63d42d]
[center:446f63d42d]وی با تاکید بر ضرورت جذب سرمایه های بخش خصوصی در این حوزه، از





کشف معادن زغال سنگ و پتاس در منطقه "برزند" و معادن آهک در مناطق "اللهیارلو





"





،





"امیرکندی" و "میکائیل درهسی" شهر انگوت این استان خبر داد





.<o:p></o:p>[/center:446f63d42d]
[center:446f63d42d]ملاطفی همچنین با اشاره به تدوین سند توسعه صنعت تصریح کرد: با





تدوین این سند و نیز با جذب سرمایهگذاران بخش خصوصی برای احداث صنایع سنگین در





اردبیل، جایگاه استان در رتبه بندی آمایش سرزمینی صنعت، از رتبه بیست و هفتم به





رتبه سوم ارتقا یافته است





. <o:p></o:p>[/center:446f63d42d]
[center:446f63d42d]وی با بیان اینکه سند توسعه صنعتی استان کار ویژهای در سطح کشور





می باشد، خاطر نشان کرد: تدوین این سند در یک فضای علمی و با پشتوانه فعالیتها و





اقدامات تحقیقاتی تدوین شده و بی شک با اجرای آن جهش و انقلابی در صنعت اردبیل شکل





خواهد گرفت





. <o:p></o:p>[/center:446f63d42d]
[center:446f63d42d]با تاکید بر لزوم تسریع در تداوم توسعه صنعتی استان، امیدواری کرد





که با حمایت استاندار جدید و همراهی مسئولان استان، سرمایهگذاریهای جذب شده برای





احداث کارخانه خودروی سواری، ذوب آهن، کامیونسازی مازمان و آب اکسیژنه به نتیجه





نهایی برسد<o:p></o:p>[/center:446f63d42d]arkqalasi.blogsky.com

rezapbs
Sunday 08 August 10, 08:26 AM
http://64.130.220.65/Multimedia%5Cpics%5C1389%5C5%5Cphoto%5C1500.jpg

rezapbs
Sunday 08 August 10, 08:27 AM
پرواز با پاراگلايدر بر فراز آسمان تبريز
http://media.farsnews.com/Media/8905/ImageReports/8905140647/8_8905140647_L600.jpg

nasir66
Sunday 08 August 10, 04:27 PM
http://shahryarnews.net/uploads/2/Cms/News/Record/b2789.jpg
خبرگزاری شهریار؛ نمایشگاه عملکرد شهرداری تبریز همزمان با برگزاری دهمین کنفرانس بینالمللی آمار ایران از 12 مردادبه مدت سه روز در دانشگاه تبریز برپا شد.

خبرگزاری شهریار به نقل از سازمان آمار و فناوری اطلاعات گزارش داد، در این نمایشگاه تخصصی که جزو برنامههای جنبی کنفرانس بینالمللی آمار بود، این سازمان به نمایندگی از مجموعه شهرداری کلانشهر تبریز نسبت به ارايه عملکرد مجموعه شهرداری اقدام کرد .
بر اساس این گزارش، کارشناسان سازمان آمار و فناوری اطلاعات در این نمایشگاه با ارایه عملکرد مجموعه شهرداری تبریز با استفاده از نرم افزارهای سیستم یکپارچه آماری شهرداری تبریز و از طریق نقشه، توجه و استقبال کم نظیر بازدید کنندگان را به خود جلب کرد
شایان ذکر است غرفه شهرداری تبریز به لحاظ غرفه آرایی و ارایه مطلوب و گسترده عملکرد شهرداری تبریز به جهت ارایه بخش های تخصصی آماری، بهترین غرفه کنفرانس بینالمللی آمار ایران شناخته شد .

nasir66
Sunday 08 August 10, 04:28 PM
http://shahryarnews.net/uploads/2/Cms/News/Record/b2784.jpg
خبرگزاری شهریار؛ خانه اسباب بازی مجتمع فرهنگی و هنری دکتر مبین، فعالیت خود را با محوریت آموزش شهروندی برای کودکان آغاز می کند.

خبرگزاری شهریار به نقل از روابط عمومی منطقه سه تبریز گزارش داد، فعالیت های گسترده و جذاب خانه ی اسباب بازی پس از مدت ها راکد ماندن فعالیت این مرکز، دوباره در حال شکل گیری و آغاز است تا این مرکز بتواند با اجرای برنامه های در نظر گرفته شده، خلاء بزرگ موجود در زمینه ی آموزش شهروندی کودکان شهر تبریز را پر کند.
حجه الاسلام اسماعیلی، معاون فرهنگی و اجتماعی منطقه سه تبریز، با اشاره به اینکه همه روزه مدیریت و مربیان فرهنگسرای دکتر مبین آماده پذیرش شهروندان کوچک و خانواده های عزیز آن ها در این مکان در طول سال هستند، گفت:
کارگاه شعر و قصه گویی، کارگاه نمایش عروسکی و خانه بازی، کارگاه سینما برای کودکان به زبان ساده، کارگاه نقاشی، کارگاه مجسمه سازی، کارگاه آموزش شهروندی و فرهنگ شهرنشینی برای شهروند کوچک، کارگاه آموزش قرآن و نماز و حجاب، نرمش و ژیمناستیک، و برنامه های شاد متنوع دیگر از سلسله آموزش هایی با محوریت آموزش فرهنگ شهرنشینی برای پرورش شهروندان آینده ی شهرمان است که کودکان مراجعه کننده به این مرکز را زیر پوشش قرار خواهد داد.
معاون فرهنگی و اجتماعی شهرداری منطقه سه، با تأکید بر اینکه این طرح با هدف توسعه و گسترش فضاهای مناسب برای نونهالان و کودکان و ایجاد مرکز اسباب بازی به ویژه عروسک های محلی و ملی انجام می گیرد، افزود:
آشنایی امیدهای آینده ی کشورمان با فرهنگ و هویت ملی و محلی از طرح های ویژه ی فرهنگی و هنری شهرداری منطقه سه تبریز است. از این رو، بر آن هستیم به تدریج با ایجاد گنجینه ی عروسک و اسباب بازی دراین مکان و فراهم نمودن دسترسی همه ی کودکان عضو برای بازی با اسباب بازی های موجود، گامی ارزنده در زمینه ی آشنایی و بازی آموزش محور با عروسک و اسباب بازی ها به ویژه بازی های محلی آذربایجان برداریم.
حجه الاسلام اسماعیلی، برگزاری مانورهای زلزله، آتش سوزی و حوادث غیر مترقبه، و برنامه های آشنایی کودکان با پلیس، آتش نشان و بازدید از مراکز تاریخی شهر و دستگاه های خدماتی مجموعه شهرداری تبریز از جمله ویژه
برنامه هایی برشمرد که به منظور رشد و پرورش شخصیت فردی و اجتماعی کودکان با هدف شناخت هویت شهر و نحوه ی زیستن آگاهانه و قانونمند در کلانشهری تاریخی و فرهنگی با جمعیت دو میلیون نفری همچون تبریز، توسط مجتمع فرهنگی و هنری دکتر مبین به اجرا در خواهد آمد.

nasir66
Sunday 08 August 10, 04:28 PM
http://shahryarnews.net/uploads/2/Cms/News/Record/b2782.jpg
خبرگزاری شهریار، شهرداری منطقه یک تبریز در آستانه ماه مبارک رمضان اقدامات اساسی در بخش خدمات شهری انجام داده است.

[center:60ecef8e01] [/center:60ecef8e01]
[center:60ecef8e01] [/center:60ecef8e01]
خبرگزاری شهریار به نقل از روابط عمومی شهرداری منطقه یک گزارش داد، مهندس براتی شهردار این منطقه با اعلام این خبر گفت: در سطح منطقه مکان هایی وجود داشت که سالهای متمادی بلاتکلیف مانده بود و چهره ی زشتی به شهر داده بود. شهرداری منطقه یک خود را ملزم به ساماندهی و زیباسازی این مکان ها کرد.
وی افزود: در یک اقدام اساسی آب نماهای سطح منطقه به صورت شکیل و زیبا رنگ آمیزه شده و با راه اندازی این حوض ها و آب نماها، چهره ی شهر نیز در این منطقه تغییر یافت.
شهردار منطقه یک گفت: این آب نماها در پارک پروین اعتصامی، فلکه ی همافر، فلکه ی مصدق، پارک ولیعصر و چندین پارک سطح منطقه قرار دارند.\

http://shahryarnews.net/uploads/2/CMS/user/file/2/a2-a.jpgمهندس براتی همچنین در مورد خدمات محله ای صورت گرفته در سطح منطقه یک اظهار داشت: در حوزه ی این منطقه، عملیات لکه گیری، آسفالت، نصب باکس های زباله و سایر خدمات به صورت سه شیفته ارائه می شود و امیدواریم در آستانه ی ماه مبارک رمضان رفاه و آسایش شهروندان این منطقه بیش از پیش تامین شود.
به گفته ی مهندس براتی اجرای پروژه های عمرانی منطقه، در ماه رمضان نیز ادامه خواهد داشت چرا که این شهرداری در نظر دارد با سرعت بخشیدن به اجرای پروژه ها، این طرح ها را در فصل کاری به ثمر برساندو
لازم به ذکر است پروژه خیابان رودکی در ولیعصر، از پروژه های مهم و اساسی این منطقه است که مسیر غرب به شرق را قابل دسترس می نماید و بار ترافیکی این نقطه از شهر را به صورت چشمگیری خواهد کاست. همچنین پروژه خیابان قلّه، مشرف بهع پارک قله و دیوار سنگی رود بارنج و آسفالت اساسی خیابان های مناف زاده، بیلانکوه، چایکنار و کانال بالا دست ارم، از دیگر پروژه های در دست اجرای این منطقه است.
[center:60ecef8e01]
[/center:60ecef8e01]

orhan-azar
Sunday 08 August 10, 04:56 PM
[CENTER ALIGN=CENTER]بقعه "شیخ صفیالدین اردبیلی" ثبت جهانی شد <?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" /><o:p></o:p>[/CENTER ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT]



<o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[CENTER ALIGN=CENTER]<?xml:namespace prefix = v ns = "urn:schemas-microsoft-com:vml" /><v:shapetype id=_x0000_t75 stroked="f" filled="f" path="m@4@5l@4@11@9@11@9@5xe" o:preferrelative="t" o:spt="75" coordsize="21600,21600"><v:stroke joinstyle="miter"></v:stroke><v:formulas><v:f eqn="if lineDrawn pixelLineWidth 0"></v:f><v:f eqn="sum @0 1 0"></v:f><v:f eqn="sum 0 0 @1"></v:f><v:f eqn="prod @2 1 2"></v:f><v:f eqn="prod @3 21600 pixelWidth"></v:f><v:f eqn="prod @3 21600 pixelHeight"></v:f><v:f eqn="sum @0 0 1"></v:f><v:f eqn="prod @6 1 2"></v:f><v:f eqn="prod @7 21600 pixelWidth"></v:f><v:f eqn="sum @8 21600 0"></v:f><v:f eqn="prod @7 21600 pixelHeight"></v:f><v:f eqn="sum @10 21600 0"></v:f></v:formulas><v:path o:connecttype="rect" gradientshapeok="t" o:extrusionok="f"></v:path><o:lock aspectratio="t" v:ext="edit"></o:lock></v:shapetype><v:shape id=_x0000_i1025 style="WIDTH: 24pt; HEIGHT: 24pt" alt="" type="#_x0000_t75"></v:shape><o:p></o:p>[/CENTER ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT] <o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT] <o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT]ارک قالاسی - کمیته میراث جهانی در سی و چهارمین نشست خود خانقاه شیخ صفی الدین اردییلی و مجموعه آثار پیرامون آن را در استان اردبیل در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت کرد.این اثر تاریخی از نظر حفاظتی شرایط بسیار خوبی داشته و دارای عناصر بسیار شاخص و کمیابی از معماری در دوران میانه اسلامی است. <o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT] <o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT]خبرگزاری میراث فرهنگی- گروه گردشگری- پرونده "بقعه شیخ صفیالدین اردبیلی" در اجلاس میراث جهانی یونسکو طرح شده و به عنوان یازدهمین اثر میراث جهانی ایران به ثبت رسید. <o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT]کمیته میراث جهانی در سی و چهارمین نشست خود خانقاه شیخ صفی الدین اردییلی و مجموعه آثار پیرامون آن را در استان اردبیل در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت کرد. <o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT]طبق همین گزارش این اثر تاریخی از نظر حفاظتی شرایط بسیار خوبی داشته و دارای عناصر بسیار شاخص و کمیابی از معماری در دوران میانه اسلامی است. <o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT]بقعه شیخ صفیالدین اردبیلی با دارا بودن بناهایی از سال 735 هجری قمری تا 1038 ه ق به عنوان یک مجموعه معماری، کاشیکاری پرحجم معرق، نقاشیهای مطلای دیواری، صندوق منبت و مشبک قبور، درهای نقرهپوش و تالار چینیخانه به ثبت یونسکو رسید. <o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT]مجموعه بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی پس از وفات شیخ صفی در سال 735 ه.ق به وسیله فرزند وی صدرالدین موسی با ساختن یک برج مقبرهای به نام "الله الله" در محل دفن وی پایه گذاری شد. در طول زمان بهخصوص پس از شروع حکومت صفویه با توجه به ارادت و احترام خاصی که پادشاهان صفوی نسبت به جد خود معمول میداشتند، واحدهایی به صورت بخشهای الحاقی به مجموعه قبلی اضافه شده به طوری که پس از مرگ شاه اسماعیل اولین پادشاه سلسله صفویه او را در کنار قبر شیخ با ساختن گنبدی کوچک به خاک سپردند.<o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT]پس از دفن شاه اسماعیل، در طول سالهای بعد شماری از مشایخ و محارم خاندان صفوی و گروهی از قربانیان جنگهای شیروان و چالدران در جوار مرقد شیخ دفن شدند. مدفن شیخ صفیالدین اردبیلی جدای از آن محل نشر تفکر سیاسی مذهبی صفوی و جایگاه حضور بزرگان این سلسله و کنترل حکومت شد و از زمان شاه طهماسب اول، ساختمان بقعه توسعه یافت و محل امن و بست نیز به حساب آمد که برای ورود به آن، مراحل و مراتب هفتگانة طریقتی درنظر گرفته شد. <o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT]اجزای مهم مجموعه بقعه شیخ صفیالدین عبارتاند از سردر ورودی که در زمان خود در جبهه غربی میدان عالیقاپو قرار داشته و هم اینک در انبار بقعه نگهداری میشود و به استناد کتیبهی معرقاش در زمان شاهعباس دوم ساخته شده است. پس از آن حیاط بزرگ مشجر مستطیل شکل مجموعه در مدخل غربی است که حائل ورودی و هسته مرکزی محسوب میشود و دیوارهای آجری آن دارای طاقچه و طاقنماهایی است. <o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT]پس از این حیاط بزرگ، یک راهرو میانی یا صحن کوچک وجود دارد که رواقها و طاقنماهای آن با گچبریهای زیبایی قاببندی شده و لچکیهای آن نیز با کاشیهای معرق پوشیده شده است. در جنوبی این راهرو به "چلهخانه جدید" یا "قربانگاه" باز میشود. این بنا که احتمالاً قدیمیترین عنصر مجموعه است و بیشتر از دیگر بخشها آسیب دیده. با توجه به نام و ترکیب ظاهری این بنا میتوان آن را بخشی از خانقاه خود شیخ صفی دانست. اطلاق نام قربانگاه به این مکان نیز از آنجاست که این محل بعد از دورهی صفویه و پس از ویرانی به صورت قربانگاه در آمد. <o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT]جزء بعدی صحن اصلی یا حیاط داخلی است که به نام حیاط قندیلخانه نیز شناخته میشود، محوطهای است مستطیل شکل که با تخته سنگهای صاف و صیقلی مفروش است و در مرکز آن یک حوض سنگی کم عمق گلبرگی شکل با دوازده تَرک تعبیه شده است. ضلع غربی حیاط که سردر عباسی در آن قرار دارد، یک دیوار سراسری و طاقنمادار آجری است که با کاشیهای معرّق تزیین شده است . این دیوار در قسمت شمالی به حجرات کوچک دو طبقه با سقف کوتاه ختم میشود که احتمالاً محل چلّهخانة قدیم بوده است.<o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT]
در ضلع شمالی صحن اصلی، ایوانی با در بزرگ چوبی ارسی مشبّک قرار دارد. در شمال این ایوان، که به مثابهی شاهنشین است، درِ ارسی دیگری تعبیه شده که به ساختمانی گنبددار و هشت ضلعی موسوم به "جنتسرا" باز میشود. بر دیواره های شمالی و غربی جنتسرا درهایی برای راهیابی به اتاقهای مجاور نصب کردهاند.<o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT]
دارالحدیث یا طاق متولی در ضلع جنوبی صحن اصلی، قرینه و روبهروی جنتسرا، واقع شده و مشتمل است بر درِ ارسی مشبک بزرگ، ایوانی با طاق ضربی، و دو اتاق کوچک در دو سوی ایوان. مقابر برخی از بزرگان صفوی نیز در دو سوی این بنا به چشم میخورد. نمای بیرونی دارالحدیث با کاشی معرق تزیین شده و در پیشانی بنا احادیثی از پیامبر اکرم (ص) به خط نسخ نقش بسته است.<o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT]
قندیلخانه، در جبههی شرقی صحن اصلی، بنایی الحاقی است که بعد از ایجاد آرامگاهها و چینیخانه و جنتسرا و به احتمال زیاد، در زمان شاه طهماسب اول برای اتصال بناهای منفرد به یکدیگر ساخته شده است. <o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT]در جبههی شمالی نمای قندیلخانه، طاق و سردر ورودی قندیلخانه واقع شده است. نمای این طاقِ بلند و جناغی تماماً با کاشی معرق و کتیبههای مختلف تزیین شده است. قوس طاق از نوع قوسهای چهار مرکزی است و به دو ستون باریک مرمرین سفید با سرستونهای مقرنسدار تکیه دارد. پیرامون درگاه با کاشی معرق و کتیبههایی با خط ثلث زینت یافته است. اطلاق نام قندیلخانه نیز به دلیل قندیلهای نورانی آنجا بوده که روشنایی آستانه را تأمین میکرده است .<o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT] <o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT] چینیخانه از بناهای اولیهی مجموعة شیخ صفی است که احتمالاً قبل از احداث جنتسرا و قندیلخانه، و حتی شاید همزمان با گنبد اللّهاللّه ساخته شده باشد. این محل که به طور کاملاً نامتقارن به قندیلخانه راه پیدا میکند، در ابتدا محل اجتماع درویشان یا تالار مراسم (جمعخانه) بوده است. در دوران شاه عباس اول با ایجاد تغییراتی در داخل آن، محل نگهداری کتب نفیس و اشیای قیمتی و چینیهای سلطنتی شد. <o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT]
آرامگاه شاه اسماعیل که از شاهنشین قندیلخانه به آن راه مییابند، اتاق کوچکی است با پوشش گنبدی آجری مستقر بر روی چهار پیلپوش (سه کنج) و چهار قوس متقاطع. قسمت بالای دیوارها و سقف به شیوهی ماهرانهای با گل و بته نقاشی و روی آنها با رنگهای مختلف و آب طلا تزیین شده است. دیوارها تا ارتفاع 69/1 متر از کف آرامگاه با کاشیهای خشتی آبی لاجوردی که بر روی آنها با آب طلا نقش اندازی شده پوشش داده شده است.<o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT]صندوق چوبی نفیسی از خاتم و منبت بر قبر شاه اسماعیل نهادهاند که گویا هدیهی همایون شاه گورکانی است. تمام صندوق با یک غلاف درهم بافته پیچ در پیچ از شکلهای هندسی گرهسازی شده است . سطوح جانبی آن با زههایی از چوب آبنوس به اشکال مختلف هندسی و ستارههای ده پر و نیم ستاره تقسیمبندی شده و متن ستارهها با عاج مشبک زینت یافته است.<o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT]گنبد اللّهاللّه که بر فراز آرامگاه برجی شیخ صفی قرار گرفته و در واقع هستهی مرکزی مجموعه به شمار میرود، به دست صدرالدین موسی ساخته شده است. نمای بیرونی آن برج آجری استوانهای شکلی است که بر روی قاعدهی سنگی هشت ضلعی قرار گرفته و به گنبدی کم خیز و عرق چینی شکل در بالا ختم می شود. بر روی بدنهی برج با کاشی معقلی فیروزهای رنگ کلمهی جلاله اللّه تکرار شده و بدین سبب آن را گنبد اللهالله نامیدهاند. قبر شیخ در وسط محوطهی هشتضلعی، درون آرامگاه، با صندوق چوبی منبت و خاتمکاری نفیسی پوشیده شده که در گذشته مرصع به جواهرات بوده است.<o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT]
حرم خانه در ضلع شرقی شاه نشین قندیل خانه ، یک در نقره ای به راهروی با سقف کوتاه باز می شود که کف آن با کاشیهای خشتی دورة صفوی فرش شده است . در طرفین راهرو دو قبر با سنگ مرمر وجود دارد. این راهرو از سمت شرقی به اتاقی مربع شکل با طاقی کوتاه می رسد که کاربرد آن مشخص نیست و قبری نیز در آنجا به چشم نمی خورد. در ضلع جنوبی این اتاق دری نسبتاً کوتاه از چوب گردو که به شیوة لاکی با گل و پیچک و آب طلا تزیین شده به راهروی کوتاه باز می شود و راه به حرم خانه می برد.<o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT]
حرمخانه فضایی است مربع شکل به اضلاع ده متر که یک گنبد سادهی آجری نیمکره آن را پوشش داده است . این گنبد در 1336 ش بر جای گنبد اصلی و به تقلید از آن ساخته شده است . نام حرمخانه شاید به آن دلیل باشد که نخست همسر شیخ صفی در آنجا دفن شده است؛ گرچه بعدها تعدادی از مردان خاندان صفوی نیز در مجاورت وی مدفون گردیدهاند. در حال حاضر تعداد ده قبر در حرمخانه موجود است که به محارم و بزرگان خاندان صفوی تعلق دارد. <o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT]محوطهای که امروزه در مشرق و شمال بنای چینیخانه واقع شده به حیاط و گورستان شهیدگاه معروف است. شهیدگاه در زمان صفویه فضای وسیعتری داشته است، ولی در حال حاضر قسمتی از آن زیر خانهها و مدرسهی جدیدالاحداث شمال جنتسرا رفته است. شهیدگاه در اصل گورستان عمومی مجاور آستانه بوده اما در 915، پس از غلبهی شاه اسماعیل اول بر فرخ یسار شیروان شاه، اجساد سرداران شیخ حیدر که در جنگهای شیروان کشته شده بودند به این مکان منتقل و مدفون شد<o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
<o:p> http://arkqalasi.blogsky.com/1389/05/10/post-439/</o:p>

tabrizy
Sunday 08 August 10, 06:40 PM
[quote="orhan-azar"][CENTER ALIGN=CENTER]بقعه "شیخ صفیالدین اردبیلی" ثبت جهانی شد <?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" /><o:p></o:p>[/CENTER ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT]



<o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[CENTER ALIGN=CENTER]<?xml:namespace prefix = v ns = "urn:schemas-microsoft-com:vml" /><v:shapetype id=_x0000_t75 stroked="f" filled="f" path="m@4@5l@4@11@9@11@9@5xe" o:preferrelative="t" o:spt="75" coordsize="21600,21600"><v:stroke joinstyle="miter"></v:stroke><v:formulas><v:f eqn="if lineDrawn pixelLineWidth 0"></v:f><v:f eqn="sum @0 1 0"></v:f><v:f eqn="sum 0 0 @1"></v:f><v:f eqn="prod @2 1 2"></v:f><v:f eqn="prod @3 21600 pixelWidth"></v:f><v:f eqn="prod @3 21600 pixelHeight"></v:f><v:f eqn="sum @0 0 1"></v:f><v:f eqn="prod @6 1 2"></v:f><v:f eqn="prod @7 21600 pixelWidth"></v:f><v:f eqn="sum @8 21600 0"></v:f><v:f eqn="prod @7 21600 pixelHeight"></v:f><v:f eqn="sum @10 21600 0"></v:f></v:formulas><v:path o:connecttype="rect" gradientshapeok="t" o:extrusionok="f"></v:path><o:lock aspectratio="t" v:ext="edit"></o:lock></v:shapetype><v:shape id=_x0000_i1025 style="WIDTH: 24pt; HEIGHT: 24pt" alt="" type="#_x0000_t75"></v:shape><o:p></o:p>[/CENTER ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT] <o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT] <o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT]ارک قالاسی - کمیته میراث جهانی در سی و چهارمین نشست خود خانقاه شیخ صفی الدین اردییلی و مجموعه آثار پیرامون آن را در استان اردبیل در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت کرد.این اثر تاریخی از نظر حفاظتی شرایط بسیار خوبی داشته و دارای عناصر بسیار شاخص و کمیابی از معماری در دوران میانه اسلامی است. <o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT] <o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT]خبرگزاری میراث فرهنگی- گروه گردشگری- پرونده "بقعه شیخ صفیالدین اردبیلی" در اجلاس میراث جهانی یونسکو طرح شده و به عنوان یازدهمین اثر میراث جهانی ایران به ثبت رسید. <o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT]کمیته میراث جهانی در سی و چهارمین نشست خود خانقاه شیخ صفی الدین اردییلی و مجموعه آثار پیرامون آن را در استان اردبیل در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت کرد. <o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT]طبق همین گزارش این اثر تاریخی از نظر حفاظتی شرایط بسیار خوبی داشته و دارای عناصر بسیار شاخص و کمیابی از معماری در دوران میانه اسلامی است. <o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT]بقعه شیخ صفیالدین اردبیلی با دارا بودن بناهایی از سال 735 هجری قمری تا 1038 ه ق به عنوان یک مجموعه معماری، کاشیکاری پرحجم معرق، نقاشیهای مطلای دیواری، صندوق منبت و مشبک قبور، درهای نقرهپوش و تالار چینیخانه به ثبت یونسکو رسید. <o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT]مجموعه بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی پس از وفات شیخ صفی در سال 735 ه.ق به وسیله فرزند وی صدرالدین موسی با ساختن یک برج مقبرهای به نام "الله الله" در محل دفن وی پایه گذاری شد. در طول زمان بهخصوص پس از شروع حکومت صفویه با توجه به ارادت و احترام خاصی که پادشاهان صفوی نسبت به جد خود معمول میداشتند، واحدهایی به صورت بخشهای الحاقی به مجموعه قبلی اضافه شده به طوری که پس از مرگ شاه اسماعیل اولین پادشاه سلسله صفویه او را در کنار قبر شیخ با ساختن گنبدی کوچک به خاک سپردند.<o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT]پس از دفن شاه اسماعیل، در طول سالهای بعد شماری از مشایخ و محارم خاندان صفوی و گروهی از قربانیان جنگهای شیروان و چالدران در جوار مرقد شیخ دفن شدند. مدفن شیخ صفیالدین اردبیلی جدای از آن محل نشر تفکر سیاسی مذهبی صفوی و جایگاه حضور بزرگان این سلسله و کنترل حکومت شد و از زمان شاه طهماسب اول، ساختمان بقعه توسعه یافت و محل امن و بست نیز به حساب آمد که برای ورود به آن، مراحل و مراتب هفتگانة طریقتی درنظر گرفته شد. <o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT]اجزای مهم مجموعه بقعه شیخ صفیالدین عبارتاند از سردر ورودی که در زمان خود در جبهه غربی میدان عالیقاپو قرار داشته و هم اینک در انبار بقعه نگهداری میشود و به استناد کتیبهی معرقاش در زمان شاهعباس دوم ساخته شده است. پس از آن حیاط بزرگ مشجر مستطیل شکل مجموعه در مدخل غربی است که حائل ورودی و هسته مرکزی محسوب میشود و دیوارهای آجری آن دارای طاقچه و طاقنماهایی است. <o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT]پس از این حیاط بزرگ، یک راهرو میانی یا صحن کوچک وجود دارد که رواقها و طاقنماهای آن با گچبریهای زیبایی قاببندی شده و لچکیهای آن نیز با کاشیهای معرق پوشیده شده است. در جنوبی این راهرو به "چلهخانه جدید" یا "قربانگاه" باز میشود. این بنا که احتمالاً قدیمیترین عنصر مجموعه است و بیشتر از دیگر بخشها آسیب دیده. با توجه به نام و ترکیب ظاهری این بنا میتوان آن را بخشی از خانقاه خود شیخ صفی دانست. اطلاق نام قربانگاه به این مکان نیز از آنجاست که این محل بعد از دورهی صفویه و پس از ویرانی به صورت قربانگاه در آمد. <o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT]جزء بعدی صحن اصلی یا حیاط داخلی است که به نام حیاط قندیلخانه نیز شناخته میشود، محوطهای است مستطیل شکل که با تخته سنگهای صاف و صیقلی مفروش است و در مرکز آن یک حوض سنگی کم عمق گلبرگی شکل با دوازده تَرک تعبیه شده است. ضلع غربی حیاط که سردر عباسی در آن قرار دارد، یک دیوار سراسری و طاقنمادار آجری است که با کاشیهای معرّق تزیین شده است . این دیوار در قسمت شمالی به حجرات کوچک دو طبقه با سقف کوتاه ختم میشود که احتمالاً محل چلّهخانة قدیم بوده است.<o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT]
در ضلع شمالی صحن اصلی، ایوانی با در بزرگ چوبی ارسی مشبّک قرار دارد. در شمال این ایوان، که به مثابهی شاهنشین است، درِ ارسی دیگری تعبیه شده که به ساختمانی گنبددار و هشت ضلعی موسوم به "جنتسرا" باز میشود. بر دیواره های شمالی و غربی جنتسرا درهایی برای راهیابی به اتاقهای مجاور نصب کردهاند.<o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT]
دارالحدیث یا طاق متولی در ضلع جنوبی صحن اصلی، قرینه و روبهروی جنتسرا، واقع شده و مشتمل است بر درِ ارسی مشبک بزرگ، ایوانی با طاق ضربی، و دو اتاق کوچک در دو سوی ایوان. مقابر برخی از بزرگان صفوی نیز در دو سوی این بنا به چشم میخورد. نمای بیرونی دارالحدیث با کاشی معرق تزیین شده و در پیشانی بنا احادیثی از پیامبر اکرم (ص) به خط نسخ نقش بسته است.<o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT]
قندیلخانه، در جبههی شرقی صحن اصلی، بنایی الحاقی است که بعد از ایجاد آرامگاهها و چینیخانه و جنتسرا و به احتمال زیاد، در زمان شاه طهماسب اول برای اتصال بناهای منفرد به یکدیگر ساخته شده است. <o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT]در جبههی شمالی نمای قندیلخانه، طاق و سردر ورودی قندیلخانه واقع شده است. نمای این طاقِ بلند و جناغی تماماً با کاشی معرق و کتیبههای مختلف تزیین شده است. قوس طاق از نوع قوسهای چهار مرکزی است و به دو ستون باریک مرمرین سفید با سرستونهای مقرنسدار تکیه دارد. پیرامون درگاه با کاشی معرق و کتیبههایی با خط ثلث زینت یافته است. اطلاق نام قندیلخانه نیز به دلیل قندیلهای نورانی آنجا بوده که روشنایی آستانه را تأمین میکرده است .<o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT] <o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT] چینیخانه از بناهای اولیهی مجموعة شیخ صفی است که احتمالاً قبل از احداث جنتسرا و قندیلخانه، و حتی شاید همزمان با گنبد اللّهاللّه ساخته شده باشد. این محل که به طور کاملاً نامتقارن به قندیلخانه راه پیدا میکند، در ابتدا محل اجتماع درویشان یا تالار مراسم (جمعخانه) بوده است. در دوران شاه عباس اول با ایجاد تغییراتی در داخل آن، محل نگهداری کتب نفیس و اشیای قیمتی و چینیهای سلطنتی شد. <o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT]
آرامگاه شاه اسماعیل که از شاهنشین قندیلخانه به آن راه مییابند، اتاق کوچکی است با پوشش گنبدی آجری مستقر بر روی چهار پیلپوش (سه کنج) و چهار قوس متقاطع. قسمت بالای دیوارها و سقف به شیوهی ماهرانهای با گل و بته نقاشی و روی آنها با رنگهای مختلف و آب طلا تزیین شده است. دیوارها تا ارتفاع 69/1 متر از کف آرامگاه با کاشیهای خشتی آبی لاجوردی که بر روی آنها با آب طلا نقش اندازی شده پوشش داده شده است.<o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT]صندوق چوبی نفیسی از خاتم و منبت بر قبر شاه اسماعیل نهادهاند که گویا هدیهی همایون شاه گورکانی است. تمام صندوق با یک غلاف درهم بافته پیچ در پیچ از شکلهای هندسی گرهسازی شده است . سطوح جانبی آن با زههایی از چوب آبنوس به اشکال مختلف هندسی و ستارههای ده پر و نیم ستاره تقسیمبندی شده و متن ستارهها با عاج مشبک زینت یافته است.<o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT]گنبد اللّهاللّه که بر فراز آرامگاه برجی شیخ صفی قرار گرفته و در واقع هستهی مرکزی مجموعه به شمار میرود، به دست صدرالدین موسی ساخته شده است. نمای بیرونی آن برج آجری استوانهای شکلی است که بر روی قاعدهی سنگی هشت ضلعی قرار گرفته و به گنبدی کم خیز و عرق چینی شکل در بالا ختم می شود. بر روی بدنهی برج با کاشی معقلی فیروزهای رنگ کلمهی جلاله اللّه تکرار شده و بدین سبب آن را گنبد اللهالله نامیدهاند. قبر شیخ در وسط محوطهی هشتضلعی، درون آرامگاه، با صندوق چوبی منبت و خاتمکاری نفیسی پوشیده شده که در گذشته مرصع به جواهرات بوده است.<o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT]
حرم خانه در ضلع شرقی شاه نشین قندیل خانه ، یک در نقره ای به راهروی با سقف کوتاه باز می شود که کف آن با کاشیهای خشتی دورة صفوی فرش شده است . در طرفین راهرو دو قبر با سنگ مرمر وجود دارد. این راهرو از سمت شرقی به اتاقی مربع شکل با طاقی کوتاه می رسد که کاربرد آن مشخص نیست و قبری نیز در آنجا به چشم نمی خورد. در ضلع جنوبی این اتاق دری نسبتاً کوتاه از چوب گردو که به شیوة لاکی با گل و پیچک و آب طلا تزیین شده به راهروی کوتاه باز می شود و راه به حرم خانه می برد.<o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT]
حرمخانه فضایی است مربع شکل به اضلاع ده متر که یک گنبد سادهی آجری نیمکره آن را پوشش داده است . این گنبد در 1336 ش بر جای گنبد اصلی و به تقلید از آن ساخته شده است . نام حرمخانه شاید به آن دلیل باشد که نخست همسر شیخ صفی در آنجا دفن شده است؛ گرچه بعدها تعدادی از مردان خاندان صفوی نیز در مجاورت وی مدفون گردیدهاند. در حال حاضر تعداد ده قبر در حرمخانه موجود است که به محارم و بزرگان خاندان صفوی تعلق دارد. <o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
[LEFT ALIGN=RIGHT]محوطهای که امروزه در مشرق و شمال بنای چینیخانه واقع شده به حیاط و گورستان شهیدگاه معروف است. شهیدگاه در زمان صفویه فضای وسیعتری داشته است، ولی در حال حاضر قسمتی از آن زیر خانهها و مدرسهی جدیدالاحداث شمال جنتسرا رفته است. شهیدگاه در اصل گورستان عمومی مجاور آستانه بوده اما در 915، پس از غلبهی شاه اسماعیل اول بر فرخ یسار شیروان شاه، اجساد سرداران شیخ حیدر که در جنگهای شیروان کشته شده بودند به این مکان منتقل و مدفون شد<o:p></o:p>[/LEFT ALIGN]
<o:p> <A href="http://arkqalasi.blogsky.com/1389/05/10/post-439/</o:p>[/quote">http://arkqalasi.blogsky.com/1389/05/10/post-439/</o:p>[/quote
]

bo matlabin na rabti varide tabriz citya agaye azizhttp://www.tractorfc.com/modules/Forums/images/smiles/45.gifhttp://www.tractorfc.com/modules/Forums/images/smiles/45.gifhttp://www.tractorfc.com/modules/Forums/images/smiles/45.gif

eshgim trakhtor anayordom tabriz yashasin tabrizhttp://www.tractorfc.com/modules/Forums/images/smiles/53.gifhttp://www.tractorfc.com/modules/Forums/images/smiles/53.gif

orhan-azar
Sunday 08 August 10, 07:47 PM
تبریز یعنی اردبیل,زنجان,همدان,اورمیه,و .....
تبریز یعنی بوتون آزربایجان.بیز بو تاپیکده ایستیریخ تبریزدن سورا,باشقا شهرلریننده تانیش اولاخ.یاشاسین آزربایجان

tabrizy
Sunday 08 August 10, 09:10 PM
eshgim tabriz fagat tabriz tabbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbriz
tabbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbriz

orhan-azar
Sunday 08 August 10, 11:00 PM
[center:819275b9e3]دریاچه اورمیه فاجعه زیست محیطی جهانی [/center:819275b9e3]
[center:819275b9e3] [/center:819275b9e3]
[center:819275b9e3] [/center:819275b9e3]
[center:819275b9e3]http://www.irna.ir/NewsMedia/Photo/Larg_Pic/2010/7/6/img634140232993593750.JPG[/center:819275b9e3]




ارک قالاسی - عده ای فکر میکنند که در صورت خشک شدن دریاچه اورمیه تنها دور بر اطراف دریاچه صدمه خواهد دید اما اگر به اخبار هواشناسی توجه کرده باشید که ذرات گرد غبار از خاک اردن عربستان سوریه و حتی از شمال افریقا به طرف مناطق مرکزی ایران در حرکت است و نقشه های این پدیده را میتوانید در اخبار هواشناسی شبکه های خبری ایران مشاهده کنید ولی در صورت خشک شدن دریاچه اورمیه ذرات نمک توسط بادهای مدیترانه ای که از طرف غرب به طرف شرق میوزد ذرات نمک را باخود تا به شعاع ۵۰۰ کیلومتری خواهد برد که اگر این مسیر را در google Eartدنبال بکنیم در مسیر دریاچه اورمیه تا شهر تهران باران نمک وذرات نمک هوا را اشباح خواهد کرد خاکهای کشاورزی را نابود ومزارع دشت قزوین زمینهای حاصلخبز ورامین بطور کلی از بین خواهد رفت برای دوری جستن از چنین ییشامد زیست محیطی اول از هر مسئله احساس مسئولیت مسئولین میباشد که اکثرشان مرکز نشین میباشند وفکر میکنند که در صورت خشک شدن دریاچه اورمیه مناطق مرکزی ایران در امن و امان خواهد بود بلکه طبق نقشه های هواشناسی که در سطور بالا یاداور شدم مناطق مرکزی ایران هم شامل خواهد شد من در مقاله بعدی نقشه حرکت بادهای مدیترانه ای را از روی نقشه google Eart تنظیم وبه اطلاع علاقمندان خواهم رساند.

راه چاره جلو گیری از خشک کردن دریاچه اورمیه اول اینکه سدهایکه در حوزه ابریزی دریاچه اورمیه ساخته اند و اکثرا بلا استفاده مانده پنجاه درصد از اب سدها باز کرده تا قسمتی از اب تبخیر شده دریاچه ترمیم یابد و بهترین راه برای اب رساندن به دریاچه اورمیه استفاده از اب سد خدا افرین است که از طریق کانال به طرف دریاچه اورمیه کشیده شود واز ازاب مازاد این کانال هم شهرهای مسیر کانال استفاده کشاورزی وجهت شرب شهرها ودر اخرهم به دریاچه اورمیه میرسد رودخانه ارس امسال تا شش متر بالا امده بود که اگر چنین ابهای اضافی را بطرف دریاچه اورمیه هدایت کنند مشکل دریاچه اورمیه تا حدودی حل خواهد شد ولی مسئه اصلی دریاچه اورمیه مدیریت انسانی ودرک وفهم انسان از طبیعت است ولی محیط زیست مثل انسانها برای خودش مرزهای مصنوعی نساخته است و طبیعت قدرتمند تر از ان است که انسان مرز مصنوعی بتواند در کار طبیعت خللی پیش اورد شاید در ظاهر چنین باشد ولی در بازی طبیعت انسان دنباله رو طبیعت خواهد بود واگر بخواهد به طبیعت چنگ اندازی کند فاجعه دریاچه اورال یا دریاچه نمک امریکا یا دریاچه پریشان و سایر فجایع محیط زیستی که توسط انسان کره خاکی انجام شده است . در اخر تنها این میتوان گفت ما فقط یک کره آبی خاکی داریم .

[center:819275b9e3] [/center:819275b9e3]
[center:819275b9e3] حامیان محیط زیست آذربایجان [/center:819275b9e3]

orhan-azar
Sunday 08 August 10, 11:03 PM
[center:792df5dee8]ساخت یادمان شمس تبریزی 15 سال قدمت دار (http://arkqalasi.blogsky.com/site/kultur/1232-tebriz)د [/center:792df5dee8]



[center:792df5dee8]http://pic.aryabooks.com/images/57226077559277978319.jpg[/center:792df5dee8]



[RIGHT ALIGN=JUSTIFY]ارک قالاسی : عضو شورای اسلامی شهر تبریز گفت: ریشه ساخت یادمان شمس تبریزی به 15 سال قبل بر میگردد.رسول درسخوان امروز در گفتوگو با خبرنگار فارس اظهار داشت: [/RIGHT ALIGN]
[RIGHT ALIGN=JUSTIFY][/RIGHT ALIGN]
[JUSTIFY ALIGN=JUSTIFY] 5 سال پیش زمانی که سیل به تبریز آمد پشت بیمارستان شفای تبریز را نابود کرد و در آن زمان بود که بعد از سیل سنگ نوشتهای پیدا شد که در آن به شمس تبریزی اشاره شده بود.

[/JUSTIFY ALIGN]
[JUSTIFY ALIGN=JUSTIFY]
وی افزود: از آنجا که این سنگ نوشته در اطراف باغ گلستان که مقبرةالعرفای تبریز بود یافت شده است، لذا احتمال وجود مقبره شمس تبریزی را در این حوالی شدت بخشید.

[/JUSTIFY ALIGN]
[JUSTIFY ALIGN=JUSTIFY]
درسخوان ادامه داد: این نظر که مقبره شمس تبریزی در باغ گلستان باشد در 15 سال قبل توسط دکتر صباغ مطرح شد.

[/JUSTIFY ALIGN]
[JUSTIFY ALIGN=JUSTIFY]
وی خاطر نشان کرد: بعد از آن ماجرا بود که تحقیقها و پژوهشها آغاز شد و در این بین هدف از ایجاد یادمان شمس تبریزی خدایی ناکرده روبهرو شدن با شهرستان خوی نیست و هدف این است که یاد این عارف بزرگ تاریخ برای همگان زنده بماند.

[/JUSTIFY ALIGN]
[JUSTIFY ALIGN=JUSTIFY]
وی تصریح کرد: از آنجا که نمیتوانستیم محوطه بیمارستان شفا را تملک کنیم و یادمان شمس را در آنجا دایر کنیم به این نتیجه رسیدیم که میتوان در باغ گلستان که محل دفن عارفان نامی ایران است و نیز نزدیک به بیمارستان شفا است یادمان شمس تبریزی را در این باغ ایجاد کنیم.

[/JUSTIFY ALIGN]
[JUSTIFY ALIGN=JUSTIFY]
درسخوان ادامه داد: بهترین مکانی که در باغ گلستان برای ایجاد یادمان میشد انتخاب کرد آبنمای بزرگ وسط باغ بود که در این صورت هیچ درختی هم آسیب نمیدید.

[/JUSTIFY ALIGN]
[JUSTIFY ALIGN=JUSTIFY]
وی ادامه داد: این چنین بود که در مکانیابیها به باغ گلستان تبریز رسیدیم و قرار است به اندازه قطر حوض که 40 متر است یادمان را بنا کنیم.

[/JUSTIFY ALIGN]
[JUSTIFY ALIGN=JUSTIFY]
عضو شورای اسلامی شهر تبریز افزود: با احتساب همه موارد تبعا 4.5 درصد از باغ گلستان زیر اشغال این یادمان خواهد رفت[/JUSTIFY ALIGN]

orhan-azar
Sunday 08 August 10, 11:15 PM
[center:eb6c8f64e0]مرگ «اورمو گولو» نزدیک است <?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" /><o:p></o:p>[/center:eb6c8f64e0]
[center:eb6c8f64e0]



<o:p></o:p>[/center:eb6c8f64e0]
[center:eb6c8f64e0] <o:p></o:p>[/center:eb6c8f64e0]
<?xml:namespace prefix = v ns = "urn:schemas-microsoft-com:vml" /><v:shapetype id=_x0000_t75 stroked="f" filled="f" path="m@4@5l@4@11@9@11@9@5xe" o:preferrelative="t" o:spt="75" coordsize="21600,21600"><v:stroke joinstyle="miter"></v:stroke><v:formulas><v:f eqn="if lineDrawn pixelLineWidth 0"></v:f><v:f eqn="sum @0 1 0"></v:f><v:f eqn="sum 0 0 @1"></v:f><v:f eqn="prod @2 1 2"></v:f><v:f eqn="prod @3 21600 pixelWidth"></v:f><v:f eqn="prod @3 21600 pixelHeight"></v:f><v:f eqn="sum @0 0 1"></v:f><v:f eqn="prod @6 1 2"></v:f><v:f eqn="prod @7 21600 pixelWidth"></v:f><v:f eqn="sum @8 21600 0"></v:f><v:f eqn="prod @7 21600 pixelHeight"></v:f><v:f eqn="sum @10 21600 0"></v:f></v:formulas><v:path o:connecttype="rect" gradientshapeok="t" o:extrusionok="f"></v:path><o:lock aspectratio="t" v:ext="edit"></o:lock></v:shapetype><v:shape id=_x0000_i1025 style="WIDTH: 342pt; HEIGHT: 265.5pt" alt="" type="#_x0000_t75"></v:shape><o:p></o:p>
<o:p></o:p>
<o:p></o:p>
<o:p></o:p>
ارک قالاسی - حسین صرافی: دریاچه اورمیه، نگین سرخ آزربایجان، مکانی که 40 سال از اعلام حفاظت آن میگذرد و به گفته یونسکو یکی از مهمترین تالابهای جهان است، در حال نابودی قرار دارد.گفته میشود روزانه نیم سانتیمتر از ارتفاع آب این دریاچه کاسته میشود و در طول 13 سال گذشته بیش از 6 متر کاهش داشته است. <o:p></o:p>
این روند به گونهای که در روزهای گذشته هزاران فلامینگو را از اورمو گولو (دریاچه اورمیه) برای همیشه فراری داده است. <o:p></o:p>
دکتر جمشید منصوری، پرندهشناس و استاد دانشگاه آزاد میگوید: با تهی شدن دریاچه اورمیه از آرتمیا و نرمتنان دیگر که غذای اصلی فلامینگوها محسوب میشود و همچنین نابودی زیستگاه این پرندگان، فلامینگوها دیگر جایی در این دریاچه ندارند. <o:p></o:p>
کارشناسان دلایل مختلفی از جمله سدسازی، حفر چاههای بیشمار، خشکسالی، فاضلاب صنعتی و احداث پل میانگذر را در نابودی بزرگترین دریاچه شور جهان دخیل میدانند. <o:p></o:p>
آنها معتقدند اگر دریاچه اورمیه به طور کامل خشک شود، همانند بمب عمل کرده و آزربایجان را به کویر تبدیل کرده و کشور را گرفتار فاجعه زیست محیطی میکند. <o:p></o:p>
<o:p></o:p>
ویرانی با سدسازی<o:p></o:p>
سدسازی لجامگیسخته محیط زیست کشور را ویران کرده است. هشدار متخصصان علوم آب و محیط زیست به روند فزاینده سدسازی افزایش یافته، اما مقامات وزارتخانه نیرو از این که سومین سدساز بزرگ جهان هستند، خوشنودند. <o:p></o:p>
این در حالی است که سدسازی بیرویه در حوزه آبخیز دریاچه اورمیه در حال حاضر پارک ملی اورمو گولو (اورمیه) را با خطر نابودی کامل روبرو کرده و هزاران پرنده را از بین برده است. <o:p></o:p>
دکتر جمشید منصوری، پرندهشناس، در گفتگو با خبر میگوید: «بسیاری از زیستگاهها در دریاچه اورمیه به خاطر کمآبی و سدسازی روی رودخانههای اطراف این دریاچه تخریب شدهاند و همین موضوع سبب شده پرندگان نابود شوند.» <o:p></o:p>
سدسازی بر روی رودخانههای زرینهرود، سیمینهرود، گدار و باراندوز با هدف تولید برق سبب شده عمق آب در این دریاچه از 16 تا 22 متر به کمتر از 5 متر برسد. <o:p></o:p>
ناصر آق، استاد دانشگاه سهند تبریز معتقد است: «اگر بخشی از آب رودخانه خانا (پیرانشهر) را به دریاچه اورمیه منحرف نکنیم، علاوه بر نابودی کامل حیات در دریاچه اورمیه، مزارع کشاورزی اطراف دریاچه و بیکاری چند هزار نفر در راه است.» <o:p></o:p>
این در حالی است که به گفته کارشناسان اکثر سدهایی که در چند دهه گذشته در کشور احداث شدند نه تنها به حفظ منابع آب کمکی نکردهاند، بلکه تنها باعث هدر رفت هر چه بیشتر آب شدند. <o:p></o:p>
<o:p></o:p>
حفر چاههای بیرویه<o:p></o:p>
متأسفانه مدیریت آب در ایران تنها مدیریت سازه و سدسازی است و هیچ توجهی به سفرههای آب زیرزمینی نمیشود. در این سالها سودجویان با استفاده از حفر چاه بیرویه از این گونه منابع استفاده کردهاند و سببساز افت 15 متری زمین شدهاند. <o:p></o:p>
این موضوع دقیقاً در مورد دریاچه اورمیه هم اتفاق افتاده است. بنابر آمار اداره آب و آبیاری شهرستان سالماس (سلماس) در اردیبهشت ماه 63 تعداد چاههای عمیق و نیمهعمیق به ترتیب 270 و 145 حلقه اعلام شده است. در سال 1374 تعداد چاهها متجاوز از 1400 حلقه بوده است.در سال 1387 سازمان آب شهرستان اورمو (اورمیه) تعداد چاههای عمیق و نیمهعمیق را 18224 حلقه و میزان تخلیه آب را 614 میلیون مترمکعب اعلام کرد. <o:p></o:p>
در 40 سال گذشته، سفرههای پهناور زیرزمینی، آبهای سیلآسا را از غرب منطقه به سواحل دریاچه اورمیه فرو میریخت و سببساز ایجاد سفرههای آب ساحلی میشد ولی در 2 دهه گذشته،حفر چاههای عمیق بیشمار و غارت آبهای زیرزمینی کیلومترها زمین کرانه دریاچه اورمیه را به شورهزار بدل کرده است. <o:p></o:p>
تهدید فاضلاب صنعتی<o:p></o:p>
اورمو گولو (دریاچه اورمیه) در یکی از مناطق صنعتی - کشاورزی ایران واقع شده است. اما به دلیل عدم وجود سیستم فاضلاب صنعتی و نظارت دولت، بسیاری از کارخانهها فاضلاب خود را به سوی دریاچه اورمیه هدایت میکنند و این دریاچه را از شرق و غرب در معرض تهدید زیست محیطی قرار دادهاند. <o:p></o:p>
محمد درویش، متخصص محیط زیست میگوید: «ریختن فاضلاب کارخانه نمک صنعتی شهر ماراغا (مراغه)، خواب تازهای است که برای حیات دریاچه اورمیه دیده شده و این خطر بسیار ویرانگر است.»او میافزاید: «به دنبال این هستند که حجم پسابهای صنعتی این کارخانه که بالای 20 مترمکعب در ثانیه است را وارد دریاچه اورمیه کنند.» <o:p></o:p>
کارشناسان محیط زیست معتقدند پساب این کارخانه به محض نفوذ در خاک آثار مخربی بر روی منابع آبهای زیرزمینی منطقه دارد.<o:p></o:p>
بیوک رئیسی، رئیس سازمان حفاظت محیط زیست آژربایجان شرقی، میگوید: «معلوم نیست پسماندهایی که تا این درجه خطرناک بوده و تأثیرات نامطلوبی بر زمینهای زراعی داشتهاند، چه بلایی بر سر دریاچه اورمیه خواهند آورد.» <o:p></o:p>
هادی عابدی، خبرنگار مقیم تبریز به خبر میگوید: «علاوه بر تأثیر سوء پساب این کارخانه بر منابع آب زیرزمینی، برخی از عناصر سنگین نظیر نیکل و مواد خطرناکی مانند آمونیاک به صورت پساب از این کارخانه خارج و در زمینهای اطراف جاری شده که سببساز سمی شدن آنها میشود.» <o:p></o:p>
گفتنی است بهلول نعمتی، فرماندار ماراغا (مراغه) که حامی کارخانهای است که روزانه 8 هزار مترمکعب آب سد علویان را به پسماندهای خطرناک تبدیل میکند، معتقد است انتقال آلایندهها به دریاچه اورمیه در مقابل اشتغال 300 نفر در یک کارخانه، بیاهمیت است. <o:p></o:p>
<o:p></o:p>
پل میانگذر و مخالفت کارشناسان<o:p></o:p>
ویژگی طبیعی، چشمانداز زیبا و سرگردانی گردشگران سبب شد فکر ایجاد پل روی دریاچه اورمیه شکل بگیرد. این فکر پس از قریب به 20 سال به واقعیت پیوست، در حالی که از نظر کارشناسان محیط زیست، احداث این جاده اشتباه بود و موافقت سازمان حفاظت محیط زیست با این کار اقدامی سیاسی محسوب میشود. <o:p></o:p>
به اعتقاد متخصصان، در حال حاضر با این که کار از کار گذشته است، باز هم میتوان با اصلاحاتی در ساختار این میانگذر، جلوی نابودی دریاچه را گرفت. <o:p></o:p>
هادی عابدی، خبرنگار مقیم اورمیه میگوید: «افتتاح پل میانگذر شهید کلانتری از نظر اقتصادی و در کوتاهمدت تأثیر مثبتی بر اقتصاد استان گذاشته، اما مسئله بسیار مهم حفظ و ادامه حیات دریاچه است.»طراحی این پل با نگاه به پلی که روی دریاچه نمک ایالت یوتای آمریکا ساخته شده، صورت گرفته که به دریاچه ارومیه شباهت دارد.<o:p></o:p>
دکتر اسماعیل کهرم، استاد محیط زیست دانشگاه آزاد اسلامی میگوید: «بارها به دولتمردان اعلام کردم این میانگذر نباید ساخته شود چون دریاچهها مانند انسان که سیستم گردش خون دارند، سیستم گردش آب دارند. گردش آب، اکسیژن و غذا را به نقاط مختلف دریاچه میبرد. ما با ایجاد میانگذر در این دریاچه اختلال ایجاد و آن را بیمار کردهایم.» <o:p></o:p>
او ایالات متحده را مثال میزند و میافزاید: «در سراسر این کشور قطار و اتومبیل از روی تالابها و دریاچهها عبور میکنند اما هیچکس کوه را نریخته روی دریاچه یا تالاب. آنها با استفاده از ستونهای متعدد این کار را انجام دادهاند.» <o:p></o:p>
محمدجواد محمدیزاده، رئیس سازمان حفاظت محیط زیست هم با انتقاد از لحاظ نشدن دانش زیستمحیطی در احداث پل میانگذر ارومیه معتقد است احداث این پل جریان گردشی آب را به خطر انداخته که قرار است با هماهنگی وزارت راه و ترابری راهکارهایی برای اصلاح آن بیابند. <o:p></o:p>
خشکسالی<o:p></o:p>
دریاچه اورمیه و آرال در یک منطقه واقع شدهاند. به دلیل گرم شدن کره زمین دریاچههای بسیاری از جمله «آرال» خشک شدهاند. به همین دلیل کارشناسان سرنوشتی مشابه دریاچه آرال برای دریاچه اورمیه پیشبینی میکنند.دکتر ناصر آق، استاد دانشگاه سهند تبریز میگوید: «کارشناسان، خشکی دریاچه اورمیه را از نوع چرخشی اعلام و اظهار کرده بودند پس از 10 سال دریاچه اورمیه به وضعیت عادی بازخواهد گشت ولی متأسفانه وضعیت دریاچه اورمیه با وجود گذشت 12 سال از آغاز خشکسالی رو به و خامت گذاشته است.»<o:p></o:p>
بر اساس آمارهای موجود، 67 درصد از سهم عوامل مؤثر در خشک شدن این دریاچه مربوط به عوامل اقلیمی و کاهش میزان نزولات جوی، 25 درصد مربوط به مصارف آب کشاورزی، 5 درصد احداث سازههای هیدرولیکی مانند سدها روی رودخانههای حوزه آبریز و سه درصد سایر عوامل است. این در شرایطی است که بر اساس تقسیمبندی دیگری، مهمترین فاکتور دخالت انسان در خشک کردن دریاچه اورمیه با سهم 90 درصدی مصرف آب در بخش کشاورزی است. <o:p></o:p>
<o:p></o:p>
نابودی دریاچه اورمیه، بمب زیست محیطی<o:p></o:p>
اکنون دیگر هشدارهای کارشناسان و فعالان محیط زیست در مورد نابودی دریاچه اورمیه رنگ واقعیت گرفته است. <o:p></o:p>
گفته میشود روزانه نیم سانتیمتر از ارتفاع آب آن کاسته میشود به طوری که اکنون یک چهارم پهنه آبی این دریاچه به کویر نمک تبدیل شده است. پیشتر از سوی مسئولان و نمایندگان مجلس هشدارهای لازم با توسل به آمار و ارقام داده شده است اما هنوز اقدام جدی و کارساز لازم صورت نگرفته است. میزان نمک به 360 گرم رسیده و این، حیات را بر آرتمیا که میزان تراکم آن نسبت به 10 سال گذشته 30 برابر کاهش یافته، سخت تنگ کرده که ارزش ذخایرش معادل 10 میلیارد دلار است. <o:p></o:p>
دریاچه ارومیه در صورت خشک شدن مانند بمب عمل خواهد کرد و فاجعه بزرگی در پیش است. نابودی این دریاچه هشت میلیارد تن نمک و چندین و چند شهر و استان را تهدید خواهد کرد. <o:p></o:p>
کارشناسان معتقدند نابودی دریاچه اورمیه تنها نابودی دو میلیون پرنده بومی مهاجر آبزی و کنارآبزی و از بین رفتن تنها جاندار دریاچه یعنی آرتمیا نیست. در صورت خشک شدن دریاچه مواد مضر از قبیل تودههای نمک، مواد سمی و فلزات سنگین در منطقه پراکنده و آزربایجان کویر میشود.این اتفاق قطب کشاورزی کشور را نابود و سببساز بزرگترین مهاجرت منطقهای خواهد شدhttp://arkqalasi.blogsky.com/1389/05/17/post-494/<o:p></o:p>
<o:p> </o:p>

tiraxturk
Monday 09 August 10, 01:19 AM
GINA DAVA CHIXDE?!!!! http://www.tractorfc.com/modules/Forums/images/smiles/7.gif http://www.tractorfc.com/modules/Forums/images/smiles/7.gif http://www.tractorfc.com/modules/Forums/images/smiles/7.gif

orhan-azar
Monday 09 August 10, 10:17 PM
معرفی موسیقی محلی همدان در خانه موسیقی




[center:4d777e8653]http://www.iranhmusic.ir/photos/torki1tir89.jpg[/center:4d777e8653]







ارک قالاسی - چهارشنبه بیستوسوم تیر، موسیقی عاشیقی و غیر عاشیقی اقوام و عشایر ترک ایران در نشستی که با حضور پژوهشگران و هنرمندان برگزار شد، مورد بحث و بررسی قرار گرفت.



در دومین نشست از سلسله نشستهای پژوهشی خانه موسیقی در سال جاری که ساعت هفده چهارشنبه هفته پیش در سالن بتهوون خانه هنرمندان برگزارگردید، جهانگیر نصر اشرفی محقق نامی در زمینه فرهنگ اقوام به عنوان دبیر این نشست و جواد حسینقلیپور به عنوان محقق موسیقی محلی همدان به همراه دو تن دیگر از پژوهشگران آقایان امیر سهرابی و عباس شیرزادی به بحث و بررسی موسیقی اقوام ترک ایران پرداختند.



در این برنامه همچنین عاشیق حیدر به عنوان نماینده موسیقی ترکی استان همدان و محمد نعیمی دوتارنواز جوان رامیانی نمونههایی از موسیقی مناطق خود را اجرا کردند. نعیمی قبل از اجرای چند مقام محلی، توضیحات مبسوطی در باره ترکهای ساکن در

رامیان

و موسیقی زیبای آن دیار ارائه دادند.



[center:4d777e8653]http://www.iranhmusic.ir/photos/tn/t_torki7tir89.jpghttp://www.iranhmusic.ir/photos/tn/t_torki5tir89.jpg [/center:4d777e8653]
[center:4d777e8653] [/center:4d777e8653]

[center:4d777e8653]http://www.iranhmusic.ir/photos/tn/t_torkitir89.jpghttp://www.iranhmusic.ir/photos/tn/t_torki8tir89.jpg [/center:4d777e8653]

[center:4d777e8653]http://www.iranhmusic.ir/photos/tn/t_torki3tir89.jpg[/center:4d777e8653]
[center:4d777e8653]http://www.iranhmusic.ir/photos/tn/t_torki2tir89.jpg [/center:4d777e8653]

[center:4d777e8653]http://www.iranhmusic.ir/photos/tn/t_torki1tir89.jpg [/center:4d777e8653]

[center:4d777e8653]http://www.iranhmusic.ir/photos/tn/t_torki4tir89.jpg [/center:4d777e8653]
[center:4d777e8653] [/center:4d777e8653]
[center:4d777e8653] [/center:4d777e8653]
[center:4d777e8653] [/center:4d777e8653]
[center:4d777e8653] [/center:4d777e8653]
[CENTER ALIGN=RIGHT]لالجین[/CENTER ALIGN]
[CENTER ALIGN=RIGHT]یاشاسین آزربایجان,یاشاسین همدان,تبریز اورمیه زنجان اردبیل قزوین و....[/CENTER ALIGN]

alparartash
Tuesday 10 August 10, 04:31 PM
معدن «مس مزرعه» همچنان قربانی می گیرد

آلودگی شدید رودخانه اهرچای

http://www.aks98.com/images/filvkxlcprts3dy1cyqc.jpg



ارک قالاسی–گروه محیط طبیعی: نتایج آخرین آزمایش ها روی آب های سطحی و لجن های رسوب گذاری شده ناشی از شکستن سد مواد باطله معدن مس «مزرعه» در روستای «مزرعه مزارع» نشان می دهد که آب و خاک بستر رودخانه «کوچک چای» دارای آرسنیک به میزان 12 برابر حد مجاز است. رود «کوچک چای» به رود «اهرچای» می ریزد.

به گزارش سبزپرس، اهالی روستای «مزرعه مزارع» که پیگیری ماجرای شکستن سد مواد باطله معدن مس «مزرعه» در نزدیکی شهرستان اهر را انجام می دهند، اخیرا با مراجعه به «شرکت سپهر شیمی» که از آزمایشگاه های معتمد سازمان حفاظت محیط زیست است، باردیگر خاک و آب های سطحی رودخانه کوچک چای و زمین های اطراف را مورد آزمایش قرار دادند.

در نتایج این آزمایش آمده است که میزان آرسنیک اندازه گیری شده در آب و خاک هر دو به میزان 12/0 mg/l است در حالی که حداکثر میزان قابل قبول و مجاز این ماده 01/0 mg/l است.

این میزان برای کادمیوم در آبهای سطحی عدد 019/0 mg/l و در لجن بستر رودخانه عدد 021/0 mg/l است. حداکثر میزان قابل قبول برای کادمیوم در آبهای سطحی و لجن بستر 003/0 mg/l است.

از سوی دیگر این آزمایش نشان می دهد که آبهای سطحی با PH 11/9 در شرایط قلیایی قرار دارند.

میزان سختی کل آب 100 هزار mg/l اندازه گیری شده که میزان مجاز آن 500 mg/l است. میزان کلراید در آبهای سطحی دو هزار و 999 mg/l و در لجن بستر دو هزار و 55 mg/l اندازه گیری شده است. این میزان برای سولفات در آب های سطحی 21 هزار و 83 و برای لجن بستر 22 هزار و 172 mg/l است که میزان مجاز برای غلظت کلراید و سولفات 250 mg/l است.

همچنین میزان سرب در آب 41/0 mg/l و در لجن بستر 44/0 mg/l است که میزان مجاز آن 01/0 mg/l اعلام شده است. میزان آمونیاک در آب 6/9 mg/l و در لجن بستر 10 mg/l گزارش شده که با میزان مجاز 05/0 mg/l تفاوت بسیار زیادی دارد. این تفاوت در موادی مانند نیترات و نیتریت نیز دیده می شود. میزان نیترات در آب و لجن بستر به ترتیب سه هزار و 986 mg/l و چهار هزار و 313 mg/l اندازه گیری شده که میزان مجاز آن 50 mg/l است. همچنین میزان نیتریت در آب و لجن بستر به ترتیب 85 mg/l و 93 mg/l انداره گیری شده که میزان مجاز آن نیز 3 mg/l اعلام شده است.

عنصر مس در آب 25 mg/l و در لجن بستر 6/28 mg/l اعلام شده که با حد مجاز 2 mg/l فاصله زیادی دارد.

در این آزمایش میزان فسفات آب 59/1010 mg/l و در لجن بستر 6/1081 mg/l اندازه گیری شده در حالی که حد مجاز آن تنها 7/0 mg/l است.


دکتر ساعدی که پیش از این آب و خاک منطقه را آزمایش کرده بود، به خبرنگار سبزپرس گفته بود که به نظر می رسد عمده این فسفات، به دلیل استفاده از کودهای حیوانی و شیمیایی برای کشاورزی در زمین های اطراف باشد. چراکه زمین های اطراف عمدتا باغی و زراعی هستند و میزان بالای فسفات در خاک اطراف زمین ها به دلیل زهکشی آب در زمین های کشاورزی، طبیعی به نظر می رسد.


سبزپرس






در ادامه نیز رود اهرچای به قره سو می پیوندد و قره سو به ارس می ریزد و ارس نیز بعد از پیوستن به کورا به خزر سرازیر می شود.

alparartash
Tuesday 10 August 10, 04:41 PM
[center:6cea428826] مدیر پایگاه میراث جهانی سلطانیه:مستندسازی مراحل مرمتی در گنبد سلطانیه در حال انجام است [/center:6cea428826]
[center:6cea428826]
[/center:6cea428826]



[center:6cea428826]http://zanjan.isna.ir/images/29806_1281449174_32.jpg[/center:6cea428826]





ارک قالاسی - مدیر پایگاه میراث جهانی سلطانیه گفت: مستند سازی (عکس برداری و فیلم برداری) علمی و فنی از کلیه مراحل مرمتی، عمرانی و رفاهی یکی از اقدامات انجام گرفته توسط پایگاه میراث جهانی سلطانیه است.
به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) منطقه زنجان، علیرضا رازقی با بیان اینکه این اقدام جهت ثبت عملکرد و شفاف سازی امور طی دو ماهه اخیر توسط پایگاه صورت گرفته است، اظهار کرد: طی این مدت فهرست اموال منقول تاریخی و فرهنگی از موزه و مخزن تهیه شده است.

وی با اشاره به تداوم مرمت بدنه غربی (خارجی) تربت خانه، ادامه داد: فضاهای داخل پلکان طبقه دوم گنبد به منظور ایجاد کاربری اداری در آن تخلیه، آزادسازی و مرمت شد. همچنین طی این مدت بازدیدهای فنی به منظور ثبت و کنترل آسیبهای گنبد (بدنه های داخلی و خارجی- طبقه سوم دور گنبد) صورت گرفته است.

این مقام مسئول ابراز کرد: با برنامهریزیهای انجام گرفته توسط پایگاه میراث جهانی گنبد سلطانیه، زمان بازدید گردشگران از این اثر جهانی در فصل تابستان افزایش یافته است؛ به گونه ای که در این راستا راهنمایان گنبد، شیفت بندی شدند و گردشگران میتوانند تا ساعت 20:30 از این اثر تاریخی بازدید کنند.

مدیر پایگاه میراث جهانی سلطانیه خاطر نشان کرد:تلاش در راستای افزایش رفاه بازدید کنندگان از دیگر برنامههای پایگاه میراث جهانی گنبد سلطانیه است که در این خصوص اقداماتی همچون تهیه آب سرد کن در ورودی مجموعه و داخل گنبد و ... صورت گرفته است.

http://arkqalasi.blogsky.com/

alparartash
Tuesday 10 August 10, 04:49 PM
http://arkqalasi.blogsky.com/1389/05/18/post-495/

بورا بیر باش وورون

nasir66
Tuesday 10 August 10, 11:52 PM
خبرگزاري شهریار؛ رئيس ستاد برگزاري سومين جشنواره تابستاني تبريز گفت: بيش از 600 هزار نفر از همشهريان، مهمانان و گردشگران از برنامههاي بخش نخست سومين جشنواره تابستاني تبريز استفاده كردند.

خبرگزاري شهریار؛ رئيس ستاد برگزاري سومين جشنواره تابستاني تبريز گفت: بيش از 600 هزار نفر از همشهريان، مهمانان و گردشگران از برنامههاي بخش نخست سومين جشنواره تابستاني تبريز استفاده كردند.
خبرگزاری شهریار به نقل از روابط عمومي و تبليغات سازمان فرهنگي هنري شهرداري تبريز گزارش داد، حسين نجفي اظهار داشت: سومين جشنواره تابستاني تبريز به مسئولان و متوليان فرهنگي شهر اين تجربه و ضرورت را نشان داد كه هر قدر بتوانيم برنامههاي مفيد، سالم و متنوع فرهنگي، هنري و اجتماعي براي اقشار و سنين مختلف مردم طراحي و اجرا كنيم علاوه بر اينكه مورد اسقبال شهروندان قرار ميگيرد، از گرايش مردم به سمت شبكههاي بيگانه جلوگيري ميشود.
وي ادامه داد: مردم زماني به سمت دادههاي بيگانگان خواهند رفت كه ما دست خالي باشيم و نتوانيم نيازهاي فرهنگي جامعه را تامين كنيم، لذا براي دفاع در برابر تهاجم فرهنگي و نفوذ بيگانگان، مسئولان امر بايد در فكر برنامهريزي دقيق، منظم و مستمر براي اقشار و گروههاي سني مختلف باشند.
مدير عامل سازمان فرهنگي هنري شهرداري تبريز اذعان داشت: اصليترين دستاورد جشنواره تابستاني كه در طراحي و اهداف جشنواره تابستاني در نظر گرفته شده بود عمومي كردن فرهنگ در شهر بود كه با همكاري مردم با فرهنگ تبريز به بخشي از اين هدف دست يافتيم.
وي همچنين افزود: در ارزيابي بخش اول برنامههاي سومين جشنواره تابستاني تبريز عمق نياز شهروندان نسبت به برنامههاي فرهنگي، هنري و ديني در فضاهاي عمومي و قابل دسترس كه بدون هيچ قيد و شرطي حضور يابند بسيار زياد است.
رئيس ستاد برگزاري سومين جشنواره تابستاني تبريز ادامه داد: شور و نشاط و استقبال خانوادهها و به ويژه جوانان و بانوان در اين برنامهها نشان دادند كه در كنار ساير نيازهاي اجتماعي اقتصادي از جمله مسكن، اشتغال و ازدواج، نياز فرهنگي و روحي نيز جزو اولويتهاي اول شهروندان است.
وي افزود: تركيب افرادي كه در جنگهاي تابستاني محلات و فرهنگسراي تابستاني ائلگلي حضور پيدا ميكردند نشان داد كه تمام سنين به برگزاري چنين برنامههايي در سطح شهر نياز دارند.
نجفي اذعان داشت: اين فرضيه كه اجراي برنامه در پاركها و بوستانها موجب افزايش بيبند و باري يا بياعتنايي به ارزشهاي ديني، ملي و بومي ميشود با حضور متين و منظم چند 100 هزار نفري مردم در قالب جنگها و جشنوارهها كه بدون هيچ مشكلي و بدون حضور محسوس عوامل سختكوش انتظامي برگزار شد و شهروندان عزيز نشان دادند كه همواره به اصول و ارزشهاي اسلامي و ملي پايبند هستند.
مدير عامل سازمان فرهنگي هنري شهرداري تبريز اظهار داشت: برگزاري جشنواره تابستاني سبب شده است مردم با عناوين جشنواره و نمايشگاه بيگانه نباشند و استقبال مردم و نوع نگرش شان نشان دهنده اين است كه فعاليتهاي سازمان فرهنگي هنري شهرداري تبريز مورد پسند و تاييد مردم است.
نجفي گفت: سومين جشنواره تابستاني تبريز سبب شد كه ديد مسئولان سياسي و روحانيت معظم استان كه نگران رعايت قوانين شرعي و قانوني در قالب برنامههاي جشنواره تابستاني بودند تغيير يابد و همچنين نشان داد كه ميتوان در عين حال كه برنامههاي شاد، مفرح و سالم طراحي و اجرا كرد، به تمام احكام و اصول ديني و قانوني كشور نيز متعهد و مقيد بود.
رئيس ستاد برگزاري سومين جشنواره تابستاني تبريز در پايان، حضور خانوادههاي معظم شهدا، جانبازان، ايثارگران و رزمندگان و همچنين معتمدان محل و نمازگزاران مساجد در برنامههاي سومين جشنواره تابستاني و فرهنگسراهاي محلات را نشان از رعايت اصول اسلامي ايراني اين برنامهها دانست و گفت: سازمان فرهنگي هنري شهرداري تبريز با برگزاري سومين جشنواره تابستاني خمير مايه برنامهريزي هاي فرهنگي را در اختيار مسئولان فرهنگي جامعه قرار داد تا در آينده نياز فرهنگي، هنري و اجتماعي مردم را كه هم اكنون به يك خواسته و مطالبه عمومي تبديل شده است را با برنامههاي بلند مدت و مستمر، تامين نمايند.

nasir66
Tuesday 10 August 10, 11:52 PM
خبرگزاری شهریار؛ جهت سهولت تردّد اتوبوسهاي BRT حدّفاصل ميدان راه آهن تا ميدان جانبازان ( فلكه دانشگاه ) توسّط شهرداري منطقه 2 تبريز زيرسازي و آسفالت ريزي ( رويه ) به صورت ضربتي در حال اجراست .


خبرگزاری شهریار به نقل از روابط عمومي شهرداري منطقه 2 تبريز گزارش داد، مهندس آقامحمّدي با عنوان اينكه سهولت رفت و آمد وسائل نقليّه عمومي خصوصاً خدمات دهي به موقع و سريع به شهروندان از اولويّتهاي كاري اين شهرداري به شمار مي رود ، گفت : با صرف هزينه اي بالغ بر 30 ميليارد ريال اعتبار و با استفاده از 48 هزار تن آسفالت ، در مسير 16 كيلومتري BRT حدّفاصل ميدان راه آهن و فلكه دانشگاه كه از مسيرهاي پر تردّد مورد استفاده شهروندان به شمار مي رود ، اين منطقه در حال اجراي علميّات مذكور مي باشد .
شهردار منطقه 2 با بيان اينكه بيشترين قسمت مسير BRT مربوط به شهرداريهاي مناطق 1 ، 4 ، 6 و 8 مي باشد گفت : توسّط 3 اكيپ مجهّز به ماشين آلات پيشرفته و به علّت نياز اساسي اين مسير به ترميم ، بهسازي و ساماندهي ، عمليّات زيرسازي و آسفالت رويه از اوايل مرداد ماه آغاز گرديده كه پيش بيني مي شود اين عمليّات تا اواسط شهريور ماه به اتمام برسد .
وي با عنوان اينكه فقط حدّفاصل مسير شهيد جديري تا فلكه جانبازان مربوط به شهرداري منطقه 2 مي باشد گفت : با توجّه به اينكه در آستانه ماه مبارك رمضان ماه ضيافت الهي قرار داريم براي جلوگيري از تأخير شهروندان در رسيدن به محل كار و مقصدشان ، عمليّات آسفالت ريزي به صورت شبانه و ضربتي اجراء مي شود .

nasir66
Tuesday 10 August 10, 11:54 PM
http://shahryarnews.net/uploads/2/Cms/News/Record/b2794.jpg

خبرگزاری شهریار به نقل از روابط عمومي سازمان آتش نشاني وخدمات ايمني شهرداري كلانشهر تبريز گزارش داد، در ساعت 18: 13 مورخه 15/5/89 تصادف دو دستگاه خودروي سواري در شهرك باغميشه ، ميدان شهيد فهميده مقابل مجتمع شفيع زاده به ستاد عملياتي اطلاع داده شده كه بلافاصله نيروهاي امداد و نجات ايستگاه شماره 7 باغميشه به محل اعزام وبه محض رسيدن به محل مشاهده گرديد كه دراثر شدت برخورد يك دستگاه پرايد ويك دستگاه پيكان ، خودرو پرايد به روي سقف در پياده رو خيابان افتاده ونشت بنزين دارد . كه نيروهاي امدادي اقدام به قطع برق خودرو و از نشت بنزين نيز جلوگيري و با خالي كردن باك بنزين از بروز حريق پيشگيري بعمل آوردند واقدامات لازم را جهت ايمن سازي محيط انجام دادند متاسفانه دراين حادثه پنج نفر مصدوم گرديده بود كه توسط عوامل اورژانس به مراكز درماني انتقال داده شد

sasanred
Wednesday 11 August 10, 12:49 AM
http://shahryarnews.net/uploads/2/Cms/News/Record/b2794.jpg

خبرگزاری شهریار به نقل از روابط عمومي سازمان آتش نشاني وخدمات ايمني شهرداري كلانشهر تبريز گزارش داد، در ساعت 18: 13 مورخه 15/5/89 تصادف دو دستگاه خودروي سواري در شهرك باغميشه ، ميدان شهيد فهميده مقابل مجتمع شفيع زاده به ستاد عملياتي اطلاع داده شده كه بلافاصله نيروهاي امداد و نجات ايستگاه شماره 7 باغميشه به محل اعزام وبه محض رسيدن به محل مشاهده گرديد كه دراثر شدت برخورد يك دستگاه پرايد ويك دستگاه پيكان ، خودرو پرايد به روي سقف در پياده رو خيابان افتاده ونشت بنزين دارد . كه نيروهاي امدادي اقدام به قطع برق خودرو و از نشت بنزين نيز جلوگيري و با خالي كردن باك بنزين از بروز حريق پيشگيري بعمل آوردند واقدامات لازم را جهت ايمن سازي محيط انجام دادند متاسفانه دراين حادثه پنج نفر مصدوم گرديده بود كه توسط عوامل اورژانس به مراكز درماني انتقال داده شد

من از نزدیکم شاهدش بودم
فکرکردم مرده اما خدا رو شکر نمرده بودhttp://www.tractorfc.com/modules/Forums/images/smiles/40.gif

alparartash
Wednesday 11 August 10, 08:46 PM
[center:6fbf7de861]دردهای «اورمی گولی» را پایانی نیست[/center:6fbf7de861]


ذخیره آرتمیای دریاچه ارومیه 80 درصد کاهش یافت








[center:6fbf7de861]http://urzeitkrebse.sabrina-mueller.de/bilder/Artemia5.jpg[/center:6fbf7de861]

ارک قالاسی - رئیس مرکز تحقیقات آرتمیای کشور از کاهش 80 درصدی میزان ذخایر آرتمیا در دریاچه ارومیه نسبت به مدت مشابه سال گذشته خبر داد.

علی اسدپور صبح چهارشنبه در جمع خبرنگاران با اشاره به اینکه اکنون میزان تخم توده زنده آرتمیا در هر لیتر آب دریاچه ارومیه به نیم تا یک عدد رسیده، افزود: این میزان در شرایط عادی باید 20 تا 22 عدد در یک لیتر باشد.





[center:6fbf7de861]دردهای «اورمی گولی» را پایانی نیست[/center:6fbf7de861]


ذخیره آرتمیای دریاچه ارومیه 80 درصد کاهش یافت








[center:6fbf7de861]http://urzeitkrebse.sabrina-mueller.de/bilder/Artemia5.jpg[/center:6fbf7de861]
ارک قالاسی - رئیس مرکز تحقیقات آرتمیای کشور از کاهش 80 درصدی میزان ذخایر آرتمیا در دریاچه ارومیه نسبت به مدت مشابه سال گذشته خبر داد.

به گزارش خبرنگار مهر در ارومیه، علی اسدپور صبح چهارشنبه در جمع خبرنگاران با اشاره به اینکه اکنون میزان تخم توده زنده آرتمیا در هر لیتر آب دریاچه ارومیه به نیم تا یک عدد رسیده، افزود: این میزان در شرایط عادی باید 20 تا 22 عدد در یک لیتر باشد.

وی کل ذخایر آرتمیایی دریاچه ارومیه را 180 تا 200 تن عنوان کرد و بیان داشت: میزان شوری آب در حال حاضر به حد اشباع در 300 تا 350 گرم در لیتر رسیده که این میزان باید در شرایط عادی 150 تا 180 گرم در لیتر باشد.
رئیس مرکز تحقیقات آرتمیای کشور تبخیر آب دریاچه ارومیه، کاهش حجم آب ورودی، کاهش بارندگی و خشکسالی های موجود، استفاده غیراصولی از منابع آبی و از بین رفتن چشمه های کف دریاچه ارومیه را از مهمترین دلایل کاهش آرتمیا در این دریاچه عنوان کرد.


دریاچه ارومیه با حدود پنج هزار کیلومتر مربع مساحت، علاوه بر غنی بودن از نظر املاح و مواد معدنی زیستگاه گونه ای از آرتمیا به نام آرتمیا اورمیانا بعنوان یکی از هفت گونه آرتمیای شناخته شده در جهان است، که در حالت طبیعی 52 درصد پروتئین و چهار درصد چربی داشته و برای پرورش میگو و انواع آبزیان مورد استفاده قرار می گیرد.

متاسفانه طی سالهای اخیر با ادامه روند خشک شدن دریاچه ارومیه و افزایش غلظت نمک آن تعداد جمعیت آرتمیا نیز رو به کاهش است.


اورمو گولی سسلنیر

سوسوزام هارای هارای

منبع:ساوالان سسی

rezapbs
Thursday 12 August 10, 01:40 PM
http://tabrizemodern.persiangig.com/image/nor%20pardazi%20polha/9674370674%20%28Custom%29.jpg

nasir66
Thursday 12 August 10, 01:46 PM
[center:9d7fd0cb5f]دردهای «اورمی گولی» را پایانی نیست[/center:9d7fd0cb5f]


ذخیره آرتمیای دریاچه ارومیه 80 درصد کاهش یافت







[center:9d7fd0cb5f]http://urzeitkrebse.sabrina-mueller.de/bilder/Artemia5.jpg[/center:9d7fd0cb5f]

ارک قالاسی - رئیس مرکز تحقیقات آرتمیای کشور از کاهش 80 درصدی میزان ذخایر آرتمیا در دریاچه ارومیه نسبت به مدت مشابه سال گذشته خبر داد.
علی اسدپور صبح چهارشنبه در جمع خبرنگاران با اشاره به اینکه اکنون میزان تخم توده زنده آرتمیا در هر لیتر آب دریاچه ارومیه به نیم تا یک عدد رسیده، افزود: این میزان در شرایط عادی باید 20 تا 22 عدد در یک لیتر باشد.





[center:9d7fd0cb5f]دردهای «اورمی گولی» را پایانی نیست[/center:9d7fd0cb5f]


ذخیره آرتمیای دریاچه ارومیه 80 درصد کاهش یافت







[center:9d7fd0cb5f]http://urzeitkrebse.sabrina-mueller.de/bilder/Artemia5.jpg[/center:9d7fd0cb5f]
ارک قالاسی - رئیس مرکز تحقیقات آرتمیای کشور از کاهش 80 درصدی میزان ذخایر آرتمیا در دریاچه ارومیه نسبت به مدت مشابه سال گذشته خبر داد.
به گزارش خبرنگار مهر در ارومیه، علی اسدپور صبح چهارشنبه در جمع خبرنگاران با اشاره به اینکه اکنون میزان تخم توده زنده آرتمیا در هر لیتر آب دریاچه ارومیه به نیم تا یک عدد رسیده، افزود: این میزان در شرایط عادی باید 20 تا 22 عدد در یک لیتر باشد.

وی کل ذخایر آرتمیایی دریاچه ارومیه را 180 تا 200 تن عنوان کرد و بیان داشت: میزان شوری آب در حال حاضر به حد اشباع در 300 تا 350 گرم در لیتر رسیده که این میزان باید در شرایط عادی 150 تا 180 گرم در لیتر باشد.
رئیس مرکز تحقیقات آرتمیای کشور تبخیر آب دریاچه ارومیه، کاهش حجم آب ورودی، کاهش بارندگی و خشکسالی های موجود، استفاده غیراصولی از منابع آبی و از بین رفتن چشمه های کف دریاچه ارومیه را از مهمترین دلایل کاهش آرتمیا در این دریاچه عنوان کرد.


دریاچه ارومیه با حدود پنج هزار کیلومتر مربع مساحت، علاوه بر غنی بودن از نظر املاح و مواد معدنی زیستگاه گونه ای از آرتمیا به نام آرتمیا اورمیانا بعنوان یکی از هفت گونه آرتمیای شناخته شده در جهان است، که در حالت طبیعی 52 درصد پروتئین و چهار درصد چربی داشته و برای پرورش میگو و انواع آبزیان مورد استفاده قرار می گیرد.

متاسفانه طی سالهای اخیر با ادامه روند خشک شدن دریاچه ارومیه و افزایش غلظت نمک آن تعداد جمعیت آرتمیا نیز رو به کاهش است.

اورمو گولی سسلنیر

سوسوزام هارای هارای

منبع:ساوالان سسی

اورمو گولی سسلنیر

سوسوزام هارای هارای
گره بو شعاری یرینه قویاخ
http://www.tractorfc.com/modules/Forums/images/smiles/17.gif

nasir66
Thursday 12 August 10, 01:52 PM
خبرگزاری شهریار؛ برای اولین بار در بین کلان شهرهای کشور پس از تهران ، نخستین شناسنامه فنی ساختمان در تبریز مابین شهرداری تبریز و سازمان نظام مهندسی ساختمان استان مبادله شد.

خبرگزاری شهریار به نقل از روابط عمومی شهرداری تبریز گزارش داد، صدور شناسنامه فنی که مطابق ماده 19 آیین نامه نظام مهندسی از الزامات هر ساختمان جدیدالاحداث به شمار می رود از این پس در تبریز نیز همانند تهران عملیاتی و اجرایی خواهد شد و این شناسنامه ها به عنوان معیار اصلی برای هرگونه نقل و انتقال املاک ، صدور پایان کار ، ثبت و ضبط اطلاعات مربوط به ساختمان و دیگر موارد فنی و مهندسی مورد استفاده مالک و متولیان امر قرار خواهد گرفت.

به گفته مهندس عزتی معاون شهرسازی و معماری شهرداری تبریز شناسنامه فنی و ملکی ساختمان در واقع سندی است که حاوی اطلاعات فنی و ملکی ساختمان بوده و توسط سازمان نظام مهندسی صادر می گردد و در کلیه مراحل نقل و انتقال ساختمان به همراه نقشه های ساخت تحویل خریداران می شود.

وی همچنین افزود: صدور شناسنامه فنی ساختمان مستلزم تهیه و تکمیل دفترچه اطلاعات ساختمان که مشتمل بر جداول مربوط به روند تهیه طرح ، اجرا ، نظارت و اطلاعات ساختمان است می باشد.

orhan-azar
Thursday 12 August 10, 02:42 PM
[center:ed1a574cd6]ماکو، شهرزیبای توریستی آذربایجان یا گورستان زبالهها؟! [/center:ed1a574cd6]



[center:ed1a574cd6]http://www.donya-e-eqtesad.com/News/1438/m06-01.jpghttp://makucity.com/cgallery/albums/userpics/10001/4.JPG[/center:ed1a574cd6]





ارک قالاسی - ماکو را میتوان به دلیل داشتن بزرگترین کلاهک سنگی، جزء زیباترین شهرهای ایران نام برد.این شهر به دلیل آنکه در نزدیکی مرز گمرک بازرگان واقع است، محل عبور مسافرینی است که قصد مسافرت زمینی به ترکیه و اروپا را دارند و روزانه تعداد زیادی از این شهر عبور میکنند. همین امر نیاز توجه جدی به نمای شهر و برخورداری از امکانات توریستی را به وضوح نشان میدهد.

</></ />
</ font>

به گزارش ایسنا، تقویت صنعت توریسم در این شهر، توجه مسئولان به زیبا سازی و رسیدگی به نمای شهر ماکو را میطلبد.

</></ /></ font>

</></ /></ font>

[SIZE=3]حال باید به این موضوع اندیشید که یک مسافر و مهمان که وارد ماکو می شود چه انتظاراتی از شهری دارد که نام " شهر توریستی" را با خود به یدک میکشد؟ به راستی آنچه که در نمای ظاهری شهرماکو به وضوح قابل رویت است بیانگر جاذبهها و پتانسیلهای قوی گردشگری وتوریستی آن است؟

</></ /></ font>

</></ /></ font>

[SIZE=3]مشکلات ریز و درشتی دست به دست هم داده است تا وضعیت ناپسندی به ورودی این شهر بدهد یکی از مهمترین معضلات ورودی این شهر انباشته شدن حجم زیاد زبالههاست.

</></ /></ font>

</></ /></ font>

[SIZE=3]به گزارش ایسنا از چند سال پیش به خاطر ناهماهنگیها بین ادارات و نهادهای مربوطه برای دفن زبالههای این شهر مکان مناسبی تعیین نشده است و این مشکل به یکی از مسائل فراموش شده و بدون راه حل این شهر توریستی تبدیل شده است.

</></ /></ font>

</></ /></ font>

[SIZE=3]با توجه به این که شهرستان ماکو شهری توریستی و در مرز کشور ترکیه است، ولی زبالههای سوزانده شده در ورودی این شهر نمای آن را تخریب میکند و دل هر مسافری را به رنج میآورد و این در حالی است که هیچ اقدامی جدی از سوی مسئولان این شهر در این خصوص انجام نشده است.

</></ /></ font>

</></ /></ font>

[SIZE=3]ماکو تعداد معدودی تفرجگاه برای گذراندن اوقات فراغت و تعطیلات آخر هفته شهروندان دارد و یکی از این تفرجگاهها که همان پارک جنگلی است در یک سمت جادهای قرار دارد که در سمت دیگرش زبالههای شهری دفن و سوزانده میشوند.

</></ /></ font>

</></ /></ font>

[SIZE=3]علی اسماعیل زاده رییس شورای شهر شهرستان ماکو چندی پیش درگفتوگو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، با اشاره به نبود مکانی مناسب برای جمعآوری زبالهها، اظهار کرد: جمعآوری زبالههای شهری در ورودی شهر معضل اصلی این شهر به شمار میرود.

</></ /></ font>

</></ /></ font>

[SIZE=3]وی افزود: جمعآوری زبالهها در ورودی شهر، بهداشت و نمای شهر را زیر سوال برده است.

</></ /></ font>

</></ /></ font>

[SIZE=3]رییس شورای شهر ماکو با اشاره به آتش کشیدن زباله در ورودی شهر، اظهار کرد: آتش زدن زبالهها در ورودی شهر علاوه بر تاثیر منفی در نمای شهر، آلودگی آب و هوا را نیز به دنبال دارد.

</></ /></ font>

</></ /></ font>

[SIZE=3]وی با اشاره به این که مردم این شهرستان در اکثر مواقع، شورای شهر و شهرداری این شهر را مقصر اصلی در انتخاب مکان جمعآوری زبالهها میدانند، افزود: وظیفه شورای شهر و شهرداری به ترتیب نظارت و جمعآوری زبالههاست و انتخاب مکانی مناسب برای جمعآوری زباله به عهده اداره منابع طبیعی و محیط زیست شهرستان است.

</></ /></ font>

</></ /></ font>

[SIZE=3]وی خاطرنشان کرد: اداره منابع طبیعی و محیط زیست شهرستان در این زمینه کم کاری کرده و ناهماهنگ عمل میکنند.

</></ /></ font>

</></ /></ font>

</></ /></ font>

[SIZE=3]در پی این مصاحبه خبر نگار ایسنا برای پیگیری این موضوع گفتوگوهایی با رییس شورای شهر، رییس اداره منابع طبیعی، رییس اداره محیط زیست و فرماندار ماکو انجام داده است. </></ /></ font>

</></ /></ font>

</></ /></ font>

[SIZE=3]رییس شورای شهر ماکو:

</></ /></ font>

</></ /></ font>

</></ /></ font>

[SIZE=3]اداره منابع طبیعی در این زمینه با ما همکاری نمی کند

</></ /></ font>

</></ /></ font>

[SIZE=3]رییس شورای شهر ماکو گفت: اداره منابع طبیعی در این زمینه با ما همکاری نمیکند.

</></ /></ font>

</></ /></ font>

[SIZE=3]علی اسماعیل زاده در مورد واگذاری زمین خاطرنشان کرد: مطالعات و بررسی زمین به عهده شهرداری و شورای شهر است اما واگذاری آن توسط منابع طبیعی صورت میگیرد.

</></ /></ font>

</></ /></ font>

[SIZE=3]وی گفت: شورای شهر به منظور بهرهمندی از زمینهای ملی و استفاده بهینه از بودجه در سایر زمینهها، از منابع طبیعی درخواست همکاری کرد؛ ولی متاسفانه این اداره همکاری لازم را با ما نداشته است.

</></ /></ font>

</></ /></ font>

[SIZE=3]وی افزود: موردی در سه راهی رند به ما معرفی شد ولی بعد از مطالعات و بررسیهای صورت گرفته، در موقع تحویل، اداره منابع طبیعی از واگذاری این زمین به یکی از سازمانهای دولتی خبر داد و واگذاری آن را برای استفاده جهت دفن زباله خلاف قانون دانست.

</></ /></ font>

</></ /></ font>

[SIZE=3]اسماعیل زاده خاطرنشان کرد: اعضای شورای شهر در قبال رای مردم مسئولیت دارند و میخواهند این معضل هر چه سریعتر برطرف شود و در این خصوص از فرماندار نیز درخواست همکاری شده است. </></ /></ font>

</></ /></ font>

</></ /></ font>

[SIZE=3]رییس اداره منابع طبیعی ماکو: </></ /></ font>

</></ /></ font>

</></ /></ font>

[SIZE=3]در قبال دفن زباله هیچ مسئولیتی نداریم

</></ /></ font>

</></ /></ font>

</></ /></ font>

[SIZE=3]رییس اداره منابع طبیعی ماکو در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، گقت: این اداره در قبال دفن زباله هیچ مسئولیتی ندارد و حل این مشکل بر عهده شورای شهر و شهرداری است.

</></ /></ font>

</></ /></ font>

[SIZE=3]خان زاده گفت: اگر زمین ملی بلا مانع وجود داشته باشد آن را از طریق مجرای قانونی واگذار میکنیم.

</></ /></ font>

</></ /></ font>

[SIZE=3]وی در خصوص واگذاری زمینی در سه راهی رند به شورای شهر، به منظور دفن زباله افزود: چنین موردی وجود نداشته است و شورای شهر هیچ مکاتبهای در مورد درخواست زمین با منابع طبیعی نداشته است.

</></ /></ font>

</></ /></ font>

[SIZE=3]رییس اداره منابع طبیعی ماکو ادامه داد: در منطقه ماکو حدود 189هزار هکتار زمین ملی وجود دارد و اگر قرار باشد زمینی واگذار شود از طریق مدیریت امور اراضی صورت میگیرد. </></ /></ font>

</></ /></ font>

[SIZE=3]وی در آخر از مسئولین شهرداری و شورای شهر خواست این مشکل را حل کرده و به زیبایی شهر کمک کنند.

</></ /></ font>

</></ /></ font>

</></ /></ font>

[SIZE=3]فرمامدار ماکو خبر داد: </></ /></ font>

</></ /></ font>

</></ /></ font>

[SIZE=3]حل مشکل تامین زمین محل دفن زباله تا 3 ماه آینده </></ /></ font>

</></ /></ font>

[SIZE=3]فرمامدار ماکو نیز به ایسنا گفت: فرمانداری ماکو به صورت جدی در پی حل مشکل دفن زباله و یافتن محلی مناسب به این منظور است.

</></ /></ font>

</></ /></ font>

[SIZE=3]احمدیان ادامه داد: فرمانداران قبلی تلاش جدی در این راستا داشتهاند و بنده نیز با جایگزین شدن این موضوع را به طور جدی پیگیری میکنم.

</></ /></ font>

</></ /></ font>

[SIZE=3]وی در خصوص مسئله واگذاری زمینی در سه راهی رند، خاطرنشان کرد: در خصوص سه راهی رند دو مورد مطرح بود، که یکی به دلیل نزدیکی به جاده مورد تایید قرار نگرفت و دیگری، پس از مطالعات و بررسیهای انجام گرفته، در مرحله واگذاری با اسناد در دست داشته، از سوی منابع طبیعی با مشکل مواجه و معلوم شد که به سازمان دولتی دیگری واگذار کردهاند که در این مورد شکایات کتبی و شفاهی به اداره منابع طبیعی شد.

</></ /></ font>

</></ /></ font>

[SIZE=3]وی در ادامه از بررسی زمینی در منطقه دانالو، خبر داد و افزود: با ادره کل منابع طبیعی استان همکاریهای لازم در این خصوص انجام گرفته و از نهادها خواستهایم تا هر چه سریعتر به استعلامها پاسخ دهند.

</></ /></ font>

</></ /></ font>

[SIZE=3]فرماندار ماکو در ارتباط با دسترسی این مکان گفت: شهرداری نیز زمین را بررسی و تایید کرده است و حتی از مکان فعلی دفن زباله نزدیکتر است.

</></ /></ font>

</></ /></ font>

[SIZE=3]احمدیان از واگذاری این زمین و حل مشکل دفن زباله حداکثر تا 3 ماه آینده خبر داد و خاطرنشان کرد: امیدواریم هرچه سریعتر این معضل شهرستان را حل کنیم.

</></ /></ font>

</></ /></ font>

[SIZE=3]به گزارش ایسنا به جرات می توان گفت چهره یک شهر انعکاس اندیشه و نگرش شهروندان و مسوولان آن است که روا نیست به دلیل برخی از سوء مدیریتها، بیبرنامهگیها و ناهماهنگیها و توپ را به میدان دیگری انداختن مورد لطمه و آسیب باشد و وقتی صحبت از نمای یک شهر توریستی با جاذبههای فراوان گردشگری است که در صورت رسیدگی و عنایت بیشتر میتوان در بهبود و توسعه صنعت توریسم کشور موثر باشد این مقوله شدت و رقت بیشتری به خود میگیرد.

fasele_m71
Thursday 12 August 10, 02:48 PM
aga khahishan fagat tapik da tabriza morid khabarlar goyun ayri shahrlardan khabar goymiyun chun tapikin adi tabriz city di>

Amor
Thursday 12 August 10, 03:36 PM
احداث یادمان شمس تبریزی تا پایان امسال آغاز می شود
تبریز - خبرگزاری مهر: رئیس کمیسیون عمران شورای شهر تبریز از کلنگ زنی یادمان شمس تبریزی در مقبره العرفای گجیل تا پایان سال 89 خبر داد و گفت: باید تصور و طرز فکر مخالفان ایجاد طرح را اصلاح کرد.

به گزارش خبرنگار مهر در تبریز، رسول درسخوان ظهر چهارشنبه در گفتگو با خبرنگاران افزود: مسابقه طراحی بنای یادمان و مجموعه فرهنگی، هنری و اسلامی شمس تبریزی در محل باغ گلستان از 26 تیر سال جاری آغاز می شود.


وی اظهار امیدواری کرد: با برنامه ریزی های صورت گرفته امیدواریم تا پایان شهریور انتخاب طرح برگزیده تمام شود.


درسخوان با اشاره به تاخیرهای صورت گرفته در طراحی و آغاز به ساخت این یادمان گفت: ما به نظر معترضان احترام می گذاریم اما مساله این نیست که "نمی گذارند" بلکه مخالفان نگران نابودی باغ های تبریز هستند.


وی هدف از ساخت یادمان شمس را احیای هویت تبریز و بافت تاریخی آن عنوان کرد و گفت: وظیفه ما ایجاد این بنا است و مدیریت و محافظت از آن بر عهده نسل های بعد قرار می گیرد.


عضو شورای شهر تبریزبا اشاره به نحوه مکان یابی یادمان شمس تبریزی گفت: اولین اولویت در انتخاب مکان برای ساخت این بنا جایی بود که نیازی به از بین بردن درختان و فضای سبز شهر نباشد که پس از بررسی ها حوض میان باغ گلستان تبریز برای این منظور انتخاب شد.


وی قطر این حوض را 40 متر بیان کرد و گفت: سطح اشغال شده برای ساخت این یادمان چهار و نیم متر از فضای باغ گلستان است.


درسخوان اظهار داشت: برای ساخت هر بنایی مکان یابی انجام نمی دهند و مکان هایی که ریشه تاریخی دارند نیازی به انجام مکان یابی برای ساخت آنها نیست.


وی اضافه کرد: واقعیت این است که تنها جایی که در سطح تبریز مکان یابی در مورد ان صورت گرفته شهر جدید سهند است.


درسخوان تصریح کرد: ما به صورت جدی می خواهیم تا از بروز اختلاف در سطح ایران و آذربایجان جلوگیری کنیم از این رو به احترام شهرستان هایی مانند سلماس و خوی به جای مقبره یادمان حضرت شمس را می سازیم.

[center:112bd66545]
http://www.mehrnews.com/mehr_media/image/2010/05/540131_orig.jpg
[/center:112bd66545]
[center:112bd66545]
نمای گرافیکی طرح اولیه ارائه شده برای یادمان شمس در تبریز
[/center:112bd66545]

وی مجموعه شهرسازی تبریز را نابود شده دانست و گفت: ما خودمان در آذربایجان کاری کرده ایم که هر کسی می تواند به اماکنی مانند ارک و مسجد کبود در تبریز اهانت کند.


وی ادامه داد: در دیگر شهرهای تاریخی کشور این گونه اتفاق ها صورت نمی گیرد اما افرادی در تبریز با قالب سنتی اما ظاهر مدرنیته با نابود کردن عناصر سنتی شهر بافت تبریز را گسیخته کرده اند.


درسخوان با اشاره به فراهم شدن بستر فرهنگی برای نشان دادن حضرت شمس گفت: انجمن مهندسان معمار تبریز و گروه تخصصی معماری سازمان نظام مهندسی آذربایجان شرقی همکاران شهرداری تبریز در طراحی و ساخت این بنای یادمان هستند.

alparartash
Thursday 12 August 10, 09:09 PM
[center:5a094e26ca] [/center:5a094e26ca]

آیا مساجد هم تاوان ترک ستیزی را می دهند؟!









ارک قالاسی - از بسیار کسان (فارسی زبانان) شنیدهام: «اونوخت یاد گرفتیم این ترکی شما به چه درد ما میخوره؟»

شاید حق با این دوستان باشد. در سرزمینی که واقعیتهای تاریخی، علمی، لغوی، اجتماعی، سیاسی و … ارزشی ندارند، یادگیری هر چیزی به مثابه ابزار معرفتی به چه درد انسان میخورد؟

در سخنرانیها و یادداشتهایم همواره به این نکته اشاره کردهام که هیچ کس بدون ترکی دانی نمیتواند ادعای فارسی دانی بکند. بلوشه معتقد است حدود۲۰ هزار لغت ترکی به زبان فارسی وارد شده است. صرف نظر از اینکه این عدد تا چه اندازه دقیق باشد، به هر حال وجود هزاران لغت ترکی در فارسی انکار ناپذیر است.

تاکنون به کرات شاهد کژفهمیهای اساتید ادبیات فارسی و تاریخ نویسان از متون کهن بودهام. اما هرگز در مخیلهام خطور نمیکرد که بقعهای از بقاع مقدسه قدیمی و کهن نیز این چنین دچار کج فهمی قرار گیرد و تاوان دهد.

ماجرا از این قرار است: «محراب مسجد زردک اردکان یزد بنایی مربوط به دوره پنجم هجری قمری که سال ۷۸ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده توسط افراد ناشناس به قصد یافتن اشیای قیمتی تخریب شد.



به گزارش «مهر»، علی سریزدی سخنگوی انجمن دوستداران و حافظان خشت خام در استان یزد با بیان اینکه قدمت مسجد زردک به دوره پنجم هجری قمری بر میگردد گفت: متاسفانه در چند روز گذشته محراب این مسجد قدیمی و خشتی با هدف خاصی مانند پیدا کردن اشیای تاریخی در لایه های گچی محراب توسط افراد ناشناس تخریب شده است.

سریزدی گفت: تخریب کنندگان محراب تصور می کردند چون این مسجد قدیمی و تاریخی است، امکان دارد در محل احداث محراب آن اشیای تاریخی پنهان شده باشد به همین دلیل در فرصت مناسبی اقدام به تخریب آن کردند اما چیزی نیافتند.» (تابناک کدخبر: ۱۱۳۲۱۴)

تا اینجا چیزی از اصل ماجرا دستگیر خواننده نمیشود. اما در ادامه خبر: «مسجد زردک معروف به «گنج گلین» در شهرستان اردکان قرار دارد»

با جستجویی در سایتهای اینترنتی خواننده تصور میکند که این مسجد به جهت داشتن گنبدی گِلین به گنج گلین معروف شده است. اما به نظر میرسد نام این اثر یک نام ترکی است و به احتمال نام بانویی از شاهزادگان یا خاتونان ترک سلجوقی است که مسجد را بنا کرده است.

چنانکه نام بسیاری از بناها به نام بانوان یا دختران نامگذاری شده است: از جمله قیز قلعهسی ( قلعه دختر در قم و ساوه) قیز کؤرپوسو (قلعه دختر در میانه و باکو) تاج محل، گوهر شاد و …

در ترکی نامهایی چون گلین خانیم، گلین خاتون، ساری گلین، گنج خاتون (همسر سلطان فخر الدوله دیلمی ) و… با ترکیب گلین و خاتون وجود دارد. گلین در ترکی به معنای عروس و بانو، و گنج نیز به معنای جوان است.

ضمن اینکه نام بسیاری از مساجد و بناهای قدیمی قرون گذشته به ترکی بوده است. از جمله این نامها میتوان مسجد امیرچخماق یزد، تاریخانه دامغان، پل الله وردی خان (نام اصلی سی و سه پل)، پل بگلر بیگی پل خواجو، عالی قاپو و … اشاره کرد. متاسفانه در طی یک قرن گذشته بیشتر نامهای ترکی از روی بناهای تاریخی حذف شدهاند که نمونه بارز آن نام سی و سه پل و پل خواجو است.

به هر حال آنگونه که از قرائن پیداست جویندگان گنج به تصور اینکه نام گنج بر روی مسجد گنج گلین ربطی به گنج و گنجینه دارد محراب تاریخی مسجد را خراب کردهاند، تا در تاریخ به ثبت برسد که حتی مساجد این سرزمین از شر ترکستیزی رضاخانی در امان نماندند.



گوناز تی وی

afshin
Saturday 14 August 10, 02:04 PM
از شهریور ماه آغاز می شود: حرکت تله کابین بر فراز تبریزhttp://citypress.ir/templates/citypress_tabriz/images/printButton.png (http://citypress.ir/index2.php?option=com_content&task=view&id=1696&pop=1&page=0&Itemid=1) http://citypress.ir/templates/citypress_tabriz/images/emailButton.png (http://citypress.ir/index2.php?option=com_content&task=emailform&id=1696&itemid=1) کد خبر:1696 تاريخ انتشار:23 مرداد 1389 ساعت 12:18 تعداد بازديد:14
http://citypress.ir/images/stories/users/navin3.jpgخبرگزاری شهریار؛ شهردار تبریز گفت: فاز اول تله کابین تبریز شهریورماه امسال در ارتفاعات کوه عون بن علی به بهره برداری می رسد.
خبرگزاری شهریار به نقل از روابط عمومی شهرداری تبریز گزارش داد، مهندس نوین

با اعلام این مطلب افزود: برای فاز اول این پروژه که 90 درصد پیشرفت فیزیکی دارد، بیش از 67 میلیارد ریال هزینه شده است.شهردار تبریز با اشاره به اینکه ارتفاع دکل های نصب شده برای تله کابین عون بن علی به تعداد 6 عدد مابین 8 تا 34 متر متغییر می باشد،تاکید کرد: این پروژه از پشت پارکینگ عون بن علی و از دامنه کوه آغاز و در ارتفاعات آن پس از رد شدن از دره مشرف به رستوران به پایان می رسد.وی در بخش دیگری از سخنان خود با عنوان این مطلب که هزار نفر در یک ساعت می توانند توسط این تله کابین جابجا شوند،گفت: با حرکت تله کابین از دکل دوم به سوم مسافران با عبور از صخره ها دید کاملی از شهر خواهند داشت ،

عبور از دکل چهارم وپنجم نیزاز کنار مسجد عون بن علی و یادمان شهدای

گمنام خواهد بود ونقطه زیبای این مسیر عبور از دره مقابل رستوران به عمق 200 متر و به طرف انتهای مسیر خواهد بود.مهندس نوین در ادامه سخنان خود گفت: برای آسایش خانواده ها در کنار ایستگاه اول این پروژه امکاناتی نظیر پارکینگ اتومبیل ،سرویس بهداشتی،رستوران،نمازخانه و دیگر زیرساخت های رفاهی

احداث می شود.شهردار تبریز همچنین گفت: فاز دوم تله کابین تبریز در آینده نزدیک از ارتفاعات عون بن علی تا سد شهید مدنی و فاز سوم آن از سد شهید مدنی تا ارتفاعات کوه دند به عنوان طولانی ترین تله کابین کشور ادامه خواهد یافت.گفتنی است طرح تله کابین عون بن علی به عنوان یکی از پروژه های مشارکتی شهرداری تبریز از جمله طرح های پیش بینی شده و مصوب شورای اسلامی شهر در قالب برنامه پنج ساله توسعه و عمران شهری موسوم به تبریز 90 به شمار می رود که تنها به فاصله ای کوتاه از برپایی همایش فرصت های سرمایه گذاری و با حضور وزیر کشور کلنگ زنی و مراحل اجرایی آن آغاز شد.کلان شهر تبریز که در حال حاضر و در سایه آینده نگری مدیران شهری به ویژه شهرداری ، با جذب ده ها هزار میلیارد ریال سرمایه گذاری بخش خصوصی ، گوی سبقت را از دیگر کلان شهرها ربوده و به مهد سرمایه گذاری ایران بدل شده است ، چندی پیش و با آغاز مراحل ساخت تله کابین در فاصله 4 کیلومتری ارتفاعات عون بن علی تا ارتفاعات بالادست سد شهید مدنی ، یک گام دیگر به سمت تحقق اهداف توسعه کوتاه مدت خود برداشت تا با اجرای این پروژه رفاهی تفریحی ، جاذبه های گردشگری مرکز شمالغرب کشور بیش از پیش افزایش یابد.تله کابین عون بن علی که با مشارکت شهرداری تبریز به عنوان کارفرما ، اتاق بازرگانی اسکاندیناوی و ایران به عنوان مجری و شرکت مهندسین مشاور سبزاندیش پایش به عنوان مشاور طرح در حال اجراست ، بالغ بر 70 میلیارد ریال هزینه در بر خواهد داشت و کلیه تجهیزات و امکانات فنی آن از شرکت دوپل مایر اتریش خریداری شده است.بر اساس مطالعات انجام گرفته ، طول افقی تله کابین در فاز اول 1450 متر و طول شیب دار آن 1480 متر خواهد بود و میانگین تغییر ارتفاع پروژه نیز 261 متر پیش بینی شده است.طرح تله کابین عون بن علی با میانگین حداقل 12 و حداکثر 24 کابین طراحی شده و با پیش بینی 6 دکل یا برج ، کار جابجایی کابین ها انجام خواهد گرفت.همچنین براساس محاسبات انجام یافته کل زمان سفر در هر مسیر رفت و برگشت از طریق تله کابین در فاصله 4 کیلومتری عون بن علی تا ارتفاعات بالادست سد شهید مدنی 6 دقیقه و 24 ثانیه می باشد و در هر 6 ثانیه نیز یک کابین در رفت و برگشت خواهد بود.علاوه بر این تله کابین مذکور با ظرفیت جابجایی یک هزار مسافر در ساعت طراحی شده و سیستم هدایت آن با قدرت 191 کیلو وات عمل خواهد کرد.لازم به ذکر است که با احداث تله کابین عون بن علی ، این منطقه به یکی از نقاط توریستی و تفریحی تبریز تبدیل و سالانه پذیرای صدها هزار نفر از شهروندان و میهمانان و گردشگران داخلی و خارجی خواهد بود.علاوه بر این وجود طبیعت بکر دامنه های عون بن علی و طرح های جنگل کاری این ارتفاعات با امکانات تفریحی و رفاهی چون رستوران ، پارک های تفریحی ، شهر بازی و دیگر امکانات ، بر جاذبه های این پروژه خواهد افزود.

hajimehmet
Saturday 14 August 10, 06:20 PM
yashasin tabriiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiz

Amor
Saturday 14 August 10, 09:05 PM
58 طبقه تبریز
خبرگزاری فارس: معاون
عمرانی استاندار آذربایجان شرقی گفت: با اتخاذ تدابیری، مشکل راه دسترسی
به محل احداث هتل 58 طبقه تبریز به عنوان تنها اشکال این پروژه برطرف شد.
http://media.farsnews.com/Media/8610/Images/jpg/A0369/A0369352.jpg
محمد اشرفنیا امروز در
گفتگو با خبرنگار فارس در تبریز افزود: پس از بررسی و اظهارنظر کارشناسان،
سرمایهگذار موظف شد از پنج نقطه، زمینهای لازم برای ایجاد راه دسترسی به
محل احداث این هتل را خریداری و راه دسترسی احداث کند.
وی ادامه داد: به محض تحویل زمین باغلارباغی به سرمایهگذار، عملیات احداث هتل 58 طبقه در تبریز آغاز خواهد شد.
به
گفته معاون عمرانی آذربایجان شرقی، تحویل زمین باغلارباغی به سرمایهگذار،
منوط به انتقال این مجتمع تفریحی به محل جدید خود شده است.
وی شائبات
مربوط به کاهش فضای سبز در اثر ساخت هتل 58 طبقه در محل باغلارباغی تبریز
را نپذیرفت و افزود: با احداث این هتل، نه تنها فضای سبز باغلارباغی تبریز
از بین نمیرود بلکه میزان فضای سبز پروژه هتل 58 طبقه، حداقل سه برابر
فضای سبز کنونی باغلارباغی خواهد شد.
اشرفنیا اضافه کرد: علاوه بر
این، با ایجاد مجتمع رفاهی و تفریحی سرپوشیده در کنار هتل 58 طبقه تبریز،
امکان بهرهمندی شهروندان در تمام طول سال از فضای تفریحی فراهم میشود.
معاون
عمرانی استاندار آذربایجان شرقی تصریح کرد: در آینده نزدیک با برگزاری یک
میزگرد خبری، جزییات این پروژه به طور شفاف به اطلاع آحاد مختلف مردم
رسانده خواهد شد.

orhan-azar
Sunday 15 August 10, 01:44 PM
علت اصلی نابودی «اورمی گولی» سدسازی است نه خشکسالی

به رغم افزایش بارندگی «دریاچه ارومیه»
هر روز به مرگ نزدیکتر می شود



ارک قالاسی - میزان ارتفاع بارشها در حوضه آبریز دریاچه ارومیه از ابتدای سال آبی جاری تاکنون 387 میلیمتر به ثبت رسیده است.


به گزارش خبرگزاری فارس از ارومیه به نقل از روابط عمومی شرکت آب منطقهای آذربایجان غربی، بیشترین میزان بارندگی ایستگاهی حوضه آبریز ارومیه از ابتدای سال آبی جاری تاکنون با 454.5 از کمپ ارومیه واقع در استان آذربایجان غربی و کمترین میزان از شبستر واقع در استان آذربایجان شرقی با 281 میلیمتر گزارش شده است.

این میزان بارش در مقایسه با متوسط بارندگی در زمان مشابه دراز مدت 55 میلی متر معادل 17 درصد افزایش را نشان میدهد.

حجم بارشهای حوضه یاد شده از ابتدای سال آبی جاری تاکنون در مقایسه با زمان مشابه سال آبی گذشته نیز 108 میلیمتر معادل 39 درصد رشد را نشان میدهد.

orhan-azar
Sunday 15 August 10, 01:45 PM
[center:cae27d587f]قطع برق ورزشگاه سهند، تصادفی یا عمد (http://www.blogsky.com/site/azerbaycan/1283-traxtur)ی!؟[/center:cae27d587f]



ارک قالاسی - یک نکته عجیب در قطع برق ورزشگاه سهند تبریز این بود که پروژکتورها یکی بعد از دیگری خاموش شدند در حالیکه اگر برق قطع شده بود همه پروژکتورها باید باهم خاموش می شدند!؟
[RIGHT ALIGN=JUSTIFY][/RIGHT ALIGN]
[RIGHT ALIGN=JUSTIFY]

تنها حالتی که قابل تصور است این است که اشکال در سیم اتصال به هر پروژکتور جداگانه ایجاد شده باشد!؟ تصور اینکه به طور همزمان در سیمهای هر چهار پروژکتور اخلال ایجاد شده باشد بسیار بعید است![/RIGHT ALIGN]
[RIGHT ALIGN=JUSTIFY]

تنها توجیه قابل قبول این است که کلید پروژکتورها توسط یک یا چند نفر با فاصله چند ثانیه عمدا قطع شده باشد!؟ [/RIGHT ALIGN]
[RIGHT ALIGN=JUSTIFY]اگر برق کل ورزشگاه رفته بود باید همه پروژکتورها همزمان خاموش می شدند نه یکی بعد از دیگری با فاصله چند ثانیه؟ این با هیچ منطقی قابل قبول نیست. پس باید برق پروژکتورها یکی یکی خاموش شده باشد و نه برق کل ورزشگاه. یعنی ورزشگاه برق داشته است ولی برق پروژکتورها قطع شده است![/RIGHT ALIGN]
[RIGHT ALIGN=JUSTIFY]

اگر فرض کنیم این قطع برق به خاطر نقص فنی بوده معنایش این است که چهار نقص فنی مستقل از هم تقریبا همزمان رخ داده اند! مثلا سیم برق چهار پروژکتور یکی بعد از دیگری دچار خطا شده و قطع شده اند؟[/RIGHT ALIGN]
[RIGHT ALIGN=JUSTIFY]

این از لحاظ حساب احتمالات بسیار بعید است و تنها احتمال معقول این است که کلید پروژکتورها عمدا قطع شده باشد و فردی که کلیدها را قطع کرده نتوانسته همه را همزمان قطع کند و کلیدها را یکی بعد از دیگری خاموش کرده است!؟[/RIGHT ALIGN]
[RIGHT ALIGN=JUSTIFY]آیا این هم بخشی از سناریوهای دست های پنهان برای نابودی تراختور در فصل جدید است؟ [/RIGHT ALIGN]
[RIGHT ALIGN=JUSTIFY] [/RIGHT ALIGN]

orhan-azar
Sunday 15 August 10, 01:52 PM
[TR]
[CENTER ALIGN=CENTER]احتمال خشکی کامل دریاچه ارومیه <?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" /><o:p></o:p>[/CENTER ALIGN]
[CENTER ALIGN=CENTER]



عناصر زیستی دریاچه در آستانه نابودی <o:p></o:p>[/CENTER ALIGN]
[CENTER ALIGN=CENTER]




<o:p></o:p>[/CENTER ALIGN]
[CENTER ALIGN=CENTER]<?xml:namespace prefix = v ns = "urn:schemas-microsoft-com:vml" /><v:shapetype id=_x0000_t75 stroked="f" filled="f" path="m@4@5l@4@11@9@11@9@5xe" o:preferrelative="t" o:spt="75" coordsize="21600,21600"><v:stroke joinstyle="miter"></v:stroke><v:formulas><v:f eqn="if lineDrawn pixelLineWidth 0"></v:f><v:f eqn="sum @0 1 0"></v:f><v:f eqn="sum 0 0 @1"></v:f><v:f eqn="prod @2 1 2"></v:f><v:f eqn="prod @3 21600 pixelWidth"></v:f><v:f eqn="prod @3 21600 pixelHeight"></v:f><v:f eqn="sum @0 0 1"></v:f><v:f eqn="prod @6 1 2"></v:f><v:f eqn="prod @7 21600 pixelWidth"></v:f><v:f eqn="sum @8 21600 0"></v:f><v:f eqn="prod @7 21600 pixelHeight"></v:f><v:f eqn="sum @10 21600 0"></v:f></v:formulas><v:path o:connecttype="rect" gradientshapeok="t" o:extrusionok="f"></v:path><o:lock aspectratio="t" v:ext="edit"></o:lock></v:shapetype><v:shape id=Picture_x0020_1 style="VISIBILITY: visible; WIDTH: 342.75pt; HEIGHT: 217.5pt; mso-wrap-style: square" alt="http://gdb.rferl.org/3FC73819-1DEB-4ACD-A8BA-57AEC84731A6_mw800_s.jpg" type="#_x0000_t75" o:spid="_x0000_i1025"><v:imagedata o:title="3FC73819-1DEB-4ACD-A8BA-57AEC84731A6_mw800_s" src="file:///C:\DOCUME~1\BETA\LOCALS~1\Temp\msohtmlclip1\01\cli p_image001.jpg"></v:imagedata></v:shape><o:p></o:p>[/CENTER ALIGN]






<o:p></o:p>
ارک قالاسی -
تبدیل 250 هکتار از زمینهای اطراف دریاچه به شوره زار، شوری فوق اشباع آب، تهدید حیات آرتیمیا، کاهش پرندگان مهاجر و برهم خوردن تعادل زیستی به دنبال احداث میانگذر، محورهای گفتگوی مهر با مدیرکل محیط زیست آذربایجان غربی در مورد آخرین وضعیت دریاچه ارومیه است.
<o:p></o:p>
به گزارش خبرنگار مهر، دریاچه ارومیه بزرگترین زیست کره آبی ایران که با عناوین تالاب بینالمللی، پارک ملی و ذخیرهگاه زیست کره در جهان شناخته می شود وضعیت نامطلوبی دارد و خشک شدن کامل دریاچه دور از انتظار نیست. در گفتگوی پیش رو با مدیرکل اداره محیط زیست آذربایجان غربی آخرین وضعیت دریاچه ارومیه در ابعاد مختلف بررسی شده که در ادامه آن را می خوانید: <o:p></o:p>




* خبرگزاری مهر - گروه اجتماعی: آخرین اطلاعات از وضعیت عمومی دریاچه ارومیه را با توجه به کاهش روز افزون آب این ذخیره گاه بزرگ توضیح دهید. <o:p></o:p>
- حسن عباس نژاد: در خصوص آخرین وضعیت عمومی دریاچه ارومیه باید گفت، متاسفانه از سال 1376در اثر بروز خشکسالی و عوامل انسان ساخت (مانند احداث سدها) روز به روز از سطح ارتفاع تراز آب آن کاسته شده به طوری که در حال حاضر از 570 هزار هکتار مساحت آبی آن حدود 250 هزار هکتار به زمینهای شورهزار تبدیل شده و در مقایسه با ارتفاع ماگزیمم آن در سال 1374 حدود 5/6 متر کاهش داشته است؛ این در حالی است که میزان تراز اکولوژیک دریاچه ارومیه (1274 متر) حدود 5/2 متر کاهش داشته و زمینه بروز بحران زیست محیطی را در این پیکره طبیعی فراهم کرده است. <o:p></o:p>
* کارشناسان داخلی محیط زیست و حتی متخصصان ارشد محیط زیست دنیا نسبت به نابودی دریاچه ارومیه تا سه سال آینده هشدار داده اند، آیا شما که وظیفه مدیریت و حفاظت این زیست کره آبی را بر عهده دارید این هشدار را جدی تلقی می کنید؟ <o:p></o:p>
- اگر بخواهیم سوابق دریاچه ارومیه را مورد بررسی قرار دهیم در 40 سال گذشته نیز یک بار دریاچه با کمبود شدید آب مواجه شده و بعدها به دلیل جبران آب و نزولات جوی در حوزه آبریز آن به حیات اولیه و مطلوب برگشته است. اما در حال حاضر با توجه به تغییرات شدیدی که در سطح جهان در خصوص وضعیت عمومی آب به وجود آمده است، خشک شدن کامل دریاچه دور از انتظار نیست و اگر وضعیت به همین منوال پیش رود، بحران زیست محیطی زیادتر شده و دریاچه تمام ویژگیهای زیستی و غیرزیستی خود را از دست خواهد داد و این به منزله نابودی دریاچه است. <o:p></o:p>
* مذاکرات جدی پیرامون تعیین حق آبه دریاچه و الزام دستگاهها(وزارتخانه های نیرو، کشاورزی- سازمان محیط زیست و استانداری های همجوار) از سوی دولت انجام شده، چرا نتایج این مذاکرات اجرایی نمی شود؟ <o:p></o:p>
- در مورد این سئوال بایستی گفت که با توجه به اهمیت دریاچه ارومیه نگاه دولت به برون رفت دریاچه از مشکلات پیش آمده نگاه بسیار مثبتی است. دریاچه ارومیه اولین زیستگاه آبی کشور است که در قالب طرح حفاظت از تالابها سند مدیریت زیست بومی آن تهیه و به امضا دولتمردان رسیده است. این به این معنی است که بایستی مدیریت آب در حوزه آبریز دریاچه (در سطح 52 هزار کیلومتر مربع) با در نظر گرفتن اولویت حق آبه دریاچه اعمال شود. ضمن اینکه سه بحث اساسی انتقال حوزهای، بارور نمودن ابرها و افزایش راندمان آبیاری کشاورزی از طرحهای در دست اجرا است و اعتبارات لازم از طریق کارگروه مربوطه تامین شده اما اجرای برنامهها مستلزم زمان است و به طور حتم خواهد توانست آینده خوبی را برای دریاچه ترسیم کند. <o:p></o:p>
* چرا این برنامه ها در سرنوشت دریاچه ارومیه تا امروز تاثیری نداشته و هر روز شاهد بحرانی تر شدن وضعیت این تالاب بین المللی هستیم؟ <o:p></o:p>
- طرحها فعلاً اجرایی نشده اند، در صورتی که اجرایی بشود حتی [حق] السهم دریاچه یعنی حدود 9/3 میلیارد مترمکعب آن از حوزه در قالب طرحهای گفته شده در بند 3 تامین و دریاچه در تراز 1274 متر نگه داشته خواهد شد و این به منزله حفظ ویژگیهای زیستی این زیست بوم با ارزش است. <o:p></o:p>
* به طور کلی میزان حق آبه مورد نیاز دریاچه تا امروز چقدر بوده و چه میزان از این نیاز با قراردادهای بسته شده تامین می شود؟<o:p></o:p>
- میزان حق آبه مورد نیاز در دریاچه 9/3 میلیارد متر مکعب با در نظر گرفتن میزان تبخیر از سطح دریاچه است و سهم استانهای واقع در حوزه آبریز مشخص و با اجرای طرحهای تعریف شده تامین خواهد شد. <o:p></o:p>
* استاندارد شوری دریاچه ارومیه چگونه است و در حال حاضر شوری دریاچه تا چه حدی است؟ <o:p></o:p>
- در حال حاضر با کم شدن آب دریاچه ارومیه میزان شوری به حد فوق اشباع یعنی بیش از 350 گرم در لیتر رسیده در حالی که میزان شوری متوسط دریاچه بین 185 تا 210 گرم در لیتر است. در میزان شوری مربوطه ویژگیهای زیستی در دریاچه حفظ خواهد شد. متاسفانه در شوری موجود که فوق اشباع است حیات آرتمیا تنها جاندار دریاچه رو به تهدید جدی است، حرکت شناورها به کندی انجام می شود و مهمتر از همه نمک کریستالیزه شده و کف دریاچه لایهای از نمک (قشر ضخیم) پوشانده است. <o:p></o:p>
* تنها موجود زنده دریاچه ارومیه آرتمیا است، اکنون حیات این موجود چگونه ارزیابی می شود، آیا خطر انقراض آرتیما را در دریاچه تهدید نمی کند، چگونه می توان به بقای آن برای ادامه حیات کمک کرد؟ <o:p></o:p>
- آرتمیا اورمیانا یکی از هفت گونه آرتمیای جهان است. با افزایش شوری و تغییر در فلور دریاچه (جلبکها) میزان زیست آرتمیان به حد کمتر از یک عدد در واحد لیتر رسیده و زندگی این جانور باارزش رو به تهدید جدی است، در صورتی میتوان به زندگی و بقا آرتمیا کمک کرد که زیستگاه این جاندار دارای حداقل شرایط زیستی باشد، یعنی آوردن آب به دریاچه، کم کردن میزان شوری و مهیا نمودن زمینه رشد و تکثیر آرتمیا. <o:p></o:p>
* با توجه به مشکل آرتمیا در دریاچه که غذای اصلی پرندگان به خصوص فلامینگو است، پرندگان در حاشیه دریاچه چگونه زندگی می کنند و وضعیت مهاجرت پرنده ها چگونه است؟ <o:p></o:p>
- در حاشیه دریاچه ارومیه تالابهای اقماری بسیاری وجود دارد که محل زیست انواع پرندگان بومی و مهاجر بوده و وضعیت زیستی این پرندگان که به دریاچه ارتباطی ندارد، خوب ارزیابی میشود و این به خاطر پویایی تالابهای اقماری است. اما پرنده فلامینگو که زندگی آن به دریاچه وابسته است و تغذیه آن از آرتمیا است، جمعیت قابل ملاحظهای با مقایسه با جمعیتهای سال قبل ندارد. مسئله مهاجرت پرندگان تحت تاثیر خشکی دریاچه قرار گرفته است، تعداد پرندگان مهاجر کم شده و خصوصاً این موضوع در بین جمعیت فلامینگوها مشهود است، در دریاچه ارومیه تعداد فلامینگوهای تخمگذار به دهها هزار می رسید در حالی که در حال حاضر با توجه به تغییرات اکولوژیک شدیدی که در جزایر 9 گانه پارک ملی که محل تخم گذاری و جوجه آوری این پرندگان است جزایر مذکور از حیض انتفاع خارج شده و به صورت پراکنده در سطح دریاچه و حواشی آن تخمگذاری میکنند و از جمعیت بسیار کم برخوردار است. <o:p></o:p>
* واکنش عمومی نسبت به خشکی دریاچه ارومیه را چگونه ارزیابی می کنید و چه طرحهای برای احیای مجدد این اکوسیستم آبی بین المللی اندیشیده شده است؟ <o:p></o:p>
- خشکی دریاچه ارومیه همه چیز را به شدت متاثر کرده است: گردشگری، کشتیرانی، توریسم، استفاده از آب دریاچه برای شنا، لجندرمانی و ... از نظر اقتصادی - اجتماعی و حتی کشاورزی منطقه نیز تحت تاثیر قرار گرفته است. کارگروه عمده به ریاست معاون اول رئیس جمهورتشکیل شده و با کمک ارگانهایی مانند وزارت نیرو، جهاد کشاورزی و محیط زیست پروژههای اساسی مانند انتقال حوزهای آب، بارور کردن ابرها، افزایش راندمان آبیاری کشاورزی و تغییر الگوی کشت در منطقه تجدید نظر در ساخت سدها بر روی رودخانههای منتهی به دریاچه ارومیه از طرحها و پروژههای معنیدارتری است که انشاءالله در روزهای آتی در حوزه آبریز دریاچه ارومیه اجرا می شود. <o:p></o:p>
* چه میزان اعتبار برای احیای کامل دریاچه نیاز است و چقدر آن تا کنون تامین شده است؟ <o:p></o:p>
- طرحهای اجرایی که میتواند نقش مهمی در احیاء دریاچه ارومیه داشته باشند توسط دستگاههای اجرایی سه استان تعریف و به تصویب زیرگروه ستاد ملی مدیریت حوضه آبخیز دریاچه ارومیه رسیده که اطلاعات نهایی در این خصوص بعد از تصویب ستاد ملی اعلام خواهد شد. <o:p></o:p>
* بسیاری معتقدند میاندگذر دریاچه ارومیه به دلیل رعایت نکردن وِیژگیهای ارزیابی زیست محیطی سهم بسیاری در بر هم خوردن تعادل دریاچه ارومیه داشته، آیا به نظر شما هم این میانگذر تاثیری بر خشکی دریاچه و بروز فاجعه زیست محیطی داشته است؟ <o:p></o:p>
- مسلماً جاده شهید کلانتری که باعث عدم ارتباط هیدرولوژیکی کامل بین دو قسمت شمالی و جنوبی دریاچه شده است تاثیر مثبتی در روند ادامه حیات دریاچه نداشته است. این میانگذر باعث جمع شدن رسوبات در اطراف جاده شهید کلانتری که از داخل دریاچه میشود و این تاثیر منفی را در جریان هیدرولوژی دریاچه بوجود آورده است. <o:p></o:p>
...............................<o:p></o:p>
گفتگو از جواد حیدریان<o:p></o:p>
<o:p> </o:p>

afshin
Monday 16 August 10, 02:05 PM
[center:43bb7cc632]اتفاقی غیرمنتظره؛دریاچه ارومیه سرخ شد[/center:43bb7cc632]این پدیده از اواخر هفته گذشته از سواحل دریاچه ارومیه در حوزه آذربایجان شرقی آغاز شد و کم کم همه دریاچه را فرا گرفت، اتفاقی که برخی کارشناسان از آن به عنوان شکوفایی جلبکی و در اصطلاح، کشند قرمز یاد می کنند تالاب بین المللی دریاچه ارومیه که در سالهای اخیر با انواع بلاهای طبیعی و انسانی دست و پنجه نرم کرده و به اعتقاد کارشناسان نفسهای آخرش را می کشد، این روزها در اتفاقی غیرمنتظره به رنگ سرخ گراییده است.

به گزارش خبرنگار مهر در ارومیه ، این پدیده از اواخر هفته گذشته از سواحل دریاچه ارومیه در حوزه آذربایجان شرقی آغاز شد و کم کم همه دریاچه را فرا گرفت، اتفاقی که برخی کارشناسان از آن به عنوان شکوفایی جلبکی و در اصطلاح، کشند قرمز یاد می کنند.

برخی کارشناسان علت این امر را ورود پسابهای حاوی مواد مغذی به ویژه پساب های حاوی ازت و فسفر به محیط های کم عمق دریاچه ارومیه می دانند که اغلب از طریق زهابهای کشاورزی و فاضلاب های شهری و صنعتی به دریاچه ریخته می شود.

[center:43bb7cc632]اختلاف نظر درباره ماهیت وضعیت جدید دریاچه ارومیه[/center:43bb7cc632]
در حالیکه برخی شایعات از بروز پدیده شکوفایی جلبکی یا کشند قرمز در دریاچه ارومیه خبر می دهند اما عده ای دیگر از کارشناسان در برابر این اظهارنظرها واکنش نشان داده و ایجاد این پدیده را رد می کنند.

http://www.mehrnews.com/mehr_media/image/2010/08/562917_orig.jpg

مسعود باقرزاده کریمی، کارشناس مسئول تالاب های ایران در سازمان محیط زیست یکی از این افراد است که بروز پدیده کشند قرمز در دریاچه ارومیه را به شدت رد می کند.

این کارشناس سازمان محیط زیست به خبرنگار مهر گفت: شوری آب دریاچه ارومیه آن قدر زیاد است که جلبکهای عامل کشند قرمز نمی توانند در این محیط، زیست کنند.

[center:43bb7cc632]تغییر ترکیبات نمک عامل تغییر رنگ دریاچه است[/center:43bb7cc632]
مشاور معاون محیط زیست طبیعی سازمان محیط زیست، عامل تغییر رنگ دریاچه ارومیه را تغییر ترکیبات نمک دانست و افزود: وقتی شوری آب از حد استاندارد فراتر رفته و به حد فوق اشباع رسید ترکیبات نمک عوض می شود و برخی از انواع نمک ها به ویژه نمک های دارای ترکیبات سدیم که رنگ بلورهای آن سفید است رسوب می کنند اما برخی دیگر از نمک ها به ویژه نمک های منیزیم دار که نارنجی رنگ یا نارنجی مایل به قرمز هستند، به علت مقاومت بالا همچنان به صورت محلول در آب دریاچه باقی می مانند.

[center:43bb7cc632]اگر پسماندها موثر بودند از سالها قبل دریاچه قرمز می شد[/center:43bb7cc632]
باقرزاده کریمی، دخیل بودن پسماندها در تغییر رنگ دریاچه ارومیه را نیز رد کرد و افزود: پسماند نمی تواند در تغییر رنگ آب موثر باشد زیرا اگر این فرضیه صحت داشت، سالها قبل آب دریاچه قرمز می شد.

برخی از کارشناسانی که اعتقاد دارند این پدیده نوعی از کشند قرمز است حاضر به اظهار نظر صریح در این مورد نشدند.

گرچه بین کارشناسان زیست محیطی بر سر دلیل سرخ شدن دریاچه ارومیه اختلاف نظر وجود دارد اما آنچه مسلم است اینکه پدیده ای غیرعادی در حال وقوع است که در صورت عدم توجه و کشف دلیل واقعی آن شاید این تالاب کم نظیر بین المللی را وارد بحرانی دیگر کند.

به نظر می رسد باید در سریعترین زمان ممکن و با استفاده از تجهیزات ماهواره ای که امکان تشخیص زودهنگام را فراهم کرده است، مطالعات دقیقی درباره علت تغییر رنگ دریاچه ارومیه به عمل آید و به دنبال آن اقدامات لازم برای مقابله با پیامدهای این تغییر و تحول اتخاذ و اجرایی شود. استفاده از تجارب سایر کشورها در این زمینه می تواند راهگشا باشد.

[center:43bb7cc632]کاهش 45 سانتیمتری آب دریاچه ارومیه/ بحث کشند قرمز منتفی است[/center:43bb7cc632]
مدیرکل حفاظت محیط زیست آذربایجان غربی نیز شایعه بروز کشند قرمز در سواحل دریاچه ارومیه را تکذیب و وجود این پدیده را در آبهای شور منتفی دانست.


[center:43bb7cc632]http://www.mehrnews.com/mehr_media/image/2010/08/562915_orig.jpg[/center:43bb7cc632]


حسن عباس نژاد در گفتگو با خبرنگار مهر در خصوص مشاهده قرمز شدن آب سواحل دریاچه ارومیه به خصوص در سواحل شرقی اظهارداشت: بحث بروز پدیده کشند قرمز در آب های شور از نظر علمی و کارشناسی مطرود است.

وی علت بروز این پدیده را در وضعیت کنونی تشرح شکوفه های جبلکی با نام علمی " دونالی لاسالینا" ذکر کرد و گفت: این جبلک به جهت بالا رفتن میزان غلطت نمک دریاچه ارومیه برای سازگاری با محیط زیست و تنفس بهتر اقدام به تشریح ماده ای قرمز رنگ برای مقابله با شوری و ادامه حیات خود کرده است.

عباس نژاد شایعات مبنی بر وجود کشند قرمز در سواحل دریاچه ارومیه را رد کرد و بیان داشت: پدیده کشنده قرمز از نظر علمی تنها در آب دریاهای آزاد که میزان شوری آنها حداکثر 40 گرم بر لیتر باشد مطرح است.

مدیرکل حفاظت محیط زیست آذربایجان غربی ادامه داد: با مشاهده قرمز شدن آب سواحل دریاچه ارومیه بررسیهای اولیه صورت گرفت و به عقیده کارشناسان این پدیده تنها تشرح رنگدانه از سوی جلبکی به نام " دونالی لاسالینا" است.

[center:43bb7cc632]کاهش 45 سانتیمتری آب دریاچه ارومیه[/center:43bb7cc632]
عباس نژاد نسبت به کاهش آب دریاچه ارومیه هشدار داد و خاطرنشان کرد: متاسفانه آب دریاچه ارومیه در حال حاضر نسبت به خردادماه سالجاری 45 سانتی متر کاهش نشان می دهد.

وی یادآورشد: تراز آب دریاچه ارومیه در خردادماه سال جاری 1272 سانتی متر بود که این میزان در حال حاضر 1271.55 سانتی متر رسیده است.

مدیرکل حفاظت محیط زیست آذربایجان غربی بالابودن میزان تبخیر آب دریاچه ارومیه به دلیل افزایش گرمای هوا را از عمده علل کاهش آب دریاچه ارومیه عنوان کرد و گفت: متاسفانه هم اکنون میزان ورودی به آب دریاچه ارومیه به صفر رسیده است.

به گفته عباس نژاد در حال حاضر میزان شوری و غلظت نمک در دریاچه ارومیه 350 گرم برلیتر است که این امر ادامه حیات تنها موجود زنده دریاچه ارومیه به نام آرتمیا را با مشکل اساسی مواجه کرده است.

[center:43bb7cc632]25هزار هکتار حواشی دریاچه ارومیه به شوره زار تبدیل شد[/center:43bb7cc632]
معاون امور عمرانی استاندار آذربایجان غربی در گفتگو با مهر از تبدیل شدن 25 هزار هکتار حواشی دریاچه ارومیه به شوره زار خبر داد.

جواد محمودی تراز آبی دریاچه ارومیه را در حال حاضر هزار و 271 متر اعلام کرد و افزود: در شرایط کنونی ارتفاع آب دریاچه ارومیه چهار متر از تراز اکولوژیکی آن پایین تر بوده که تبدیل شدن بیش از 25 هزار هکتار از حاشیه دریاچه به شوراه زار، معضلات متعددی در منطقه ایجاد کرده است.


[center:43bb7cc632]http://www.mehrnews.com/mehr_media/image/2010/08/562914_orig.jpg[/center:43bb7cc632]


وی نیاز آبی سالیانه دریاچه ارومیه را سه میلیارد و 100 میلیون مترمکعب دانست و بیان داشت: خشکسالی سالهای اخیر، افزایش میزان دما و تبخیر آب، افزایش سطح زیرکشت محصولات و تبدیل اراضی دیم به آبی و افزایش مصرف آب کشاورزی در کنار احداث سدها در حوزه آبریز دریاچه از عوامل تاثیرگذار کاهش میزان آب دریاچه است.

معاون امور عمرانی استاندار آذربایجان غربی در ادامه سخنان خود ظرفیت تولید آب حوزه آبریز دریاچه ارومیه را شش میلیارد و 900 میلیون متر مکعب عنوان کرد و گفت: از این میزان آب سه میلیارد و 800 میلیون مترمکعب در حوزه های مختلف کشاورزی، صنعتی و شرب مصرف شده که این امر لزوم اجرای طرح هایی به منظورصرفه جویی و مدیریت بهینه آن را دو چندان می کند.

محمودی با اشاره به تصویب طرحهای مختلف نجات دریاچه ارومیه در کارگروه ویژه رسیدگی به وضعیت این دریاچه به ارزش 40 هزار میلیارد ریال، افزود: اجرای این طرحها در قالب برنامه ای پنج ساله دریاچه را از شرایط بحرانی خارج کند.

وی با بیان اینکه 90 درصد آب مصرفی در حوزه آبریز دریاچه به بخش کشاورزی اختصاص دارد اظهار داشت: با توجه به این میزان آب مصرفی، مدیریت مصرف آب در حوزه کشاورزی بسیار مهم و ضروری است و باید با اصلاح الگوی کشت، مدیریت آب در مزارع، اصلاح شبکه های آبیاری و استفاده از شیوه های مدرن آبیاری تحت فشار، بجای گسترش مساحت زیر کشت، میزان تولید در واحد سطح را ارتقا و ظرفیت آب ورودی به دریاچه را افزایش داد.

خبرنگار خبرگزاری مهر برای بررسی بیشتر قرمز شدن سواحل دریاچه ارومیه سراغ مسئولان و کارشناسان مرکز آرتمیای کشور و دانشگاه ارومیه رفت که گزارش تکمیلی آن متعاقبا اعلام خواهد شد..

ازسال آبی 75 – 74 تا کنون رقوم ارتفاعی سطح تراز آب دریاچه ارومیه سیر نزولی پیدا کرده و در طول سالهای اخیر آب دریاچه بالاتر از شش متر کاهش داشته است که نیاز به یک عزم ملی و منطقهای برای نجات این اکوسیستم با ارزش و بحران زده است.

بنا بر تحقیقات انجام شده از 12 سال پیش تا کنون نمودار تراز آب پارک ملی دریاچه ارومیه رو به پایین است و مطالعات مدیریت زیست بوم حوضه آبریز دریاچه ارومیه که با همکاری بانک جهانی به اتمام رسیده، نشان میدهد دریاچه ارومیه به عنوان دومین دریاچه شور جهان تا کمتر از 20 سال آینده با بحران شدیدی مواجه خواهد شد.

پارک ملی دریاچه ارومیه با ویژگی های خاص خود بعد از دریاچه شور بحر المیت در دنیا به عنوان دومین دریاچه شور و بزرگ در جهان به شمار می رود، این دریاچه به عنوان بزرگترین تالاب دایمی با دارا بودن 102 جزیره بزرگ و کوچک در استان قابلیت های زیادی را در دل خود جای داده است.

مساحت این دریاچه بیش از 570هزار هکتار است. با به خطر افتادن وضعیت این دریاچه علاوه بر تهدیدات زیست محیطی استان، حیات گونه های با ارزش و نادر کشور از جمله گوزن زرد ایرانی و... نیز به خطر خواهد افتاد.

به هر حال گویی این بار دریاچه ارومیه خون می گرید تا تمام فریادهای باصدا و بی صدایش را به گوش دوستداران محیط زیست برساند.

urman
Monday 16 August 10, 05:34 PM
58 طبقه تبریز
خبرگزاری فارس: معاون
عمرانی استاندار آذربایجان شرقی گفت: با اتخاذ تدابیری، مشکل راه دسترسی
به محل احداث هتل 58 طبقه تبریز به عنوان تنها اشکال این پروژه برطرف شد.
http://media.farsnews.com/Media/8610/Images/jpg/A0369/A0369352.jpg
محمد اشرفنیا امروز در
گفتگو با خبرنگار فارس در تبریز افزود: پس از بررسی و اظهارنظر کارشناسان،
سرمایهگذار موظف شد از پنج نقطه، زمینهای لازم برای ایجاد راه دسترسی به
محل احداث این هتل را خریداری و راه دسترسی احداث کند.
وی ادامه داد: به محض تحویل زمین باغلارباغی به سرمایهگذار، عملیات احداث هتل 58 طبقه در تبریز آغاز خواهد شد.
به
گفته معاون عمرانی آذربایجان شرقی، تحویل زمین باغلارباغی به سرمایهگذار،
منوط به انتقال این مجتمع تفریحی به محل جدید خود شده است.
وی شائبات
مربوط به کاهش فضای سبز در اثر ساخت هتل 58 طبقه در محل باغلارباغی تبریز
را نپذیرفت و افزود: با احداث این هتل، نه تنها فضای سبز باغلارباغی تبریز
از بین نمیرود بلکه میزان فضای سبز پروژه هتل 58 طبقه، حداقل سه برابر
فضای سبز کنونی باغلارباغی خواهد شد.
اشرفنیا اضافه کرد: علاوه بر
این، با ایجاد مجتمع رفاهی و تفریحی سرپوشیده در کنار هتل 58 طبقه تبریز،
امکان بهرهمندی شهروندان در تمام طول سال از فضای تفریحی فراهم میشود.
معاون
عمرانی استاندار آذربایجان شرقی تصریح کرد: در آینده نزدیک با برگزاری یک
میزگرد خبری، جزییات این پروژه به طور شفاف به اطلاع آحاد مختلف مردم
رسانده خواهد شد.
این مصاحبه مال یک سال پیشه الان هیچ خبر خاصی نیست

Amor
Monday 16 August 10, 08:29 PM
58 طبقه تبریز
خبرگزاری فارس: معاون
عمرانی استاندار آذربایجان شرقی گفت: با اتخاذ تدابیری، مشکل راه دسترسی
به محل احداث هتل 58 طبقه تبریز به عنوان تنها اشکال این پروژه برطرف شد.
http://media.farsnews.com/Media/8610/Images/jpg/A0369/A0369352.jpg
محمد اشرفنیا امروز در
گفتگو با خبرنگار فارس در تبریز افزود: پس از بررسی و اظهارنظر کارشناسان،
سرمایهگذار موظف شد از پنج نقطه، زمینهای لازم برای ایجاد راه دسترسی به
محل احداث این هتل را خریداری و راه دسترسی احداث کند.
وی ادامه داد: به محض تحویل زمین باغلارباغی به سرمایهگذار، عملیات احداث هتل 58 طبقه در تبریز آغاز خواهد شد.
به
گفته معاون عمرانی آذربایجان شرقی، تحویل زمین باغلارباغی به سرمایهگذار،
منوط به انتقال این مجتمع تفریحی به محل جدید خود شده است.
وی شائبات
مربوط به کاهش فضای سبز در اثر ساخت هتل 58 طبقه در محل باغلارباغی تبریز
را نپذیرفت و افزود: با احداث این هتل، نه تنها فضای سبز باغلارباغی تبریز
از بین نمیرود بلکه میزان فضای سبز پروژه هتل 58 طبقه، حداقل سه برابر
فضای سبز کنونی باغلارباغی خواهد شد.
اشرفنیا اضافه کرد: علاوه بر
این، با ایجاد مجتمع رفاهی و تفریحی سرپوشیده در کنار هتل 58 طبقه تبریز،
امکان بهرهمندی شهروندان در تمام طول سال از فضای تفریحی فراهم میشود.
معاون
عمرانی استاندار آذربایجان شرقی تصریح کرد: در آینده نزدیک با برگزاری یک
میزگرد خبری، جزییات این پروژه به طور شفاف به اطلاع آحاد مختلف مردم
رسانده خواهد شد.
این مصاحبه مال یک سال پیشه الان هیچ خبر خاصی نیست
ساغ اول که نظرو وریب سن اما ایه تحقیق اله سون به مورد مسئول لار دانشلار
در ضمن هله جور میب لر که قرار ده ایه مشکل لر حل اولسا جوریلر
به محاسبه ده اونا گورا گویدوم که متاسفانه چوخ ادام لار وار ده که بولمور شهرین ده نه اتفاق لار دوشور http://www.tractorfc.com/modules/Forums/images/smiles/53.gif

orhan-azar
Monday 16 August 10, 09:16 PM
http://arkqalasi.blogsky.com/1389/04/21/post-342/


http://arkqalasi.blogsky.com/1389/04/21/post-342



/
arkqalasi.blogsky.com/1389/04/21/post-342

orhan-azar
Monday 16 August 10, 09:17 PM
(( تانرینین آدیلا ویادیلا ))<?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" /><o:p></o:p>
#ارزش معادن آذربایجان شرقی ,با ارزش نفت وگاز ایران برابری می کند(به نقل از رئیس معادن آزربایجان شرقی),حال اگر شما کل آزربایجان را درنظر بگیرید,خواهید دید که چه ثروت بزرگی درآزربایجان ما است.یعنی اگر ما,کل آزربایجان را درنظربگیریم,نتیجه خواهیم گرفت که 3یا4برابر ارزش نفت,آزربایجان دارای سرمایه است.<o:p></o:p>
#تاریخ آزربایجان بسیار غنی وپربار است.<o:p></o:p>
#موسیقی عاشیقلار,نظام مندترین موسیقی دنیا است.(خسرو سرتیپی,موسیقی شناس برجسته آزربایجان)<o:p></o:p>
#بنابه اکتشافات وجستجوهایی در تپه ها ومکان های تاریخی ,تاریخ آزربایجان بین 7200تا8000سال تخمین زده شده است.<o:p></o:p>
#زبان تورکی سومین زبان دنیا ودارای دستور زبانی عالی وپربار است.در حال حاضر,کشورهای آزربایجان,ترکیه,قرقیزستان, زاقستان,قبرس,ازبکستان,ترکم نستان, بیش از 45%ایران,اویغورستان چین,مناطقی از افغانستان,روسیه,عراق,به زبان غنی ترکی سخن می گویند.در حال حاضر,زبان تورکی,در تمام نقاط اوروپا,آمریکا,بسیاری از نقاط آفریقا,آسیا,آموزش داده می شود.این زبان بنا به گفته ی کلیه ی زبان شناسان دنیا,زبانی بسیار غنی ودارای ادبیات نمونه در دنیاست.چون این زبان التصاقی است.<o:p></o:p>
#اکثر فناوری ها وافتخارات علمی,اقتصادی,سیاسی ,امکاناتی,را باید مدیون آزربایجان بدانیم.به همین دلیل است که تبریز را شهر اولین ها نامیده اند.(ولی در حال حاضر,در حال تبدیل شدن به شهرآخرین ها است).<o:p></o:p>
#رقص آزربایجانی زیباترین رقص دنیاست.<o:p></o:p>
#مناطق طبیعی آزربایجان مانند,جنگل های زیبای قاراداغ,دریاچه اورمیه,رود آراز,کندوان واشتبین و دیگر روستاهای کهن,آبهای گرم وشفا بخش سرعین و خیاو واردبیل,جنگل های فندق لی اردبیل,مناطق زیبای اردبیل همدان,قزوین,وخیلی مناطق دیگر آزربایجان.<o:p></o:p>
#آزربایجان دارای بهترین هوا است.هوا یکی از بزرگترین نعمت های هر ملتی است.یکی از عوامل بسیارمهم برای سرمایه گذاری در یک منطقه,هوای آن منطقه است که آزربایجان بهترین منطقه برای سرمایه گذاری در موارد صنعتی کشاورزی تولیدی وبسیاری موارد دیگر است.<o:p></o:p>
#آزربایجان صاحب معادن غنی طلا, مس, آلومینیوم ,آهن ,سیلیس, نمک, سنگهای ساختمانی مختلف, نفت در مغان,و...است.<o:p></o:p>
#آزربایجان دارای مناطق تاریخی وبناهای تاریخی,با قدمت بسیار است.مانند تپه حسنلو با7500,یاناق تپه با7000,گوی مسجدی با 7200(در تحقیقاتی تازه درعمق22متری زمین),مردان نمکی در زنجان,مومیایی در خداآفرین(این مومیایی را دولت از آزربایجان برد والان جای دقیق آن معلوم نیست)در جهان امروزی,وقتی در نقطه ای از جهان مومیایی پیدا می شود,از تمام نقاط دنیا سرازیر می شوند تا آن مومیایی را ببینند.پیش بینی میشد تا چند میلیون نفر از سراسر دنیا,برای دیدن این مومیایی به آزربایجان بیایند,ولی دولت که تبعیض های زیادی به آزربایجان قائل است,ونمی خواهند آزربایجان در دنیا شناخته شود ونمی خواهد سرمایه داران وتوریست های دنیا به آزربایجان بیایند ونمی خواهد آزربایجان با این همه ثروت طبیعی وتاریخی پیشرفت کند ونمی خواهد مردم آزربایجان در صلح ورفاه وآرامش زندگی کنند ونمی خواهد جوان تورک در منطقه ی تورکه خودش مشغول به کار شود,ونمی خواهد مردم آزربایجان پیشرفت فکری واقتصادی وعلمی وفرهنگی و ورزشی کند,بلکه می خواهد با جلوگیری کردن از سرمایه گذاری کردن در آزربایجان وفراری دادن سرمایه داران خارجی وداخلی از آزربایجان وجلوگیری کردن از ایجاد کاروثروت در آزربایجان,زمینه ی مهاجرت مردم آزربایجان به مناطق فارس نشین و در نتیجه گرفتن هویت وزبان این مردم تورک که به مناطق فارس نشین برای کار آمده اند ودر نتیجه روز به روز جمعیت آزربایجان در این حالت روبه کاهش خواهد گذاشت .حتی ایجاد مزاحمت وندادن تسهیلات بانکی به کارخانه های موجود,باعث تعطیل شدن بسیاری از کارخانه های آزربایجان وزنده شدن ورشد کارخانه های مناطق فارس نشین بخصوص اصفهان تهران شیراز مشهد یزد کرمان سمنان وغیره شده است.وقتی که آزربایجان می خواهد قدمی در پیشرفت بگذارد,زود جلوی آنرا میگیرند ومانع آن می شود.در حال حاضر سرمایه داران آزربایجانی مقیم آلمان,آمریکا,هلند,جمهوری آزربایجان,ترکیه وخود کشور های چین,ژاپن,آلمان,ترکیه,آزربای جان,روسیه,تاتارستان,هلند,کر ه ی جنوبی,تایوان و......و سرمایه داران داخلی,آماده ی سرمایه گذاری کلان در نقاط مختلف آزربایجان را دارند,ولی جلوی هرکدام از آنها سنگ اندازی میکنند واجازه نمی دهند این سرمایه ها در آزربایجان خوابانده بشوند.به سرمایه گذاران می گویند:یا سرمایه ی خودت را در مناطق فارس نشین بخوابان یا خوش گلدین.آخه چقدر ظلم وتبعیض.چرا ما تورک ها به خودمان نمی آییم.زبانمان در حال نابودی,اقتصادمان درحال نابودی,جوانانمان درحال نابودی,مردمی افسرده وبدون رفاه,خاک ومعادنمان درحال غارت,دریاچه وتالاب هایمان در حال خشک کردن عمدی,ورزشمان درحال نابودی(بخصوص تیم تراختور).چرا با این همه ظلم وتوهین وحق کشی ها,سرمایه های خود را به مناطق فارس نشین می برید؟؟آیا اجازه ندادن سرمایه گذاری در آذربایجان,دلیل می شود تا سرمایه های خود را به مناطق فارس که کارشان فقط توهین وظلم وقدرناشناسی ونابود کردن جوانان تورک است,ببرید؟؟/؟؟!!جوان ومرد و زن تورک در آزربایجان بیکار است,در حالیکه ما ترک ها سرمایه های خود را از آزربایجان خارج می کنیم وخود ما,درست شنیدید,خود ما تورک ها هم,به غیر از دولت,یکی از علت های عقب افتادگی آزربایجان هستیم.سرمایه های تورک ها هست که مناطق فارس را آباد کرده است.چرا ؟؟ پس چی شد می گفتند غیرت تورک,غیرت آزربایجانی.غیرت به آن می گویند که مردم آزربایجان ودرکل,آزربایجان را درک کنی وباعث پیشرفت آزربایجان در تمامی موارد بشی.یکمی به خودمان بیاییم.روزی همین ژاپن,یک ویرانه ی بزرگ بود.ولی مردم ژاپن با هم قرار گذاشتند تا کشور خود را آبادکنند وباهم عهد بستند که هر مشکلی هم که وجود داشته باشند,ژاپن را به مقصد کشورهای دیگر ترک نکنند وبمانند تا ژاپن را بسازند.ما تورک ها می توانیم با اتحاد یکدیگر,آزربایجان را به مرتبه ای برسانیم که بسیاری از جهانیان حسرت آن را بخورند.این یک واقعیت است وخیلی راحت می توان به آن رسید.فقط غیرت می خواد.همت میخواد.ما باید خودمان آزربایجان را به جلو ببریم,وگرنه فارس هیچ وقت پیشرفت تورک را نمی خواهد ونمی تواند ببیند.چون نه فرهنگش به تورک میرسد,نه تمدنش.<o:p></o:p> یاشا کیشی

aliizaa
Monday 16 August 10, 10:21 PM
برای اینکه به هوادارای دنیا نشون بدیم با فرهنگ ترین و متمدن ترین و بهترین هوادارای دنیا هستیم بیایید با اهدای وجودمان به همنوعان زندگی تازه ای به آنها ببخشیم.
این کار برای شما دوست عزیز اختیاری است.
http://www.iran-ehda.com/RegisterMember/UserRegiseter.aspx
با اجازه همه در تاپیک های دیگه کپی می کنم.

alparartash
Monday 16 August 10, 11:04 PM
http://arkqalasi.blogsky.com/1389/05/25/post-533/

دوستلار گدین بو خبری اوخویون تزولون

alparartash
Monday 16 August 10, 11:15 PM
خبر فوری:



اورمو گولی قیرمیز اولوب





http://arkqalasi.blogsky.com/1389/05/25/post-533/

rezapbs
Tuesday 17 August 10, 11:28 AM
در تبريز؛ برخورد 2 دستگاه اتوبوس تندرو 22 زخمي بر جاي گذاشت
خبرگزاري فارس: مسئول روابط عمومي مركز مديريت حوادث و فوريتهاي پزشكي آذربايجان شرقي گفت: برخورد دو دستگاه اتوبوس در خطوط تندرو در تبريز 22 مجروح بر جاي گذاشت.
حبيب حسينقليزاده امروز در گفتوگو با خبرنگار فارس در تبريز درباره اين حادثه اظهار داشت: در اثر برخورد دو دستگاه اتوبوس خط بي.آر.تي با يكديگر در مسير خيابان امام خميني (ره) در تقاطع مصلاي تبريز تعدادي از مسافران از جمله راننده راهي بيمارستان شدند.

وي اضافه كرد: اين حادثه كه حوالي ساعت 9:45 صبح امروز رخ داد در زمان اوج ترافيك بود و پس از اطلاع از سانحه عوامل اورژانس بلافاصله به محل اعزام شدند كه به مداواي مجروحان حادثه پرداختند.
حسينقليزاده تصريح كرد: در اين حادثه 19 تن از مسافران مجروح كه نيازمند مراقبتهاي بيشتر بودند توسط چهار دستگاه آمبولانس فوريتهاي پزشكي به بيمارستان امام رضا، يك نفر به بيمارستان شهدا و همچنين دو نفر به بيمارستان محلاتي انتقال داده شدند.
وي با بيان اينكه حال مجروحان حادثه بحمدالله رضايت بخش است، اظهار داشت: اكثر حادثهديدگان سرپايي مداوا شدند و تنها راننده يكي از اتوبوسها به دليل شكستگي تحت مراقبت است.
حسينقليزاده تصريح كرد: 11 نفر از مجروحان اين حادثه زن و بقيه مرد هستند.

|+| نوشته شده توسط شاهد در یکشنبه بیست و چهارم مرداد 1389 و ساعت 11:8 | آرشيو نظرات

rezapbs
Tuesday 17 August 10, 11:29 AM
آرش آزاد درگذشت


تبریز - خبرگزاری مهر: حمید آرش آزاد شاعر، نویسنده و طنزپرداز پس تحمل سالها بیماری قلبی و ریوی عصر امروز شنبه جان به جهان آفرین تسلیم کرد.


به گزارش خبرنگار مهر در تبریز، استاد حمید آرش آزاد، شاعر و طنز پرداز تبریزی از نویسندگان برجسته کشور بود که علاوه بر انتشار چندین کتاب شعر طنز، نویسندگی در نشریه گل آقا، ویژه نامه طنز روزنامه اعتماد و ... را در کارنامه خود داشت.

حمید آرش آزاد متولد سال 1327 در محله کوره باشی تبریز بود که افزون بر 35 سال سابقه مطبوعاتی و قلم فرسایی در رسانه های آذربایجان شرقی و کشور را در کارنامه فعالیتهای مطبوعاتی خود داشت.

وی از چندی پیش به دلیل بیماری ریوی و قلبی در بیمارستان بستری بود.



به اعتقاد کارشناسان، طنز آرش بدین جهت در ادبیات آذربایجان و ایران از جایگاه والایی برخوردار است که هرگز قومیتی را به سخره نگرفته است.

کارشناسان حوزه طنز با اشاره به حساسیتهای موجود در طنز با برشمردن قابلیتها و آسیب شناسی طنز، از حمید آرش آزاد به عنوان فردی یاد می کنند که به خوبی توانست طنز را به خدمت مردم در آورد.

از دیگر جنبه های شاخص آرش آزاد این بود که وی در این راه هیچگاه همانند عده ای ساده اندیش طنز را با تمسخر قومیتها به لودگی نکشانده است.

اخبار تبریز درگذشت این طنزپرداز توانای کشور را به خانواده ایشان خصوصا همکارمحترم جناب آقای سیامک آرش آزاد خبرنگار نشریه پیام روز سراب تسلیت می گوید.

معرفی استاد از زبان خودشان:

در روز چهارم دي ماه سال 1327 برابر با 25 دسامبر سال 1948 در محلهي "كوره باشي" از توابع خيابانهاي منجم و ملل متحد در كلانشهر تبريز معروف به يك روستاي بزرگ ، به دنيا آمدم.
دورهي تحصیلات ابتدايي را در دبستان غير انتفاعي و اجارهاي " نوروز" به پايان رسانده، سيكل اول متوسطه را در دبيرستان " " " رازي " خواندم و دورهي دوم دبيرستان را نيز در رشتهي ادبي، در دبيرستان " دهخدا " گذراندم.
در سال 1349 در كنكور سراسري، در رشتهي " زبان و ادبيات فارسي" قبول شدم و پس از سه سال تحصيل در اين رشته ، موفق يه ترك تحصيل اجباري گشتم.
در سال 51 براي تحصيل در رشتهي " حقوق قضايي" عازم تهران شدم و دو سال بعد دست از پا درازتر به تبريز برگشتم و ضمن تحصيل در رشتهي " علوم اجتماعي " به شغل پر درآمد! ومعلمي پرداختم و بعدها، اين شغل را نيز با دماغي سوخته ترك گفته و بعد از تعويض چندين و چند شغل در نهايت به شغل پر درآمد و كم دردسر" روزنامهنگاري " مشغول شدم.
تا كنون دوبار موفق شدم در ميان طنز نويسان استانهاي كشور مقام اول را كسب كردم. منبع: نخود هر آش

|+| نوشته شده توسط شاهد در شنبه بیست و سوم مرداد 1389 و ساعت 19:19 | آرشيو نظرات

alparartash
Tuesday 17 August 10, 08:58 PM
اظهارات تناقص آمیز دشمان دریاچه ارومیه
سرخی دریاچه ارومیه کاملا طبیعی است!!!


[center:9641613a80]http://www.irna.ir/NewsMedia/Photo/Larg_Pic/2010/8/17/img634176488278593750.jpg[/center:9641613a80]





ارک قالاسی - معاون محیط طبیعی اداره کل حفاظت محیط زیست آذربایجان غربی گفت: سرخی آب دریاچه ارومیه کاملا طبیعی است و علت آن منیزیم موجود در املاح آب این دریاچه است.
حمید رعناقد روز سهش نبه در گفت و گوی اختصاصی با خبرنگار ایرنا در پاسخ به برخی اخبار مبنی بر وجود جلبک کشند قرمز در دریاچه ارومیه افزود: این جلبک مخصوص آب های شیرین است که سال گذشته نیز در سواحل خلیج فارس مشاهده شد و به سرعت نیز مهار شد.

وی اظهار کرد: این جلبک به هیچ وجه در آب های شور قادر به رشد نیست و به خصوص در دریاچه ارومیه که میزان نمک آن به 350 گرم در لیتر رسیده است امکان رشد آن وجود ندارد.
وی گفت: قرمزی آب دریاچه ارومیه در قسمت های کم عمق دیده می شود و مرحله ای از تشکیل بلورهای نمک را نمایانگر می کند.

رعناقد خاطر نشان کرد: بعد از اینکه مرحله قرمز شدن آب دریاچه سپری شد بلورهای نمک حاصل شده مورد استفاده مردم قرار می گیرد.

وی ادامه داد: روند قرمز شدن آب دریاچه ارومیه از سال های گذشته وجود داشته و حتی در استخرهای استحصال نمک از آب دریاچه ارومیه نیز مشاهده می شود.

alparartash
Tuesday 17 August 10, 09:02 PM
یک هکتار از اراضی پارک جنگلی مشگین شهر
طعمه حریق شد


http://www.irna.ir/NewsMedia/Photo/Larg_Pic/2010/8/17/img634176464582500000.jpg ارک قالاسی - مشگین شهر ، اردبیل - یک هکتار زمین از اراضی ضلع غربی پارک جنگلی مشگین شهر طعمه حریق شد.
به گزارش خبرنگار ایرنا با تلاش ماموران آتش نشانی مشگین شهر این آتش سوزی مهار و از سرایت آتش به سایر عرصه های جنگلی پیشگیری شد. علت بروز این حادثه عامل انسانی اعلام شده است.

saji
Tuesday 17 August 10, 11:03 PM
http://tractorfc.com/modules/Forums/images/smiles/20.gif http://tractorfc.com/modules/Forums/images/smiles/20.gif http://tractorfc.com/modules/Forums/images/smiles/20.gif http://tractorfc.com/modules/Forums/images/smiles/20.gif http://tractorfc.com/modules/Forums/images/smiles/20.gif http://tractorfc.com/modules/Forums/images/smiles/20.gif http://tractorfc.com/modules/Forums/images/smiles/20.gif http://tractorfc.com/modules/Forums/images/smiles/20.gif http://tractorfc.com/modules/Forums/images/smiles/20.gif http://tractorfc.com/modules/Forums/images/smiles/20.gif http://tractorfc.com/modules/Forums/images/smiles/20.gif http://tractorfc.com/modules/Forums/images/smiles/20.gif http://tractorfc.com/modules/Forums/images/smiles/20.gif

atila_tebrizli
Wednesday 18 August 10, 12:16 AM
selamlar

bu 58 tabaga borjun morıdınde xahışen bır doğru xeber yapın burda

sağolasız

MUNDO
Wednesday 18 August 10, 12:21 AM
http://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/8/8b/Tabriz_Population_Change.jpg

MUNDO
Wednesday 18 August 10, 12:23 AM
http://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/8/8b/Tabriz_Population_Change.jpg
نمودار پیشرفت جمعیت تبریز بزرگ است ( بعد از تهران تبریز بزرگترین شهر مهاجر پذیر است ) و نمی دانم این خوب است یا بد ؟
اما من این مسئله رو از دیدگاه مثبت می بینم .

nasir66
Wednesday 18 August 10, 12:45 AM
خبرگزاری شهریار؛ شهردار تبریز از اجرای طرح موبایل پارک در سطح شهر تبریز تا دهه فجر امسال خبرداد.

خبرگزاری شهریار به نقل از روابط عمومی شهرداری تبریز گزارش داد، مهندس نوین در خصوص این طرح جدید حوزه ترافیک شهری تبریز گفت: با اجرای طرح موبایل پارک که تا دهه فجر امسال در سطح شهر تبریز به ویژه نقاط پر تردد و پرترافیک به مرحله اجرا در خواهد آمد پیش بینی می شود بخش قابل توجهی از مشکلات مربوط به ترافیک شهری و نیز معضل کمبود بلاتکلیفی رانندگان خودروها در یافتن محل پارک مرتفع گردد.
شهردار تبریز در ادامه با اشاره به جزئیات طرح موبایل پارک افزود: بر اساس این طرح جدید ، رانندگان خودروهایی که قصد توقف و پارک خودرو در مناطق شهری را داشته باشند ، پیش از رسیدن به محل مورد نظر با ارسال پیام از طریق تلفن همراه به سامانه موبایل پارک و تعیین و رزرو محل پارک و یا اطلاع از شرایط و وضعیت محل مورد نظر، نسبت به تعیین محل پارک خود اقدام می نمایند.
مهندس نوین در پایان گفت: برنامه ریزی و مطالعات اولیه برای اجرای نهایی طرح موبایل پارک از سوی شهرداری و سازمان ترافیک انجام گرفته و تلاش می شود این طرح جدید سیستم ترافیکی تبریز که باعث کاهش قابل توجهی از ترافیک شهر خواهد شد تا دهه فجر امسال به مرحله اجرا در آید.

nasir66
Wednesday 18 August 10, 12:46 AM
خبرگزاری شهریار؛ شهردار تبریز از تحقق تنها 50 درصد بودجه شهرداری در چهار ماهه نخست سال جاری خبرداد.

خبرگزاری شهریار به نقل از روابط عمومی شهرداری تبریز گزارش داد، مهندس نوین با اعلام این خبر افزود: علی رغم کاهش شدید درآمدهای پیش بینی شده سال جاری و رکود موجود در بخش ساخت و ساز و مسکن که بالطبع آثار منفی این رکود در درآمدهای شهرداری بروز پیدا کرده است ، در سایه تلاش و همت مدیران و پرسنل شهرداری در چهار ماهه گذشته از سال ، نزدیک به 50 درصد بودجه پیش بینی شده مناطق محقق شده است.
مهندس نوین با اشاره به مکانیزم ها و منابع تأمین درآمد شهرداری در طول سال افزود: درآمدهای شهرداری عمدتا از سه منبع صدور پروانه و عوارض ، منابع دولتی و مشارکت مردم تأمین می شود که با توجه به رکود حاکم بر ساخت و ساز و مسکن و نیز عدم تخصیص مطالبات شهرداری از محل اعتبارات عمومی دولت و تجمیع عوارض ، تحقق کامل بودجه پیش بینی شده با موانع و چالش هایی مواجه شده است.
شهردارتبریز در خاتمه ابراز امیدواری کرد با رونق ساخت و ساز و نیز تخصیص بودجه های سهم شهرداری از سوی دولت به عنوان تعهدات عمومی ، بودجه شهرداری تبریز تحقق کامل یابد.

nasir66
Wednesday 18 August 10, 12:47 AM
خبرگزاری شهریار؛ با حضور شهردار تبریز بهره برداری از سه طرح و پروژه عمرانی خدماتی شهرداری منطقه چهار آغاز شد.

خبرگزاری شهریار به نقل از روابط عمومی شهرداری تبریز گزارش داد، پل عابرگذر تقاطع فیضیه و آذربایجان ، دوربرگردان اتوبان 130 متری پاسداران و طرح اجرای مجدد کانال خلیل آباد سه طرح عمرانی خدماتی شهرداری منطقه چهار بود که با حضور شهردار تبریز به مرحله بهره برداری رسید.
در مراسم بهره برداری از این طرح ها مهندس نوین طی سخنانی بهره برداری از این طرح ها را در راستای ارایه خدمات مناسب و بهینه به شهروندان اعلام و خاطرنشان کرد: تلاش برای تأمین نیازها و خواسته های عمرانی خدماتی شهروندان و مهم تر از آن تأمین امکانات ایمنی و سلامت آنان در حوزه حمل و نقل و ترافیک از جمله اهداف و اولویت های کاری شهرداری است .
شهردار تبریز در پایان از تلاش ها و زحمات دکتر عادلی شهردار منطقه چهار و معاونین و پرسنل این منطقه در اجرای سریع این طرح ها قدردانی کرد.

nasir66
Wednesday 18 August 10, 12:48 AM
خبرگزاری شهریار؛ شهردار تبریز گفت: فاز اول تله کابین تبریز شهریورماه امسال در ارتفاعات کوه عون بن علی به بهره برداری می رسد.

خبرگزاری شهریار به نقل از روابط عمومی شهرداری تبریز گزارش داد، مهندس نوین با اعلام این مطلب افزود: برای فاز اول این پروژه که 90 درصد پیشرفت فیزیکی دارد، بیش از 67 میلیارد ریال هزینه شده است.
شهردار تبریز با اشاره به اینکه ارتفاع دکل های نصب شده برای تله کابین عون بن علی به تعداد 6 عدد مابین 8 تا 34 متر متغییر می باشد،تاکید کرد: این پروژه از پشت پارکینگ عون بن علی و از دامنه کوه آغاز و در ارتفاعات آن پس از رد شدن از دره مشرف به رستوران به پایان می رسد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود با عنوان این مطلب که هزار نفر در یک ساعت می توانند توسط این تله کابین جابجا شوند،گفت: با حرکت تله کابین از دکل دوم به سوم مسافران با عبور از صخره ها دید کاملی از شهر خواهند داشت ، عبور از دکل چهارم وپنجم نیزاز کنار مسجد عون بن علی و یادمان شهدای گمنام خواهد بود ونقطه زیبای این مسیر عبور از دره مقابل رستوران به عمق 200 متر و به طرف انتهای مسیر خواهد بود.
مهندس نوین در ادامه سخنان خود گفت: برای آسایش خانواده ها در کنار ایستگاه اول این پروژه امکاناتی نظیر پارکینگ اتومبیل ،سرویس بهداشتی،رستوران،نمازخانه و دیگر زیرساخت های رفاهی احداث می شود.
شهردار تبریز همچنین گفت: فاز دوم تله کابین تبریز در آینده نزدیک از ارتفاعات عون بن علی تا سد شهید مدنی و فاز سوم آن از سد شهید مدنی تا ارتفاعات کوه دند به عنوان طولانی ترین تله کابین کشور ادامه خواهد یافت.
گفتنی است طرح تله کابین عون بن علی به عنوان یکی از پروژه های مشارکتی شهرداری تبریز از جمله طرح های پیش بینی شده و مصوب شورای اسلامی شهر در قالب برنامه پنج ساله توسعه و عمران شهری موسوم به تبریز 90 به شمار می رود که تنها به فاصله ای کوتاه از برپایی همایش فرصت های سرمایه گذاری و با حضور وزیر کشور کلنگ زنی و مراحل اجرایی آن آغاز شد.
کلان شهر تبریز که در حال حاضر و در سایه آینده نگری مدیران شهری به ویژه شهرداری ، با جذب ده ها هزار میلیارد ریال سرمایه گذاری بخش خصوصی ، گوی سبقت را از دیگر کلان شهرها ربوده و به مهد سرمایه گذاری ایران بدل شده است ، چندی پیش و با آغاز مراحل ساخت تله کابین در فاصله 4 کیلومتری ارتفاعات عون بن علی تا ارتفاعات بالادست سد شهید مدنی ، یک گام دیگر به سمت تحقق اهداف توسعه کوتاه مدت خود برداشت تا با اجرای این پروژه رفاهی تفریحی ، جاذبه های گردشگری مرکز شمالغرب کشور بیش از پیش افزایش یابد.
تله کابین عون بن علی که با مشارکت شهرداری تبریز به عنوان کارفرما ، اتاق بازرگانی اسکاندیناوی و ایران به عنوان مجری و شرکت مهندسین مشاور سبزاندیش پایش به عنوان مشاور طرح در حال اجراست ، بالغ بر 70 میلیارد ریال هزینه در بر خواهد داشت و کلیه تجهیزات و امکانات فنی آن از شرکت دوپل مایر اتریش خریداری شده است.
بر اساس مطالعات انجام گرفته ، طول افقی تله کابین در فاز اول 1450 متر و طول شیب دار آن 1480 متر خواهد بود و میانگین تغییر ارتفاع پروژه نیز 261 متر پیش بینی شده است.
طرح تله کابین عون بن علی با میانگین حداقل 12 و حداکثر 24 کابین طراحی شده و با پیش بینی 6 دکل یا برج ، کار جابجایی کابین ها انجام خواهد گرفت.
همچنین براساس محاسبات انجام یافته کل زمان سفر در هر مسیر رفت و برگشت از طریق تله کابین در فاصله 4 کیلومتری عون بن علی تا ارتفاعات بالادست سد شهید مدنی 6 دقیقه و 24 ثانیه می باشد و در هر 6 ثانیه نیز یک کابین در رفت و برگشت خواهد بود.
علاوه بر این تله کابین مذکور با ظرفیت جابجایی یک هزار مسافر در ساعت طراحی شده و سیستم هدایت آن با قدرت 191 کیلو وات عمل خواهد کرد.
لازم به ذکر است که با احداث تله کابین عون بن علی ، این منطقه به یکی از نقاط توریستی و تفریحی تبریز تبدیل و سالانه پذیرای صدها هزار نفر از شهروندان و میهمانان و گردشگران داخلی و خارجی خواهد بود.
علاوه بر این وجود طبیعت بکر دامنه های عون بن علی و طرح های جنگل کاری این ارتفاعات با امکانات تفریحی و رفاهی چون رستوران ، پارک های تفریحی ، شهر بازی و دیگر امکانات ، بر جاذبه های این پروژه خواهد افزود.

nasir66
Wednesday 18 August 10, 12:49 AM
خبرگزاری شهریار به نقل از روابط عمومی شهرداری تبریز گزارش داد، دکتر روشنی در سمینار آموزشی بهسازی محیط شهری برای اقشار کم توان با اعلام این مطلب افزود: باید این تفکر و دیدگاه در جامعه حاکم شود که طرح ها و پروژه های عمرانی در حال اجرا تنها مختص استفاده افراد سالم نیست و باید طوری طراحی و اجرا شوند که امکان استفاده تمامی اقشار جامعه از این پروژه ها و دیگر امکانات شهری وجود داشته باشد.
وی با اشاره به مشکلات عدیده موجود پیش روی قشر کم توان و معلول جامعه افزود: وضعیت فعلی معابر و خیابان های شهر مشکلات عدیده ای را برای تردد معلولان و کم توانان ایجاد می کند که رفع برخی مشکلات موجود نیازمند برنامه ریزی و ارایه طرح های مناسب سازی است.
معاون حمل و نقل و ترافیک شهرداری تبریز در خاتمه تلاش برای برنامه ریزی زیربنایی برای رفع مشکلات و چالش های پیش روی این قشر از جامعه و نیز تلاش برای تسهیل تردد آنان در سطح شهر را وظیفه تمامی مسوولان و نهادهای ذی ربط برشمرد

nasir66
Wednesday 18 August 10, 12:49 AM
خبرگزاری شهریار؛ شهردار تبریز از آغاز مراحل تجهیز شبکه حمل و نقل درون شهری به سامانه نظارتی و مدیریتی GPS از سوی شهرداری تبریز خبرداد.

خبرگزاری شهریار به نقل از روابط عمومی شهرداری تبریز گزارش داد، مهندس نوین با اعلام این که راه اندازی و استقرار سامانه GPS نیاز اساسی و اصلی مدیریت هدفمند و مناسب حمل و نقل درون شهری و اعمال نظارت های مدیریتی در کلان شهر تبریز به شمار می رود خاطرنشان کرد: شهرداری تبریز به عنوان متولی اصلی حمل و نقل درون شهری نسبت به تحقق این امر گام های اساسی برداشته و تاکنون نسبت به تجهیز 50 دستگاه اتوبوس شرکت واحد به سامانه GPS اقدام نموده است.
شهردار تبریز در ادامه افزود: در راستای تکمیل این طرح نیز ، تجهیز مابقی اتوبوس های شرکت و احد در دستور کار شهرداری قرار دارد و تا پایان 90 سال بالغ بر 500 دستگاه اتوبوس شرکت واحد به این سامانه مجهز خواهند شد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود از تعمیم طرح GPS در ناوگان تاکسیرانی تبریز و نیز اجرای طرح کارت بلیط الکترونیکی در این مجموعه خبر داد و تصریح کرد: بر اساس برنامه ریزی های انجام گرفته این دو طرح نیز تا 6 ماه آینده در ناوگان تاکسیرانی تبریز اجرایی خواهد شد.
شهردار تبریز در پایان سخنان خود با اشاره به دیگر برنامه های حوزه حمل و نقل درون شهری افزود: ساماندهی 18 هزار تاکسی فعال و غیر فعال موجود در شهر ، نصب تابلوهای دیجیتال و اطلاع رسانی ایستگاه های اتوبوس به منظور اعلام زمان دقیق ورود و خروج اتوبوس به ایستگاه ها و توسعه سامانه کارت بلیط های الکترونیکی از دیگر برنامه های شهرداری تبریز در حوزه حمل و نقل درون شهری است.

nasir66
Wednesday 18 August 10, 12:50 AM
خبرگزاری شهریار، به منظور رفاه حال شهروندان ، مسافران ومیهمانان عملیات اجرایی نصب تابلوهای اطلاعاتی مراکز دیدنی درسطح شهر تبریز آغاز شد .

خبرگزاری شهریار به نقل از روابط عمومی سازمان ترافیک شهرداری تبریز گزارش داد، مهندس اسحقی مدیر عامل این سازمان بااعلام این مطلب گفت : از شب جمعه مورخ 22/5/89 عملیات اجرائی نصب تابلوهای مراکز فرهنگی ، مذهبی ، تاریخی وتفریحی مهم شهر تبریز با همکاری دفتر فنی وحوزه معاونت اجرائی سازمان شروع شد .
وی گفت : برای دستیابی آسان به مکانهای مختلف شهر تبریز وجلوگیری از افزایش بار ترافیکی به دلیل سردر گمی مسافران وشهروندان برای یافتن مسیر درست ،عملیات اجرائی نصب این تابلوها درسطح شهر تبریز آغاز شد .
مهندس اسحقی در خاتمه گفت : کار اجرائی نصب این تابلوها برای آسایش شهروندان وجلوگیری از مسدود شدن خیابانها شب ها بعد از افطار از ساعت 11 شب تا 4 صبح انجام می گیرد .

urman
Wednesday 18 August 10, 09:40 AM
عضو شوراي اسلامي شهر تبريز گفت: مجري طرح احداث هتل 7 ستاره تبريز به دليل كارشكنيهاي برخي مسئولان و متخصصان، حاضر به ادامه كار نشده و در صورت تاييد اين طرح به شركت ديگري واگذار ميشود.

[center:ca86077687]http://imgdl.ir/images/632124.jpg[/center:ca86077687]
بهروز خاماچي امروز در گفتوگو با خبرنگار فارس در تبريز اظهار داشت: اين مسئله در حضور استاندار، مسئولان مسكن و شهرسازي، شهرداري و معاونت فني عمراني استانداري، كميسيون پنج نفره مشاوران و مهندسان مربوط پس از بحثهاي فراوان در مورد تسهيل و تاييد اين موضوع به امضا رسيد و قرار شد طي يكي دو ماه آينده توسط شكرت ايراني و خارجي به مرحله اجرا درآيد.
وي ادامه داد: جالبترين نكته اين بود كه اگر اين طرح پياده ميشد در مرحله ساخت براي 10 هزار نفر به طور مستقيم شغل ايجاد شده و بعد از اتمام پروژه نيز براي 40 هزار نفر شغل ايجاد ميشد.
عضو شوراي اسلامي شهر تبريز خاطرنشان كرد: اما متاسفانه تعدادي از مسئولان و متخصصان با وجود تصويب در هيئت استانداري، كارشكنيهايي انجام دادند و به قدري كار به درازا كشيد كه شركت فوق حاضر به ادامه كار نشد و اكنون اين مسئله در جريان است.
وي گفت: در حال حاضر مسئله مورد پيگيري است و در صورت تاييد كميسيون عمراني شورا و مذاكرات مسكن، شهرسازي و كميسيون ماده پنج مجدداً يك شركت ديگر جايگزين شركت قبلي ميشود.
خاماچي تصريح كرد: در اين پروژه قرار بود براي بازنشستگان، سالمندان، رفاه خانوادهها، براي بازرگانان، اصناف و كسبه كارهاي اساسي صورت گيرد.
عضو شوراي اسلامي شهر تبريز افزود: اگر بنا بود محوطه باغلارباغي در اثر طرح و پروژه فوق از بين برود به جاي آن محلي مفيدتر و با كيفيتتر احداث ميشد كه علاوه بر داشتن بازار بسيار پيشرفته تجاري، مراكز اداري و رفاهي داراي بيمارستان، هتل و ... نيز ميشد.
وي با بيان اينكه سرمايهگذار اين پروژه تجربه احداث هتلها و مجتمعهاي فراواني را در ساير كشورها و ايران داشته است، افزود: اين هتل قرار بود در مساحتي بالغ بر 10 هزار مترمربع ساخته شود و داراي امكاناتي از قبيل چهار طبقه پاركينگ زيرزميني ويژه پارك 12 هزار خودرو با فناوريهاي نوين، طبقه آخر به عنوان موزه براي جذب توريسم و رستورانهاي مختلف، شهربازي و مجموعههاي متنوع ورزشي باشد.
عضو شوراي اسلامي شهر تبريز تصريح كرد: مساحت كل در نظر گرفته شده براي اين مجموعه 19 هكتار بود و سهم شهرداري تبريز نيز 2 هزار و 500 ميليارد ريال است كه از محل عوارض اين مجتمع تامين ميشد.
یعنی اگر طرح مورد تایید قرار نگیره هر بلایی میتونه سرش بیاد و طرح ۱۸۰ درجه تغییر کنه و اصلا در محل باغلار باغی نباشه و یا به یک ساختمون ۱۰ طبقه تبدیل شه و یا به یک ساختمون ۷۰ طبقه یا بیشتر همه چیز ممکنه .

orhan-azar
Wednesday 18 August 10, 09:51 AM
عضو شوراي اسلامي شهر تبريز گفت: مجري طرح احداث هتل 7 ستاره تبريز به دليل كارشكنيهاي برخي مسئولان و متخصصان، حاضر به ادامه كار نشده و در صورت تاييد اين طرح به شركت ديگري واگذار ميشود.

[center:d50c19744d]http://imgdl.ir/images/632124.jpg[/center:d50c19744d]
بهروز خاماچي امروز در گفتوگو با خبرنگار فارس در تبريز اظهار داشت: اين مسئله در حضور استاندار، مسئولان مسكن و شهرسازي، شهرداري و معاونت فني عمراني استانداري، كميسيون پنج نفره مشاوران و مهندسان مربوط پس از بحثهاي فراوان در مورد تسهيل و تاييد اين موضوع به امضا رسيد و قرار شد طي يكي دو ماه آينده توسط شكرت ايراني و خارجي به مرحله اجرا درآيد.
وي ادامه داد: جالبترين نكته اين بود كه اگر اين طرح پياده ميشد در مرحله ساخت براي 10 هزار نفر به طور مستقيم شغل ايجاد شده و بعد از اتمام پروژه نيز براي 40 هزار نفر شغل ايجاد ميشد.
عضو شوراي اسلامي شهر تبريز خاطرنشان كرد: اما متاسفانه تعدادي از مسئولان و متخصصان با وجود تصويب در هيئت استانداري، كارشكنيهايي انجام دادند و به قدري كار به درازا كشيد كه شركت فوق حاضر به ادامه كار نشد و اكنون اين مسئله در جريان است.
وي گفت: در حال حاضر مسئله مورد پيگيري است و در صورت تاييد كميسيون عمراني شورا و مذاكرات مسكن، شهرسازي و كميسيون ماده پنج مجدداً يك شركت ديگر جايگزين شركت قبلي ميشود.
خاماچي تصريح كرد: در اين پروژه قرار بود براي بازنشستگان، سالمندان، رفاه خانوادهها، براي بازرگانان، اصناف و كسبه كارهاي اساسي صورت گيرد.
عضو شوراي اسلامي شهر تبريز افزود: اگر بنا بود محوطه باغلارباغي در اثر طرح و پروژه فوق از بين برود به جاي آن محلي مفيدتر و با كيفيتتر احداث ميشد كه علاوه بر داشتن بازار بسيار پيشرفته تجاري، مراكز اداري و رفاهي داراي بيمارستان، هتل و ... نيز ميشد.
وي با بيان اينكه سرمايهگذار اين پروژه تجربه احداث هتلها و مجتمعهاي فراواني را در ساير كشورها و ايران داشته است، افزود: اين هتل قرار بود در مساحتي بالغ بر 10 هزار مترمربع ساخته شود و داراي امكاناتي از قبيل چهار طبقه پاركينگ زيرزميني ويژه پارك 12 هزار خودرو با فناوريهاي نوين، طبقه آخر به عنوان موزه براي جذب توريسم و رستورانهاي مختلف، شهربازي و مجموعههاي متنوع ورزشي باشد.
عضو شوراي اسلامي شهر تبريز تصريح كرد: مساحت كل در نظر گرفته شده براي اين مجموعه 19 هكتار بود و سهم شهرداري تبريز نيز 2 هزار و 500 ميليارد ريال است كه از محل عوارض اين مجتمع تامين ميشد.
یعنی اگر طرح مورد تایید قرار نگیره هر بلایی میتونه سرش بیاد و طرح ۱۸۰ درجه تغییر کنه و اصلا در محل باغلار باغی نباشه و یا به یک ساختمون ۱۰ طبقه تبدیل شه و یا به یک ساختمون ۷۰ طبقه یا بیشتر همه چیز ممکنه .
بیر ایل 6آیدی کی بیزه وعده وریللر تا بو هتلی ووراجاوخ.گویمازلار بو هتل تبریزده اجرا اولسون.نجورکی بوننان قاباخ چوخلی پروژه لرینی مجوزین ورممیشدیلر

orhan-azar
Thursday 19 August 10, 03:15 PM
[center:58bcb63f32] تلاش دولتیان برای توجیه نقش حکومت در فاجعه [/center:58bcb63f32]
[center:58bcb63f32]زیست محیطی «اورمی گولی»[/center:58bcb63f32]



[center:58bcb63f32]http://www.irna.ir/NewsMedia/Photo/Larg_Pic/2010/8/19/img634178091734218750.jpg[/center:58bcb63f32]




ارک قالاسی - علت تغییر رنگ دریاچه ارومیه از آبی و آبی سبز به قرمز خونی توسط محققین مرکز تحقیقات آرتمیای کشور وابسته به موسسه تحقیقات شیلات ایران مشخص شد.
به گزارش گروه اقتصادی ایرنا به نقل از روابط عمومی موسسه تحقیقات شیلات ایران، محققین مرکز تحقیقات آرتمیای کشور طی نمونهبرداری از آب این دریاچه علت تغییر رنگ دریاچه ارومیه از آبی و آبی سبز به قرمز خونی را تشریح کردند.
طبق این گزارش، وضعیت اشباع شدن شوری 330 گرم در لیتر، کاهش شدید ارتفاع آب و سفیدشدگی آب دریاچه به علت رسوبات نمک که باعث ایجاد پدیده گلخانهای میشود، عدم ورود آبهای شیرین که کاهش شدید اکسیژن را نیز بدنبال می آورد از مهمترین دلایل بروز این تغییر رنگ مطرح شده است.

این گزارش دلیل ایجاد چنین شرایطی را عدم امکان تبدیل املاح امونیاکی دریاچه به املاح نیترایت ذکر کرده، چرا که قدرت جذب و استفاده گونه جلبک دونالیلا سالینا از املاح امونیاکی بیشتر از گونه اولی شده است.

این گزارش همچنین در تشریح چرایی وقوع این تغییر رنگ، افزوده است: بدلیل اشباع شوری آب دریاچه، شرایط مساعد برای رشد و تکثیر گروهی از باکتریهای هالوفیتها از گروه هولوباکتریوم ها و هولوکوکوس می شود که این باکتریها دارای رنگ ریزههای باکترو رودوپسین هستند که به آنها امکان استفاده از انرژی نورانی خورشید را بصورت بی هوازی و در محیطهای با کمبود اکسیژن بالا می دهد.

بر اساس این گزارش، این رنگ ریزهها به رنگ زرشکی بوده و آب دریاچه بالاخص در سواحل که دارای تابش شدید نوری و نفوذنوری هستند را به رنگ سرخ در می آورد.

این گزارش کاهش شدید اکسیژن را از دیگر دلایل این رخداد عنوان کرده و میافزاید: افزایش دمای آب دریاچه و شوری اشباع همگی موجب عدم تبدیل ترکیبات امونیوم از تجزیه مواد آلی ورودی به دریاچه به ذخایر نیتراتی آن شده و در نتیجه تولیدات اولیه آن موجبات افزایش فعالیت شیمیوتروفها به جای فتوستنتز کننده ها می شود و این عمل باعث تولید بیشتر این باکتریها در دریاچه نیز میشود.

لازم به توضیح است این وضعیت بیش از دو ماه پیش شروع شده و در سالهای قبل با شدت کمتری در دریاچه ارومیه دیده میشد

orhan-azar
Thursday 19 August 10, 03:16 PM
موزه سنگ و کتیبه در ارومیه راه اندازی می شود



[center:3a887349e0]http://www.irna.ir/NewsMedia/Photo/Larg_Pic/2010/8/19/img634178220275000000.jpg[/center:3a887349e0]




ارک قالاسی - نخستین موزه سنگ و کتیبه های سنگی کشور در فضای باز بنای تاریخی سه گنبد ارومیه راه اندازی می شود.

معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آذربایجان غربی روز پنجشنبه در گفت و گو با خبرنگار ایرنا افزود: برای راه اندازی این موزه، تعدادی از سنگ های قبر، قوچ های سنگی در انواع مختلف و پایه ستون های سنگی از نقاط مختلف استان جمع آوری شده است.

حسن سپهرفر افزود: همچنین مولاژ برخی از استیل های سنگی منحصر به فرد از جمله استیل کلاشین، موانا، مرگ کاروان، اژدها بولاغی، کتیبه سنگی محمود آباد، کتیبه خان تختی سلماس، خره هنجیران، بسطام و قالایچی بوکان در حال حاضر در محوطه این موزه توسط استادان گرافیست و پیکره ساز در حال ساخت است.

وی اظهار کرد: این موزه به منظور تسهیل ارتباط اقشار مختلف مردم با اشیا و آثار تاریخی راه اندازی می شود.

بنای سه گنبد ارومیه که محیط بیرونی آن برای ایجاد موزه سنگ و کتیبه منظور شده خود از آثار ارزشمند تاریخی و ثبت شده آذربایجان غربی است که قدمت آن به دوره سلجوقیان می رسد.

معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آذربایجان غربی همچنین از ایجاد و راه اندازی موزه در تپه باستانی حسنلوی نقده نیز خبر داد و گفت: با توجه به جایگاه منحصر به فرد تاریخی و فرهنگی تپه حسنلو و تنوع اشیا مکشوفه از این محوطه باستانی، در صورت تصویب و تامین اعتبارات مورد نیاز تا پایان سال جاری موزه پایگاه حسنلو راه اندازی می شود.

وی افزود: مکاتبات اولیه با اداره کل موزه ها در خصوص تامین اشیا مکشوفه از تپه باستانی حسنلو انجام شده است و در راستای تجهیز این موزه اقداماتی از قبیل مطالعات طرح محتوایی، ساخت ویترین های موزه ای و نورپردازی اشیا تاریخی، طراحی و محوطه سازی بخش ورودی موزه و حصارکشی، تجهیز سیستم های حفاظتی و مخابراتی و تامین امکانات اداری و رفاهی در دست بررسی است.

این تپه که مرحله جدیدی از کاوش های لایه های آن آغاز شده از محوطه های مهم باستانی کشور و منطقه است و جام زرین حسنلو مهم ترین اثر تاریخی است که در کاوش های قبلی از این محوطه به دست آمده است.

سپهرفر در ادامه گفت: با توجه به نقش موزه ها در توسعه اجتماعی و فرهنگی جامعه و محتوای آموزشی و علمی موزه ها از سویی و ضرورت حضور بیش از پیش دانش آموزان، دانشجویان و اقشار مختلف مردم از موزه ها از سوی دیگر و نیاز جامعه در حال تخصصی کردن موزه های استان هستیم

R.F.A
Saturday 21 August 10, 07:59 PM
bu nə işde ki nəfte abadanılar berezilin bayraqın götürəndə eybi yoxde vəli biz türkiyənin ki götürəndə eybi var

orhan-azar
Saturday 21 August 10, 09:05 PM
[center:fd46935b0e] [/center:fd46935b0e]

آذربایجان بهشت گردشگران
گردنه الماس خلخال منطقه ای خنک در اوج گرمای تابستان


http://www.irna.ir/NewsMedia/Photo/Larg_Pic/2010/8/21/img634179896763593750.jpg ارک قالاسی - منطقه گردشگری گردنه الماس خلخال با داشتن هوای خنک در روزهای اوج گرمای تابستان محلی بسیار مناسب برای فرار از گرما و استفاده از مناظر زیبای این منطقه برای گردشگران است.

به گزارش خبرنگار ایرنا در حالی که در چند روز گذشته دمای هوا در شهر و بیشتر مناطق شهرستان خلخال به 35 درجه سانتی گراد افزایش یافته حداکثر دمای هوای در گردنه الماس به 18 درجه سانتی گراد می رسد.


[center:fd46935b0e]http://www.irna.ir/NewsMedia/Photo/Larg_Pic/2010/8/21/img634179898873906250.jpg[/center:fd46935b0e]

اختلاف دمای این گردنه با شهر موجب افزایش تعداد گردشگردان در این منطقه شده است.
نبود ایستگاه هواشناسی در این محل موجب بی اطلاعی بسیاری از مردم از دمای این منطقه نمونه گردشگری خلخال در استان اردبیل شده ولی احداث تجهیزات هواشناسی و دما سنجی در این منطقه در دستور کار اداره هواشناسی خلخال قرار گرفته است.

گردنه الماس با ارتفاع دو هزار و 300 متری از سطح دریاهای آزاد مابین منطقه جنگلی گیلان و مراتع شهرستان خلخال قرار گرفته است.


http://www.irna.ir/NewsMedia/Photo/Larg_Pic/2010/8/21/img634179897894687500.jpg

وجود جریانات هوایی و حرکت هوای مرطوب از سمت دریای خزر به سمت ارتفاعات خلخال موجب تشکیل مه دایمی در این منطقه شده طوری که در تمام فصول سال ارتفاعات این منطقه پوشیده از مه بوده و موجب تداوم هوای خنک در بهار و تابستان و هوای سرد و یخبندان در پاییز و زمستان در این منطقه می شود.

nasir66
Sunday 22 August 10, 12:10 AM
خبرگزاری شهریار؛ مدیرعامل کنسرسیوم تجاری عمرانی "خزر" جمهوری آذربایجان در دیدار با شهردار تبریز از علاقمندی و آمادگی شرکت ها و واحدهای مختلف این کنسرسیوم برای سرمایه گذاری در طرح ها و پروژه های کلان شهری تبریز خبرداد.

خبرگزاری شهریار به نقل از روابط عمومی شهرداری تبریز گزارش داد، در این دیدار مدیرعامل کنسرسیوم خزر طی گزارشی به تشریح اقدامات و پروژه های اجرا شده و در دست اجرای شرکت های تابعه این کنسرسیوم در نقاط مختلف منطقه و جهان پرداخت و گفت: مدیران و مسوولان کنسرسیوم خزر در سایه حمایت و علاقمندی مقامات ارشد دولتی جمهوری آذربایجان علاقمند به گسترش مناسبات و روابط تجاری و سرمایه گذاری در شهر تاریخی و مادری تبریز هستند و ما تمام تلاش خود را برای حضور موثر و جدی در حوزه عمرانی و سرمایه گذاری تبریز به کار خواهیم گرفت.
مهندس نوین شهردار تبریز نیز در این دیدار با ابراز خرسندی از اعلام آمادگی و علاقمندی مدیران و مسوولان این کنسرسیوم برای سرمایه گذاری در حوزه عمرانی و خدماتی تبریز گفت: شهرداری تبریز به عنوان پیشگام و پیشتاز سرمایه گذاری ایران ، این آمادگی را دارد تا با بسترسازی و فراهم نمودن تمامی امکانات و شرایط سرمایه گذاری سهل و راحت ، زمینه را برای تسریع مراحل ورود کنسرسیوم خزر در پروژه های عمرانی خدماتی تبریز فرهم نماید.
شهردار تبریز در بخش دیگری از سخنان خود احداث واحدهای مسکونی با تکنولوژی جدید روز ، خرید واگن برای مترو تبریز ، احداث مراکز مجهز و پیشرفته خرید ، هتل و مراکز رفاهی تفریحی ، طرح توسعه ترمینال بزرگ تبریز و چندین پروژه دیگر را به عنوان بسته های سرمایه گذاری شهرداری به مدیرعامل
کنسرسیوم خزر پیشنهاد و ابراز امیدواری کرد در آینده نزدیک زمینه برای آغاز همکاری های دوجانبه و سرمایه گذاری در تبریز فراهم گردد.
مهندس نوین در عین حال افزود: شهر تبریز طی سه سال گذشته در سایه همکاری و عزم تمامی مسولان استانی و شهری و بسترسازی برای حضور سرمایه گذاران داخلی و خارجی بخش خصوصی ، به شهر هدف سرمایه گذاری ایران تبدیل شده است ، چراکه امنیت سرمایه گذاری و سرمایه گذار تأمین بوده و از هرگونه طرح سرمایه گذاری که در راستای توسعه و عمران شهر و رفاه حال شهروندان باشد حمایت کامل می شود.

nasir66
Sunday 22 August 10, 12:11 AM
خبرگزاري شهریار؛ عضو شوراي اسلامي شهر تبريز گفت: ثبت جهاني بازار تبريز موجب شد كه اين شهر در عرصه جهاني بيش از پيش شناخته شود.

خبرگزاری شهریار گزارش داد، رسول درسخوان اظهار داشت: ثبت بازار تاريخي تبريز به عنوان نخستين مجموعه بازار به ثبت رسيده در سازمان جهاني يونسكو، سبب ميشود اين اثر تاريخي و قديمي از گزند حوادث در امان بماند.
وي ادامه داد: براي حفظ آن ميتوان از اعتبارات جهاني استفاده كرد و اين خود اساسيترين مزيت براي ثبت بازار تاريخي تبريز به شمار ميرود.
درسخوان گفت: ثبت جهاني بازار تاريخي تبريز به جهانيان اثبات كرد كه تبريز و مردم آن داراي چه اصالت، عظمت و ديانتي هستند.
وي ضمن اشاره به ويژگيهاي بازار تاريخي تبريز اظهار داشت: اين نخستين باري است كه يك بازار در يونسكو به ثبت ميرسد و خوشحاليم كه اين افتخار به نخستينهاي شهر تبريز اضافه شد تا ويژگي منحصر به فردي در سطح جهان داشته باشد.
درسخوان با اشاره به وسعت بازار تاريخي تبريز عنوان داشت: بازار تبريز با حدود يكميليون مترمربع مساحت به شكلي كه 70 هكتار آن را حريم و 30 هكتار را عرصه تشكيل ميدهد، شايسته عنوان بزرگترين سازه سرپوشيده جهان است.
وي ادامه داد: در اين مجموعه بيش از 160 عنصر مختلف و متنوع وجود دارد و بازار را به مكان كامل و جامعي براي هر نوع فعاليتي تبديل كرده است.
اين عضو شوراي اسلامي شهر تبريز، از ديگر عناصر ثبت شده در بازار تبريز را حوزههاي علميه موجود در اين بازار خواند و افزود: با ثبت جهاني بازار تبريز نخستين حوزه علميه جهان نيز در اين شهر به ثبت يونسكو رسيد كه اين خود افتخاري براي ايران و آذربايجان است.
وي اضافه كرد: وجود حوزههاي علميه صادقيه، طالبيه، صفرعلي و حسن پادشاه در بازار تبريز موجب شد تا با ثبت بازار تبريز اين آثار نيز در فهرست آثار جهاني ثبت شود.
گزارش فارس حاكي است، ميراث جهاني يونسكو به انگليسي (World Heritage Sites ) نام عهدنامهاي بينالمللي است كه در تاريخ ۱۶ نوامبر ۱۹۷۲ ميلادي به تصويب كنفرانس عمومي يونسكو رسيد.
موضوع آن حفظ آثار تاريخي، طبيعي و فرهنگي بشر است كه اهميت جهاني دارند و متعلق به تمام انسانهاي زمين، فارغ از نژاد، مذهب و مليت خاص محسوب ميشوند.
برپايه اين كنوانسيون كشورهاي عضو يونسكو ميتوانند آثار تاريخي، طبيعي و فرهنگي كشور خود را نامزد ثبت به عنوان ميراث جهاني كنند.

afshin
Sunday 22 August 10, 12:17 AM
مرکز تجارت جهانی شماره دو تبریز(برج۳۵ طبقه سوپرفریم پردیسان)

http://tabrizemodern.persiangig.com/wtc/untitled%20%28Small%29.JPGhttp://tabrizemodern.persiangig.com/wtc/J.JPGhttp://tabrizemodern.persiangig.com/wtc/Photo1660%20%28Small%29.jpg

مشخصات طرح
برج سوپرفریم پردیسان به عنوان برج اصلی مرکز تجارت جهانی ایران دارای 3۵ طبقه با آخرین و پیشرفته ترین فن آوری کشور ژاپن مجهز به سیستم های هیدرو مکانیکی میراگر نیرو های زلزله در منطقه شمال شرقی کوی ولی عصر تبریز(میدان پروین اعتصامی روبروی سازمان مدیریت صنعتی ) مشرف به میدان شهید فهمیده و پارک بزرگ باغمیشه با ویژگی های زیر در دست اجراست .
1- فاصله قابل قبول از گسل ها
2- قرار گرفتن در منطقه نوساز و مدرن تبریز
3- دسترسی به بزرگراه ها و معابر اصلی
4- نزدیکی به مراکز خدماتی شهر
5- چشم انداز مناسب در چهار وجه
6- موقعیت خاص تبلیغات در مسیر دسترسی
7- امکان تأمین امنیت مورد نیاز
8- امکان تأمین نمایشگاه های مورد نیاز
9- تأمین و احداث پارکنیگ مورد نیاز
10- فاصله زیاد از معابر پر ترافیک
11- فاصله مناسب از آلاینده های صوتی
12- قرار گرفتن در منطقه خوش آب و هوا
۱۳-چشم انداز خاص سر در ورودی از میدان شهید فهمیده و بزرگراه پاسداران و بلوار شفیع زادهhttp://tabrizemodern.persiangig.com/wtc/jpn-mall.jpghttp://tabrizemodern.persiangig.com/wtc/Photo3623%20%28Small%29.jpg
پروژه مرکز تجارت جهانی در زمینی به وسعت 8220 مترمربع در دست احداث است که با افزودن فضاهای سبز در سه ضلع زمین ، مساحت آن با بیش از دو هکتار در اطراف برج افزایش خواهد یافت .
• فن آوری به کار گرفته شده در برج سوپرفریم
در این فن آوری با استفاده از میراگرهای هیدرو مکانیکی بزرگ به تعداد 32 میراگر در بالای برج ، نیروهای زلزله و بادهای شدید گرفته می شوند . امروزه با توسعه این تکنولوژی ، شتاب ها و نیروهای حاصل از زلزله در بخش های مختلف ساختمان تحت کنترل قرار می گیرد و علاوه بر ممانعت از وارد آمدن آسیب های سازه ای ، در شدید ترین زلزله ها میزان تخریب لوازم و اثاثیه ها نیز به حداقل ممکن کاهش می یابد.
• ستون ها که عامل اصلی استحکام هر ساختمان است ، به صورت پیش ساخته تحت کنترل های دقیق و در شرایط ویژه ساخته می شوند. کنترل دقیق درآنها و عدم استفاده از قطعات با مقاومت پایین تر از مقاومت 60 نیوتن بر میلی مترمربع ایمنی و استحکام ساختمان را تضمین می کند.
• استفاده از بتن با مقاومت زیاد در بخش هسته مرکزی (Super Wall ) تا مقاومت 60 نیوتن بر میلی متر مربع
• استفاده از سیستم پس تنیده در قاب میانی ساختمان ما بین ستون های داخلی.
• استفاده از سیستم های جدید آرایش میلگردها در بخش های نیروگیر.
• استفاده از دهنه های بزرگ ما بین ستون ها تا 8 متر و بدون بیرون زدگی در تیرهای ساختمان .
• سازه مقارن و عدم وجود پیچش در ساختمان در هنگام وقوع زلزله برای نیل به هدف پلان آزاد
• سیستم قاب بندی و ارتباط خاص ما بین شمع ها در پی جعبه ای و تضمین استحکام آن حتی در شرایط گسخته شدن زمین در زلزله های شدید.
http://tabrizemodern.persiangig.com/wtc/k.JPGhttp://tabrizemodern.persiangig.com/wtc/bg.JPG
ویژگی های خاص برج سوپرفریم پردیسان
• کنترل رفتار سازه در زمان وقوع زلزله توسط لوازم جذب انرژی (میرا گرها)
• پیش بینی بالاترین ضریب ایمنی روز جهان
• استفاده از جدید ترین تکنولوژی ساختمان سازی جهان در سازه نما و تقسیمات داخلی ایمنی در برابر آتش سوزی با توجه به طرح ویژه پلان
• ایمن در مقابل برخورد شی ء خارجی با توجه به سیستم سوپر فریم و امکان عملکرد معکوس در قاب
• پیش بینی باند فرود هلیکوپتر در پشت بام
• استفاده از چشم انداز های چهار جهت
• امکان دسترسی به سیستم تأسیسات داخلی از راهروها
• فن آوری پلان آزاد (Plan Free technology )
با توجه به اجرای سقف های تخت (بدون تیر) و تعداد بسیار اندک ستون در داخل ساختمان ، امکان تقسیم یک طبقه کامل ، از یک واحد تا یازده واحد بدون هیچ گونه محدویتی عملی است .
علاوه بر آن تغییر در پلان ، در هر زمان نیز بدون محدودیت مقدور است .
فن آوری پلان آزاد به عنوان یک فن آوری پیشرفته قابلیت انعطاف پذیری در معماری را به ساختمان سوپر فریم داده است.
• فن آوری بتن پر مقاوم ( technology Hi RC )
به منظور جلوگیری از ابعاد بزرگ و تعداد زیاد ستون ها، برای اولین بار در کشور از بتن آرمه پرمقاوم (Hi RC ) در سازه ساختمان برج سوم فریم پردیسان استفاده شده است.
از نظر آیین نامه های ویژه ساختمان های بلند در کشورهای پیشرفته ، استفاده از بتن با مقاومت MPA 60 در ساختمان های اداری و تجاری مورد قبول میباشد.
استفاده از بتن پر مقاوم از نظر ترکیب ، استفاده از شبکه های آرماتور گذاری خاصی را می طلبد. به زبان دیگر نمی توان تنها از روش های آرماتور گذاری معمول در این نوع قطعات استفاده نمود. بر این اساس، انجام آزمایش های متعدد، فن آوری (Hi RC ) را به وجود آورده است که در ساختمان های بلند و آسمان خراش ها مورد استفاده قرار گرفته است .

http://tabrizemodern.persiangig.com/wtc/h.jpghttp://tabrizemodern.persiangig.com/wtc/Photo3642%20%28Small%29.jpg
ساختار اصلی مرکز تجارت جهانی ایران
برج اصلی 3۵ طبقه سوپرفریم پردیسان
سطح اشغال ساختمان 33 متر در 33 متر با کل مساحت 37 هزار مترمربعی
شامل :
طبقه اول : بخشی از نمایشگاه های شمالی
طبقه همکف : لابی شامل : اطلاعات، مرکز اطلاع رسانی ، بخش انتظار ، کافی شاپ ، رستوران ، پذیرش
طبقه اول : بخش های اداری مرکز تجارت جهانی شامل: سرویس های اطلاعات تجاری و IT – انتشارات – مدیریت مرکز ، دفتر کلوپ تجارت جهانی ، دفتر سرویس های علمی و تحقیقاتی تجارت ، مرکز توسعه تجارت گروهی و مرکز ترجمه
طبقه 2 تا 28 : دفاتر شرکت های معتبر تولیدی و تجاری داخلی و خارجی به تعداد 297 واحد
طبقه 29 تا 31 : هتل آپارتمان اقامتی مهمان
طقه 32تا ۳۵ : سالن های اجتماعات ، گردهمایی و رستوان
• نمایشگاه های شرقی در دو طبقه با مساحت کل 1665 مترمربع
شامل :
طبقه همکف : شامل شعب بانک ها و دفاتر اداری آنها ، آژانش های مسافرتی ، د فتر اطلاعات بورس
طبقه اول : نمایشگاه و موزه دائمی فرش تبریز
• نمایشگاه های شمالی در دو طبقه
با مساحت کل 4555 مترمربع شامل :
طبقه همکف : شامل نمایشگاه خودرو و قطعات مربوطه ، نمایشگاه های دائمی مصالح ساختمانی و لوازم خانگی .
طبقه اول : شامل نمایشگاه منسوجات ، صنایع غذایی و سایر تولیدات صنعتی و صنایع دستی .
• پارکینگ های طبقاتی سرپوشیده در سه طبقه با 10620 مترمربع مساحت
• ورودی مرکزی با 789 مترمربع مساحت .
• مرکز تأسیسات با 546 مترمربع مساحت .
• انبارهای جانبی نمایشگاه ها با 512 مترمربع مساحت .
• محوطه با طرح ویژه در مقابل برج اصلی و نمایشگاه با 3179 مترمربع

orhan-azar
Sunday 22 August 10, 11:00 AM
[center:e86eb9dee0]
میزان تحقق بودجه شهرداری تبریز در هاله ای از ابهام
[/center:e86eb9dee0]
[center:e86eb9dee0]

[/center:e86eb9dee0]
ارک قالاسی - در حالیکه سرپرست فرمانداری تبریز دوشنبه هفته گذشته در جمع خبرنگاران ازتحقق 30 درصدی بودجه شهرداری این کلانشهر خبر داده بود، شهردار تبریز دراظهار نظری متفاوت میزان تحقق بودجه شهرداری را 50 درصد اعلام کرد.
بهگزارش خبرنگار مهر در تبریز، محمود چمنی، سرپرست فرمانداری تبریز درگفتگو با خبرنگاران اظهار کرده بود که در چهار ماه نخست امسال از بودجه650 میلیارد تومانی شهرداری تبریز تنها 30 درصد محقق شده که این میزان نیزفقط تامین حقوق پرسنل شهرداری را کفاف می دهد.
ویدر این مصاحبه با بیان اینکه بودجه شهرداری تبریز غیرواقعی بود یادآور شد:از همان ابتدای تصویب نیز پیش بینی می شد بودجه شهرداری تبریز تحقق نیابد.
فرماندارتبریز دلیل اصلی محقق نشدن بودجه شهرداری این کلانشهر را عدم تحققدرآمدهای پیش بینی شده از جمله رکود در ساخت و سازهای اعلام کرد.
به دنبال این اظهار نظر بود که علیرضا نوین، شهردار تبریز خبر از تحقق 50 درصدی بودجه شهرداری در چهار ماه نخست امسال داد.
ویگفت: با وجود کاهش شدید درآمدهای پیشبینی شده سالجاری و رکود موجود دربخش ساخت و ساز و مسکن نزدیک به 50 درصد بودجه پیشبینی شده مناطق محققشده است.
ویبا اشاره به مکانیزمها و منابع تأمین درآمد شهرداری در طول سال اظهارداشت: درآمدهای شهرداری اغلب از سه منبع صدور پروانه و عوارض، منابع دولتیو مشارکت مردم تامین میشود که با توجه به رکود حاکم بر ساخت و ساز و مسکنو نیز عدم اختصاص مطالبات شهرداری از محل اعتبارات عمومی دولت و تجمیععوارض، تحقق کامل بودجه پیشبینی شده با موانع و چالشهایی مواجه شده است.
شهردارتبریز ابراز امیدواری کرد با رونق ساخت و ساز و نیز اختصاص بودجههای سهمشهرداری از سوی دولت به عنوان تعهدات عمومی، بودجه شهرداری تبریز تحققکامل یابد.
دبیری: اظهارات فرماندار و شهردار متناقض نیست
ایندر حالی است که شهرام دبیری، رئیس شورای اسلامی کلانشهر تبریز با تاکید براینکه شهردار، بودجه شهرداری های مناطق و فرماندار، بودجه کل شهرداریتبریز را بیان کرده است، وجود تناقض درباره تحقق بودجه شهرداری این شهررا رد کرد.
شهرامدبیری در گفتگو با خبرنگار مهر در تبریز افزود: در چهار ماه نخست امسال ازبودجه 400 میلیارد تومانی شهرداری های مناطق 50 درصد محقق شده است اما ازمجموع 650 میلیارد تومانی بودجه کل شهرداری تبریز که علاوه بر اعتباراتدولتی، بودجه سازمان های وابسته به شهرداری را نیز شامل می شود، حدود 30درصد تحقق یافته است.
درسخوان: اظهارات فرماندار و شهردار نادرست است
دراین میان، رئیس کمیسیون عمران شورای اسلامی شهر تبریز با بیان اینکه هیچکدام از آمارهای ارائه شده درست نیست، اظهارات سرپرست فرمانداری و شهردارتبریز را تخمینی بیش ندانست.
رسولدرسخوان در گفتگو با خبرنگار مهر در تبریز افزود: رقم مربوط به تحقق بودجهشهرداری باید به طور دقیق مورد محاسبه قرار گرفته و سپس اعلام شود.
ویبا بیان اینکه آمار ارائه شده از سوی شهرداری نزدیک به واقعیت به نظر میرسد،گفت: فرمانداری نیز بر اساس گزارش شهرداری آمار میزان تحقق بودجه رامحاسبه و اعلام می کند که البته به دلیل وجود اختلاف میان مبناهای آماری،این تناقض ایجاد شده است.
[center:e86eb9dee0]***[/center:e86eb9dee0]
صرفنظراز درستی یا نادرستی اظهارنظرهای مزبور، باید توجه داشت که تناقض در اظهارنظرها یا فقدان شفافیت در اطلاع رسانی از سوی مسئولان، باعث سردرگمی مردمشده و به شکل گرفتن بار روانی منفی در جامعه منجر خواهد شد.
از سوی دیگر، تناقض گویی مسئولان، باعث به وجود آمدن بی اعتمادی عمومی می شود که می تواند بزرگ ترین آفت یک جامعه قلمداد شودhttp://www.arkqalasi.blogsky.com/1389/05/31/post-572/

RED-TNT
Wednesday 25 August 10, 10:40 PM
شهرک ساحلی تبریز در کنار سد شهید مدنی
http://tabrizemodern.persiangig.com/Itaipu.jpg
شهرک ساحلی تبریز یکی از پروزه های شهرک سازی جدید شهرداری تبریز میباشد که در کنار سد شهید مدنی تبریز و در زمینی به مساحت ۸۵هکتار احداث خواهد شد
این شهرک ساحلی با اتمام پروزه سد شهید مدنی (که اکنون ۹۵٪ پیشرفت دارد و تا پایان مهر ماه آبگیری خواهد شد) کلید خواهد خورد و با ایجاد جنگل کاری انبوه در کنار سد و ایجاد پارک ساحلی بسیار وسیع در کنار افتتاح فاز دوم تله کابین عینالی و ادامه آن تا سد مدنی به یک منطقه بسیار زیبا و مفرح تبدیل خواهد شد
http://tabrizemodern.persiangig.com/113361_452.jpg
این شهرک ساحلی دارای قوانین ساخت خاصی خواهد بود و تمامی انبوه سازان و سازندگان ساختمانهای ویلایی مجبور به رعایت نمای مورد تائید شهرداری خواهند بود تا با ایجاد وحدت رویه بر زیبایی شهرک ساحلی افزوده شود
http://tabrizemodern.persiangig.com/m02-01.jpg
طبق اعلام آقای مهندس محمد زاده (مدیر عملیاتی پروزه شهرک ساحلی)این شهرک جزو بهترین و پر امکانات ترین شهرکهای ساحلی کشور خواهد شد چرا که این شهرک دارای امکانات زیر خواد بود
۱.ایجاد ۱۰۰ هکتار فضای سبز و جنگل کاری در دور تا دور و دامنه های سد شهید مدنی
۲.احداث فاز دوم تله کابین عینالی و اتصال آن به سد مدنی
۳.احداث خانه های ویلایی و هتلهای ویلایی با معماری خاص
۴.احداث جاده ویزه دوچرخه سواری و اسب دوانی
۵.ایجاد پیستهای قایق رانی و کشتی دریایی
۶.احداث آبنماهای مرتفع به ارتفاع بیش از ۸۰ متر
۷. احداث پارک آبی مجهز و مدرن
۸. دارای آب و هوای بسیار عالی و دلپذیر
مهندس محمد زاده افزود عملیات اجرایی شهرک ساحلی تبریز آغاز شده و خاک برداری و مسطح کردن اراضی در دامنه های سد مدنی شروع شده و تا پایان امسال عملیات خاک برداری به اتمام میرسد و شهرداری در نظر دارد به زودی اراضی شهرک ساحلی تبریز را به فروش رسانده و مجوز ساخت و پروانه ساخت صادر کند
http://tabrizemodern.persiangig.com/DSC001000.jpg
ایشان افزودند این شهرک به زودی به بهترین و مفرح ترین منطقه تبریز تبدیل خواهد شد

nasir66
Thursday 26 August 10, 12:30 AM
http://www.tractorfc.com/file:///C:/DOCUME%7E1/Tebriz/LOCALS%7E1/Temp/moz-screenshot-17.png http://shahryarnews.net/uploads/2/Cms/News/Record/b2874.jpg
http://www.tractorfc.com/file:///C:/DOCUME%7E1/Tebriz/LOCALS%7E1/Temp/moz-screenshot-16.png
خبرگزاری شهریار؛ مرحله جدید طرح تفکیک از مبداء زباله و پسماند های شهر تبریز به زودی به مرحله اجرا درمی آید.

خبرگزاری شهریار به نقل از روابط عمومی شهرداری تبریز گزارش داد، مهندس موسایی مدیرعامل سازمان مدیریت پسماندهای شهرداری با اعلام این مطلب افزود: به دنبال کسب عنوان شهرداری برتر کشور در مدیریت پسماند و نیز عنوان سالم ترین شهر ایران به انتخاب سازمان بهداشت جهانی ، سازمان مدیریت پسماند شهرداری با هدف کاهش حجم زباله های تولیدی ، جلوگیری از تخریب و نابودی محیط زیست از طریق پسماندهای خشک ، مرحله جدید اجرای طرح تفکیک زباله از مبداء را با مشارکت و همکاری شهرداری های مناطق در دستور کار قرار داده و به مورد اجرا خواهد گذاشت.
مهندس موسایی در عین حال از عموم شهروندان تبریزی خواست در اجرای طرح تفکیک از مبداء با همکاران و کارشناسان سازمان مدیریت پسماندهای شهرداری همکاری نموده و با قرار دادن زباله های خشک در کیسه های زرد و تحویل تفکیک شده آن ها به مأموران شهرداری زمینه را برای دستیابی به شهری سالم تر فراهم نمایند.
وی در خاتمه گفت: شماره تلفن 5264561 و نشانی اینترنتی www.tabrizpasmand.ir همه روزه برای دریافت نظرات ، سوالات ، پیشنهادات و انتقادات شهروندان در این خصوص آماده پاسخگویی است.

nasir66
Thursday 26 August 10, 12:30 AM
خبرگزاری شهریار؛ کارگر خدماتی شهرداری منطقه دو تبریز در اقدامی صادقانه و خداپسندانه کیف حاوی چک پول های 12 میلیون تومانی را به صاحبش برگرداند.

خبرگزاری شهریار به نقل از روابط عمومی شهرداری منطقه دو گزارش داد، رسول محرم پور از کارگران خدماتی شهرداری منطقه دو در حوزه شهرک یاغچیان که در حین خدمت و انجام وظیفه در خیابان نور کیفی حاوی مقادیری چک پول را در داخل جوی آب پیدا کرده بود ، پس از بررسی و کنترل محتویات داخل کیف و جمع آوری چک پول ها از جوی آب ، موضوع را به اطلاع مسوولان خدمات شهری منطقه رساند و از این طریق چک پول های مذکور به صاحب اصلی اش بازگردانده شد.
رسول محرم پور که سال گذشته نیز در اقدامی مشابه چک پول های 9 میلیون تومانی را به صاحبش رسانده بود در این خصوص گفت: در تمام طول زندگی با صداقت و درستکاری زندگی کرده و هیچ گاه در مقابل کار درستی که کرده ام توقع پاداش یا تشویق نداشته ام و از خدا می خواهم همیشه مرا از وسوسه مال دنیا و کشیده شدن به گناه و خطا مصون دارد.

RED-TNT
Friday 27 August 10, 02:29 PM
منادي: فرودگاه تبريز در حادثه ديشب نمره صفر گرفت
خبرگزاري فارس: نماينده مردم تبريز، آذرشهر و اسكو در مجلس كه يكي از مسافران هواپيمايي حادثه ديده شب گذشته فرودگاه بينالمللي تبريز بود، گفت: متأسفانه فرودگاه تبريز در حادثه ديشب نمره صفر گرفت.

http://media.farsnews.com/Media/8901/Images/jpg/A0831/A0831723.jpg

عليرضا منادي در گفتوگويي اختصاصي با خبرنگار فارس در تبريز در تشريح حادثه هواپيمايي فوكر 100 هواپيمايي آسمان در فرودگاه بينالمللي تبريز اظهار داشت: پرواز هواپيمايي به شماره 773 شركت آسمان از تهران به تبريز قرار بود ساعت 18.45 به سمت تبريز حركت كند كه اعلام كردند تاخير در پرواز وجود دارد و حركت به ساعت 20 موكول شده است.
وي افزود: بعد از طي شدن مدت زمان تاخير حركت كرديم به سمت سوار شدن هواپيما كه به همراه عدهاي سوار شدم و هنوز بقيه مسافران در اتوبوس به سمت هواپيما براي سورا شدن حركت ميكردند كه به ما اعلام كردند وضعيت هواي تبريز مساعد نيست و فعلا پرواز صورت نميگيرد و دوباره به سالن برگشتيم كه با اعتراضهاي مكرر مردم در تاخير انجام پرواز به مسئولان، كمتر از نيم ساعت اعلام كردند پرواز انجام ميشود.
منادي گفت: بالاخره همه سوار شدند و هواپيما پرواز كرد كه در مسير هم هواپيما تكانهاي شديدي به علت ابري بودن هوا در نزديكي فرودگاه بينالمللي تبريز ميخورد و مشخص بود وضعيت هوا به هيچ وجه مناسب پرواز نبوده است.

* معلمخلبان منجي جان مسافران فوكر 100
نماينده مردم تبريز، آذرشهر و اسكو در مجلس شوراي اظهار داشت: به هر حال وارد هواي تبريز شديم و هواپيما با تبحري كه خلبان نشان داد چون مشخص شد معلم خلبان بوده است، خوب نشست اما معلوم نشد كه چطور شد ترمز هواپيما نگرفت يا به دليل لغزنده بودن جاده به علت باراني كه باريده بود كه ناگاه هواپيما از باند خارج شد.
وي تصريح كرد: هواپيما پس از خروج از باند وارد زمينهاي خاكي اطراف باند شد و در نهايت به يك تپه خاكي برخورد كرد و متوقف شد و همين امر مانع آتشسوزي شد و در عرض پنج دقيقه تمام مسافران از هواپيما از دربهاي اضطراري تخليه شدند و اين در حالي بود كه هنوز از گروههاي امدادي براي كمك خبري نبود.

* استانداردهاي فرودگاه بينالمللي تبريز قابل پذيريش نيست
منادي گفت: 20 دقيقه طول كشيد و تازه نيروهاي كمكي وارد ماجرا شدند كه اصلا قابل پذيريش نيست و در تماسي كه با استاندار آذربايجان شرقي داشتم مراتب اعتراض خود و مسافران را در برخورد با اين حادثه و عدم آمادگي فرودگاه تبريز براي مقابله با حوادث غيرمترقبه به ايشان عرض كردم.
وي افزود: جاي گله زيادي وجود دارد كه فرودگاه بينالمللي تبريز براي شرايط حساس بايد آماده باشد و با توجه به شرايطي كه وجود داشت و هواي تبريز باراني بود بايد در مسير باند براي جلوگيري از سر خوردن هواپيما موانعي ايجاد ميكردند و اگر نبود زمينهاي خاكي و تپه به عنوان منجي جان مسافران (كه براي ايجاد كانال ايجاد شده بود) وقوع آتشسوزي و انفجار حتمي بود.
منادي تصريح كرد: به جناب استاندار هم عرض كردم كه اين حادثه نشان داد از استانداردها به دور هستيم و براي همين بايد بحث استاندارد را در فرودگاه تبريز ارتقا داد و وضعيت فعلي مناسب نيست.

* تعلل فرودگاه تبريز در كمك به حادثه ديدگان قابل قبول نيست
وي افزود: به هر حال با توجه به شرايطي كه ايجاد شده بود مردم معترض و وحشت زده بودند كه سعي كردم آنها را آرام كنم و به آنها يادآوري كنم كه به شكرانه جان سالم بردن از اين حادثه سكوت كنند.
وي افزود: به هر حال تعلل فرودگاه تبريز در كمك به حادثه ديدگان قابل قبول نيست و به استاندار آذربايجان شرقي هم اين نكته را اعلام كردم.
در ادامه ذكر اين نكته ضروري است كه طبق اعلام برنامه پروازهاي فرودگاه بينالمللي تبريز اين پرواز مربوط به شركت آسمان به شماره 773 و نوع هواپيما 100 F بود كه حدود ساعت 20 پنجشنبه شب فرودگاه مهرآباد را به سمت فرودگاه تبريز ترك كرده بود، از تاخير اين هواپيما از فرودگاه تهران اطلاعات دقيقي در دست نيست.
مدت زمان پرواز از تهران به تبريز حدود يك ساعت است.
گزارش فارس حاكي است، درباره علت خروج هواپيما از باند هنوز هيچيك از مسئولان فرودگاه بينالمللي تبريز و شركت آسمان اظهار نظر نكردهاند اما هنگام فرود هواپيما هواي تبريز ابري بوده و غروب پنجشنبه رعد و برق و بارش رگباري باران سطح شهر را لغزنده كرده بود.
فرودگاه بينالمللي تبريز در شمالغرب شهرستان تبريز و در ارتفاع يكهزار و 494 متري از سطح دريا در زميني به مساحت 420 هكتار با قدمت 57 سال قرار دارد كه از يك طرف به پايگاه دوم شكاري، از طرف ديگر به سهراهي غيرهمسطح جاده فرودگاه و مرند و از طرفي به پليس راه تبريز ـ مرند مشرف شده است.

orhan-azar
Friday 27 August 10, 03:02 PM
با این وضعیت اسفناک در تبریز,می آیند و می گوییند که تبریز در طی این چند سال,بزرگترین وبیشترین جذب کننده ی سرمایه های خارجیه.ماکه حرفی نداریم.ففقط می گوییم چرا اثر این سرمایه گذاری را نمی بینیم.می دانید چرا؟؟ سرمایه گذار با علاقه و شور وحال وصف نشدنی به تبریز می آید و دوست دارد سرمایه ی خود را در تبریز بخواباند,ولی اینقدر این سرمایه گذارانی که به تبریز می آیند را اذیت می کنند که سرمایه گذار پشیمان می شود و از سرمایه گذاری در آذربایجان دست می کشد.مانند هتل 7ستاره ی 58 طبقه که بنابر اعلام یکی از اعضای شورای شهر تبریز بزرگ,به دلیل کارشکنی بعضی مسئولان کشوری,این پروژه هنوز مسکوت مانده است.آقای منادی عزیز,ما از شما تشکر می کنیم که درمورد فرودگاه به اصطلاح بین المللی تبریز,انتقاد کردید,ولی جناب,آخه فقط فرودگاه نیست که.ترمینال اتوبوس رانی چندین سال است که ناقص مانده.بسیاری از خیابان های تبریز,فاقد اسفالت مناسب است.تبریز بزرگ,از کمبود پارک ومراکز تفریحی رنج می کشد.بسیاری از پیاده روها,وضعیتی اسفناک دارند,تبریز دچار کمبود وسایل سرویس بهداشتی است,در بسیاری از نقاط شهر سطل آشغال وجود ندارد یا اگر هم وجود داشته باشد-درفاصله های بسیار زیاد سطل آشغال ها نصب شده اند,ورودی های تبریز-شایسته ی این شهر کهن نیست,بسیاری از آثارتاریخی تبریز در خطر هستند و رسیدگی خاصی نمی شود(مانند ارک علی شاه که درزیرش پارکینگ درست می کنند-برای این بنا خطرناک است),اتوبوس های بی آر تی بی نظم وبدون برنامه هستند,به طوری از طرف راه آهن به طرف دروازه یا برعکس,همیشه در ایستگاههای دوم وسوم-اتوبوس پرمی شود وبرای مسافران ایستگاههای بعدی جایی نمی ماند-همچنین ایستگاههای بی آرتی درتبریز فاقد پله برقی دوطرفه است-درحالیکه درتهران ,هر ایستگاه برای خودش دارای پله برقی جدا است.بسیاری از خیابانهای تبریز باریک هستند و هر چندسال یک بار یک خیابان را مسیرگشایی می کنند,این درحالی است که در اصفهان تهران مشهد و....هرساله چندین خیابان مسیرگشایی می شوند وشهررا زیبا می کنند.اصفهان فارس,خواهرخوانده ی استانبول می شود,ولی تبریز تورک,هنوز خواهر خوانده ی استانبول نشده است(کارشکنی).خلاصه تبریز,اسمش تبریز است.تبریز بزرگ است,ولی فاقد امکانات شهری است.علتش هم تبعیض هایی است که درحق تبریز قائل می شوند.این درحالی است که وضعیت اردبیل اورمیه زنجان همدان ودیگر شهرهای آذربایجان,خرابتر از تبریز است.(اسف بار)

nasir66
Sunday 05 September 10, 12:24 AM
به گزارش خبرگزاري فارس از تبريز، علي مسافري شب گذشته در يك نشست مطبوعاتي به تشريح نتايج سفر هيئت عالي رتبه وزارت صنايع و معادن به آذربايجان شرقي پرداخت.

مسافري با بيان اينكه توسعه كشور بدون توجه به بخش اقتصادي ميسر نيست، تاكيد كرد: بخش اقتصادي نيز از بخش*هاي صنعتي و توليد تاثير مي*پذيرد و بايد به بخش صنعت توجه خاص شود.
رئيس سازمان صنايع و معادن آذربايجان شرقي با تاكيد بر همت مسئولان استاني و كشوري در راستاي حل مشكلات صنعتگران گفت: اين امر جز با تلاش و كوشش مسئولان و بررسي مسائل به صورت مستقيم ميسر نبود و اين امر در قالب سفرهاي استاني و تشكيل ستاد ساماندهي و رفع موانع توليد و صنعت در مراكز استان*ها محقق شد.
وي با بيان اينكه مردم آذربايجان و تبريز در طي دوره*هاي متمادي بر ساخت كارخانه های مختلف دیگر خودروسازي در اين منطقه اصرار داشتند، گفت*: با اين تصميم در حقيقت آرزوي ديرينه مردم اين منطقه برآورده شد.
مسافري اظهار داشت: با توجه به وجود قطعه سازان بزرگ و اصلي كشور در *آذربايجان شرقي و تبريز انتظار احداث چندین كارخانه خودرو در اين منطقه انتظاري طبيعي بود.
وي خاطرنشان كرد: كارخانه خودروي آذربايجان با مشاركت بخش خصوصي به ميزان 60 درصد و ايران خودرو به ميزان 40 درصد در اطراف تبريز احداث مي*شود.
رئيس سازمان صنايع و معادن آذربايجان شرقي با اشاره به نشاط و جديت در تكميل اين كارخانه اظهار داشت: براساس مصوبه ساخت اين كارخانه تا پایان سال 1389 خودرو در اين كارخانه توليد مي*شود.

nasir66
Sunday 05 September 10, 12:32 AM
file:///C:/DOCUME%7E1/Tebriz/LOCALS%7E1/Temp/moz-screenshot-20.png152



خبرگزاری شهریار؛ توسعه زيربنايي و به تعبيري پايدار تبريز ، شهر اولين*هاي ايران كه طي يكصدسال اخير پيشگام بسياري از تحولات مهم و بزرگ كشور بوده و همواره به شهري جريان ساز در برهه هاي مختلف تاريخ معاصر ايران شهره گشته ، از دير باز آرزو و آرمان مديران و شهروندان تلاشگر آن بوده ، با اين حال به دلايل مختلف اين آرمان تحقق عيني و عملي نيافته و علي*رغم تلاش*هاي بسيار ، از دستيابي به جايگاه واقعي خود محروم مانده است. خبرگزاری شهریار؛ توسعه زيربنايي و به تعبيري پايدار تبريز ، شهر اولين*هاي ايران كه طي يكصدسال اخير پيشگام بسياري از تحولات مهم و بزرگ كشور بوده و همواره به شهري جريان ساز در برهه هاي مختلف تاريخ معاصر ايران شهره گشته ، از دير باز آرزو و آرمان مديران و شهروندان تلاشگر آن بوده ، با اين حال به دلايل مختلف اين آرمان تحقق عيني و عملي نيافته و علي*رغم تلاش*هاي بسيار ، از دستيابي به جايگاه واقعي خود محروم مانده است.
خلاء توسعه پايدار تبريز به ويژه در حوزه مديريت شهري به لحاظ پيوستگي و ارتباط تنگاتنگ دستگاه*هاي خدمات رسان از يك سو و شهروندان به عنوان دريافت كنندگان مستقيم اين خدمات از سوي ديگر ، به دليل عدم تعريف صحيح روابط و حقوق متقابل و پيچيدگي هاي موجود ، بيش از ساير حوزه*ها نمود عيني يافته وطي دهه هاي گذشته زمينه را براي انباشت مطالبات عمومي و بر زمين ماندن طرح*ها و برنامه*ريزي*هاي كلان زيربنايي فراهم كرده است.
با اين وجود و علي*رغم تلاش*هاي بسيار مديريت*هاي گذشته در راستاي شتاب بخشيدن به روند توسعه تبريز ، به دليل فقدان برنامه اي جامع و مشخص در مديريت شهري ، همچنان روند توسعه و عمران شهر تبريز با توفيق و پيشرفت قابل توجه و ملموسي كه مورد انتظار همگان بود مواجه نشد.
در اين ميان استقرار شوراي سوم تبريز ، به جهت نوع نگاه و تفكر حاكم بر آن ، اتفاقي مهم از منظر حركت با برنامه در مسير توسعه تبريز به شمار مي*رود ، به ويژه آن كه اين شورا از پس چالش*ها و مشكلات عديده شوراي دومي استقرار يافت كه با انتخاب و بركناري سه شهردار و سه سرپرست شهرداري طي 4 سال ، آن طور كه بايد و شايد موفق به تحقق اهداف توسعه تبريز نشد.
از ديگر سو اما ، مديريت فعلي شهرداري تبريز به عنوان آخرين انتخاب شوراي دوم و شهردار فعلي شوراي سوم ، كه در حال حاضر در آستانه شصتمين ماه خدمت خود قرار دارد ، از همان آغازين روزهاي
روي كار آمدن با تدوين و پيش*بيني برنامه توسعه پنج ساله تبريز موسوم به تبريز 90 ، عزم جدي خود را براي مديريت هدفمند و با برنامه جزم كرد و با حسن استفاده از شعار " تعامل براي پيشرفت تبريز " در پيوندي هم*سو با منتخبان مردم در نهاد شورا ، تلاش براي تحقق آرمان*هاي مغفول و بر زمين مانده مديريت شهري را سرلوحه كارخود قرار داد.
تدوين برنامه " تبريز 90 " از سوي شهرداري و تصويب آن از سوي شوراي شهر در همان سال نخست مديريت فعلي (سال 84) به عنوان منشور توسعه پايدار تبريز ، در 8 هدف عمده ، 100 طرح بزرگ ، 300 پروژه و 117 سياست اجرايي ، افقي اميدبخش براي پيشرفت ، عمران و آباداني آتي تبريز به تصوير كشيد و امروز با مروري بر برنامه*ها و طرح*هاي پيش*بيني شده اين برنامه شاهد تحقق 75 درصدي اين برنامه*ها در فاصله يك سال باقي مانده به پايان آن هستيم.
نگاهي كلان و دقيق به برنامه پنج ساله تبريز يا همان تبريز 90 نشان مي*دهد كه مديريت با برنامه تأثير خود را در روند روبه رشد شهر و كسب موفقيت*هاي قابل توجه در حوزه مديريت شهري بر جاي گذاشته كما اين كه طي اين سال*ها توجه جدي به استفاده از ظرفيت*هاي سرمايه*گذاري بخش خصوصي به عنوان بازوي مشاركتي بخش خصوصي ، تدوين و تصويب آئين نامه سرمايه*گذاري ، برپايي همايش فرصت*هاي سرمايه*گذاري و به دنبال آن جذب بالغ بر 50 هزار ميليارد ريال سرمايه ، كسب رتبه اول كشوري در اين بخش ، توسعه زيربنايي خدمات شهري و بهبود وصعيت تنظيف كه منجر به كسب عنوان تميزترين شهر كشور از سوي شهرداري نمود و بروز عيني به خود گرفت.
آغاز و اجراي بيش از 55 طرح و پروژه مسيرگشايي در نقاط مختلف شهر به ويژه مناطق محروم به عنوان آرزوي 40 ساله اهالي ، تدوين ضوابط و مقررات جديد شهرسازي و معماري ، تصويب و ابلاغ طرح*هاي تفضيلي و جامع ، آماده*سازي و تعيين تكليف اراضي شهرك خاوران پس از 20 سال ، تدوين و ابلاغ سياست*هاي جديد در حوزه مديريت پسماند هاي شهري ، توسعه بازارچه*هاي محلي ، بهبود كيفيت حمل و نقل درون شهري ، اجراي سريع و پيشرفت مترو ، تقويت نظارت و كنترل بر حمل و نقل درون شهري و ترافيك از طريق ايجاد وراه*اندازي مركز پيشرفته و مجهز كنترل ترافيك و نيز ايجاد زيرساخت*ها ، تجهيز تقاطع*ها به امكانات مديريت هوشمند ، راه*اندازي خط سريع*السير اتوبوسراني موسوم به B.R.T ، افزايش سرانه پاركينگ*هاي عمومي ، توجه جدي به مباحث و اجراي برنامه*هاي متعدد فرهنگي هنري نظير جشنواره تابستاني ، جشنواره عكس فيروزه ، تجليل از زنده*نامان و برنامه*هاي مختلف ديگر ، اجراي موفق طرح نهضت آسفالت ، توسعه خانه*هاي فرهنگ ، كتابخانه*ها و نمايشگاه*هاي هنري ، توجه جدي به ورزش همگاني و ايجاد امكانات و زيرساخت*هاي اين حوزه براي جوانان ، نوجوانان و خانواده*ها از طريق برپايي همايش*هاي فرهنگي ورزشي ، توسعه كمي و كيفي فضاي سبز از طريق احداث پارك*ها و بوستان*هاي محلي ، عون*بن*علي ، پارك بزرگ ، پارك كوهستان و طرح توسعه ايل گلي ، راه*اندازي موزه شهر و شهرداري ، اجراي بالغ بر صدها طرح و پروژه عمراني ، خدماتي رفاهي و فرهنگي ، توجه جدي به احياي بافت*هاي فرسوده ، توانمندسازي سكونتگاه*هاي غير رسمي ، توجه به زيبا سازي و اصلاح مبلمان شهري ، ساماندهي مهرانه*رود به عنوان آرمان 50 ساله شهروندان ، تمهيد سياست*هاي تشويقي و اعطاي تسهيلات به شهروندان براي جلب مشاركت وهمكاري آنان در پروسه عمران شهري ، افزايش سال به سال اعتبارات عمراني و بودجه شهرداري و تسريع روند توسعه ، تلاش براي كاهش هزينه*هاي جاري و ده*ها توفيق و موفقيت ملي و بين*المللي ديگر به دست آمده طي بالغ بر 60 ماه گذشته ، از سوي مديريت فعلي شهرداري ، علاوه بر تزريق و تقويت اميد به توسعه و عمران شهري در ميان شهروندان ، توانسته است در سايه سياست*گذاري دلسوزانه اعضاي شوراي اسلامي شهر و برنامه*سازي آنان و نيز تلاش شبانه*روزي مديران شهرداري ، مديريت شهري تبريز را به يكي از موفق*ترين مدل*ها و الگوهاي مديريتي كشور در حوزه مديريت شهري بدل كرده و اين روند زمينه را براي تحقق آرمان*هاي ديرين مردم اين شهر فراهم نموده است.
درست از همين روست كه در آستانه سال پاياني اجراي برنامه موفق تبريز 90 از شوراي شهر و شهرداري تبريز ، تلاش*هاي اوليه براي تدوين و مطالعه زيربنايي و جدي برنامه*اي جامع تر و بلند مدت از سوي مديران شهري تبريز آغاز گرديده تا علاوه بر تداوم هم*سوي توسعه آتي تبريز با برنامه تبريز 90 و سياست*هاي در دست اجرا تا پايان همان سال ، از فرصت سوزي و ركود احتمالي در روند فعلي امور جلوگيري شده و شتاب توسعه تبريز تاريخي به موازات برنامه*هاي فعلي و در شكل و قواره*اي گسترده تر براي دستيابي به افق تبريز 1405 تداوم يابد.
در اين ميان علاوه بر شهردار تبريز كه چندي پيش از تلاش كارشناسان ، متخصصان ومديران شهرداري براي مطالعه ، تدوين و ابلاغ برنامه تبريز 1405 با شعار " تبريز ، برترين شهر منطقه " خبر داد ، رييس و برخي از اعضاي شوراي اسلامي شهر نيز در سخناني بر لزوم و ضرورت تدوين برنامه*اي بلند مدت با رويكرد اصلاح روش*ها ، بررسي خلاءهاي توسعه اي تبريز ، شناسايي مشكلات و نيازهاي شهري و شهروندان و تلاش براي پاسخگويي به آن*ها از طريق همين برنامه و در كنار آن آينده*نگري در مديريت بدون چالش شهر در دهه*هاي اخير با تدوين برنامه*اي جامع و راهبردي و كاربردي تأكيد و از ايده تدوين برنامه تبريز 1405 مبتني بر سند چشم*انداز 20 ساله كشور حمايت كرده*اند.
شهردار تبريز در حالي از برنامه*ريزي كلان*شهرداري براي تدوين برنامه بلند مدت توسعه تبريز موسوم به " تبريز 1405 " با همكاري و سياستگذاري شوراي اسلامي شهر خبرداده است كه تجربه برنامه تبريز 90 افقي روشن براي تحقق اهداف متصور دربرنامه مذكور را پيش*روي مديريت شهري تبريز ترسيم مي*نمايد.
مهندس نوين معتقد است اجراي موفق برنامه پنج ساله توسعه شهرداري تحت نام تبريز 90 كه به عنوان منشور خدمت شهرداري تدوين گرديد ، طي سال*هاي اخير و در سايه اجراي صدها طرح و هزاران پروژه عمراني خدماتي ، آثار مثبت خود را در توسعه ، عمران وآباداني شهر گذاشته و درست به همين دليل است كه اين بار نيز شهرداري تبريز تلاش مي*كند با همكاري و سياست*گذاري شوراي اسلامي شهر نسبت به تدوين و اجراي برنامه بلند مدت خود با افق تبريز 1405 اقدام نمايد.
به گفته شهردار تبريز با توجه به تمديد دوره فعاليت شوراهاي اسلامي شهر و روستا و نيز با در نظر گرفتن اين موضوع كه برنامه* پنج ساله تبريز 90 در سال پاياني خود قرار دارد ، لزوم تدوين برنامه*اي جديد و منسجم براي تداوم برنامه*ها و سياست*هاي توسعه محور تبريز بيش از پيش احساس مي*شود و شهرداري با همفكري و مشاركت اعضاي شوراي اسلامي شهر به عنوان سياست*گذار و نهاد بالادست شهرداري ، تلاش خواهد كرد پيش از اتمام برنامه تبريز 90 ، نسبت به تدوين و تصويب برنامه بلند مدت تبريز 1405 با شعار " تبريز ، برترين شهر منطقه " اقدام كند.
از سوي ديگر دكتر دبيري رييس شوراي اسلامي شهر نيز همانند شهردار تبريز معتقد به تدوين برنامه*اي بلند مدت براي شهر بوده و بر لزوم و ضرورت تهيه برنامه اي راهبردي براي دستيابي به توسعه پايدار تأكيد دارد.
وي معتقد است توسعه و پيشرفت در كشور و به تبع آن شهرها بدون برنامه*ريزي و سياست*گذاري هاي راهبردي امكان*پذير نيست و هر مديريتي براي رسيدن به اهداف توسعه ناگزير از داشتن برنامه مي*باشد.
دكتر دبيري تمديد دوره فعاليت شوراهاي سوم را فرصتي مغتنم براي تهيه و تدوين برنامه بلند مدت 20 ساله شهر تبريز مي*داند تا از اين طريق زمينه و زيرساخت*هاي لازم براي تحقق اهداف توسعه تبريز فراهم گردد.
وي اولويت بندي طرح*ها و پروژه*هاي زيربنايي براي تسريع روند توسعه ، بررسي و شناسايي مشكلات ، كمبودها و نيازهاي شهر و شهروندان ، پيش*بيني مكانيزمي مشخص براي تقويت تعامل ميان دستگاه*هاي اجرايي دخيل در مديريت شهري ، استفاده از نظرات و خواسته*هاي مردم و صاحب نظران در تدوين برنامه*ها و نيز اجراي پروژه*هاي شهري ، پيش*بيني و اتخاذ راه*هاي مناسب براي افزايش در*آمدهاي پايدار شهري را ازجمله الزامات و پيش شرط* هاي لازم براي تدوين اين برنامه مي داند.
مهندس علاءالدين نورمحمد زاده ديگر عضو شوراي شهر داشتن برنامه بلند مدتي كه در آن تمامي خواسته*ها ، مشكلات ، نيازها و كمبودهاي آينده شهر در آن ديده شده باشد را نياز اساسي مديريت توسعه محور در تبريز مي*داند.
وي معتقد است تمديد دوره فعاليت شوراها و ايجاد فضا و زمان بيشتر خدمت و كار براي اين نهاد خدماتي و مردمي، بهترين فرصت از سوي دولت و مجلس به شوراها ، براي انجام يك بررسي همه جانبه در عملكردها و نيازهاي آتي شهر و شهروندان بوده و در عين حال تأكيد مي*كند مديريت شهري ناگزير از برنامه*ريزي اساسي و مجدد براي اداره حداقل 20 تا 30 سال آينده شهر است و بايد با تشكيل كارگروه*ها و كميته*هاي تخصصي مركب از كارشناسان و متخصصان امر در هر حوزه نسبت به تحقق اين هدف اقدام نمايد.
اين عضو شورا اميدوار است با درك حساسيت و ضرورت برخورداري از يك برنامه جامع و هدفمند از سوي مديران شهري ، زمينه براي تداوم موفقيت*هاي بعدي و مديريت بهتر و با برنامه شهر فراهم گردد.
ذكر اين نكته نيز ضروري به نظر مي*رسد كه توسعه و پيشرفت چشمگير تبريز طي سال*هاي اخير كه در سايه حاكميت نگاه و روحيه خدمتي در حوزه مديريت شهري و در رأس آن ، نهادينه شدن اصل و تفكر " تعامل به دور از تنش " در تعاملات و همكاري*هاي ميان شوراي اسلامي شهر به عنوان نهاد سياست*گذار و شهرداري به عنوان دستگاه اجرايي محقق گرديده ، جداي از تزريق اميد و نشاط عمومي نزد مردم براي توسعه پايدار شهر اولين*هاي ايران ، اين شهر را به شهري موفق در عرصه مديريت شهري كشور بدل كرده و امروز به جهت اين پيشگامي است كه بسياري از مديران شهري شهرهاي بزرگ و كوچك ايران براي الگو گرفتن از شيوه*هاي مديريت شهري اين شهر و نيز اجراي طرح*ها و پروژه*هاي عمراني خدماتي و سرمايه*گذاري ، پاي به تبريز مي*گذارند و در ديدار با مديران شهري تبريز خواستار انتقال تجربيات مديريتي اين شهر مي*باشند.
اين توفيق چشمگير در شرايطي نصيب شهرداري و شوراي اسلامي شهر تبريز شده است كه فقدان درآمدهاي پايدار ، كاهش درآمدهاي شهري ، كمبود اعتبارات عمراني ، وجود قوانين نا*كارآمد و محدودكننده ، محدوديت اعتبارات تخصيصي دولت به شهرداري*ها و ده*ها چالش مديريتي ديگر گريبانگير شهرداري* تبريز است و ركود اقتصادي حاكم بر جهان در يكي دو سال اخير نيز تأثير مستقيمي بر كاهش درآمدهاي بودجه*اي و محدود شدن فعاليت*هاي عمراني اين نهاد خدماتي داشته است.
با تمام اين احوال ، به موازات استقرار شوراي سوم تبريز كه با شعار " تعامل " در بالاترين نقطه مديريت شهري و بر آمده از اصل مردم*سالاري و حاكميت مردم بر سرنوشت خود روي كار آمد ، روند اداره شهر بر همان اصل تعامل استوار گرديد و شوراي يازده نفره سوم تبريز ، در كنار شهردار منتخب خود ، ضمن اعمال نظارت*هاي قانوني و سياست*گذاري*هاي شورايي ، عرصه و فضا را براي آغاز حركت*هاي بزرگ عمراني و زيربنايي باز كرد.
در حال حاضر كلان*شهر تبريز در سايه تعامل و همدلي مثبت و هم*سو ميان اعضاي شوراي شهر و شهرداري و ايجاد بستر هاي مناسب توسعه و پيشرفت ، توانسته است با جذب ده*ها هزار ميليارد ريال سرمايه*گذاري بخش خصوصي ، نام خود را به عنوان مهد سرمايه*گذاري ايران مطرح كرده و همه ساله به عنوان پيشگام اين حوزه در كشور معرفي گردد.
اين در حالي است كه عناوين و افتخارات بسيار ديگري نيز وجود دارد كه همگي طي سال*هاي اخير يكي پس از ديگري نصيب تبريز شده و نام اين شهر را به عنوان شهري پيشرو در مديريت با برنامه شهرهاي كشور بر سر زبان*ها انداخته است ، عناويني چون ، زيبا ترين و تميز ترين شهر گردشگري كشور و دومين شهر مسافرپذير ايران بعد از مشهد مقدس ، شهرداري برتر در مديريت پسماند شهري ، رتبه اول رعايت مقررات ساخت و ساز ، موفق ترين شهر در توسعه زيرساخت*هاي حمل و نقل عمومي ، سالم*ترين شهر ايران به انتخاب سازمان بهداشت جهاني در بين هزار شهر دنيا ، دومين شهر كشور در توسعه فضاي سبز شهري و ده*ها و ده*ها عنوان ديگر كه مي*توان به آن*ها اشاره كرد.

R.F.A
Sunday 05 September 10, 03:05 AM
gəlin ki xoş gəlmisiz



gəlin ki xoş gəlmisiz


gəlin ki xoş gəlmisiz


Nəcür Azərbaycan Türkcəsinə Yazaq?http://www.irazturk.ir/images/smilies/gn.gifı





Bir Filəş Pıroqramasında Azərbaycan Türkcəsinin Latin Fontun,bilgisayarınıza öyrənə bilərsiniz,Siz Az Latin yazmaq içün istəməz Türk Font yendirəsiniz,təkcə Artırmasını baxın buraya










Linki vurandan sonra sayt üstə qalxmasa,onda baş təbdən Saytın Dumeynin dəgişin,"com"yerinə"ir"yazıb,Enteri basın
Get buraya
Bax (http://azarteam.com/forum/redirector.php?url=http%3A%2F%2Fwww.azeri.dk%2Fder s%2FDil%2FAzQrafikasi%2FAzQrafikasi.html)
onan sorada bura bax
http://www.azeri.dk/ders/Dil/AzQrafi...Qrafikasi.html (http://www.azeri.dk/ders/Dil/AzQrafikasi/AzQrafikasi.html)




:excla:ay türk millətin sevyən təşəkkür yaddan çıxmasın lütfən:excla:



inşallah sizlərin sayəzdə bu çət otağı bizi baş uca eliyəcək çün bu yazı bizim nə qədər üstün oldğumuzu ğörsədir iyi ki varsız və məni yanlız qoymamısız nə qədər təşəkkür etsəm azdır sizlər türklərin qururusuz,canımsız








biz azərbaycan türklərin bir gözəl əlefbasi var ki 33 hurufdan goşulur və hər birinin gözəl səsi var və hər huruf bir səs verir nə ingiliz dilində ki kimin neçə səs




q ü e r t y u i o p ö ğ ə ı l k j h g f d s a z x c v b n m ç ' ş
Q Ü E R T Y U İ O P Ö Ğ Ə I L K J H G F D S A Z X C V B N M Ç ' Ş



Orta Asiya cumhuriyətlərinde Türkcə kiril əlifbasi işlənir
(qırqızistan+qazaxistan+Türkmənistan və Özbəkistan)və 33 hurufdan goşulur




Ј Ү У К Е Н Г Ш Һ З Х Ҹ Ҝ Ж Д Л О Р П А В Ы Ф Ә Ч С М И Т Ғ Б ' Ө




buda rusca yazısıde dostlar ki biraz azər kirilinən fərqi var pəs lütfən şaşmiyin (kırıxmiyin) və azər kiril və rus dilin bir birinə gatmiyin




А Б В Г Д Е Ё Ж З И Й К Л М Н О П Р С Т У Ф Х Ц Ч Ш Щ Ъ Ы Ь Э Ю Я


Dilimizi öyrənək (http://www.azarteam.com/forum/showthread.php?t=4006)http://www.irazturk.ir/images/smilies/yerivar.gif

Yalnış yazmaqdan qorxmayıb utanmayın

Arkadaşlar və dostlar gəlin garışın türk dünyasına
Burakın bu fars ərəb yazısın
Azərbaycani çət otağında türkün şirinlığıni munasib xəttinən dadın

دوستان به دنياي تركها قدم بگذاريد
بيخيال فارسي و عربي بشيد
با Azərbaycan Türkcəsində Çət Otağı (http://forum.tractorfc.com/showthread.php?1574-T%C3%BCrk%C3%A7%C9%99-Latin-%C3%87%C9%99t-Rumu) شيرينی زبان تركی را با خط لاتين بچشین

Azərbaycan Türkcəsində Çət Otağı (http://forum.tractorfc.com/showthread.php?1574-T%C3%BCrk%C3%A7%C9%99-Latin-%C3%87%C9%99t-Rumu) sizi gözlüri




özüdə azəri latini işə salmaq üçün gedin kontorol pəneldə (region and language) orda (keyboards and languages)yazı dilizi azərbaycani latin eliyin birdə azəri kiril(Cyirllic) var o çatindi oni vaz geçin ki oda moddan düşüpdi özüdə rus yazısına çox oxşuri




control panel-date,time,language and regional option-regional and language option-language-detail-add-azeri latin-ok











اطلاعات عمومی
درباره R.F.A

تاریخ تولد : October 29, 1986


زندگينامه :

bir gün varimiş bir gün yoximiş ulu tanrımdan sora heç kim yoximiş
Əzrai'il Nuxtəni Goyana Qədər Virgülə Dəvam
ayakda ölmək diz üstündə yaşamakdan daha iyidir



محل سكونت : ı̴̴̡ ̡̡͡|̲̲̲͡͡͡ ̲▫̲͡ ̲̲̲͡͡π̲̲͡͡ ̲̲͡▫̲̲͡͡ ̲|̡̡̡ ̡ ̴̡ı̴ http://www.irazturk.ir/images/smilies/hw.gif

علايق : тŰяķ oğłαиıη κőlgəsε http://www.irazturk.ir/images/smilies/gk.gif

شغل , تخصص : qıvır zıvır http://www.irazturk.ir/images/smilies/287.gif alış veriş

بازيكن مورد علاقه ي هميشگي شما : ryan giggs + тŰяķ oğłαиıη κőlgəsε + romariyo + kərim baqiri + əzizi

بازيكن مورد علاقه ي فعلي : ryan giggs

مربي مورد علاقه : fergosen+vasili

تيم ملي مورد علاقه : TÜRKİYƏ & AZƏRBAYCAN

باشگاه خارجي مورد علاقه : MƏN ÇESTER YUNAYTED=man chester united

به ياد ماندني ترين لحظه : beni sevmiyorsun diye sanmaki kalbim yetimdir ölürümde yalvarmam aşkım asaletimdir





1 - نام و یا نام کامل : (رضا فیروزفرآقائی) riza firuzfəre aqayi
2 - نام و یا نام های مستعار : ( تؤرک اوغلانئن کُول گَسی) тŰяķ oğłαиıη κőlgəsε
3 - میزان تحصیلات و رشته تحصیلی : (ابتدایی) ibtidayi
4 -سال تولد / ماه تولد : / روز تولد : ( 1365/08/07) 1986.10.29
5 - شهر و خیابان محل سکونت : (راسته کؤچه) rasta küçə
6 - سایت / وبلاگ : (یوخومدی) yoxumdi
7 - سایت هایی که در آنها فعالیت می کنم و یا ... : + downloadina.com + www.iran-eng.com (http://www.iran-eng.com) + bura + azər tim + iraz türk
8 - تخصص : http://www.azarteam.com/forum/images/smilies/mysmilie_47.gif
9 - از چه طریقی با سایت آشنا شدید ؟ (تیرختور) TİRƏXTUR




seven unutmaz




unutmuşsa sevmemiştir





sevipte unutmuşsa


sevmesini bilmemiştir






hayatta bir yol çizəcəksin çizdiğin yollardan birini seçəcəksin seçtiğin yolda ölüm bilə olsa səlam verip geçəcəksin





ßєи уσℓυмυ ѕєçтιм уα ѕєи уα öℓüм

R.F.A
Sunday 05 September 10, 03:05 AM
بویوک تانرینین آدیلاı ( böyük tanrının adıla )ı







دوستلار گئدين بو قيسمته(http://forum.tractorfc.com/images/usercp_icons/cog.png ویرایش تنظیمات شخصی) (http://forum.tractorfc.com/profile.php?do=editoptions)http://forum.tractorfc.com/profile.php?do=editoptions
ائله ائليگين کي هر سفزده 40 ايسمارج(پست) اولسون و راحات اولون
تعداد نمایش پست ها در هر صفحه: حالت پیش فرض انجمن نمایش 5 پست در هر صفحه نمایش 10 پست در هر صفحه نمایش 20 پست در هر صفحه نمایش 30 پست در هر صفحه نمایش 40 پست در هر صفحه توسط اين قسمت ميتوانيد تعداد پستهايي كه در هر صفحه نمايش داده ميشود را مشخص كنيد.


dostlar gedin bu qismətə elə eliyin ki hər səfəzdə 40 ısmarc(post) olsun və rahat olun








http://forum.tractorfc.com/profile.php?do=editoptions








1- لاتین یازماق چوخ ساده دی چون هر کلمه نی نئجه تلفظ ائدیریک اوجوردا یازیریق ساده جه بعضی اوصول وار کی گرک ریعایت اولونسون .

2- بیزیم الفبامیز بونلاردی
Azərbaycan türkcəsinin əlifbasi





http://d.resim.im/2011_02_09/k/k_8820893-ana_20dilin_20elifbasi_1_1.jpg

http://d.resim.im/2011_02_09/k/k_1863985-ana_20dilin_20elifbasi_1_2.jpg

http://d.resim.im/2011_02_09/k/k_5525282-ana_20dilin_20elifbasi_1_3.jpg

http://d.resim.im/2011_02_09/k/k_8121392-ana_20dilin_20elifbasi_1_4.jpg

http://d.resim.im/2011_02_09/k/k_170421-ana_20dilin_20elifbasi_1_5.jpg

3- حروف صدادار آذری یا سسلی حرفلر :
آذربایجان لاتین دیلینده سسلی حرفلر بیر بولمه ده 2 قیسمته بولونور اینجه و قالین

İ ; Ü ; Ö ; Ə ; E

b ) قالین حرفلر ----- Qalın
I ; U ; O ; A

4 - یازماقین اوصولو

اگر بیر کلمه نین اول بخشینین سسلی حرفی قالین اولسا بقیه بخشلرین سسلی حرفلری ده قالین اولاجاق . نمونه اوچون :



ANA گؤرسه نیر کی سسلی حرفی A دی کی بیر قالین سسلی حرف دی پس بونون باشقا بخشلریده قالین سسلی حرفلرینن گله جک Ana -- Analar -- anaları -- analarımız
duz -- duzlar -- duzlu -- duzdan -- duzsuz -- duzdanımız


اگر بیر کلمه نین اول بخشی ایجه سسلی حرفینن اولسا قالانی دا اینجه سسلی اولاجاق .


ev -- evlər -- evləri -- evlərimiz
biz -- bizlər
kənd -- kəndlər -- kəndimiz -- kəndləri

نکته :

شاید بو سوال ایجاد اولا کی هاردان بیلاق اول بخشی هانسی قیسمته تعلق تاپیر ( اینجه یوخسا قالین ) مثلا قیز کلمه سین ایستییریق لاتین یازاق ایکی جوره یازماق اولار



qız

هانسی دوزدو ؟ بوردا بیر خیردا ترفند ایشلییه جاییق گلین بو کلمه نی جمع باغلایین یا اونون باشقا فرمالارندان بیرینی یازین قیز کلمه سینین جمعی اولور قیزلار پس تئز دییه بیله ریق کی

اونون ریشه سی یعنی قیز قالین حرفینن یازیلمالی دیر پس qız دوزدو نه qiz یا همن ایشی سؤز کلمه سی اوستونده ایشله داق



یوخسا

کلمه نین جمعی سؤزلر --- sözlər پس ریشه سی یعنی سؤز بئله یازیلاجاق söz

5 - بیر باشقا بولمه ده سسلی حرف لر یاسسی و یووارلاق بولونور

آ ) یاسسی حرفلر --- yassı -- صاف

A ; Ə ; E ; İ

ب ) یووارلاق حرفلر -- yuvarlaq -- گرد

اول بخشی بیر کلمه نین اگر

a اولسا قالانی یا a یا I اولاجاق

o اولسا قالانی یا u ; a یا I اولاجاق

u اولسا قالانی یا u; a یا I اولاجاق

I اولسا قالانی یا a یا I اولاجاق

ö اولسا قالانی یا ü یا ə یا İ اولاجاق

ü اولسا قالانی یا ü یا ə یا i اولاجاق

e اولسا قالانی یا ə یا i اولاجاق

ə اولسا قالانی یا ə یا i اولاجاق

i اولسا قالانی یا ə یا i اولاجاق


6- بو سسلی حرفلر ( e ; o ; ö ) یالنیز کلمه نین اول بخشینده گلللر .


7- هئچ کلمه ğ حرفینن باشلاماز و او کلمه لر کی باشقا دیللردن گلیب بیزیم دیلیمیزه و ğ حرفینن باشلاییر اول حرفی تبدیل اولار q کلمه سینه


8- هئچ کلمه r حرفینن باشلاماز تورکی دیلینده و ئوزگه دیللردن وارید اولان کلمه لر ده بیر حرف اوللرینه ایضافه اولونار

مثال
رشته əriştə
روس urus



ضمنا آذربایجان دیلینین آرتیرماسی اؤز کامیوتریمیزه کی صفحه کیلید له آذری یازاق بئله دی

آذربایجان توکجه سینی بو طریقینن اوز بیلقی سایاریمیزا ایضافه له داق

بو آموزش pdf فرمتینده و adobe reader barnamasi lazim di من دانلود لینکینی قویورام

اولسون کی موفق اولاسیز

آذربایجان دیلینین آرتیرماق آموزشی pdf (http://kitablar.persiangig.ir/kitablar/ADALPHABET.pdf)

yaşasın AZƏRBAYCAN











بیر نئچه نوقطه نی دئمه لییم دوز یازماق دا
1 - او کلمه لر کی ق حرفینه ختم اولوللار مثلا قولاق بو کلمه لره پسوند ایضافه لشنده اگر ایکی سسلی حرف آراسیندا اولسالار غ حرفینه دونوب و یازلاللار . مثلا قولاغیم ، یازماق == > یازماغیز و ...



q hərfi əgər iki səsli hərf arasında olsa ğ hərfində yazılıb oxunar

qulaq ~ qulağım









2- او کلمه لر کی ک حرفینه ختم اولوللار اگر ایکی سسلی حرف آراسیندا قرار تاپسالار اوندا ی حرفینه دؤنوب یازیلیب و اوخوناللار

اورک == > ئورییم



k hərfi əgər iki səsli hərf arasinda olsa onda y harfində yazilar

ürək ~ ürəyim






http://forum.tractorfc.com/attachment.php?attachmentid=4489&d=1311290159
http://forum.tractorfc.com/attachment.php?attachmentid=4490&d=1284356597 (http://forum.tractorfc.com/attachment.php?attachmentid=4490&d=1284356597)











http://www.iran-eng.com/attachment.php?attachmentid=48080&d=1300369746








مشکل اساسی غیر ترک ها وجود سه مصوت اضافی به همراه چند صامت غلیظ در زبان ترکی می باشد که با ضمیمه کردن فایل های صوتی،این مشکل تا حدی رفع خواهد شد.
در مورد کاربرد نداشتن الفبای عربی در زبان ترکی صحبت کردیم،هر چند که اکثر دوستان به طور غیر استاندارد و به دلخواه از الفبای عربی استفاده می کنند،قراردادی که تنها باعث می شود هرکس قادر به خواندن دست خط و شاهکار خود باشد!

به مثال زیر توجه کنید:

دوز
دوز
دوز

ظاهر هر سه با الفبای عربی یکی ست،مطمئناً یک ترک هم قادر به تشخیص آنها نیست،مگر آنکه در جمله و غیره،همین کلمات را با لاتین دوباره نویسی می کنیم:

Duz
Düz
Döz

نمک(اسم)
راست،درست،مستقیم(اسم)
صبر کن(فعل امر)

و یا

دوندی ( عوض شد ) döndü
دوندی ( یخ زد ) dondu


اولدوم(مُردم) öldüm
اولدوم(شدم) oldum

گوی (آبی یا آسمان) göy
گوی (بزار) goy

دییر (میگه) diyir
دییر (نیست) dəyir

و یا بولارئن فرقی İi Iı کی فقط ای سسلنیری

قیزیل qızıl

ایلدیریم ildırım

یاشاسین yaşasın

البته در داخل ایران برخی با دستکاری الفبای عربی استانداردهای خاصی را بوجود آورده اند تا این تمایز مشخص شود،اما تنها بر افزوده شدن مشکلات می انجامد،نظیر تایپ و ... .




♩ ♬ ♪♫♥ [̲̅̅A][̲̅̅z][̲̅̅ə][̲̅̅r][̲̅̅b]​[̲̅̅a][̲̅̅y][̲̅̅c][̲̅̅a̅][̲̅̅n​] [̲̅̅r][̲̅̅ə][̲̅̅q][̲̅̅s][̲̅̅i]​♥♪♫ ♩ ♬


http://up.tractorfc.com/images/200map.jpg (http://up.tractorfc.com/view.php?filename=200map.jpg)

R.F.A
Sunday 05 September 10, 03:12 AM
بو تاپیک ده اؤز آنا دیلیمیزین آموزشی وئریله جاخ

هر کسین هر هاردا موشکولو اولسا سوروشسون تا بیرلیکده اونا جواب وئرک و هاممیز اویرناخ بوردا هاممیمیز هم معلیم و هم شاییدیخ پس هم من سیزدن اورگشه جاغام و هم سیز

بیرینجی جلسه


آرمیت کالدیر یئمک اولمور

هر سؤزی آچیب دئمک اولمور

آنلایانا بیرجه میلچک سازدیر

آنلامایانا زورنا ، قاوالدا آزدیر

الفبای لاتین و عربی :

الفبای لاتین این ویژگی را دارد که با کمی تغییر شکل در بعضی حروف هماهنگی کاملی با زبان ترکی پیدا می کند . هماهنگی الفبای لاتین با زبان ترکی اجازه می دهد تا تمامی مشکلاتی را که خط عربی ( عمدتا به خاطر عدم هماهنگی حروف صدادار ) برای نوشتن و خواندن زبان ترکی به بار می آورد ، از بین برده و آموزش و صرف افعال آن را بسیار آسان سازد .
در نوشتن کلمات ترکی با خط عربی ، نا همگونی هایی موجود و اجتناب نا پذیر است ، ولی در کنار خط عربی همان کلمات با خط لاتین نیز درج می شوند و بدین شکل کوشش می شود که کمبود ها حتی الامکان رفع شوند .

الفبای ترکی با خط عربی و لاتین به شکل زیر می باشند :



توجه : الفبای مذکور ، امروزه در جمهوری آذربایجان رسمی بوده و تدریس می شود .

اطلاعات متفرقه در رابطه با زبان ترکی آذربایجان :

زبان ترکی که زبان مادری بیش از یک سوم جمعیت ایران است یکی از با قاعده ترین زبان های زنده جامعه انسانی می باشد ، به طوری که در آن تنها یک فعل بی قاعده و چند عدد استثنائی وجود دارد :
1- در زبان ترکی یک فعل بی قاعده وجود دارد که آن ریشه مصدر « ایمک » ( بودن ) است .
2- در صرف افعال در زبان ترکی ، ریشه افعال تغییر ناپذیر می باشد . ولی پنج فعل موجود است .که آنها را به دو شکل صرف می کنند که در یکی از این دو صرف ریشه آنها را تغییر می دهند .
3- در محاوره در صرف اظافه ملکی برای دوم شخص مفرد به جای « in » یک « iv » قرار می گیرد . مثلا به جای « سنین خالانین اوغلو » شکل « سنین خالاوین اوغلو » را به کار می برند . که « iv » اضافه با اصول زبان ترکی هماهنگی ندارد و آن را در همه جا نمی توان به کار برد .
4- در زبان ترکی چند کلمه وجود دارد که در صرف ار آنها یک حرف صدادار حذف می شود . مثال « بورون burun » یعنی « بینی » که در صرف به جای « بورونوم burunum » ( بینی من ) به شکل « بورنوم burnum » گفته و نوشته می شود .
5- فعل « یئمک yemək » ( خوردن ) و « دئمک demək » ( گفتن ) در صرف مجهولی حروف « yı » اضافی به خود می گیرند .
6- در زبان ترکی تشدید وجود ندارد . ولی کلمات عربی که در آن نفوذ کرده اند به شکل زیرین نوشته و تلفظ می شوند . مثال : « اما » = « آمما » ؛ « الله » = « آللاه »
حل کردن به صورت « حل ائتمک » نوشته و به صورت « حل لئتمک həlletmək » تلفظ می شود . حس کردن به صورت « حس ائتمک » نوشته و به صورت « حس سئتمک hissetmək » تلفظ می شود .
در زبان ترکی دو حرف همنوع تنها در چند کلمه ( کلمه ساده ) به دنبال هم آمده که به شکل زیر می باشد :
بَل لی bəlli ( واضح یا روشن )
اَل لی əlli( پنجاه )
دوققوز doqquz ( نه )
سککیز səkkiz ( هشت )
یاس سی yassı ( پهن ) ( یاستی yastı نیز می گویند )
یئددی yeddi ( هفت )
7- « ن » تنوین ( ً ) را به شکل زیر به کار می برند . مثال : احتمالاً نوشته و احتمالن ehtimalən خوانده می شود یا حتماً نوشته و حتمن hətmən گفته می شود .

R.F.A
Sunday 05 September 10, 03:12 AM
ایکینجی جلسه

نحوه صرف الفبای ترکی :



حروف ترکی را می توان به سه بخش تقسیم کرد :


1- حروف صدادار

2- حروف بی صدای ضعیف ( بی ثبات )

3- حروف بی صدای قوی ( با ثبات )



1) حروف صدادار


در زبان ترکی آذربایجان نه ( 9 ) حرف صدادار وجود دارد که به دو گروه مختلف تقسیم می شوند :



الف) گروهی که نرم و یا صدایشان بم شنیده شده و آهنگ پایینی دارند . این حروف چهار تا هستند :



آ A ، الف ساکن اْ I ، عُـ اوْ اُ O ، اوُ او u



مثال : « آل al ( بگیر ) ، ایشیق ışıq ( روشن ) ، اُول ol ( بشو ) ، اوچ uç ( بپر ) »

« ( I ) به شکل الف یا به شکل ( ای ) ساکن تلفظ می شود . »

( حرف « a » با خط عربی در اول کلمه به شکل « آ » و در وسط آخر به شکل « ـا » نوشته می شود . حرف « I » به شکل الف ساکن « اْ » تلفظ شده و با خط عربی در اول و وسط کلمه به شکل « ـیـ » و در آخر کلمه به شکل « ی » نوشته می شود . )



ب) گروهی که صدایشان تیز و یا نازک و به عبارتی آهنگ بالایی دارند . این حروف 5 تا هستند :



اَ عَـ ə ، اِ ائـ e ، ای i ، او ئو ü ، اؤ ئو ö



مثال : گل gəl ( بیا ) ، ائشیت eşit ( بشنو ) ، ایشله işlə ( کار بکن ) ، گول gül ( بخند ) ، اؤپ öp ( ببوس ) ، گئد ged « گئت get » ( برو ) .

« ə » با خط عربی در اول کلمه به شکل « اَ » یا « عَـ » ، در وسط کلمه به شکل « َ » یا « ـعَـ » و در آخر کلمه به شکل « ه » نوشته می شود . « i » به شکل « ایـ » یا « یی » تلفظ می شود.

در صرف کلمات ، حرف صدادار پسوند باید با آخرین حرف صدادار ریشه فعل هماهنگ باشد . این هماهنگی به دو شکل ( کوچک و بزرگ ) صورت می گیرد :





1) در هماهنگی کوچک کلمات در صرف ، حرف ə ، a به خود می گیرند . به عبارتی اگر آخرین حرف صدادار ریشه فعل به آهنگ بالایی « ü ، ö ، i ، e ، ə » ختم شود ، پسوند آن با حرف « ə » به کار می رود . برای مثال به صرف فعل زیر توجه کنید :
من می آیم – گلرم gələrəm ( در آینده نزدیک ) ، می خندم – گوله رم gülərəm ، انجام می دهم – ائدرم edərəm .

اگر آخرین حرف صدادار ریشه فعل به آهنگ پائینی « a , ı , o , u » ختم شود ، در صرف حرف صدادار پسوند تبدیل به « a » می گردد .

مثال : ( جمع بستن کلمات ) آدمها – آداملار adamlar ، خانمها – قادینلار qadınlar ، علف ها – اوْتلار otlar ، گوسفندها – قوْیونلار qoyunlar a , ı , o , u = a



2) در هماهنگی بزرگ پسوند ها به چهار شکل « i ı ü u » صرف می شوند :

اگر آخرین حرف صدادار کلمه ای به حرف « ə e i » ختم شود ، پسوند آن در صرف حرف « i » به خود می گیرد .

مثال : می آید – گلیر gəlir ، گئدیر ، ایچیر : ə e i = i

اگر آخرین حرف صدادار کلمه ای به حرف « a , ı » ختم شود ، پسوند آن حرف « ı » الف ساکن به خود می گیرد .

مثال : می گیرد – آلیر alır ، قیلیر a , ı = ı

اگر آخرین حرف صدادار ریشه فعل به حرف « o , u » ختم شود پسوند آن در صرف حرف « u » به خود می گیرد .

مثال اوْلور olur ، گوُرور o , u = u

اگر آخرین حرف صدادار کلمه ای به حرف « ö ü » ختم شود پسوند آن حرف « ü » به خود می گیرد .

مثال : گولور – می خندد gülür ö ü = ü




2) حروف بی صدای ضعیف ( بی ثبات ) :




حروفی هستند که صدای آنها واضح و ثابت نبوده و در مواردی به ویژه در بعضی اشعار و در کتب قدیمی تغییر صدا می دهند .

حروف مذکور 8 تا هستند :

چ ç ، ف f ، ح h ، ک k ، پ p ، س s ، ش ş ، ت t

از حروف مذکور پنج حرف در هنگام صرف با قرار گرفتن در بین دو حرف صدادار تغییر صدا می دهند:

ک k تبدیل به ی y ق q تبدیل به غ ğ چ ç تبدیل به ج c

پ p تبدیل به ب b ت t تبدیل به د d

علاوه بر آن اگر آخرین حرف کلمه ای به یکی از حروف بی صدای ضعیف ختم شود و پشت سر آن نیز حرف « د » صرف شود ، « د » تبدیل به « ت » می شود .

مثال : گلمک – آمدن gəlmək که « گلمکده gəlməkdə » تبدیل به « گلمکته gəlməktə » می شود . همچنین « ت t » تبدیل به « د d » می شود . مثال : بپراکن – بپراکنم = داغیت – داغیدیم ، چهار – چهارم = دورت – دوردوم

توجه : کلماتی که دارای یک بند ( یک هجی ) هستند از قانون مذکور پیروی نکرده و تغییر صدا نمی دهند . مثال : اَت ət => اَتیم ətim ( گوشت – گوشت من ) ، ایپ ip => ایپیم ipim ( طناب – طناب من ) .

قاعده مذکور امروزه در ترکی استانبولی رسما صرف می شود . ولی در آذربایجان ( به جز در دو مورد یعنی در رابطه با حرف « ک » و « ق » ) به تغییر صدای حروف مذکور اهمیت نتمی دهند و آنها را به شکل اصلی خود صرف می کنند و در مواردی هم هر کس به دلخواه خود حروف مذکور را تغییر داده و بکار می برد . دو حرف « ک و ق » با اصول فوق صرف می شوند . به مثال های زیر توجه کنید :

غذا – یئمک yemək *** غذای من – یئمه ییم yeməyim که حرف « ک » به « ی » تبدیل شده

بچه – اوشاق uşaq *** بچه من – اوشاغیم uşağım که حرف « ق » به « غ » تبدیل شده

مثالهای دیگر از همین نوع :



اوْخوماق – خواندن oxumaq *** اوْخوماغیم – خواندن من oxumağim

گولمک – خندیدن gülmək *** گولمه ییم – خندیدن من gülməyim

آغلاماق – گریه کردن ağlamaq *** آغلاماغیم – گریه کردن من ağlamağim

ایتمک – گم شدن itmək *** ایتمه ییم – گم شدن من itməyim

دئمک – گفتن demək *** دئمه ییم – گفتن من deməyim



امروزه در صرف الفبای ترکی آذربایجان همیشه و بدون استثنا باید تغییر صدای حروف « ک » و « ق » را در نظر داشت زیرا به آنها در همه جا برخورد می کنیم .

کلماتی که از زبانهای دیگر وارد زبان ترکی شده با قانون مذکور صرف نمی شوند . مانند خالق – خالقیم ؛ بابک – بابکیم ( کلمه ترکی به بک – به به ییم )





3) حروف بی صدای قوی ( با ثبات ) :


حروفی هستند که تغییر صدا نمی دهند و به عبارتی شکل استثنایی به خود نمی گیرند . فقط حرف « ر r » در مواردی به شکل قوی مثل ( مثل گلیر « رر » ) و یا ضعیف مثل : بیر دنه bir dənə ( یک دانه ) که « بیر bir » به شکل « بی bi » ( بی دنه ) شنیده و تلفظ می شود

R.F.A
Sunday 05 September 10, 03:25 AM
آموزش زبان آزربایجانی در 16 جلسه



بو بولومده 16 درس سورسینده آزربایجان دیلی اورگدیله جک



http://www.irazturk.ir/images/smilies/15.gifhttp://www.irazturk.ir/images/smilies/285.gifhttp://www.irazturk.ir/images/smilies/226.gif



درس اول : زبانشناسي



زبان يك پديده اجتماعي است كه به عنوان ابزاري براي مبادله فكر و احساس استفاده مي گردد. زبان بخاطر زندگي اجتماعي پديد مي آيد حتي اگر اين زندگي اجتماعي ، دو نفره باشد. بديهي است زندگي انفرادي و تك نفره نيازي به زبان ندارد.
زبان مانند يك موجود زنده داراي تكامل و پويائي است و از ابتدائي ترين اصوات و كلمات شروع شده و در طول قرنها و هزاره ها كم كم ساختار يك زبان توانمند را به خود مي گيرد و با تغيير و تحولات فرهنگي ، سياسي ، اقتصادي و ... تكامل مي يابد. از اين رو عده اي را اعتقاد بر اين است كه از روي گستردگي و غناي يك زبان مي توان قدمت آنرا حدس زد.
يك زبان به همان آرامي و پويائي كه مي تواند شكل بگيرد و غني شود ، به همان صورت آرام و آهسته نيز مي تواند منقرض شود. لذا تصور اينكه زبان يك محل در عرض چند دهه كاملاً منقرض شده و جاي خود را به زبان يا تركيبي از زبانهاي ديگر داده است ، بي اساس و غيرعلمي است.
زبانشناسان ، زبانهاي موجود دنيا را از نظر ساختاري در سه دسته مستقل بررسي مي كنند: زبانهاي تك هجائي ، زبانهاي تحليلي و زبانهاي التصاقي.

زبانهاي تك هجائي: در اين زبانها ، كلمات همگي تك هجائي بوده و جملات تركيبي از همين تك هجاها هستند. در اين زبانها ، خبري از پسوند ، پيشوند و ميانوند نيست و كلمات داراي حالت پذيري نيستند. در واقع تنها حالت پذيري كلمات همان همسايگي با كلمات تك هجائي ديگر مي باشد. زبانهاي چيني ، ويتنامي ، جاوه ، تبت و زبانهائي از آفريقا نمونه اي از زبانهاي تك هجائي هستند.

زبانهاي تحليلي : در اين گروه از زبانها ، ريشه كلمات ممكن است چند هجائي باشد. در اين زبانها ، از پيوستن پسوند يا پيشوند به كلمات ، كلمات جديدي بوجود مي آيند ، اما ضمن اين تركيبات ، تغييراتي نيز در ساختمان اصلي ريشه بوجود مي آيد. به عبارتي ، در اين زبانها ، ريشه كلمات ثابت نيست و ممكن است به صورتهاي ديگر تبديل گردد ، حتي ممكن است صورت اصلي ريشه كاملاً از بين رفته و صورت متفاوتي جايگزين آن گردد. مجموعه زبانهاي هند و اروپائي و سامي از اين دسته زبانها هستند كه بصورت خاص مي توان به زبانهاي فارسي و عربي اشاره نمود. البته ميزان اين تغيير و تحولات در ريشه كلمات در يك زبان نسبت به زبان ديگر يكسان نيست. مثلاً در زبان فارسي در اثر اين تركيبات ، صورت اصلي اسم پايدارتر است ولي ممكن است ريشه اصلي فعل كاملاً تغيير پيدا كند اما در زبان عربي هم اسم دچار تغيير اساسي مي شود هم فعل. براي مثال از فارسي: ديدن ، بين ، بازبيني ، ديدار.

زبانهاي التصاقي (پيوندي): در اين گروه از زبانها ، ريشه كلمات ممكن است چند هجائي باشد. در اين زبانها ، پيوند ريشه كلمات با بعضي كلمات كه ريشه نيستند ، معاني ديگري براي ريشه استخراج مي كند كه اين معنا ممكن است بسيار متفاوتتر از معناي ريشه باشد. براي همين دامنه لغات در اينگونه زبانها بسيار گسترده تر مي گردد. در اينگونه زبانها ، ريشه اصلي كلمات دست نخورده مي ماند و به راحتي قابل استخراج مي باشد. پيوندها در اينگونه زبانها ممكن است پيشوندي يا پسوندي باشد. مجموعه زبانهاي اورال ـ آلتاي و از آن جمله گروه زبان تركي اعم از آذربايجاني يا غيره ، در قالب زبانهاي التصاقي و از نوع پسوندي مي باشند. براي مثال از تركي:
گؤز ، گؤزل ، گؤزليم ، گؤزليمين ، گؤزليمينكي ، گؤزليمينكيدير.

تقسيم بندي گروه زبانهاي اورال ـ آلتاي
مجموعه زبانهاي اورال ـ آلتاي بسيار گسترده و متنوع هستند و از زبان تركي تا كره اي را شامل مي شوند اما هر كدام از آنها در شاخه ها و تقسيم بندي هاي جزئي تر از هم مستقل مي شوند. گروه زبانهاي اورال ـ آلتاي را مي توان بصورت زير تقسيم بندي نمود:
* شاخه تركي : كه خود به دو زيرشاخه تركي غربي (شامل آذري ، استانبولي ، تركمني) و تركي شرقي (شامل قزاقي ، قرقيزي ، ازبكي ، ياقوتي ، چاوشي ، اويغوري) تقسيم مي شود.
* شاخه مغولي : شامل مغولي ، قالموق و بوريات است.
* شاخه فيني : شامل فيني ، لاپني ، مجاري و فنلاندي است.
* شاخه تونغوز : شامل تنغوز و مانجو است.
* شاخه ساموييد : شامل ساموييد است.
* شاخه خاور دور : شامل كره اي و ژاپني است.

پس زبان تركي آذربايجاني ، در مجموعه زبانهاي اورال ـ آلتاي و در شاخه زبانهاي تركي و در زيرمجموعه زبانهاي تركي غربي مي باشد.








Türkçenin Soy Ağacı



Türkçenin tarihî gelişim sürecini kusursuz bir şekilde belirleyebilmek ve bu süreç içerisindeki kollarını kesin çizgilerle birbirinden ayırabilmek mümkün olmasa da, takip edilebilen dönemler ve eski zamanlardan günümüze kalan metinler aracılığıyla belli sınıflandırmalar yapabilmek mümkündür. Türkçenin ilk olarak nerede ve ne zaman ortaya çıktığını bilmek şu an için imkansız olsa dahi, Türkçenin yazı dili olarak kullanıldığı ilk dönem olan Göktürk döneminden günümüze kadar ulaşan Orhun Abideleri üzerindeki metinler, bize Türkçenin gelişimi hakkında önemli ipuçları verir. Her ne kadar "işlenmiş" bir dil olan Göktürkçe ile yazılmış bu metinler Türk dilinin ilk yazılı örnekleri olarak kabul edilse de, Türkçenin daha eski tarihlere dayandığı su götürmez bir gerçektir. Bu bağlamda, eldeki verilere dayanılarak bir tahmin yapıldığında, Türkçenin başlangıcını milâdın ilk asırlarına kadar çekebilmek mümkündür.

Bu bilgilerin ışığında düzenlemiş olduğum Türkçenin tarihî gelişim şeması, diğer bir deyişle "Türkçenin Soy Ağacı", Türk dilinin tarihî süreç içerisinde nasıl geliştiğini ve hangi kollara ayrıldığını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Aşağıdaki görselin üzerine tıklayarak şemayı daha detaylı bir biçimde inceleyebilirsiniz.

Şema üzerinde yer alan düz çizgiler organik devamlılığı, kesik çizgiler ise adı geçen lehçeye ait tarihî dönemlerden günümüze metin kalmadığını, yani farazî bir devamlılığı belirtmektedir. * işaretine sahip lehçelerin başlangıcı 20. yüzyıldır (yer sorunu olduğu için bu şekilde tasarlamak durumunda kaldım). Sağ ve sol kısımlarda yer alan "Yüzyıllar" bölmesinden de, tarihî süreç içerisinde hangi aralıklarda hangi lehçenin kullanıldığını takip edebilirsiniz.

Şemanın baskıya uygun ve daha büyük ölçekteki sürümü için benimle irtibata geçebilirsiniz. Faydalı olması dileğiyle...

Tanımlayıcılar: Türkçenin tarihi gelişim şeması, Türkçenin şeceresi, Türkçenin soyağacı, Türkçenin kolları





Şəkili burdanda ala bilərsiniz


http://www.fotogezgin.com/turkmuhru/resimler/A15_dilagaci.jpg

R.F.A
Sunday 05 September 10, 03:25 AM
درس دوم : آوا شناسي

1ـ حروف صدادار (مصوتها) در زبان تركي
حروف در زبان تركي نيز مانند همه زبانهاي ديگر از دو نوع صدادار (مصوت ، صائت ، آوا) و بي صدا (صامت ، گنگ) تشكيل مي شود. زبان تركي از لحاظ حروف صدادار يا مصوتها ، كاملترين صداها را در ميان زبانهاي دنيا داراست. زبان تركي در مقابل شش مصوت كوتاه و بلند عربي و فارسي (اَ ـ اِ ـ اُ ، آ ـ اي ـ او) داراي نه مصوت كوتاه است كه اگر كلمات دخيل فارسي و عربي را هم در نظر بگيريم ، در تركي به دوازده مصوت تكلم مي شود. چرا كه در تركي دو نوع صداي «آ» بصورت كوتاه (آلاجاق) و بلند (آرامش) تلفظ مي شود. به همين ترتيب براي صداهاي «اي» و «او» مي توان دو نوع صداي بلند و كوتاه ذكر كرد. البته در اين درس به اين سه مورد صداي عاريتي يا دخيل اشاره اي نمي كنيم و تنها به نه صداي مخصوص تركي بسنده مي كنيم.
در جدول زير اين نه مصوت با رسم الخط عربي همراه با مثالهائي از كاربرد اين صداها در ابتدا ‏، وسط و انتهاي كلمه ارائه شده است:

جدول (1) : مصوتهاي نه گانه تركي

رديفعربيمثال 1آآز (كم) ، آخشام (مغرب) ، ياز (بهار)2اَاَل (دست) ، درين (عميق) ، دوه (شتر)3اِ ائل (قوم) ، سئل (سيل) ، گئج (دير)4ايايز (اثر) ، ديز (زانو) ، ديري (زنده)5اﻯْاﻯْشيق (روشني) ، قﻯْز (دختر) ، آرﻯْ (زنبور)6اۏاۏتاق (اتاق) ، يۏل (راه) ، سۏي (شهرت) 7اؤاؤز (خود) ، گؤز (چشم) ، سؤز (سخن)8اوُ اوُچماق (پريدن) ، قوُروُت (كشك) ، قوُروُ (خشك)9اۆاۆز (صورت) ، دۆز(صاف) ، سۆرۆ (گله)

2 ـ تقسيم بندي مصوتهاي تركي
مصوتهاي تركي نقش بسيار مهم در انسجام ، زيبائي ، واژه سازي ، تركيب با پي افزوده ها و ... دارند ، طوريكه عده اي را نظر بر اين است كه زيبائي و شيريني تركي به همين قوانين حاكم بر مصوتهاست.
مصوتهاي تركي از نقطه نظرهاي مختلف به دو گروه تقسيم مي شوند كه بنا به همين تقسيم بندي ها نظم و قانون خاصي به كلمات مي دهند. اين تقسيم بندي ها بدين صورت هستند:

1ـ2ـ مصوتهاي ثقيل (قالين) و ظريف (اينجه):
تمام نه مصوت زبان تركي از لحاظ تلفظ به يك شدت نيستند. مصوتهاي «آ ، اﻯْ ، اوُ ، اۏ» كه بصورت پر و با شدت ادا مي شوند را مصوتهاي ثقيل (قالين) مي گويند. در مقابل ، پنج مصوت «اَ ، ائـ ، اي ، اؤ ، اۆ» را كه بسيار سبك و خفيف ادا مي گردند ، مصوتهاي ظريف (اينجه) مي گويند.

جدول (2) : مصوتهاي ثقيل (قالين) و ظريف (اينجه) در تركي
نوع مصوتمصوتنمونهثقيل (قالين)آآز ، آريق ، آرمان ، قارا ، ياد اﻯْايشيق ، ايليق ، قيز ، قيرميز ، قارياوُاوُشاق ، اوُنودماق ، قوُش ، قۏنشوُ ، دوُزاۏاۏدون ، سۏراق ،سۏن ، دۏنماق ، سۏلظريف (اينجه)اَاسمك ، گزمك ، گزه نك ، سئرچه ، ائرتهائـائشيك ، ائشيتمك ، ائل ، سئل ، يئرايايز ، ديز ، ديش ، گيزلي ، سئچگيناؤاؤن ، سؤز ، گؤز ، سؤندورمك ، گؤندرمكاۆاۆز ، يۆك ، گؤزۆنده ، دؤنۆم ، اۆزلۆ
2ـ2ـ مصوتهاي غنچه اي (دوداقلانان) و غيرغنچه اي (دوداقلانمايان)
مصوتهاي «اۏ ، اوُ ، اؤ ، اۆ» كه هنگام تلفظ آنها ، لبها بصورت غنچه اي بسته مي شوند ، مصوتهاي غنچه اي (دوداقلانان) نام دارند. در مقابل ، هنگام اداي مصوتهاي «آ ، اي ، اﻯْ ، ائـ ، اَ» ، دهان باز مي شود. اين مصوتها را به نام غيرغنچه اي (دوداقلانمايان) بشناسيم.

جدول (3): مصوتهاي غنچه اي (دوداقلانان) و غيرغنچه اي (دوداقلانمايان) در زبان ترکي



ثقيل (قالين)ظريف (اينجه)غنچه اي (دوداقلانان)اۏ ، اوُاؤ ، اۆغيرغنچه اي (دوداقلانمايان)آ ، اﻯْاَ ، اي ، ائـ
3ـ2ـ مصوتهاي باز (آچيق) و تنگ (دار)
هنگام اداي مصوتهاي «آ ، اَ ، ائـ ، اۏ ، اؤ» فك پائين دهان به سمت پائين رفته و دهان كاملاً باز مي شود. اين مصوتها را باز (آچيق) مي نامند. از طرفي هنگام اداي مصوتهاي «اي ، اﻯْ ، اوُ ، اۆ» آرواره پائين جمع تر و بسته تر مي شود دهان با حجم نيمه باز آنها را تلفظ مي كند. اين مصوتها را نيز تنگ (دار) مي گويند. (جدول 4).
جدول (4): مصوتهاي باز (آچيق) و تنگ (دار) در زبان ترکي
ثقيل (قالين)ظريف (اينجه)مصوتهاي باز (آچيق)آ ، اۏاَ ، ائـ ،اؤمصوتهاي تنگ (دار)اﻯْ ، اوُاي ، اۆ
4ـ2ـ نتيجه گيري از چهار جدول قبلي
با نگاهي به جدول (1) مي توان نتيجه گرفت كه هر كدام از مصوتها بايد در قالب يكي از تقسيم بندي هاي جداول (2) ، (3) و (4) دربيآيند. ادغام اين چهار جدول ‏، جدول زير را به ما مي دهد:

جدول (5) : تقسيم بندي مصوتهاي تركي از سه منظر


مصوتثقيل ـ ظريفغنچه اي ـ غيرغنچه ايباز ـ تنگثقيلظريفغنچه ايغيرغنچه ايبازتنگآ* ** اﻯْ* * *اوُ* * *اۏ* * * اَ * ** ائـ * ** اي * * *اؤ ** * اۆ ** *
3ـ قانون هماهنگي آواها (سس اويغونلوغو)
قانون هماهنگي آواها اساسي ترين عامل ملوديک بودن و ريتميک بودن زبان ترکي است و آنرا براحتي از ديگر زبانها متمايز مي کند ، طوريکه حتي اگر کسي اين زبان را بلد نباشد ، مي تواند متوجه شود که به زبان ترکي صحبت مي شود. اگر کسي اين قانون را بداند ولي ترکي را بلد نباشد ، مي تواند بصورت استنتاجي فعل ، اسم ، صفت و ... بسازد.
اين قانون که در اصل داراي يک اصل اساسي است ، چند قانون فرعي نيز از آن بدست مي آيد که واژه سازي ، ترکيب ريشه با پي افزوده ها و ... براساس اين قوانين بدست مي آيد. اين قوانين عبارتند از:

1ـ3ـ قانون هماهنگي مصوتها :
همه مصوتهاي يک کلمه از نظر ثقيل و ظريف بودن تابع مصوت هجاي اول هستند. يعني اگر مصوت هجاي اول ، ثقيل بود ، تمام مصوتهاي ديگر آن کلمه يا پي افزوده هاي آن ، ثقيل خواهند بود و اگر مصوت هجاي اول ، ظريف باشد ، ديگر مصوتها نيز ظريف خواهند بود.
براي نمونه در ترکي يارا (زخم) درست است يا ياره؟ چون مصوت هجاي اول (يا) بصورت ثقيل (آ) است ، پس مصوتهاي ديگر هم که در ادامه خواهند آمد ، ثقيل خواهند بود. پس يارا صحيح است. از طرفي اگر پي افزوده هاي ديگري به آن اضافه شوند ، به همين صورت ثقيل خواهند بود. لذا يارالا (زخمي کن) صحيح است و به همين ترتيب: يارالاندي ، يارالانديردي ، يارالانديرديلار.
حال اگر مصوت هجاي اول ظريف باشد ، مانند «ائـ» در ائشيک ، تمام مصوتهاي بعدي ظريف خواهند آمد: ائشيکده ، ائشيکده کي ، ائشيکده کيلر ، ائشيکده کيلرين ، ائشيکده کيلرينکي و ... .
لذا همانطور که ياره اشتباه است ، ائشيکدا يا ائشيکداکيلار! هم صحيح نيست.
تبصره 1 : در اشعاري که از اوزان عروضي عربي يا فارسي استفاده مي شود ، بنا به اجبار مي توان از اين قانون عدول کرد. مثلاً فضولي شاعر ترک عراقي مي گويد: «احتياط ايلن ايچر هر کيمده اولسا ياره سو» که در اصل بصورت « هر کيمده يارا اولسا ، احتياط ايلن سو ايچر» (آدم زخمي با احتياط آب مي خورد) مي باشد که بنا به ضرورت واژه «يارا»(زخم) بصورت «ياره» آمده است.
تبصره 2 : در کلمات دخيل (کلماتي که از زبان ديگر وارد يک زبان ديگر مي شوند) ، مبناي مصوتهاي اضافه شده ، مصوت هجاي آخر است. چون ممکن است مصوت هجاي اول با آخر متفاوت باشد. مانند: «اينسان» که مصوت هجاي اول (يعني ايـ) ظريف است ولي مصوت هجاي آخر (يعني آ) ثقيل است ، لذا پي افزوده هاي اين کلمه بايد بر اساس هجاي آخر ، ثقيل باشند. مانند: اينسانلار ، اينسانلاردا. البته تأکيد مي شود که اين مورد درباره کلمات خالص ترکي صادق نيست. کلمات ترکي همگي يا مصوت ثقيل هستند يا مصوت ظريف.
تبصره 3 : تعميم قانون هماهنگي مصوتها به کلمات دخيل
خيل ورود کلمات عربي ، فارسي و حتي انگليسي به زبان ترکي مستلزم ترکيزه شدن آن و پالايش يافتن آنها در قانون هماهنگي مصوتهاست. کلمات بيگانه هنگام ورود به زبان ترکي در ساختار آن قرار مي گيرند ، طوريکه گاهي تشخيص صورت اصلي و دست نخورده آن بسيار سخت مي شود. براي نمونه از اين کلمات دخيل داريم: باهار (بهار) ، هاوا (هوا).

2ـ3ـ قانون هماهنگي لبها:
نه تنها مصوتهاي يک کلمه (اعم از ريشه و مصوتها) از لحاظ تقسيم بندي ثقيل و ظريف نمي توانند همزمان با هم بيآيند ، از لحاظ نوع غنچه اي يا غيرغنچه اي نيز داراي ضوابط و نظم خاصي هستند که از آن هم بايد تبعيت نمايند. اين قانون چنين است:
الف ـ اگر مصوت اول غيرغنچه اي (دوداقلانمايان) باشد ، مصوتهاي ديگر نيز غيرغنچه اي خواهند بود. به عبارتي اگر مصوت اول غيرغنچه اي باشد ، مصوتهاي ديگر مجاز نيستند از نوع غنچه اي باشند. مانند: قاپي ـ قاپيدا ـ قاپيداكي ـ قاپيداكيندا ـ قاپيداكيندادير
ب ـ ولي اگر مصوت اول غنچه اي (دوداقلانان) باشد ، اگر يكي از مصوتهاي آن از نوع باز باشد ‏، مصوتهاي بعد از خود را تابع خود خواهد كرد. براي نمونه در اين پي افزوده ها هيچ مصوت بازي در تركيبات دخالت نمي كند: قوزو ـ قوزوچو ـ قوزوچونون ـ فوزوچونوندور
اما در اين مثال مصوت باز «آ» در «قوناق» عرصه را بر مصوت اول يعني «اۏ» تنگ كرده و مصوتهاي بعدي را از حالت غنچه اي خارج مي كند: قوناق ـ قوناقلار ـ قوناقلارين ـ قوناقلارينكي ـ قوناقلارينكيدير
تبصره 1 : تعميم اين قانون به کلمات دخيل
کلمات به عاريت گرفته شده از زبانهاي عربي و فارسي نيز در ترکي در قالب اين ساختار مي آيند. براي نمونه: آبيري (آبرو) ، ميرده شير (مرده شوي) ، فينديق (فندق) ، قورو (قوري) ، نوخوش (ناخوش).

3ـ3ـ قانون عمومي هماهنگي مصوتها:
تمام پي افزوده ها نيز از لحاظ داشتن مصوتهاي ثقيل و ظريف يا غنچه اي و غيرغنچه اي از مصوت هجاي نخست تبعيت مي کنند. اين بحث را در آينده در درس پي افزوده ها به تفصيل بررسي خواهيم كرد.

4ـ3ـ قانون توالي مصوتها (سسلرين آرديجيلليغي):
در کنار تمام محدوديتها و قوانين حاکم بر مصوتهاي ترکي ، اين مصوتها اجازه ندارند در هرجائي از کلمه که خواستند ، ظاهر شوند. مثلاً مصوت «اﻯْ» با شرايط خاصي حق دارد در ابتداي کلمه بيآيد ، از طرفي مصوت «اؤ» نمي تواند در داخل کلمه بگنجد و تنها مي تواند در ابتداي کلمه نقش ايفا نمايد.
با دقت به جدول زير مي بينيم که مصوتها در کجا مي توانند بيآيند و کجاها حق ندارند بيآيند:

جدول (6): قانون توالي مصوتها در زبان ترکي


موقعيت مصوتهامصوتمصوتهاي بعدينمونهفقط در اول کلمهائـي ـ ـه (ه ، اَ)ائشيک ، يئريمک ، يئددي ، سئرچه ، ائرتهاؤۆ ـ ي ـ ـه(ه ، اَ)اؤزوم ، تؤکندي ، گؤزل ، گؤزلدي ، سؤزومهاۏوُ ـ آ ـ ﻯْاۏروج ، اۏتاق ، قۏناق ، قۏناقلﻯْق ، قۏنشودر همه جاي کلمهآآ ـ ﻯْآنا ، آشاغي ، قارا ، آغيز ، خانيماَاَ ـ يالک ، اسکي ، اسمک ، گلمک ، ازيلگناﻯْآ ـ ﻯْايشيق ، ايلديريم ، ايليق ، ايلان ، ايناناياَ ـ يايستک ، گيرمک ، ديري ، ديرک ، ايکياوُوُ ـ آ ـ ﻯْقوُشچُو ، قوُلاق ، اوُجاليق ، قوُرشاق ، اوُشاقاۆۆ ـ ـه(ه ، اَ) ـ يتۆرکچۆ، تۆرکجه، يۆزلري،يۆزلرجه، اۆزمك

نكته 1: اگر مصوت «اﻯْ» در ابتداي كلمه بيآيد و مصوت بعدي «آ» باشد ، در اينصورت مصوت «اﻯْ» جاي خود را به «اي» مي دهد ، لذا در اين مورد مي توان استثنائاً مصوتهاي ثقيل و ظريف را در كنار هم ديد. مانند: ايلان (مار) ، اينام (باور) ، ايلقار (پيمان) ، ايسلانماق (خيس شدن) ، ايسمارلاماق (بدرقه کردن).
نکته 2: گاهي حتي در ادبيات مکتوب مي بينيم که برخلاف جدول فوق ، «اﻯْ ، اؤ ، ائـ » در وسط و انتهاي کلمه هم ظاهر مي شود ، مانند: «قﻯْرۏ ، بيزۏ ، بنؤشه ، گۆنئي». اين کلمات صورت واقعي نيستند و تحريفي هستند. مثلاً «ۏ» در انتهاي بعضي کلمات ترکي در اصل «آو» است که «و» حرف واو است نه صداي «او». لذا در اصل «قﻯْراو ، بيزاو» است که جهت تسهيل اينگونه مي خوانند.

4ـ نكاتي ديگر در آواشناسي تركي
1ـ4ـ تعميم خصوصيت کوتاهي صائتهاي زبان ترکي به کلمات دخيل
گفتيم که زبان ترکي زباني کوتاه صائت با بياني سريع و تند است و هيچ کشيدگي و مدّ دادن در آن وجود ندارد مگر به ندرت آنهم براي کلمات بيگانه. يعني اگر فارس زبان هم «بادام» مي گويد ، ترک زبان هم «بادام» مي گويد ، سرعت آنها يکي نيست. فارس زبان کشيده تر و بصورت ممدود آنرا ادا مي کند ولي ترک زبان بسيار سريع و تند تلفظ مي کند. همين خصوصيت زبان ترکي باعث مي شود ، کلمات دخيل از زبانهاي ديگر از يک فيلتر ديگر عبور کنند ، سپس وارد زبان ترکي شوند. لذا اگر در فارسي مي گوئيم: «يارم آمد» ، در ترکي همين «يارم» را بسيار سريعتر تلفظ خواهيم کرد: «ياريم گلدي». به همين ترتيب: بادام ، شيرين ، ناشي ، گيج ، داغ ، چاي ، امامزادا ، خارابا و ... .

2ـ4ـ ادغام مصوتهاي کلمات ترکيبي
گاهي ترکيب دو کلمه ، خود يک کلمه تلقي مي شود و ما آنرا ديگر به عنوان يک کلمه واحد مي پذيريم. مانند : بوُگۆن (امروز). حال اگر به عنوان يک کلمه بپذيريم ، بايد از قوانين آوائي ترکي تبعيت کنند. از جمله اينکه مصوتهاي هر دو کلمه بايد همجنس شده و هر دو يا ثقيل باشند يا ظريف. در کلمه ترکيبي بوُگۆن که ترکيبي از بوُ (اين) و گۆن(روز) است ، مصوت کلمه اول ثقيل بوده ولي مصوت کلمه دوم ظريف است. لذا مي بينيم که مصوت اول فدا شده و به شکل مصوت دوم يعني ظريف درمي آيد و آنرا «بۆگۆن» يا «بۆيۆن» مي گوئيم.
به همين ترتيب داريم: بۆرۆسۆگۆن (او بيريسي گۆن) ، بوُجوُر (بوُ جۆر) ، ناوار نه يوخ؟ (نه وار نه يوخ؟) ، بييل (بوُ ايل) و ... .

3ـ4ـ التقاء ساکنين در ترکي
در ترکي نمي تواند دو حرف در کنار هم ، هر دو ساکن باشند. زبان ترکي بسيار روان و جاري است و تحمل مکث در دو حرف پشت سرهم را ندارد و برخلاف زبان عربي نمي تواند کلماتي مانند: قبض ، وقف ، اکل ، خبط ، حکم و ... را تحمل کند. حتي کلمات فارسي و عربي هم که وارد ترکي مي شوند بايد خود را با اين قالب سازگار کنند و با متحرک کردن سکون اول تنها به سکون دوم راضي باشند و اين هم يکي ديگر از فيلترهاي زبان ترکي براي ورود کلمه است. لذا در ترکي مي گوئيم: قبير (قبر) ، نذير آشي (نذر آشي) ، قدير گئجه سي (شب قدر) ، صبير گلدي (صبر آمد) ، عؤمور کئچدي (عمر رفت) ، ظولوم (ظلم) ، حوکوم (حکم) ، طبيل (طبل) و ... .
تبصره : يک استثنا براي التقاء ساکنين يا همجواري دو حرف مسکون در ترکي وجود دارد که باز خواهيم ديد بخاطر رواني و ريتميک بودن اين زبان است. در ترکي دو حرف همجوار مي توانند هر دو ساکن بيآيند به شرطي که حرف ساکن اول ، يکي از حروف «ن ـ س ـ ل ـ ر» باشند. اين چهار حرف چنان مخرجي دارند که اگر ساکن باشند ، حتي اگر حرف بعدي ساکن بيآيد ، باز براحتي قابل ادا هستند و دهان را دچار مشکل تلفظ نمي کند. البته تعداد اين کلمات در ترکي اندک است و به دنباله اين حروف هم هر حرفي نيآمده است بلکه حروفي مي آيند که واقعاً در ادا کردن آنها زبان راحت است.


جدول (7) : التقاءساكنين در زبان تركي


ساكن اولنمونهنبانگ ، زيرنگ ، ديرنگ ، ياپينج ، قاخينج ، دينج ، انگ ، دنگسآست ، اۆست لآلت ، قالخ ، اوجالت ، اؤلچ ، آلتميشرقيرخ ، تورك ، دؤرد ، برك ، قورخماق ، آرخ ، ييرتماق ،آرتماقمي بينيم که «رک» در «تورک» التقاء ساکنين دارد اما چقدر راحت ادا مي شود. چقدر با التقاء ساکنين در وقف يا طبل متفاوت است.

R.F.A
Sunday 05 September 10, 03:39 AM
درس سوم آموزش زبان تركي : بن شناسي

«كؤك» ، «ريشه» و «بن» ، كلماتي هم معني هستند كه با يك مفهوم در ادبيات تركي ، فارسي و عربي مورد استفاده قرار مي گيرد. بن كوچكترين ، خالصترين و تجزيه ناپذيرترين قسمت يك كلمه مي باشد. در واقع كلمات قابل تجزيه به اجزاي اصلي هستند و آنچه ديگر تجزيه نگردد ، ريشه آن كلمه مي باشد.
همانطور كه در درس اول ذكر شد ، زبانهاي تصريفي مانند عربي و فارسي (خصوصاً فارسي) نمي تواند بن كلمه در در ساختارهاي جديد و كلمات جديد حفظ نمايد و چنان صورت تازه اي در كلمات جديد پيدا مي كنند كه گاهي يافتن ريشه اصلي آن بسيار سخت است. براي نمونه در فارسي از فعل امر از مصدر «ديدن» مي شود: «بين». ريشه «ديد» چه ارتباطي به «بين» دارد و شخص از كجا مي تواند با مشاهده واژه هاي «بينا ، بينش ، خوش بيني و ...» احتمال بدهد كه ريشه همه اينها «ديد» است ، مگر آنكه قبلاً اين موضوع را شنيده يا حفظ كرده باشد.
زبانهاي التصاقي مانند تركي چنين نيستند. ريشه كلمه هميشه سالم و دست نخورده باقي مي ماند ، آنهم در ابتداي كلمه. نه حروف آن جابجا شده و بهم مي ريزد ، نه موقعيت آن تكان مي خورد ، بلكه هر تغييري هست ، بصورت اضافه شدن و التصاق يك پسوند جديد (به عبارت دقيقتر پي افزوده) به انتهاي ريشه ايجاد مي شود. مثلاً براي معادل همين مصدر ديدن (گؤرمك) در تركي داريم:
گؤر (به عنوان ريشه) ـ گؤروش (ديدار) ، گؤركم (نماي خوب) ، گؤركملي (ديدني) ، گؤروم (يك بار ديدن) و ....
يا در عربي بايد بدانيم «موذي» و «اذيت» همريشه اند و به اين شكل درآمده اند. البته در زبان عربي طبق قانون و نظم خاصي اين تغييرات صورت مي گيرد ولي به هر صورت ريشه سه حرفي كلمه نمي تواند هميشه خود را يكپارچه نگه دارد و در ساختن كلمات جديد سازه آن فرو مي پاشد.

شناسائي بن در تركي
شناسائي بن يا ريشه در تركي نسبت به زبانهاي ديگر بسيار آسان است. از اين لحاظ آسان است كه منطبق بر اصول و روابط منظمي است كه براي كسي كه اين زبان را نمي داند يا آشنائي با علم ريشه شناسي ندارد ، مي تواند ريشه كلمات تركي را حدس بزند. از اين رو كار يك واژه شناس يا اتيمولوژيست در تركي آسانتر است. از طرفي كلمات تركي به هر زباني بروند و هر صورت جديدي به خود بگيرند ، بالاخره اصالت خود را حفظ كرده و تعلق خود به زبان تركي را نشان خواهند داد.
ريشه در تركي همان است كه در ابتداي كلمه مي آيد. چراكه در زبان تركي ، پيشوند وجود ندارد و تمام كلمات از اضافه شدن پسوند (بگوئيم پي افزوده) به انتهاي ريشه حاصل مي شود. پس براي يافتن ريشه كلمه بايد سراغ ابتداي كلمات را بايد بگيريم.
اينكه ريشه بيش از 90% كلمات تركي تك هجائي است ، كار ما را بسيار آسان مي نمايد. چرا كه كلمه را تا رسيدن به يك ريشه تك هجائي دنبال مي كنيم. حتي نظريه اي وجود دارد كه مي گويد: «زبان تركي تك هجائي است». البته اين نظريه اثبات نشده است ، چون ما بعضي ريشه هاي تك هجائي را ديگر نمي شناسيم و صورت هزاره هاي پيش آنرا نمي دانيم. مثلاً نمي دانيم آياق (پا) كه دو هجائي است از چه ريشه تك هجائي ايجاد شده است؟ با اينهمه در تركي غالباً با فعلهايي مانند زير سر و كار داريم كه تك هجائي هستند: قاچ (فرار كن) ، آش (يك بلندي را بالا برو و پائين بيا) ، چيخ (بالا بيا) ، يئن (پائين برو) ، مين (سوار شو) ، آت (بيانداز) ، سر (پهن كن) ، سيل (پاك كن) و ... .
با علم به اين مسائل ، سراغ چند كلمه مي رويم تا ريشه آنها را پيدا كنيم:
الك (غربال): در اصل از مصدر «اله مك» (غربال كردن) است كه پي افزوده «ك» آنرا به اسم تبديل كرده است. پس ريشه آن فعلاً «اله» (غربال كن) است. از طرفي ريشه دوهجائي «اله» داراي ريشه تك هجائي «ال» (دست) است كه مفهوم الك كردن هم از همين ريشه استنباط مي شود.
بورون (دماغ): چون دو هجائي است ، شك داريم كه ريشه اصلي باشد. سراغ هجاي اول آن «بور» مي رويم كه از مصدر «بورماق» (انحنا دادن)است و كاملاً معناي دماغ از آن قابل تشخيص است.
بوشانماق (طلاق گرفتن): هر چند اين كلمه خود مصدر است اما بخاطر چند هجائي بودن ، احتمال بايد داد كه ريشه خالص و ناب نيست. با حذف نشانه مصدري «ماق» به «بوشان» (طلاق بگير) مي رسيم كه يك فعل لازم است و از فعل متعدي «بوشا» (طلاق بده) حاصل شده است. باز مي توان احتمال داد كه «بوشا» هم ريشه اصلي نيست چراكه دوهجائي است. ريشه تك هجائي ابتداي آن «بوش» (خالي) است كه مفهوم «خالي كردن ، عدم پشتيباني ، تنهائي» را مي توان از آن استنباط نمود. لذا ريشه «بوشانماق» ، اسم «بوش» است.

نوع بن : بن يا ريشه لزوماً يك فعل نيست. ممكن است اسم ، صفت ، عدد و حتي صداهاي طبيعي پرندگان و حيوانات هم باشد. در بحث فوق ديديم كه ريشه «بورون» يك فعل است اما ريشه الك يا بوشانماق يك اسم بود. در زبان تركي از اسم مي توان فعل ساخت و بالعكس از فعل هم مي توان اسم ساخت كه در درس پي افزوده ها آنرا ياد خواهيم گرفت.
به ريشه اصلي اين كلمات دقت كنيم تا ببينيم از چه تشكيل شده است:
گؤزل (زيبا) : از اسم گؤز (چشم) تشكيل يافته است.
اودون (هيزم) : از اسم اود (آتش) ايجاد شده است.
قاپي (در) ، قاپقا (دروازه) ، قاپاق (سرپوش) ، قاپيق يا قابيق (پوست ميوه): همگي از فعل قاپماق (پوشاندن ، بستن) خلق شده اند.
گئجه (شب): از اسم گئج (دير) به وجود آمده است.

مي بينيم كه با كمي زحمت و آشنائي با افعال و ريشه هاي تك هجائي مي توان ريشه كلمات تركي را تا تك هجا بودن دنبال كرد. حال واژه هاي يك زبان با اين نظم و قانون به هر زبان ديگري منتقل شوند ، باز مي توان تركي بودن آنها را اثبات نمود. براي نمونه:

يافتن بن كلمات تركي در عربي
در زبان عربي كلمه «قلعه» ريشه اي به نام «قلع» ندارد كه از آن ايجاد شده باشد. در تاريخ اين كلمه نيز اشاره اي به قلعه سازي عربها نشده است بلكه آنها چادر نشين بودند. اين كلمه همان «قالا» در تركي از ريشه «قالماق» (ماندگاري) است كه اتفاقاً واژه نزديك آن به نام «قالاق» (هيزم يا سوخت روي هم چيده شده جهت آذوقه) همكنون هم در تركي وجود دارد.
در عربي واژه «مأوا» يا خانه و مسكن بر وزن مفعل از ريشه تركي «ائو» (خانه) به وجود آمده است.

يافتن بن كلمات تركي در فارسي
وقتي در فارسي مي گوئيم: «دوقلو ، سه قلو ، چهارقلو» آيا در لغتنامه دنبال لغت «قلو» گشته ايم كه همينطور اعداد را دنبال آن مي چينيم؟ «قلو» در فارسي وجود ندارد. اصلاً «دو» در «دوقلو» عدد دوي فارسي نيست. همانطور كه دو در «دوجين» يا «دوبله» فارسي نيست. اين كلمه بصورت يكپارچه است و در اصل «دوغولو» از مصدر «دوغماق» (زادن) است كه در تركي به معناي «همزاد» است.
براحتي مي توان شناخت كه «قاشق» از مصدر «قاشيماق» (خراطي كردن) است و با شناخت تاريخي اين موضوع و پي بردن به اينكه اولين قاشق از خراطي كردن روي يك چوب بدست آمده است ، مفهوم آنرا مي پذيريم.
كار سختي نيست اگر روي ريشه دلمه (دولماق = پر شدن) فكر كنيم.
به همين ترتيب مي توان ريشه تركي كلماتي مثل اين كلمات را يافت:
كمك ، كرنش ، چكمه ، ساناز ، قيمه ، قورمه ، يونجه ، يغما ، سرمه ، قابلمه ، تابه ، دشمن ، يورش ، سراغ

R.F.A
Sunday 05 September 10, 03:39 AM
درس چهارم : پيوندها (1)

پيشتر گفتيم كه در زبان تركي پيشوند استفاده نمي شود بلكه زباني است بر اساس پسوندها. پسوند همانطور كه از نامش پيداست ، آخرين افزوده به ريشه است درحاليكه در تركي ممكن است چندين افزوده به انتهاي ريشه وجود داشته باشد. براي نمونه افزوده ها به انتهاي بن «داغ» را ملاحظه كنيد: داغ – داغدا – دغداكي – داغداكيلار – داغداكيلاردان – داغداكيلاردانيميش – داغداكيلاردانيميشلار

مي بينيم كه در زبان تركي مانند زبان فارسي تنها يك افزوده به انتهاي بن نداريم كه لاجرم نام آنرا «پسوند» بگذاريم بلكه ممكن است بيش از ده افزوده به انتهاي ريشه اضافه شوند. آيا مي توان همه را پسوند نام گذاشت؟ نه! آيا مي توان تنها آخري را پسوند ناميد و بقيه را بدون نام رها كرد؟ البته كه نه! لذا از اين به بعد هر نوع افزوده به انتهاي ريشه را «پي افزوده» يا «پي وند» (پيوند) خواهيم ناميد. پس پيوند داراي وظيفه و نقشي گسترده تر و متفاوتتر از پسوند خواهد داشت.
بحث پيوند در تركي مانند بحث پسوند يا پيشوند در فارسي مختصر و كوتاه نيست. اين قسمت از ادبيات تركي بسيار غني و گسترده است و چون اساس تركي را تشكيل مي دهند ، دقت و توجه زيادي را مي طلبند. لذا همانند مباحث پيشين ولي اينبار با تأكيد بيشتر سفارش مي شود كه هنگام فراگيري زبان تركي هرگز به حالت قياسي با زبان فارسي مقايسه نكنيد ، چون به نتايج غلط مي رسيد (مگر اينكه روي اين قياس تأكيد كنيم). خصوصاً كساني كه ترك زبان هستند ، اين زبان را در خود تركي ياد بگيرند و دنبال معادل آن در فارسي نگردند.
قبل از هر چيز بايد تعريفي از «پيوند» داشته باشيم تا آنرا بشناسيم. «پيوند» ها تركيباتي بسيار متنوع و گسترده هستند كه به تنهائي معني خاصي ندارند بلكه پس از تركيب با كلمات ديگر به آنها معاني و مفاهيم جديدتري مي دهند. البته نقش و وظيفه هر پيوند مشخص است ولي باز اين ، نمي تواند دليل بر معنادار بودن آنها داشته باشد. براي نمونه پيوند «لاق» مي تواند منطقه و مكان را نشان دهد مانند: چايلاق ، يايلاق ، قيشلاق و ... ، يعني نقش پيوند «لاق» دادن مفهوم مكاني به كلمه است ولي نمي توان از روي اين نقش نتيجه گرفت كه «لاق» يعني «مكان»!.
مسئله بسيار مهم در بحث پيوندها در تركي اين است كه آنها تابع قوانين همآوائي اصوات و همآوائي لبي هستند ، لذا قابل پيش بيني است كه يك پيوند تنها به يك صورت ظاهر نخواهد شد بلكه صورتهاي مختلفي به خود خواهد گرفت تا با انواع مصوتها خود را سازگار كند. براي قياس در نظر بگيريم كه كتاب و دفتر را در زبان فارسي مي خواهيم جمع ببنديم. مي شود: كتابها و دفترها. اما در زبان تركي مي شود: كيتابلار ـ دفترلر. پس در فارسي براي جمع بستن كافيست «ها» را در انتهاي كلمه بيآوريم ، اما در تركي اين كار با بررسي قوانين آوائي امكان پذير است.
نشانه جمع (البته يكي از نشانه هاي جمع) در تركي ، پيوندهاي «لر ـ لار» است. اگر آخرين مصوت كلمه ثقيل باشد ، از پيوند «لار» و اگر ظريف باشد ، از پيوند «لر» استفاده مي كنيم. لذا در تركي داريم: قاشيقلار ـ آغاجلار *ـ قارداشلار ـ باجيلار ـ قوشلار ـ باليقلار ـ آداملار ـ خانيملار ـ اوشاقلار (دقت شود كه همگي داراي مصوت ثقيل هستند) چنگللر ـ نه نه لر ـ سئرچه لر ـ جوجه لر ـ گئجه لر ـ گوندوزلر ـ كيشيلر(دقت شود كه همگي داراي مصوت ظريف هستند)
مثالي ديگر از پيوند شغل ساز «چي» مي زنيم. اين پيوند كه به فارسي هم رفته است ، در آن زبان با همان تك صورت ، كلمات تركيبي مانند: موتورچي ، آبدارچي ، تفنگچي ، فرشچي ، ساعتچي ، شيشه چي و غيره ميسازد ، اما در تركي بسته به نوع مصوت ، شكل خود را تغيير مي دهد و به اشكال مختلف درمي آيد.
چي در تركي بصورتهاي مختلف «چي ، چيْ ، چوُ ، چۆ» در تركيبات ظاهر مي شود. مي خواهيم براي تمام مصوتهاي تركي اين پيوند را استفاده كنيم. كلمات زير تمام نه مصوت تركي را در خود دارند: ساز ـ دوه ـ ائل ـ يۏل ـ قوُش ـ گؤز ـ سۆت ـ ديش ـ قيْر اشتباه است اگر صورت اصلي «چي» را به انتهاي اين كلمات بيآوريم و كار خود را راحت كنيم: سازچي ـ دوه چي ـ ائلچي ـ يۏلچي ـ قوُشچي ـ گؤزچي ـ سۆتچي ـ ديشچي ـ قيْرچي البته در تركي محاوره گاهي اين نوع پيوندها در دو صورت «چي ـ چيْ» به انتهاي كلمات افزوده مي شود كه باز نسبت به صورت تك شكل «چي» بهتر است اما به هر حال اشتباه است.
با مراعات قوانين آوائي كه در دروس ابتدائي گفتيم ، بايد بگوئيم: سازچيْ ـ دوه چي ـ ائلچي ـ يۏلچوُ ـ قوُشچوُ ـ گؤزچۆ ـ سۆتچۆ ـ ديشچي ـ قيْرچيْ
شما با مراجعه به دروس قبلي علت اين مسئله را بيابيد تا در درس بعدي به بررسي دقيقتر اين مسئله بپردازيم.

R.F.A
Sunday 05 September 10, 03:51 AM
درس پنجم : پيوندها (2) پيوندهاي چند شكلي در تركي
پيوندها در تركي مانند فارسي تك شكل نيستند ، بلكه در سه حالت زير ممكن است ظاهر شوند:
الف ـ تك شكل : اين پيوند نيازي به بررسي مصوتهاي ريشه ندارد و هر ريشه اي باشد ، مي تواند به آنها پيوند يابد. لذا كار ما هم با اين نوع پيوندها بسيار آسان خواهد بود. البته سهم اين نوع پيوندها نسبت به دو نوع ديگر بسيار اندك و در حد شاذ و نادر است. از مهمترين پيوندهاي تك صورتي مي توان به پيوند «كن» اشاره كرد. مانند: قاچاركن (همينكه دويد ، ضمنٍ دويدن) ، باخاركن (ضمن نگاه كردن) ، سئوركن (ضمن دوست داشتن) ، سؤيركن (ضمن فحش دادن) ، گولركن (ضمن خنديدن)
در بعضي كتابها به اشتباه ، پيوندهائي مانند «چين ، كي ، ايم ، لاق ، داش و ... » را تك شكلي معرفي كرده اند ، درحاليكه در خواهيم ديد كه اين نوع پيوندها دو شكلي هستند.
ب ـ دو شكلي : اين پيوندها در دو صورت ظاهر مي شوند و بايد از لحاظ پيوند به ريشه با آن تطابق داشته باشند. پيوندهائي كه داراي مصوت از نوع باز مي باشند ، داراي دو شكل هستند. از مصوتهاي باز «آ ، اَ ، ائـ ، اۏ ، اؤ» مشخص است كه مصوتهاي «ائـ ، اۏ ، اؤ» نمي تواند در نقش پيوند كمك كنند ، چرا كه در درسهاي قبلي گفتيم كه صداهاي «ائـ ، اۏ ، اؤ» نمي توانند در هجاهاي بعدي بيآيند ، لذا از اين دسته ، تنها مصوتهاي «آ ـ اَ» مي توانند در نقش پيوندي پديدار شوند. از اين ميان هم مشخص است كه پيوندي با مصوت «آ» براي ريشه هائي با مصوت ثقيل و پيوندي با مصوت «اَ» براي ريشه هائي با مصوت ظريف پيش بيني شده اند. از مجموعه پيوندهائي با اين مشخصات مي توان اشاره كرد به: «ما ـ مه» (مانند: دولما ، قوورما ، ساچما ، ياغما ، ييغما ـ كسمه ، سورمه ، سورتمه ، دوگمه ، چكمه) ، «لار ـ لر» (مانند: قيزلار ، آيلار ، داغلار ، باغلار ، يايلار ـ كيشيلر ، كنيزلر ، گوندوزلر ، گئجه لر ، كندلر).
ج ـ پيوندهاي چهار شكلي : اين پيوندها در چهار شكل متفاوت ظاهر مي شوند و كار ما براي انطباق با ريشه مانند دو حالت پيش آسان نخواهد بود. پيوندهائي كه مصوت آنها از نوع بسته باشد ، در اين حالت ظاهر خواهند شد. مصوتهاي بسته را قبلاً بصورت «اي ْ ، اي ، اوُ ، اۆ» ياد گرفتيم. پيوندهائي كه يكي از اين مصوتها را داشته باشند ، قطعاً صورتهاي ديگر آنرا نيز خواهند داشت. مثلاً وقتي پيوند «چي» را مي بينيم ، بايد پيش بيني كنيم كه شكلهاي ديگر آن بصورت «چي ْ ، چوُ ، چۆ» نيز موجود است. وقتي به اين نكته واقف شديم ، بايد سراغ انطباق هر كدام از اين پيوندها با ريشه مخصوص خود باشيم. پس سئوال درس پيش را پاسخ داديم. در تركي نمي توانيم مانند فارسي بگوئيم: «شيشه چي ، ابريشم چي ، آبدارچي ، دوغچي» ، بلكه مصوت هر پيوند بايد با مصوت ريشه تطابق آوائي داشته باشد كه در درسهاي قبلي ذكر شده است.
با كمك درسهاي قبلي دليل چسبيدن اين پيوندها به انتهاي ريشه هاي خود را بيآبيد:
چي : باليْقچي ْ ، ديلنچي ، يولچوُ ، سؤزچو ، سيْنيقچي ْ ، اۏدونچو ، اكينچي ، يالانچي ْ
سيز : آدامسيز ، گؤزسۆز ، فيكيرسيز ، قۏلسوز ، ديلسيز ، جانسيْز ، يۏلسوز ، شامسيْز
لي : شهرلي ، آنلاقلي ، دؤزوملو ، كسيملي ، قوهوملو ، باشاريقلي ، پوللو ، وارلي ، سؤزلو

پيوندهاي اسمي و پيوندهاي فعلي
پيوندها هم ممكن است به انتهاي اسم بچسبند و هم در انتهاي يك فعل پديدار شوند. (منظور از اسم به معناي عام يعني اسم ، صفت ، عدد و ... است) نقش و وظيفه كلمه جديد متفاوت خواهد بود. در مثالهاي فوق ديديم كه يك پيوند چه سان به انتهاي اسم افزوده مي شود. مثالي از الحاق و الصاق يك پيوند به انتهاي فعل گفته نشد. مثلاً از الحاق پيوند «يم» به انتهاي فعل «دؤزمك» (شكيبائي كردن) مي توان به كلمه جديد «دؤزۆم» رسيد كه يك اسم به معناي شكيبائي و صبر است. يا از چسبيدن پيوند «يون» به انتهاي مصدر «يوماق» (شستن) ، به مصدر جديد «يويونماق» (استحمام كردن) مي رسيم.
پيوندها از اين نظر در چهار شكل ظاهر مي شوند:
الف : اسم + پيوند = اسم (مانند : يۏل + چو = يۏلچو)
ب : اسم + پيوند = فعل (مانند : ايش + له = ايشله)
ج : فعل + پيوند = اسم (مانند : بؤل + وم = بؤلۆم)
د : فعل + پيوند = فعل (مانند : بيش + ير = بيشير)

در درس اسم و فعل و نحوه خلق اسمها و فعلهاي جديد از ريشة اسمي يا فعلي به تفصيل روي اين مبحث صحبت خواهد شد.

پيوندهاي تصريفي و توصيفي
از ميان چند نمونه پيوند ذكر شده ملاحظه نموديد كه بعضي آنها در ماهيت و ذات كلمه تغييري ايجاد نمي كنند ، مانند پيوند جمع «لار». كلماتي مانند «آغالار ، باجيلار» از ريشه اصلي خود دور نشده اند و همان معناي «آغا ، باجي» را حفظ كرده اند. به عبارتي رابطه نزديكي بين ريشه و كلمه جديد وجود دارد. اين نوع پيوندها را «پيوندهاي تصريفي» مي ناميم. پيوندهاي تصريفي جهت آماده سازي كلمات براي انجام نقش گرامري و ايجاد همبستگي ميان عناصر مختلف كلام مورد استفاده قرار مي گيرد. اين نوع پيوندها كاري به معناي كلمه ندارند و آنرا از ماهيت اصلي دور نمي كنند. يعني ضمن انجام وظيفه خود ، ذات و ماهيت ريشه را حفظ مي كنند. اين نوع پيوندها حالتي گذرا و موقتي دارند و دامنه شمول آنها گسترده است. از جمله پيوندهاي تصريفي در تركي مي توان گفت:
اسمي : پيوند جمع ، پيوندهاي ملكي ، پيوندهاي حالت ، پيوند استفهام
فعلي : پيوندهاي وجه ، زمان ، شخص
(فعلاً نگران اين اصطلاحات نباشيد. آنها را در درس مربوطه خواهيم گفت)
در كنار اين نوع پيوندها ، پيوندهائي هم وجود دارند كه ذات و ماهيت ريشه را تغيير مي دهند و جزو ذات كلمه جديد مي شوند. در پيوندهاي تصريفي ديديم كه قيزلار ، منيم ، سنين و ... نمي توانند كلمه جديد باشند ولي در اينجا پيوندي مانند «ار» در «آچار» كلمه جديدي ساخته است كه هرچند خويشاوندي با ريشه «آچماق» دارد ولي يك هويت جديد و مستقل از ريشه خود دارد. اينگونه پيوندها «توصيفي» هستند. اين پيوندها مانند پيوندهاي تصريفي ، گذرا و موقتي نيستند و براي هميشه با كلمه جديد مي مانند ولي دامنه شمول كمتري نسبت به تصريفي دارند. مثلاً در آنجا پيوند «لار» به انتهاي هر كلمه اي مي آيد ولي در اينجا «ار» به انتهاي هر كلمه اي نمي تواند بيآيد.
همانطور كه ذكر شد ، اين نوع پيوندها مي توانند فعل را به اسم و بالعكس تبديل كنند و از اسم يا فعل ، اسم و فعل جديد بسازند.

توالي پيوندها در تركي
اصل توالي پيوندها از ويژگي هاي بارز زبان تركي است. به تسلسل پيوندها در اين كلمات دقت كنيد: «باشاريقسيزليغيميزداندير ، يويونمالييام ، سوسوزلاميشام ، آلاجاقليسان»
چرا نمي توان گفت: «باشاريقليغسيزيميزداندير ، يويونلي ماييم ، سوسوزميشاملا ، آلالياجاقسان»؟
براي اينكه پيوندها در تركي داراي قانون و روشي جهت تسلسل و پشت سر هم قرارگيري هستند.
طبق اين اصل:
«هرچه دامنه شمول و حدود عمل پيوندها محدودتر باشد ، به ريشه نزديكتر و هرچه عامتر و گسترده تر باشند ، از ريشه دورتر خواهند بود».
با پذيرش اين اصل و با عنايت به تعريف پيوندهاي تصريفي و توصيفي مي توان نتيجه گرفت كه پيوندهاي توصيفي در چسبيدن به ريشه در اولويت قرار دارند. چراكه دامنه شمول محدودتري دارند. لذا «آل+اجاق+لي» صحيح و «آل+لي+آجاق» اشتباه است.
غير از بحث تقدم پيوندهاي توصيفي بر تصريفي ، در ميان خود اين پيوندها نيز تقدم و تأخر وجود دارد. مثلاً در انواع پيوندهاي تصريفي ، پيوند جمع بر پيوند ملكي مقدم است. لذا «قيزلارين» صحيح است و «قيزينلار» اشتباه.

R.F.A
Sunday 05 September 10, 03:51 AM
درس ششم : فعل (1) فعل در تركي
مبحث فعل در تركي به خاطر گستردگي در سه درس تدريس مي شود. در قسمت نخست از اين بخش ، مي خواهيم فعل در تركي ، انواع آن از نظر ساختار ، انواع آن از لحاظ نحوي و نحوه ساختن فعل در تركي را بيآموزيم.
همانطور كه هنگام آموختن زبانهاي فارسي ، عربي و انگليسي ياد گرفته ايم ، «فعل ، به وقوع يا انجام كاري در زمان خاص دلالت دارد». فعل ، شامل تمام اشكال وقوع و حدوث و تغييرات و تبديلات و جنبشهايي است كه موجودات زنده يا بي جان ، مادي يا معنوي در بستر زمان و مكان از خود بروز مي دهند يا آنرا مي پذيرند. با فعل ، يك جمله معنا و مفهوم پيدا مي كند.
نشانه مصدري در تركي «ماق/مك» است كه بنا به قوانين آوائي ، «ماق» در انتهاي افعال ثقيل و «مك» در انتهاي افعال ظريف مي آيد. در گويش آذربايجان اين نشانه جاي خود را به «ماخ/مخ» داده است كه صحيح نيست. حتي در گويش زنجان تنها از يك نشانه مصدرساز «ماخ» استفاده مي شود و در انتهاي تمام افعال چه ثقيل و چه ظريف ، «ماخ» مي آورند كه قوانين آوائي را به هم مي ريزد.
بحث فعل در تركي آنچنان بيكران و گسترده است كه بسياري از صاحبنظران دنيا مانند هرمن ونبري فعل در تركي را عامل گستردگي آن و باعث عرض اندام كردن آن در ميان زبانهاي بزرگ جهان مي داند. دنياي گسترده فعل در تركي آنچنان قانونمند و روشمند است كه دنياي محقر و كوچك افعال فارسي با كمتر از صد فعل آنچنان نيست. اگر در فارسي 20 تا 30 فعل تك هجائي وجود دارد كه آنهم با اضافه شدن «ب» به ابتداي آن بايد دو هجائي شود و بقيه 60-50 فعل آن چند هجائي است ، زبان تركي فقط ششصد فعل تك هجائي دارد و نزديك به سه هزار فعل دو هجائي در خود جاي داده است.

تقسيم بندي ساختاري فعل تركي
فعل در تركي از نظر ساختاري سه گونه است:
الف ـ فعل اصلي (آنا فعل)
اين فعلها غالباً تك هجايي هستند و اجزاي كوچكتري در دل خود ندارند. مانند: چيخ (بالا بيا) ، يئن (پائين برو) ، آش (يك بلندي را بالا بيا و دوباره پايين برو) ، دؤز (صبر كن) ، آت (بيانداز) ، دۆز (بچين) ، تاخ (بيآويز) ، ياز (بنويس) ، ايچ (بنوش) ، يئ (بخور)

ب ـ فعل مشتق (دوزلمه فعل)
به عنوان يك فعل جاافتاده و مستقل مي پذيريم ولي در اصل با كمك پيوند از روي اسم يا فعل خلق شده اند. اين نوع افعال غالباً دو هجائي هستند. مانند: گؤزت (مواظب باش) ، بوشا (طلاق بده) ، باشلا (شروع كن) ، ديشله (گاز بگير) ، ياغلا (روغن كاري كن) ، آلدير (بده برايت بخرند) ، ياندير (بسوزان). افعال مشتق مذكور به ترتيب از ريشه هاي زير ساخته شده اند: گؤز (چشم) ، بوش (خالي) ، باش (سر) ، ديش (دندان) ، ياغ (روغن) ، آل (بخر) ، يان (بسوز)
در درسهاي قبلي اشاره كرديم به نظريه اي كه مي گويد: زبان تركي تك هجائي است و اگر بعضي كلمات آن دو هجائي است بايد ريشه تك هجائي آنرا از تاريخ پيدا كنيم. يكي از عوامل دو هجائي شدن كلمات تركي همين افعال مشتقي است كه بسياري از آنها را مانند مثال فوق تشخيص مي دهيم كه از ريشه تك هجائي تشكيل شده اند. بعضي ها را احتمال مي دهيم كه به نوعي از يك ريشه تك هجائي تشكيل يافته اند اما مانند مثالهاي فوق صراحت ندارند. مانند: آغلا (گريه كن) از ريشه آغ (سفيد) شايد به تعبير سفيد و روشن كردن صورت هنگام گريه. بعضي از افعال نيز معلوم نشده است داراي چه ريشه تك هجائي هستند. مثلاً دانيش (صحبت كن) آيا واقعاً به دان (منكر شو) ربطي دارد؟ آيا گتير (بيآور) در اصل گلتير يا گلدير بوده است كه نوعي متعدي از فعل گل (بيا) است؟ به هر حال اين امر قابل بررسي است.
پس از تعريف فعل مركب ، سراغ پيوندهايي خواهيم رفت كه براي ساختن فعل در تركي مورد استفاده قرار مي گيرند و ما در درس قبلي آنرا قول داده بوديم.

ج ـ فعل مركب (قوشولما فعل)
فعل مركب در تركي مانند ديگر زبانها از همراهي يك اسم با يك فعل به وجود مي آيد و اكثراً داراي فعل معين است. فعل مركب در تركي چهار نوع است:
ج ـ 1: تركيب با مشتقات فعل كمكي «ايمك». اين فعل اكنون در تركي استفاده نمي شود ولي تركيبات آن مانند «ايميش ، ايدي» كاربرد فراوان دارد. مانند: يازميش ايدي ، گلميش ايديك ، آلسايديق
توصيه مي شود در زبان نوشتار ، «يازميش ايدي ، آلميش ايدي» بنويسيد نه «يازميشدي ، آلميشدي».
ج ـ 2: تركيب با فعلهاي معين «اوْل ، ائت ، ائله ، ائيله». مانند: حاضير اوْل ، ترك ائت (تركيت!) ، ناز ائله
ج ـ 3: تركيب با فعل «بيل» بصورت تركيب يك فعل با صداي «آ/ا» و سپس «بيل»: يازا بيلمك (توانائي به نوشتن) ، دؤزه بيلمك (توانائي تحمل) ، اوچا بيلمك (توانائي پرواز)
ج ـ 4: تركيب ساده اسم با فعل. البته همه جا فعل داراي يك فاعل است ولي در اينجا معناي صريح ندارد و نمي توان برداشت مستقيم از آن كرد. مانند: گؤز قويماق (كنترل كردن و مواظبت نمودن) ، گؤزه گلمك (به چشم آمدن) ، گؤزدن دوشمك (از چشم افتادن). همانطور كه از معاني فارسي هم مشهود است ، از چشم افتادن به معناي افتادن يك قطره اشك از چشم نيست. گؤزه گلمك (به چشم آمدن) به معناي آمدن يك چيز به داخل چشم نيست!.
در اينجا به نكته اي دقت كنيم. گاهي ضمن داشتن افعال اصلي يا مشتقي تنها به خاطر عدم آشنائي يا گرته برداري از فارسي ، از افعال مركب استفاده مي كنيم كه بهتر است عادت و تمرين كنيم تا آنها را كم كم اصلاح كنيم. مانند: پئشمان اولماق (پئشمانلاماق) ، صبر ائله (دؤز) ، مواظب اول (گؤزت) ، قارا اولدو (قارالدي) ، زخمي اولدو (يارالاندي) ، داوا ائله دي (ساواشدي)

پيوندهاي فعلساز
پيوندها در تركي مي توانند به فعل ، اسم ، صفت ، عدد و حتي صداهاي طبيعي بچسبند و فعلي جديد ، اسمي جديد و يا صفتي جديد بسازند. فعلهائي كه با كمك پيوندها ساخته مي شوند ، در دو گروه بررسي مي شوند. فعلهائي كه از يك اسم (به معناي عام) به وجود مي آيند و فعلهائي كه از يك فعل ديگر و اينبار با معنا و نقشي ديگر خلق مي شوند.
پيوندها در تركي بسيار متنوع و گسترده است و پرداختن به همه آنها لازم نيست. تعدادي از آنها نيز بصورت نادر و شاذ استفاده مي گردند. با شناختن پيوندها ، نيمي از راه مربوط به كشف ريشه لغات تركي پيموده مي شود و با شناختن ريشه تك هجائي آن مي توان آن كلمه را ريشه يابي نمود. لذا به دانشجويان توصيه مي شود ، هميشه نسبت به لغات تركي حساس باشند و تا به لغات تركي مي رسند آنرا به اجزاي پيوندي و ريشه اي تجزيه كرده و سپس آنرا تحليل كنند.
براي آشنائي با كار ، اين دو نوع تركيب را بررسي كرده و متداولترين پيوندهاي آنرا ارائه مي دهيم:

فعل = اسم + پيوند
* آ/ا : ياشاماق ، بوشاماق ، قيناماق ، ساناماق ، اله مك
* آت/ات : گؤزتمك ، اؤيرتمك ، دۆزتمك ، ياراتماق ، گئنتمك ، داراتماق ، ياراتماق
* آر/ار : باشارماق ، بئجرمك ، كؤزرمك ، اوْتارماق ، سووارماق ، آغارماق ، قيزارماق
* آش/اش : ساواشماق ، ياناشماق
* آل/ال : چوخالماق ، آزالماق ، دوزلمك ، دينجلمك ، بوشالماق
* ايلدا/ايلده/اۆلده/اولدا : جۆكۆلده مك ، تاقيلداماق ، تاپيلداماق
* قير/قور/گير/گۆر : آسقيرماق ، قيشقيرماق ، ايشقيرماق ، اؤسگۆرمك
* لا/له : داشلاماق ، آغلاماق ، باغلاماق ، ديشله مك ، باشلاماق ، ايزله مك
* لان/لن : باغلانماق ، ديشلنمك ، باشلانماق

فعل = فعل + پيوند
* آر/ار : قوپارماق
* يز/يْز.وز/ۆز : قالخيزماق ، اميزمك ، داميزماق ، داديزماق ، اودوزماق ، قورخوزماق
* يق/وق/يك.ۆك : يانيقماق ، سينيخماق ، بئزيكمك ، گؤروكمك ، قاريخماق
* يل/يْل/ول/ۆل : يورولماق ، بورولماق ، قوولماق ، گؤتورمك
* نا/نه : اسنه مك ، قايناماق
* دير/ديْر/دور/دۆر : انديرمك ، يانديرماق ، قوْشدورماق ، سۆردۆرمك
* اي/ايْ/او/اۆ : سۆرۆمك

R.F.A
Sunday 05 September 10, 03:59 AM
درس هفتم : فعل (2)


1_ فعل از نظر نحوي
از نظر نحوي از چند منظر مي توان به فعل نگاه کرد: لازم يا متعدي بودن ، معلوم يا مجهول بودن ، مثبت يا منفي بودن ، فعل اشتراکي ، فعل عطفي ، فعل اجباري.
در ابتداي مبحث دوم از فعل مي خواهيم فعل را از منظر نحو بشناسيم:
1_1: فعل لازم و متعدي
فعل متعدي نياز به مفعول دارد ولي فعل لازم بي نياز از مفعول مي باشد. براي يافتن نوع فعل از اين نظر کافيست قبل از آن فعل «کيمي؟ ، نه يي؟» (چه کسي را؟ ، چه چيزي را؟) را بيآوريم و به آن پاسخ دهيم. براي نمونه نمي دانيم افعال «گئتمک ، يئمک ، آپارماق ، قاچماق» لازم هستند يا متعدي. کافيست آزمون فوق را اجرا کنيم: «کيمي گئتمک! ، نه يي يئمک (غذاني يئمک) ، نه يي آپارماق (کيتابي آپارماق) ، کيمي قاچماق!». ملاحظه مي شود که دو فعل گئتمک و قاچماق در اين سئوال نمي گنجند. لذا اين دو لازم هستند و يئمک و آپارماق افعال متعدي اند.
البته بعضي افعال در مرز اين دو تعريف قرار دارند و گاهي از گروه افعال لازم هستند و گاهي ممکن است نقش افعال متعدي را به خود بگيرند. مثلاٌ فعلي مانند «آچماق» در جمله اي مانند «قاپيني آچدي» نقش متعدي دارد اما در جمله اي مانند «گۆل چيچک آچدي» نقش لازم دارد. اين نوع افعال را افعال دووجهي گويند.

1_1_ الف : تبديل فعل لازم به فعل متعدي
در زبان ترکي به روشهاي متنوعي مي توان فعل لازم را به فعل متعدي تبديل نمود. در اين روشها يک پيوند به انتهاي فعل لازم چشبيده و فعل متعدي ساخته مي شود. اين پيوندها عبارتند از:
o «ت» : با الحاق «ت» به انتهاي فعلهاي لازم «چۆرومک (فاسد شدن) ، قورخماق (ترسيدن) ، اوتورماق (نشستن)» خواهيم داشت: «چۆروتمک (فاسد کردن) ، قورخوتماق (ترساندن) ، اوتورتماق (نشاندن)» که همگي فعل متعدي هستند.
o «ار» : با الحاق «ار» به انتهاي افعال لازمي چون «چيخماق (درآمدن) ، قوپماق (قطع شدن)» به افعال متعدي «چيخارماق (درآوردن) ، قوپارماق (قطع کردن)» مي رسيم.
o «ير» : با پيوستن اين پيوند به انتهاي افعال لازمي مانند «قاچماق (فرار کردن) ، بيشمک (پخته شدن)، اوچماق (خراب شدن)» مي توان به افعال متعدي «قاچيرماق (فراري دادن) ، بيشيرمک (پختن)، اوچورماق (خراب کردن)»رسيد.
o «يرت» : اين پيوند تركيبي از دو پيوند «ير» و «ت» و با همان نقش است. با پيوستن اين پيوند به انتهاي افعال لازمي مانند «قاچماق (فرار کردن) ، بيشمک (پخته شدن)، اوچماق (خراب شدن)» مي توان به افعال متعدي «قاچيرتماق (فراري دادن) ، بيشيرتمک (پختن)، اوچورتماق (خراب کردن)»رسيد. ملاحظه مي شود که از نظر وظيفه همان نقش «ير» را دارد. براي همين در هر دو حالت را مي توان استفاده کرد و هر دو صحيح است.
o «دير» : نسبت به بقيه پيوندها استفاده بيشتر و متداولتري دارد. جالب است که اين پيوند هم به انتهاي فعل لازم مي چسبد و هم به انتهاي فعل متعدي. البته با اين تفاوت که فعل لازم را متعدي مي کند و فعل متعدي را اجباري ، و اين از توانمنديهاي زبان ترکي است. مثلاً افعال لازم «گۆلمک (خنديدن) ، باريشماق (آشتي کردن) ، يانماق (سوختن)» به کمک اين پيوند به افعال متعدي «گۆلدورمک (خنداندن) ، باريشديرماق (آشتي دادن) ، يانديرماق (سوزاندن)» تبديل مي گردند اما افعال متعدي «ايچمک (نوشيدن) ، يئمک (خوردن) ، آلماق (خريدن)» به واسطه اين پيوند مي توانند افعال اجباري «ايچديرمک (مجبور کردن به نوشيدن) ، يئديرمک (مجبور کردن به خوردن) ، آلديرماق (مجبور کردن به خريدن)» را خلق کنند.
o «يز» : از متعدي سازان کم نقش و نادر است ولي به هرحال در ادبيات ما جايي براي خود دارد. اگر در جايي مي خوانيم: «قالخيزماق (خود را بلند کردن و بپا خاستن) ، اميزديرمک (شير خوراندن) ، دويوزماق (خود را سير کردن) ، قورخوزماق (ترس فرا گرفتن) » ، اين افعال صورت متعدي از افعال لازم «قالخماق (بپا خاستن) ، اممک (شير خوردن) ، دويماق (سير شدن) ، قورخماق (ترسيدن) » هستند.

1_2: فعل معلوم و مجهول
در جمله اي با فعل معلوم ، جمله داراي فاعل است اما اگر فعل آن مجهول باشد ، فاعلي در جمله ديده نخواهد شد و فعل با مفعول در تعامل خواهد بود. اگر فعلي مجهول باشد ، ناگزير بايد از نوع فعل متعدي باشد.
با الحاق يکي از پيوندهاي چهارگانه «ين» و «يل» به انتهاي فعل متعدي ترکي مي توان فعل مجهول ساخت. براي نمونه از روي افعال متعدي «يازماق (نوشتن) ، يئمک (خوردن) ، بوغماق (غرق کردن) ، بيلمک (دانستن) ، اوخوماق (خواندن)» به افعال مجهول «يازيلماق (نوشته شدن) ، يئييلمک (خورده شدن) ، بوغولماق (غرق شدن) ، بيلينمک (کشف شدن) ، اوخونماق (خوانده شدن)» مي رسيم.

1_3: فعل منفي و مثبت
در ترکي با ترکيب فعل و پيوند دوگانه «ما/مه» مي توان فعل را منفي کرد. براي نمونه مي توان افعال مثبت «آلماق (گرفتن) ، باخماق ، دورماق (ايستادن) ، دئمک (گفتن) ، ايچمک (نوشيدن)» را به افعال منفي «آلماماق (گرفتن) ، باخماماق ، دورماماق (ايستادن) ، دئمه مک (گفتن) ، ايچمه مک (نوشيدن)» تبديل کرد. در واقع «ما/مه» بعد از بن همان پيوند منفي ساز است و «ما/مه» دومي صائت اول نشانه مصدري «ماق/مک» است.
توجه: با چسبيدن =يوند «ما/مه» به انتهاي فعل ممكن است اسم و صفت نيز درست شود. آنرا با فعل منفي اشتباه نگيريم. مانند: سۆرتمه ، چكمه ، قييما (قئيمه) ، قوورما ، دولما ، سۆرمه ، ساچما ، يۆرتمه ، دۆگمه ، تسمه

1_4: فعل اشتراکي (قارشيليق)
در زبان عربي بابي داريم به نام «مفاعله» که هر فعلي در آن قالب بيآيد ، نقش دو طرفه مي گيرد ، مانند: مناظره ، مباحثه ، مصاحبه ، متارکه ، منازعه ، مباهله و ... . اين قابليت در زبان ترکي با الحاق پيوند چهارگانه «يش» به انتهاي فعل ساخته مي شود. مثلاً براي افعال «وورماق (زدن) ، قووماق (راندن) ، سورماق (پرسيدن) ، دئمک (گفتن) » مي توان به افعال مشارکتي زير رسيد: «ووروشماق (زدو خورد کردن) ، قوووشماق (با هم به رقابت پرداختن) ، سوروشماق (سئوال و جواب کردن) ، دئييشمک (با هم بحث و جدل کردن) ».
اگر فعل به صائت «آ/ا» ختم شود ، خصوصاً فعلهاي مشتقي که از «لا/له» ساخته مي شوند ، از پيوند «ش» به تنهائي استفاده مي کنيم. براي نمونه فعل «آغلاماق» (گريستن) را در نظر مي گيريم که حرف آخر بن آن صائت «آ» است. لذا فعل مشارکتي آن «آغلا+ش+ماق» يا آغلاشماق مي شود. به همين ترتيب داريم: ياناشماق ، ساواشماق ، قاراشماق ، قوجاقلاشماق.

1_5: فعل عطفي يا بازگشتي (قاييديش)
اين نوع فعل نيز از شگردهاي زبان ترکي است. در اين فعل نتيجه فعل به صاحب آن فعل بازمي گردد. پيوند چهارگانه «ين» در انتهاي بن فعل ظاهر شده و اين معني را به فعل مي دهد. مثلاً براي افعالي مانند «يوماق (شستن) ، دئمک (گفتن) ، سۆرمک (هل دادن) ، اريمک (آب شدن) ، سويماق (پوست کردن)» مي توان به افعال جديد زير رسيد که داراي نقشي متفاوت با فعل اصلي ولي همخانواده با آن مي باشد: «يويونماق (استحمام کردن) ، دئيينمک (زير لبي چيزي گفتن) ، سۆرونمک (يک پا ـ دو پا کردن و به تأخير انداختن) ، ارينمک (تنبلي و سستي کردن) ، سويونماق (لباس درآوردن)».

2ـ افعال قيدي
با اضافه شدن پيوند به انتهاي آن به شکل قيود زماني ، کيفيت ، علت و ... درآمده و در کوتاهي جملات ترکي نقش بسيار حائز اهميتي پيدا مي کند. مانند: ياز گلنده (وقتي بهار مي آيد) ، باخاندا (وقتي نگاه مي کند) ، گؤرجک (همين که نگاه کرد).
اين قيود در دو گروه قيود زماني و قيود کيفيتي و حالتي بحث مي شوند.
2ـ1: قيود زماني
چند پيوند در زبان ترکي اين وظيفه را برعهده مي گيرند که در اينجا به اهم آن اشاره مي شود:
o «آندا/انده» :که به انتهاي فعل چسبيده و کلماتي مانند: آچاندا (هنگام باز کردن) ، گلنده (هنگام آمدن)، باخاندا (هنگام نگاه کردن) درست مي کنند.
o «ديقدا/ديکده» که مي تواند افعال قيدي مانند : «گؤردوکده (به محض ديدن) ، چيخديقدا (به محض بيرون آمدن)» درست کند.
o «کن» که بسيار متداول است و جزو نادرترين پيوندهايي است که به يک صورت ظاهر مي شود. مانند: آلارکن (ضمن گرفتن ، همينکه گرفت)
o «جاق/جک» : امروزه کمتر استفاده مي شود و اگر هست در حد شعر استفاده مي شود. مانند: گؤرجک (به محض ديدن) ، آلجاق (به محض گرفتن)
o «جاغين/جگين» : امروزه جاي پيوند فوق را گرفته است. مانند: گؤرجگين (به محض ديدن) ، آلجاغين (به محض گرفتن)
o «ديقجا/ديکجه» : گؤردوکجه (هر بار که ديده مي شد)
o «اينجا/اينجه» : آلينجا (تا وقتي او بگيرد) ، گلينجه (تا زماني که او بيآيد)

2ـ2: قيود حالتي ، کيفيتي ، علتي
چند پيوند در زبان ترکي اين وظيفه را برعهده مي گيرند که در اينجا به اهم آن اشاره مي شود:
o «يب» : از تکرار ضمير در دو فعل متوالي جلوگيري کرده و با نشستن به جاي ضمير فعل نخست جمله را شيوا مي نمايد. مانند «آلدي گئتدي» (گرفت و رفت) که به «آليب گئتدي» تبديل مي شود. به همين ترتيب: «باخيب دوردو ، قاچيب دۆشدو ، آغلاييب يالواردي».
o «آراق/ارک» : در آذربايجان امروزه عادت دارند بگويند: «قاچا قاچا» (دوان دوان) ، آغلايا آغلايا (گريان گريان) ، ولي در ترکي ادبي با اضافه شدن اين پيوند به انتهاي کلمه اين نقش ايفا مي شود. مانند: قاچاراق (ضمن دويدن) ، آلاراق (ضمن گرفتن) ، گۆله رک (ضمن خنديدن) ، گئده رک (ضمن رفتن)
o «بان/بن» : آغلايابان (گريه كنان ، ضمن گريه) ، گۆله بن (ضمن خنديدن)
o «آلي/الي» : من آلالي (همينكه گرفتم ، بجاي آنكه من مي گرفتم) ، سن باخالي (به محض اينكه نگاه كردي)
o «مادان/مه دن» : من آلمادان سن آلدين (بجاي آنكه من مي گرفتم ، تو گرفتي)
o «آ/ا» : در انتهاي دو فعل متوالي مي آيد: آلا قاچا (بگيرد و فرار كند) ، گله باخا (بيآيد و نگاه كند). اين پيوند نقش «يب» را بازي مي كند و همان معنا را مي دهد. يعني فرق نمي كند بگوئيم: «آلا قاچا» يا «آليب قاچا».
o «آرـماز / ارـمز» : يك فعل دو بار تكرار مي شود. به انتهاي اولي پيوند زمان دائم «آر/ار» مي آيد و در انتهاي دومي پيوند انكار دائمي «ماز/مز». مثلاً از «گلمك» (آمدن) داريم: گلر ـ گلمز (آمد نيآمد). براي نمونه مي توان گفت: تعارفين گلر گلمزي وار (تعارف آمد نيآمد دارد) ، شانسين دوتار دوتمازي وار (شانس بگير نگير دارد).

3ـ وجوه فعلي
وجه فعلي نيز در زبانهاي مختلف متفاوت است. وجه فعلي چنان مهم است كه گاهي مي تواند مستقلاً نقش فعلي بازي كند. هر زباني از اين لحاظ گسترده باشد ، مي تواند امتيازي به نفع آن زبان از نظر گستردگي و تنومندي باشد.
در زبان تركي وجوه فعلي با الحاق به فعل ، يك نقش مستقل بازي مي كنند و گويا نمي توان آنرا به عنوان يك فعل مشتقي و تركيبي درنظر گرفت. وجوه تركي بسيار متنوع است و مانند مباحث گذشته تنها براي اشاره به موارد مهم آن رضايت مي دهيم.

3ـ1: وجه خبري يا شهودي فعل
گوينده بلاواسطه انجام فعل را از جانب خود نقل مي كند. مي تواند در تمام زمانها (كه در درس آتي خواهيم گفت) بيآيند. مثلاً در ماضي استمراري داريم: «يازيرديم» و در ماضي بعيد هم داريم: «يازميشديم».

3ـ2: وجه نقلي (روايي ، غيرشهودي) فعل
برخلاف وجه خبري با واسطه و از زبان ديگري نقل مي شود و گويا گوينده قطعيتي درباره آن ندارد. در زمانهاي آينده در گذشته غيرقطعي نقلي ، ماضي بعيد و ... كاربرد دارد. مانند: يازميشام ، يازميش ايديم. اين وجه با تركيبات «ايميش» شناخته مي شود.

3ـ3: وجوه شك ، التزام ، تمنا ، آرزو ، تأكيد ، نصيحت ، امر در فعل
از نظر محتوا شبيه هم هستند و در ازمنه مختلف مي آيند: يازسييام ، يازسيميشام ، يازيم ، يازام

3ـ4: وجه استمراري فعل
تمام فعلهائي كه در آن حالت استمرار و تداوم وجود دارد ، وجه استمراري دارند. مانند: يازارديم ، يازيرديم ، يازار ايميشام ، يازماقدايديم ، يازماقدايام ، يازماقدايميشام

3ـ5: وجه شرطي فعل
در تمام زمانها وجه شرطي با نشانه «سا/سه» مي تواند بيآيد. مانند: يازسام ، يازديمسا ، يازميشامسا ، يازمالييامسا. در محاوره كمتر از حالتهاي اخير استفاده مي شود. گاهي از نشانه شرط فارسي «اگر» استفاده مي شود و حتي گاهي هم دو علامت استفاده مي شود. مانند: اگر آلسام! اگر يازديم ، كه اشتباه است.
نشانه شرط تركي ممكن است به اسم نيز اضافه شود. مانند: سو سرين سه منه وئر (اگر آب خنك است ، به من هم بده) ، يوخسا (اگرنه ، وگرنه) ، حسن سه قاپيني آچ (اگر حسن است ، در را باز كن)

3ـ6: وجه توانائي فعل
به كمك قعل كمكي «بيلمك» مي توان مفهوم توانائي را در فعل آورد. پيوند «آ/ا» به بن فعل چسبيده سپس تركيبات بيلمك در زمانها و اشخاص مختلف مي آيد. مانند: آتا بيلمه رم (نمي توانم رها كنم) ، باخا بيلمز (هرگز نمي تواند نگاه كند) ، يازا بيلنمه رم (نمي توانم بنويسم) ، يازا بيله جيميشم (نگو مي توانستم بنويسم ولي ننوشتم)

3ـ7: وجه استفهامي فعل
نشانه سئوال در تركي پيوند چهارگانه «مي» است كه در تركي آذربايجان رها شده است و تنها در اشعار مي توان آنرا ديد: آلدينمي (آيا گرفتي؟) ، گؤردونمۆ (آيا ديدي؟) ، يئدينمي (آيا خوردي؟). اين پيوند نيز در تمام ازمنه فعلي مي تواند بيآيد.

4: صفات فعلي
صفات فعلي از فعل ساخته مي شود و خصوصيات موصوف را كه فاعل و مفعول است ، بيان مي دارد.

4ـ1: حالت صفت فاعلي
از پيوستن «آن/ان» به بن فعلي ساخته مي شود و فاعل مي سازد: باخان (نگاه كننده) ، آلان (گيرنده) ، گئدن (رونده) ، يئين (خورنده).
جالب اين است كه در تركي مي توان از فعل منفي نيز صفت فاعلي ساخت: باخمايان (آنكه نگاه نمي كند) ، آلمايان (آنكه نمي گيرد) ، گئتمه ين (آنكه نمي رود) ، يئمه ين (آنكه نمي خورد).

4ـ2: حالت صفت مفعولي
به اشكال مختلفي ساخته مي شود كه در اينجا اشاره مي شود:
* بن فعل + ميش : باخميش (نگاه كرده شده) ، آلميش (گرفته شده) ، گئتميش (رفته) ، يئميش (خورده شده)
* بن فعل + ديقيم/ديگيم : باخديغيم (آنچه نگاهش كرده ام) ، آلديغيم (آنچه خريده ام) ، گئتديگيم (آنچه رفته ام) ، يئديگيم (آنچه خورده ام)
* بن فعل + آجاق/اجك : باخاجاق (نگاه كردني) ، آلاجاق (گرفتني) ، گئده جك (رفتني) ، يئيه جك (خوردني)
مورد اخير را نبايد با قعل آينده تركي اشتباه كنيم.

4ـ3: حالت وجوبي فعل
از تركيب بن فعل با «مالي/مه لي» به وجود مي آيد. مانند: باخمالي (قابل نگاه كردن ، آنچه بايد نگاه كرد) ، آلمالي (قابل گرفتن ، آنچه گرفتني است) ، گئتمه لي (قابل رفتن ، رفتني) ، يئمه لي (قابل خوردن ، خوردني)

R.F.A
Sunday 05 September 10, 03:59 AM
درس هشتم : فعل (3)

گفتيم: فعل ، وقوع عمل يا رخداد حادثه در زمان معين است. معلوم مي شود كه زمان جزء اجتناب ناپذير زبان محسوب مي شود. به نظر مي رسد كه تمام زبانها داراي زمانهايي مثل هم بايد باشند و تنها ساختار آنها بخاطر اختلاف زبانها بايد متفاوت باشد ، درحاليكه اين حرف كاملاً صحيح نيست. در زبان تركي 46 نوع زمان در فعل وجود دارد كه آنرا در رديف زبانهاي غني و پرقدرت قرار مي دهد. شايد جدي نگيريم اگر گفته شود: زبان تركي زمانهائي دارد كه در ديگر زبانها مانند فارسي و عربي وجود ندارد. ولي اين واقعيت دارد. براي نمونه در تركي مي توان در گذشته به زبان آينده سخت گفت. در ديگر زبانها يا اين زمان وجود ندارد يا براي بيان آن بايد متوسل به جمله و شرح شوند.
پرداختن به تمام 46 زمان فعل در زبان تركي در اين مجال كوتاه ميسر نيست و علاقمندان براي تحقيق بيشتر به مراجع معتبر مراجعه نمايند. در اينجا تنها مي توانيم اهم ازمنه تركي را توضيح دهيم. دانشجويان عزيز با همين داشته ها و اندوخته ها مي توانند روي ديگر ازمنه تحقيق كنند.
جامعترين تقسيمبندي در زبان تركي همان زمانهاي گذشته (ماضي ، كئچميش) ، حال (ايندي) و آينده (مستقبل ، گله جك) مي باشد كه هر كدام از اين زمانها به بخشها و زيرمجموعه هاي مختلف تقسيم مي شوند كه عبارتند از:

الف ـ زمان گذشته (ماضي ، كئچميش)
الف ـ 1: ماضي ساده الف ـ 2: ماضي نقلي الف ـ 3: ماضي استمراري موقت الف ـ 4: ماضي استمراري دائم الف ـ 5: ماضي بعيذ

ب ـ زمان حال (ايندي)
ب ـ 1: حال ساده ب ـ 2: حال استمراري

ج ـ زمان آينده (مستقبل ، گله جك)
ج ـ 1: آينده خبري ج ـ 2: آينده التزامي ج ـ 3: آينده در گذشته خبري ج ـ 4: آينده در گذشته التزامي

در تمام انواع زبانهاي مذكور ، ابتدا ريشه فعل مي آيد ، سپس علامت يا پيوند زمانساز مي آيد و در نهايت ضمير شخصي نمايان مي شود. با علم به اين مسئله و با شناخت تقسيم بندي فوق ، به شرح تك تك آنها مي پردازيم:

الف ـ زمان گذشته (ماضي ، كئچميش)
وقوع فعل مربوط به زمان گذشته است اما از لحاظ دوري و نزديكي اين زمان به حال يا نقل قول مستقيم يا غيرمستقيم و يا تداوم و غيرمداومت آن به گروههاي زير تقسيم مي شود:

الف ـ 1: ماضي ساده
مربوط به گذشته است و قطعاً زمان آن به اتمام رسيده و گوينده مستقيماً وقوع آنرا خبر مي دهد. براي همين آنرا به نامهاي ماضي مطلق ، ماضي خبري و ماضي شهودي هم مي شناسيم. علامت آن در تركي ، پيوند چهارگانه «دي/4» است. مثلاً براي دوم شخص جمع از آلماق (گرفتن) ابتدا ريشه فعلي «آل» و سپس پيوند متناسب با آن يعني «ديْ» و نهايتاً ضمير شخصي دوم شخص جمع يعني «نيز» مي آيد و فعل «آلدينيز» بصورت ماضي ساده براي دوم شخص جمع تشكيل مي شود.
براي اينكه بتوانيم از هر چهار پيوند «دي/4» استفاده كنيم ، صرف كامل اين زمان را براي افعال «گئتمك ، آلماق ، اوچماق ، كؤچمك» انجام مي دهيم:
گئتمك : گئتديم ـ گئتدين ـ گئتدي = گئتديك ـ گئتدينيز ـ گئتديلر
آلماق : آلديْم ـ آلديْن ـ آلديْ = آلديْق ـ آلديْنيْز ـ آلديْلار
اوچماق : اوچدوم ـ اوچدون ـ اوچدو = اوچدوق ـ اوچدونوز ـ اوچدولار
كؤچمك : كؤچدۆم ـ كؤچدۆن ـ كؤچدۆ = كؤچدۆك ـ كؤچدۆنۆز ـ كؤچدۆلر
ô نكته: در گويش ميانه براي دوم شخص مفرد و جمع از ضماير شخصي «ون ـ وز» استفاده مي كنند و مي گويند: آلدون ، آلدوز ، گئتدون ، گوتدوز. در گويش تبريز ضمير شخصي اول شخص جمع را «وق» مي آورند: گئتدوخ ـ آلدوخ ـ باخدوخ
ô براي منفي كردن تمام افعال از جمله اين زمان ، پيوند منفي ساز دوگانه «ما/مه» را بعد از بن فعلي و قبل از ديگر پيوندها مي آوريم. مانند: گئتمه ديم ، آلماديْم ، اوچماديم ، كؤچمه ديم.
ô براي شرطي كردن اين زمان ، پيوند شرط ساز دوگانه «سا/سه» را در انتهاي فعل و بعد از ضمير شخصي مي آوريم. اين حالت از شرط در محاوره چندان متداول نيست. مانند: گئتديم سه ، آلديْمسا ، اوچدومسا ، كؤچدومسه

الف ـ 2: ماضي نقلي
هرچند مانند ماضي ساده مربوط به گذشته است اما يك تفاوت اساسي با آن دارد و آن اينكه گويا گوينده خود شاهد وقوع آن نيست و آنرا نقل مي كند. لذا قطعيت آن مانند ماضي ساده نيست و چه بسا اصلاً چنين فعلي انجام نگرفته باشد. پيوند مخصوص اين زمان «ميش/4» است. براي همان مثالها داريم:
گئتمك : گئتميشم ـ گئتميشسن ـ گئتميشدي = گئتميشيك ـ گئتميشسينيز ـ گئتميشلر
آلماق : آلميْشام ـ آلميْشسان ـ آلميْشديْ = آلميْشيْق ـ آلميْشسيْنيْز ـ آلميْشلار
اوچماق : اوچموشام ـ اوچموشسان ـ اوچموشدو = اوچموشوق ـ اوچموشسونوز ـ اوچموشلار
كؤچمك : كؤچمۆشم ـ كؤچمۆشسن ـ كؤچمۆشدۆ = كؤچمۆشۆك ـ كؤچمۆشسۆنۆز ـ كؤچمۆشلر
ô نكته: در گويش ميانه فقط براي اول شخص مفرد و جمع از پيوند «ميش» استفاده مي كنند و براي بقيه از پيوند «يب» استفاده مي كنند و مي گويند: گئتمك : گئتميشم ـ گئديبسن ـ گئديبدي = گئتميشيك ـ گئديبسيز ـ گئديبلر.
ô براي منفي كردن تمام افعال از جمله اين زمان ، پيوند منفي ساز دوگانه «ما/مه» را بعد از بن فعلي و قبل از ديگر پيوندها مي آوريم. مانند: گئتمه ميشم ، آلماميشام ، اوچماميشام ، كؤچمه ميشم.

الف ـ 3: ماضي استمراري موقت
اين فعل در زمان گذشته انجام گرفته و تداوم و استمرار داشته است. استمرار آن در يك محدوده زماني خاص بوده است. علامت آن پيوند «ايردي/4» است. براي نمونه:
گئتمك : گئديرديم ـ گئديردين ـ گئديردي = گئديرديك ـ گئديردينيز ـ گئديرديلر
آلماق : آليْرديْم ـ آليْرديْن ـ آليْرديْ = آليْرديْق ـ آليْرديْنيْز ـ آليْرديْلار
اوچماق : اوچوردوم ـ اوچوردون ـ اوچوردو = اوچوردوق ـ اوچوردونوز ـ اوچوردولار
كؤچمك : كؤچۆردۆم ـ كؤچۆردۆن ـ كؤچۆردۆ = كؤچۆردۆك ـ كؤچۆردۆنۆز ـ كؤچۆردۆلر
ô براي منفي كردن آن كافيست «ما/مه» را بعد از بن بيآوريم
الف ـ 4: ماضي استمراري دائم
اين فعل در زمان گذشته انجام گرفته و تداوم و استمرار داشته است. محدوده زماني آن مانند « ماضي استمراري موقت» كوتاه و موقتي نيست بلكه مربوط به تمام گذشته مي شود. يعني هميشه اين فعل به گذشته شامل و صادق بوده است. مانند اينكه از خصايص نيكوي شخصي بگوئيم كه اكنون پيش ما نيست و او هميشه اين خصوصيات را داشته است. اين زمان در فارسي وجود ندارد و براي هر دو نوع ماضي استمراري از يك حالت استفاده مي كنند. علامت آن پيوند دوگانه«اردي/2» است. براي نمونه:
گئتمك : گئدرديم ـ گئدردين ـ گئدردي = گئدرديك ـ گئدردينيز ـ گئدرديلر
آلماق : آلارديْم ـ آلارديْن ـ آلارديْ = آلارديْق ـ آلارديْنيز ـ آلارديْلار
اوچماق : اوچارديم ـ اوچاردين ـ اوچاردي = اوچارديق ـ اوچاردينيز ـ اوچارديلار
كؤچمك : كؤچرديم ـ كؤچردين ـ كؤچردي = كؤچرديك ـ كؤچردينيز ـ كؤچرديلر
ô نكته مهم در منفي سازي اين زمان است. در تركي براي نفي دائم از پيوند منفي ساز دائم «ماز/مز» استفاده مي كنند. براي همين سولماز يعني چيزي كه هرگز پژمرده نشود. لذا مي گوئيم: آلمازديم ـ آلمازدين ـ ... ، گئتمزديم ـ گئتمزدين ـ ...

الف ـ 5: ماضي بعيد
ماضي بعيد در گذشته دور انجام انجام گرفته و همان زمانها به اتمام رسيده است و ديگر اثري از آن نيست. كهنه ترين و ديرين ترين زمانها محسوب مي شود. نشانه آن پيوند «ميش ايدي» مي باشد:
گئتمك : گئتميش ايديم ـ گئتميش ايدين ـ گئتميش ايدي = گئتميش ايديك ـ گئتميش ايدينيز ـ گئتميش ايديلر
آلماق : آلميْش ايديم ـ آلميْش ايدين ـ آلميْش ايدي = آلميْش ايديك ـ آلميْش ايدينيز ـ آلميْش ايديلر
اوچماق : اوچموش ايديم ـ اوچموش ايدين ـ اوچموش ايدي = اوچموش ايديك ـ اوچموش ايدينيز ـ اوچموش ايديلر
كؤچمك : كؤچمۆش ايديم ـ كؤچمۆش ايدين ـ كؤچمۆش ايدي = كؤچمۆش ايديك ـ كؤچمۆش ايدين ـ كؤچمۆش ايديلر
ô «ايمك» مصدري قديمي است كه اكنون بكار نمي رود ولي صورتهاي مختلف آن مانند «ايدي» كاربرد دارد. نمي توانيم آنرا مطابق مصوتها تغيير دهيم و بگوئيم: كؤچموشودوك! آلميشيديق! هرچند بسيار متداول است ولي به نظر صحيح نيست. بهتر است بصورت مجزا بگوئيم: كؤچموش ايديك و آلميش ايديك.
ô براي منفي سازي مانند قبل عمل مي كنيم. مانند: آلماميش ايديم

ب ـ زمان حال (ايندي)
اين نوع افعال در زمان كنوني و حاضر انجام مي گيرد و ما واقف به آن هستيم. در دو نوع كاربرد دارد:

ب ـ 1: حال ساده
وقوع فعل در زمان حاضر است. علامت آن «اير/4» است:
گئتمك : گئديرم ـ گئديرسن ـ گئدير = گئديريك ـ گئديرسينيز ـ گئديرلر
آلماق : آليْرام ـ آليْرسان ـ آليْر = آليْريق ـ آليْرسينيز ـ آليْرلار
اوچماق : اوچورام ـ اوچورسان ـ اوچور = اوچوروق ـ اوچورسونوز ـ اوچورلار
كؤچمك : كؤچۆرم ـ كؤچۆرسن ـ كؤچۆر = كؤچۆروك ـ كؤچۆرسونوز ـ كؤچۆرلر
ô در مورد منفي سازي اين زمان در اصل بايد «ما/مه» را به انتهاي بن فعلي بيافزائيم و بگوئيم: گئتمه ييرم ، آلماييرام ، كؤچمه ييرم. هرچند در زبان ادبي اينگونه صحبت كردن و نوشتن بسيار شيرين و پسنديده است اما بنا به تسهيل مي توان گئتميرم ، آلميرام ، كؤچمورم و ... هم به كار برد.
ô در گويش ميانه غالباً حرف «ر» از پيوند «اير» در دوم شخص فرد و جمع حذف شده و در سوم شخص جمع به هم مخرج خود «ل» تبديل مي شود: گئديسن ، گئديسيز ، گئديللر


ب ـ 2: حال استمراري
در اين زمان ، فعل بصورت استمرار و مداوم در حال انجام در زمان حاضر است. آغاز شده ولي پايان نيافته است. براي ساختن اين نوع زمان بعد از بن فعل ، نشانه مصدري ، سپس پيوند دوگانه «دا/ده» و در نهايت ضمير شخصي مي آيد. مانند: گۆللر چيچكلنمكده دير ، هاوا آچماقدا دير ، حسن گئتمكده دير. براي چهار فعل قبلي داريم:
گئتمك : گئتمكده يم ـ گئتمكده سن ـ گئتمكده دير = گئتمكده ييك ـ گئتمكده سينيز ـ گئتمكده ديرلر
آلماق : آلماقدايام ـ آلماقداسان ـ آلماقدادير = آلماقداييق ـ آلماقداسينيز ـ آلماقداديرلار
اوچماق : اوچماقدايام ـ اوچماقداسان ـ اوچماقدادير = اوچماقداييق ـ اوچماقداسينيز ـ اوچماقداديرلار
كؤچمك : كؤچمكده يم ـ كؤچمكده سن ـ كؤچمكده دير = كؤچمكده ييك ـ كؤچمكده سينيز ـ كؤچمكده ديرلر
ô براي منفي سازي اين زمان باز پيوند منفي ساز «ما/مه» را بعد از بن اصلي مي آوريم. مانند: كؤچمه مكده يم ، آلماماقدايام
ô در گويش ميانه مانند ديگر گويشها بجاي «دير» در سوم شخص مفرد و جمع از «دي» استفاده مي شود. اين حالت حتي در زبان ادبي و نوشتاري هم نفوذ كرده است و صحيح است.

ج ـ زمان آينده (مستقبل ، گله جك)
وقوع اين فعل فعلاً صورت نگرفته و در آينده انجام مي گيرد. از نظر اينكه از وقوع آن در آينده مطمئن باشيم يا نه ، از نظر اينكه هميشگي باشد يا در محدوده زماني خاص صادق باشد ، تقسيمبندي متنوعي دارد. از طرفي در زبان تركي نوعي آينده وجود دارد كه مربوط به گذشته است. ذيلاً به شرح آنها مي پردازيم:

ج ـ 1: آينده خبري (قطعي)
وقوع فعل در آينده ، قطعي است و گوينده با اطمينان به وقوع آن سخن مي گويد. نشان آن در تركي پيوند دوگانه «آجاق/اجك» است. براي چهار فعل قبلي باز در اين زمان شروع به صرف مي كنيم:
گئتمك : گئده جه يم ـ گئده جكسن ـ گئده جك = گئده جه ييك ـ گئده جكسينيز ـ گئده جكلر
آلماق : آلاجاغام ـ آلاجاقسان ـ آلاجاق = آلاجاييق ـ آلاجاقسينيز ـ آلاجاقلار
اوچماق : اوچاجاغام ـ اوچاجاقسان ـ اوچاجاق = اوچاجاييق ـ اوچاجاقسينيز ـ اوچاجاقلار
كؤچمك : كؤچه جه يم ـ كؤچه جكسن ـ كؤچه جك = كؤچه جه ييك ـ كؤچه جكسينيز ـ كؤچه جكلر
ô با توجه به اينكه كاف و قاف اگر بين دو مصوت بيافتند به ترتيب به «گ ـ ي» و «غ» تبديل مي شوند ، تغييرات صوتي فوق را ديديم. مثلاً بايد «گئده جه كم» مي شد كه به « گئده جه گم» و « گئده جه يم» تبديل شد كه هر دو صحيح است.
ô براي منفي سازي نيز از پيوند دوگانه «ما/مه» پس از بن اصلي فعل اقدام مي كنيم. منتها بخاطر تلاقي دو مصوت مشابه «آ» يا «ا» مجبوريم از يك تبديل «ي» در ميان آنها كمك بگيريم. مانند: گئتمه يه جه گم ، آلماياجاغام
ô در گويش ميانه در اول شخص مفرد و جمع ، بيشتر تمايل دارند از پيوند تحريفي «آجي/اجي» بصورت آلاجييام ، گئده جييم ، كؤچه جييك استفاده كنند.

ج ـ 2: آينده التزامي (غيرقطعي)
وقوع اين فعل در آينده مانند آينده خبري ، قطعي نيست و گويا در اصطراب هستيم كه اين فعل انجام مي گيرد يا نه؟ علامت آن در تركي «آر/ار» است. مانند:
گئتمك : گئده رم ـ گئده رسن ـ گئده ر = گئده ريك ـ گئده رسينيز ـ گئده رلر
آلماق : آلارام ـ آلارسان ـ آلار = آلاريق ـ آلارسينيز ـ آلارلار
اوچماق : اوچارام ـ اوچارسان ـ اوچار = اوچاريق ـ اوچارسينيز ـ اوچارلار
كؤچمك : كؤچه رم ـ كؤچه رسن ـ كؤچه ر = كؤچه ريك ـ كؤچه رسينيز ـ كؤچه رلر
ô در گويش ميانه مانند شهرهاي ديگر «ر» قبل از «ل» را با «ل» ادغام مي كنند و مي گويند: گئدللر

ج ـ 3: آينده در گذشته خبري
خود را به زمان گذشته مي بريم و درباره آينده اي صحبت مي كنيم كه اكنون وقوع يافته ولي در آن زمان وقوع نيافته بود. صحبت از آينده در زمان گذشته بصورت قطعي و انجام گرفته است. خود دو نوع است:

ج ـ 3 ـ 1: آينده در گذشته خبري قطعي
گوينده آنرا از جانب خود و بدون واسطه مي گويد. نشان آن در تركي آوردن تركيبات «ايمك» بعد از نشان آينده «جاق/جك» است. براي نمونه آلاجاق ايدين (بايستي مي خريدي ولي نخريدي):
گئتمك : گئده جك ايديم ـ گئده جك ايدين ـ گئده جك ايدي = گئده جك ايديك ـ گئده جك ايدينيز ـ گئده جك ايديلر
آلماق : آلاجاق ايديم ـ آلاجاق ايدين ـ آلاجاق ايدي = آلاجاق ايديك ـ آلاجاق ايدينيز ـ آلاجاق ايديلر
اوچماق : اوچاجاق ايديم ـ اوچاجاق ايدين ـ اوچاجاق ايدي = اوچاجاق ايديك ـ اوچاجاق ايدينيز ـ اوچاجاق ايديلر
كؤچمك : كؤچه جك ايديم ـ كؤچه جك ايدين ـ كؤچه جك ايدي = كؤچه جك ايديك ـ كؤچه جك ايدينيز ـ كؤچه جك ايديلر
ô در گويش ميانه مانند ديگر شهرها دوست دارند اين دو پيوند «جاق/2» و «ايمك» را ادغام كنند و بگويند: آلاجاغيديم ـ آلاجاغيدين و ... . با توجه به اينكه «آجاق» را هم «آجي» مي گويند ، لذا مي شود: آلاجئيديم ، اوچاجئيديم

ج ـ 3 ـ 2: آينده در گذشته خبري روائي
مانند قبل است با اين تفاوت كه گوينده از وقوع آن اطمينان ندارد. در اينجا بجاي تركيبات «ايمك» از «ايميش» استفاده مي شود. مانند:
گئتمك : گئده جك ايميشم ـ گئده جك ايميشسن ـ گئده جك ايميش = گئده جك ايميشيك ـ گئده جك ايميشسينيز ـ گئده جك ايميشلر
آلماق : آلاجاق ايميشم ـ آلاجاق ايميشسن ـ آلاجاق ايميش = آلاجاق ايميشيك ـ آلاجاق ايميشسينيز ـ آلاجاق ايميشلر
اوچماق : اوچاجاق ايميشم ـ اوچاجاق ايميشسن ـ اوچاجاق ايميش = اوچاجاق ايميشيك ـ اوچاجاق ايميشسينيز ـ اوچاجاق ايميشلر
كؤچمك : كؤچه جك ايميشم ـ كؤچه جك ايميشسن ـ كؤچه جك ايميش = كؤچه جك ايميشيك ـ كؤچه جك ايميشسينيز ـ كؤچه جك ايميشلر
ô ديده مي شود كه حتي در زبان ادبي و نوشتاري «ايميش» را متناسب با ريشه ، ثقيل مي كنند ، مانند: آلاجاق ايمشام. اين اشتباه جا افتاده و ديگر در زبان نوشتاري هم آنرا پذيرفته ايم.

ج ـ 4: آينده در گذشته التزامي
فرق اين زمان با آينده در گذشته خبري در ابهام و ترديدي است كه در ذات آن وجود دارد. باز در دو صوررت قطعي و روائي است و با پيوند آينده التزامي ساخته مي شود:

ج ـ 4 ـ 1: آينده در گذشته التزامي خبري
گئتمك : گئدر ايديم ـ گئدر ايدين ـ گئدر ايدي = گئدر ايديك ـ گئدر ايدينيز ـ گئدر ايديلر
آلماق : آلار ايديم ـ آلار ايدين ـ آلار ايدي = آلار ايديك ـ آلار ايدينيز ـ آلار ايديلر
اوچماق : اوچار ايديم ـ اوچار ايدين ـ اوچار ايدي = اوچار ايديك ـ اوچار ايدينيز ـ اوچار ايديلر
كؤچمك : كؤچر ايديم ـ كؤچر ايدين ـ كؤچر ايدي = كؤچر ايديك ـ كؤچر ايدينيز ـ كؤچر ايديلر

ج ـ 4 ـ 2: آينده در گذشته التزامي روائي
گئتمك : گئدر ايميشم ـ گئدر ايميشسن ـ گئدر ايميش = گئدر ايميشيك ـ گئدر ايميشسينز ـ گئدر ايميشلر
آلماق : آلار ايميشم ـ آلار ايميشسن ـ آلار ايميش = آلار ايميشيك ـ آلار ايميشسينيز ـ آلار ايميشلر
اوچماق : اوچار ايميشم ـ اوچار ايميشسن ـ اوچار ايميش = اوچار ايميشيك ـ اوچار ايميشسينيز ـ اوچار ايميشلر
كؤچمك : كؤچر ايميشم ـ كؤچر ايميشسن ـ كؤچر ايميش = كؤچر ايميشيك ـ كؤچر ايميشسينيز ـ كؤچر ايميشلر
صورت منفي آن با پيوند «ماز/مز» ساخته مي شود.

R.F.A
Sunday 05 September 10, 04:00 AM
درس نهم : اسم آموزش زبان ترکی آزربایجانی

اگر هشت درس گذشته را خوب فرا گرفته ايد ، نيمي از ترم را مسلط هستيد و از اين جلسه وارد نيم ترم دوم مي شويم. مبحث امروز ما اسم در زبان تركي است.
اسم نيز مانند فعل ساختارهاي گوناگون دارد و از چند زاويه مي توان بدان نگاه كرد. در ادامه اسم را از اين منظرها مورد بررسي قرار مي دهيم:

الف ـ اسم از نظر ساخت
اسم نيز مانند فعل ممكن است ساده ، مشتق و مركب باشد. تعاريف مانند همان تعاريف فعل است اما با ساختار متفاوت:

الف ـ 1: اسم ساده:
غيرقابل تجزيه بوده و به اجزاي كوچكتر تبديل نمي شود. مانند: آي ، گون ، يئر ‏، گؤي ، سو
اين نوع اسم غالباً تك هجائي است و اگر اسمي ساده و دو هجائي باشد ، احتمال وجود دارد كه ما در شناخت ريشه آن ناآگاه باشيم. مثلاً به نظر مي رسد اسم «الك» ساده و غيرقابل تجزيه باشد درحاليكه دو مرتبه مي تواند تجزيه گردد. يكبار با تبديل شدن به فعل اله(مك) و يكبار با تبديل شدن به ريشه تك هجائي «ال» (دست). اما هستند اسمهائي كه دوهجائي هستند و ما درباره ريشه اصلي آنها به قطعيت نرسيده ايم. مانند: آغاج ، اولدوز ، بولود.

الف ـ 2: اسم مشتق:
مانند فعل مشتق مي توان اسم مشتق ساخت. اسم مشتق از روي اسم يا فعل ساخته مي شود و تركيبات متنوعي ايجاد مي كند كه مفاهيم گسترده تري به خود مي گيرد و با نقشهاي مختلف و معاني متنوع ظاهر مي شود. قطعاً در كنار ريشه اي به نام اسم يا فعل ، پيوندهائي هم وجود دارند كه با تركيب شدن روي ريشه بتوانند اسمهاي جديد توليد كنند. در ادامه ايجاد اسم مشتق از روي دو نوع بن اسمي و فعلي را برايتان مي گوئيم:

الف ـ 2ـ1: بن اسمي
پيوندهاي زيادي وجود دارند كه با چسبيدن به انتهاي اسم مي توانند اسم جديد ايجاد كنند. به ده مورد از اين نوع پيوندهاي معروف اشاره مي كنيم:
جا/جه(چا/چه): آزجا ، قاراجا ، بالاجا ، قيزيلجا ، قارينجا (قاريشقا) ، منجه ، گؤيجه ، توركجه
جاق/جك(چاق/چك): الجك ، ديلچك ، تومانچاق ، اويونجاق ، قولچاق
جي/4 (چي/4): ايشچي ، ديشچي ، سوتچو ، آليجي ، وئريجي ، گوموشچو
جيل/4(چيل/4): آدامجيل ، اؤلومجول ، يئييمجيل ، اورتانجيل
داش/دش: ديلداش ، قارداش ، يولداش ، آداش ، اكدش ، چاغداش
راق/رك: اوجاراق ، آزاراق ، قاراراق ، آغراق ، ساريراق
لاق/لك: باتلاق ، چايلاق ، قيشلاق ، يايلاق ، دوزلاق ، ديشلك
لي/4: باشلي ، وارلي ، كارلي ، پوللو ، گونلو ، اوغوللو
ليق/4: يايليق ، ائوليك ، بايرامليق ، دامازليق ، سودلوك ، باشليق
مان/من: آيمان ، توركمن ، قاهرامان ، دوزمان ، قوجامان

الف ـ 2ـ2: بن فعلي
پيوندهاي چسبيده به انتهاي فعل و به وجود آورنده اسم جديد نيز بسيار متنوع هستند و در اينجا به ده مورد از متداولترين آنها اشاره مي كنيم:
آ/ا: آغا ، يارا ، دره ، اؤته
آر/ار: آچار ، ياشار ، يئتر ، دؤنر ، يانار
آق/اك: ياتاق ، اوتوراق ، قوناق ، كؤمك ، الك
يق/4: قاتيق ، قاييق ، يونوق ، بيشيك ، سؤنوك
يم/4: يئييم ، ايچيم ، گؤروم ، قورتوم ، دؤزوم
آن/ان: آلان ، وئرن ، گئدن ، قاچان ، ايچن
ينج/4: ياپينج ، قيسقينج ، قارينج ، قاخينج ، قيلينج
يش/4: باخيش ، گؤروش ، ياغيش ، تانيش ، قارقيشپ
اي/4:قالي ، يازي ، سورو ، اؤرتو ، قورو
ين/4: اكين ، اويون ، دوگون ، بورون ، يارين

الف ـ 3: اسم مركب
اسم مركب كاربرد زيادي در ادبيات دارد و بدون آن نمي توان منظور خود را رساند. تنوع آنها بسيار زياد است. اسم مركب در تركي ممكن است بدون دخالت واسطه اي ، از تركيب اسم با اسم ديگر به وجود آيد ، ممكن است يك پيوند يا علامت به كمك آنها بيآيد و گاهي ممكن است دو علامت اين وظيفه را برعهده داشته باشند. توجه شود كه در اينجا منظور از اسم بصورت عام شامل اسم خاص ، صفت و ... است.

الف ـ 3ـ1: تركيب دو اسم بدون پيوند
درحالتيكه تركيب دو اسم فارغ از حضور هيج پيوندي است ، ممكن است اسم اول يا دوم ، اسم خاص باشد يا صفت و يا حتي عدد و ضمير. براي نمونه به مثالهاي زير دقت كنيد. ضمناً دقت كنيد كه يكي از آنها ممكن است اسم خاص ، صفت ، عدد يا ضمير باشد:
تاختا قاپي ، قيزيل توپراق ، آلچاق آدام ، مين بير ناغيل ، بو قيز ، آخان سو ، ايستي گون ، كور كيشي ، ايستي سويوق ، داغ داش

الف ـ 3ـ2: تركيب دو اسم همراه با يك پيوند
با مشخصات مورد قبل است با اين تفاوت كه يكي از اجزاي آن داراي پيوند است. مانند:
گئجه قوشو ، بازار آدامي ، قويون سوتو ، قوزو گؤزو ، ائو اوشاغي ، آلما آغاجي ، كامپيوتر ميزي ، اوتاق فرشي.
در مثالهاي فوق ديده مي شود كه انتهاي اسم دوم به مصوت ختم نمي شود. اگر چنين باشد ، براي راحتي تلفظ حرف «س» قبل از پيوند «ي/4» مي آيد. مانند: ائشيك قاپيسي.
گاهي صفت سپس اسم مي آيد. مانند: آنلاقلي آدام ، پولسوز كيشي ، ميانالي دانشجو ، يارالي رزمنده.
گاهي هم يك اسم در انتهاي مصدر مي آيد. مانند: گؤرمك اشتياغي ، قالماق فيكري ، آلماق نظري.

الف ـ 3ـ3: تركيب دو اسم همراه با دو پيوند
در اين نوع تركيب هر دو جزء داراي پيوند هستند و معاني و مفاهيم جديد عرضه مي كنند. مانند:
ائوين قيزي ، ائلين داياغي ، آدامين آنلاغي ، ميانانين مسئوللاري.

ب ـ تقسيم بندي اسم از نظر مفهومي
از اين منظر هم مي توان به اسم نگاه كرد و به انواع زير رسيد:

ب ـ 1: عام و خاص
اسم خاص مانند آيلين ، ميانا ، سينيق كؤپرو ، قافلانتي و ... كه به يك شخص ، شئي يا مكان خاص دلالت مي كنند ، اسم خاص نام دارند. در مقابل اسمهائي چون ائو ، آغاج ، آدام ، شهر و ... كه دقيقاً مشخص نمي كند به چه كسي يا چه چيزي دلالت مي كند ، عام هستند.

ب ـ 2: مجرد و غيرمجرد
اسمهائي مانند پيسليك ، آجيق ، آج ، قارا و ... كه قابل لمس و درك نيستند ، مجردند. در مقابل اسمهائي چون كامپيوتر ، كيتاب ، قيچ ، ال و ... كه قابل لمس و درك هستند ، غيرمجرد ناميده مي شوند.

ب ـ 3: مفرد و جمع
اسمهائي مانند كيتاب ، آغاج ، اوشاق ، كيشي ، خانيم و ... كه به يك چيز يا شخص دلالت مي كنند ، اسم مفردند. اما اسمهائي چون كيتابلار، آغاجلار ، اوشاقلار ، كيشيلر ، خانيملار و ... كه به بيش از يك نفر دلالت دارند ، اسم جمع ناميده مي شوند.
دو نكته در اين قسمت لازم به اشاره است. يكي آنكه بعضي اسمها ذاتاً جمع هستند ولي نشانه جمع «لار/لر» ندارند ، مانند: فوشون ، اولوس(مردم) ، ائل و ... . در جمله براي چنين اسمهائي فعل مفرد مي آوريم. نكته دوم آنكه در تركي كهن نشانه هاي جمع ديگري مانند «يز/4» وجود داشت كه اكنون تنها چند اسم جمع از آن به يادگار مانده است و از خود پيوند «يز/4» استفاده اي نمي كنيم. مانند: دنيز ، بيز ، سيز ، اوغوز و ... . اينها هم ذاتاً اسم جمع هستند ولي در جمله در نقش اسم مفرد استفاده مي شوند.

ج ـ تقسيم بندي نحوي اسم
پس از سازه شناسي اسم ، سراغ نقش آن در جمله مي رويم. اسم در جمله شش حالت مي تواند به خود بگيرد. اين حالات شش گانه اسم عبارتند از:
مسنداليه (چه كسي؟ چه چيزي؟) بدون پيوند. مانند: من گلديم ، سن آلدين
مالكيت (مال چه كسي؟ متعلق به چه چيزي؟ مال كجا؟) همراه با ضمير ملكي. مانند: سنين آنان ، منيم كيتابيم ، بيزيم مياناميز.
مفعول به (چه كسي را؟ چه چيزي را؟) ، با پيوند چهارگانه «ي». مانند: مني آپاردي ، كيتابي اوخودو ، سويو ايچدي ، علي ني گؤردوم.
مفعول فيه (در چه كسي؟ در چه چيزي؟ در كجا؟) ، با پيوند دوگانه «دا». مانند: دامدا ، شهرده ، ائوده ، حسن ده ، اوشاقليقدا.
مفعول اليه (به چه كسي؟ به چه چيزي؟ به كجا؟) ، با پيوند دو گانه «ا». مانند: آغاجا چيخديم ، ائشيگه گئتديم ، اوتاغا گيرديم ، علي يه وئرديم.
مفعول عنه (از چه كسي؟ از چه چيزي؟ از كجا؟) ، با پيوند دوگانه «دان». مانند: آغاجدان ، ائشيكدن ، اوتاقدان ، علي دن

R.F.A
Sunday 05 September 10, 04:00 AM
درس دهم : صفت


صفت در زبان تركي قبل از اسم آمده و اسم را به شنونده مي شناساند. اگر قيد وابسته به فعل است ، صفت نيز وابسته به اسم است و معنا و مفهوم آن همراه با اسم تكميل مي شود.


صفت در تركي مانند اسم داراي سه ساختار متفاوت است: صفت ساده ، مشتقي و مركب. كه در ادامه به شرح آن مي پردازيم: 1ـ ساختار صفت در تركي


ابن نوع صفت كلماتي هستند كه ذاتاً صفت هستند ، مانند: پيس ، ياش ، آغ. 1ـ الف: صفت ساده
تقريباً تمام صفات ساده تركي تك هجائي هستند. احتمال وجود دارد كه صفات ساده دو هجائي داراي بن هستند و به تك هجا ختم مي شوند. مانند «ياشيل» كه احتمالاً از «ياش» گرفته شده است. يا «قيسسا» كه در اصل «قيتسا» از مصدر «قيتماق» (بريدن) مي باشد. به هرحال چون روي ريشه اين نوع صفات قطعيت وجود ندارد ، آنها را ساده محسوب مي كنيم.


همانطور كه در مبحث اسم و پيوندها گفتيم ، منظور از اسم ، بصورت عام شامل اسم ، صفت ، ضمير ، عدد و ... است. لذا صفت نيز مي تواند از چسبيدن پيوندها به انتهاي اسم ، عدد ، ريشه فعلي و ... ساخته شود كه با مراجعه به آن مباحث مي توان صفتهاي مشتقي يا پيوندي را از بقيه متمايز كرد و ديگر نيازي به اطاله كلام در اينجا نيست. 1ـ ب: صفت مشتقي
در اينجا براي نمونه به چند مورد اشاره مي كنيم:
از جمله صفاتي كه از بن فعلي ساخته مي شد: سورگون ، دورغون ، يازيچي ، قيزاريق ، دونما
از جمله صفاتي كه از بن اسمي ساخته مي شد: دادلي ، يوخولو ، يوخوسوز ، بوغازجيل


صفت مركب نيز مانند اسم مركب مي تواند با تركيبي از صفت ، اسم ، عدد و ... ساخته شود. با مراجعه به مبحث اسم و ساختار اسم مركب ، اين منظور را راحتتر تفهيم مي شويد. حالات مختلف اين نوع صفت را در مثالهاي زير تشخيص دهيد: 1ـ ج: صفت مركب
آجلي ـ توخلو ، آدلي ـ سانلي ، قيرميزي دون ، قارا چادير ، قارا باش كيشي ، آلچاق كيشي ، بوينوزلو كئچي ، اوجا ـ اوجا ، قيشقيرا ـ قيشقيرا ، بالا ـ بالا ، قارني توخ آدام ، گؤزو توخ آدام ، بير قيچلي كيشي ، بئش ايلليك يولداش ، بئش طبقه ليك آپارتمان


درجات صفات در تركي امري استثنائي و منحصر بفرد است. هيچ زباني از نظر درجات صفات داراي گستردگي و تنوع به اندازه زبان تركي نيست. اولاً در اين زبان به جاي سه درجه صفت عادي ، برتر و برترين ، پنج درجه صفت داريم. ثانياً به جاي يك نوع ساختار براي هر كدام ، چندين پيوند براي نشان دادن هر درجه وجود دارد. در ادامه و با مقايسه آن با صفات زبان فارسي ، به عمق اين موضوع پي خواهيم برد. 2ـ درجات صفات در تركي


اين نوع صفت ، ذاتاً صفت است و مقايسه اي بين دو يا چند موضوع صورت نمي گيرد. مانند: گؤزل ، اوجا ، آلچاق ، كؤك ، آريق ، آغ ، قارا ، پولسوز 2ـ الف: صفت عادي (آنا صفت)


براي مقايسه دو چيز در زبان تركي بعد از صفت از پيوند دوگانه «راق/رك» و گاهي از پيوند چهارگانه «لي» استفاده مي كنند. مانند: ياخشيراق (بهتر) ، اوجاراق (بلندتر) ، گوده رك (كوتاهتر) ، چوخلو (بيشتر) ، وارلي (پولدارتر) ، خئيلي (زيادتر). 2ـ ب: صفت برتر يا قياسي (توتوشدورما صفتي)


در تركي نوشتاري با آوردن «ان» قبل از صفت مفهوم برترين را به صفت مي دهيم. مانند: ان ياخشي (بهترين) ، ان آلچاق (كوتاهترين) ، ان اوجا (بلندترين) ، ان پوتا (چاقترين). 2ـ ج: صفت تفضيلي يا برترين (اوستونلوك صفتي)
در تركي محاوره بجاي «ان» از «لاپ» استفاده مي شود. مانند: لاپ ياخشي ، لاپ اوجا ، لاپ آلچاق ، لاپ پوتا.


اين صفت مخصوص زبان تركي است. در زبان فارسي صفت تفضيلي يا برترين نمي تواند درجه آن صفت را بطور مطلق نشان دهد. فرض كنيد بلندترين قد دانش آموزي در يك دبيرستان هزار نفري 147 سانتيمتر است. آيا صفت «بلندقدترين» شايسته او هست؟ آيا با شنيدن صفت «زيباترين» واقعاً خيالمان راحت مي شود كه هيچ كم و كسري ندارد يا شايد در مقايسه با ديگران زيبا است و اگر ما ببينيم شايد زشت هم باشد؟ اين مشكل در زبان تركي بوسيله صفت مطلق حل مي شود و وقتي با اين درجه ، صفتي را تعريف مي كنيم ، متوجه مي شويم كه آن موضوع ذاتاً داراي آن صفت است و قياسي صورت نمي گيرد. گاهي اين درجه از صفت را در تركي حالت مبالغه و شدت نيز تعريف مي كنند. 2ـ د: صفت مطلق
براي ساختن اين درجه از صفت ، يكي از حروف «م ـ پ» را به انتهاي هجاي اول اضافه كرده و اين تركيب را قبل از همان صفت مي آوريم(اگر انتهاي هجاي اول داراي حرف صدادار نيست ، بجاي همان حرف يكي از اين دو حرف را قرار مي دهيم). مثلاً براي ساختن صفت مطلق براي صفت «قارا» (سياه) ، به انتهاي هجاي اول آن (قا) ، حرف «پ» را اضافه مي كنيم و تركيب «قاپ» را قبل از همان صفت (قارا) مي آوريم كه مي شود: قاپ قارا (سياه مطلق). به همين ترتيب مي بينيم: يام ياشيل ، گؤم گؤي ، گؤپ گؤزل ، آپ آغ (آغ آپ آغ) ، دوم دورو ، بوم بوز ، ايپ ايستي ، سوپ سويوق ، ساپ ساري ، قيپ قيرميزي ، سپ سرين ، بوم بوش.


همان مشكلي كه در بيان صفت برترين در زبان فارسي داشتيم ، در بيان صفت خفيف و كم نيز وجود دارد. چطور مي توان خفيف بودن اندازه رنگ ، قد ، دما ، ديوانگي ، قدبلندي ، كوتاه قدي و ... را بيان كرد. در زبان تركي بيش از ده ساختار براي به وجود آوردن چنين صفتي و بيان منظور خود وجود دارد كه به چند نمونه در اينجا اشاره مي شود: 2ـ ر: صفت خفيف
ايمتيل/4: ساريمتيل (مايل به زرد ، زرد خفيف) ، گؤيومتول (آبي كمرنگ ، آنچه متمايل به رنگ آبي باشد) ، قارامتيل (متمايل به سياهي)
سوو: اوزون سوو (كمي بلند ، متمايل به بلندي) ، دلي سوو (متمايل به ديوانگي ، كمي ديوانه)
شين: قاراشين (متمايل به سياهي) ، آغشين (متمايل به سفيدي)

R.F.A
Sunday 05 September 10, 07:50 PM
درس یازدهم : قيد
ـ تعريف قيد

همانطور كه در درس قبلي ديديم ، صفت در زبان تركي قبل از اسم آمده و آنرا توصيف مي كند. قيد نيز قبل از فعل مي آيد و فعل را توصيف مي كند. توصيف فعل بوسيله قيد ممكن است مربوط به زمان ، كيفيت ، نحوه ، چگونگي وقوع آن باشد.
اگر در «نازلي بالا» ، صفت «نازلي» توصيفي از اسم «بالا» مي كند ، در «يئيين قاچير» نيز «يئيين» نقش قيد را به خود گرفته و چگونگي انجام فعل را مي رساند. همانطور كه قيد «ياواش» خلاف اين حالت را مي تواند براي اين فعل نشان دهد ، بصورت: «ياواش قاچير».
گاهي يك كلمه بسته به نحوه استفاده در جمله ممكن است هم صفت باشد و هم قيد. يعني ممكن است هم همراه اسم بيآيد و هم همراه فعل. براي نمونه «آلچاق» در «آلچاق آغاج» نقش صفت را به خود مي گيرد اما در «آلچاق دانيشيردي» داراي وظيفه قيدي است. پس بطور مطلق نمي توان مرزي براي صفات و قيود قائل شد.

2 ـ انواع قيد از نظر معنا
1ـ2: قيد سبب (پاسخ به سئوالات چرا ، به چه دليل و ...)
«آجليقدان» اوزو آغارميش ايدي

2ـ2: قيد كيفيت (بيان نحوه وقوع فعل)
آلچاق دانيشماق ، يئيين قاچماق ، حيرصلي باخماق

3ـ2: قيد مكان
اوزاق گئتدي ، ياخين گلدي ، اوجايا چيخدي ، گئري گئتدي ، ايره لي گلدي

4ـ2: قيد زمان
بويون گلديم ، هاچان گلدين ، ايندي گئتدي ، باياق گؤردوم

5ـ2: قيد مقدار
آزجا وئر ، آز آز ايچ ، آووججا سو ايچديم

3 ـ انواع قيد از نظر ساختار
1ـ3: قيود ساده ، كه ذاتاً قيد هستند.
مانند: ائرته ، گئري ، ايره لي ، باياق ، بري ، ايندي ، آشاغي ، يوخاري

2ـ3: قيود مشتقي ، كه با تركيب يك پيوند به قيد تبديل مي شوند اما در هرصورت يك كلمه محسوب مي شوند. به نمونه هاي زير و پيوندهاي تركيبي دقت كنيد:
آزجا ، بالاجا ، آستاجا
ال ايله ، آياقلا ، باش ايله ، ديل ايله ، ناز ايله ، سنينله
اينديليك ، بئله ليك ، گئجه ليك
صاباحدان ، گئجه دن ، چوخدان ، پولسوزلوقدان ، هردن
گونده ، آيدا ، ايلده

3ـ3: قيود مركب
كه خود انواع مختلفي دارند:
1ـ3ـ3: تكراري: ياواش ـ ياواش ، آز ـ آز ، چوخ ـ چوخ ، گئج ـ گئج ، بير ـ بير

2ـ3ـ3: تكراري با وساطت به/با
بير به بير ، گون به گون ، آي با آي ، گوچه به گوچه ، تاي با تاي

3ـ3ـ3: همراهي دو مترادف
يورغون ـ آرغين ، قالين ـ قاييم ، سس ـ سمير

4ـ3ـ3: همراهي دو متضاد
گئجه ـ گوندوز ، آلچاق ـ اوجا ، آزـ چوخ




















hayatta bir yol çizəcəksin çizdiğin yollardan birini seçəcəksin seçtiğin yolda ölüm bilə olsa səlam verip geçəcəksin


ßєи уσℓυмυ ѕєçтιм уα ѕєи уα öℓüм






dedilər sanki mənə PAN TÜRKƏM...mən dedim səhv eləmə XAN TÜRKƏM




elimin düşməninə OX SÜNGÜ...elimin dostuna mən CAN TÜRKƏM
şanlı tarixim olup geçmişdə...eliyən dünyani HEYRAN TÜRKƏM




mənə can can diyənə CAN TÜRKƏM...mənə qan qan diyənə QAN TÜRKƏM

R.F.A
Sunday 05 September 10, 07:50 PM
درس دوازدهم : ادات


ادات (ياراقلار) نقش ارتباطي بين ديگر اجزاي جمله را دارند. ادات حتي اگر از جمله حذف شوند ، خللي به كليت جمله وارد نمي شود و مفهوم كلي جمله كماكان استنباط مي شود. ادات نه مانند پيوندها بي معني هستند و نه مانند واژه هاي مستقل داراي معنا و مفهوم مستقل هستند. هرچند مي توان معنا و وظيفه ادات را خارج از جمله استنباط كرد ولي آنها در كنار ديگر اجزاي جمله نقش خود را مي توانند ايفا كنند.
تقسيمات ادات بسيار گسترده و متنوع است و در اينجا به تعدادي از اهم ادات اشاره مي كنيم. بحثي در اين ارتباط نيز در بخش فولكلور شهرستان ميانه داشتيم كه هم در كتاب موجود است و هم در سايت ميانه.

- ادات شدت و تأكيد: داها ، باري ، آخي ، ها ، لاپ ، آرتيق
نمونه: داها بوندان گؤزل اولماز ، لاپ اوجوزو بو ايدي

- ادات دقت : ائله ، بئله ، جه/جا ، اينديجه
نمونه:ائله بوجور ياز ، بئله دانيش

- ادات علت : اوچون ، ايچون ، ايچين ، اؤترو ، گؤره ، او دور كي
نمونه: بونون ايچون گئتمه ديم ، سندن اؤترو قالديم

- ادات استفهام: به يه (مگر) ، به يم (مگر من) ، يوخسا ، هاني ، هاچان ، هاچاق ، نه ، نه يه ، نه منه ، هارا ، نه جور ، نئجه ، هانسي ، هانكي ، مي/4 ، هايان ، هاردا
نمونه: هاردا قالميشدين ، هانسي چايين سويو قورويوب

- ادات آرزو: اولايدي ، نه اولايدي ، نه اولار ، اولا ، كاش ، كئشگه ، كاشكي ، باري
نمونه: اولايدي كنديميزه گئدم ، اولا بو ايل كنكوردان چيخام

- ادات دستوري : دئ ، گل ، گؤر ، قوي ، باخ ، باخ گؤرم
نمونه: گؤر نه دئييرم؟ ، باخ گؤرم هارا گئتميشدين؟

- ادات ندا : آي ، هوي ، آهاي ، هئي ، آ
نمونه: آي اينسان! تانري يا سيغين ، آ قيز آدين نه دي؟

- ادات تشبيه : كيمي ، كيمين ، تك ، تكين ، تكي ، سانكي ، اوخشار ، بنزر ، ائله بيل ، دئيه سن
نمونه: سنه اوخشار بير اوغلان ايدي ، سنين كيمين آدام تاپيلماز

- ادات شرط : سا/2 ، ايه (اگر) ، اگر
نمونه: ايه سربازليغا گئتسم ، سربازليغا گئتسم

- ادات مقصد : دوغرو ، دوز ، ساري
نمونه: دوز ائولرينه گئتديم ، باغا ساري گئتديم

- ادات همراهي : ايله ، له/2 ، لن/2
نمونه: سن ايله من گئده جه ييك ، سن ايلن من گئده جه ييك

- ادات استثناء : باشقا ، آيري ، سونرا ، اؤزگه ، سوواي
نمونه: سندن باشقا بير يولداشيم يوخ ، سندن سونرا كيميم وار؟

- ادات تأسف : حاييف ، حئييف ، حئويك ، آخئي ، آخ ، واي ، نئجه
نمونه: حئييف كي بو جمعه گلنمه يه جگم ، آخئي! دونياني آتاركن سنيلن قوجاقلاشايديم

- ادات تعجب: بوي (ميانه) ، پي (تبريز) ، وي (زنجان) ، ائ ، واي ، ماغيل ، په دده
نمونه: بوي! سن يئنه بورداسان؟ ، ماغيل گئتمه دين ميانايا؟

- ادات رضايت: آخئي ، آخئش ، جان ، به به ، اؤلمه ، وار اول ، ساغ اول ، نه دئميشم ، هابئله
نمونه: آخئش! دانشگاهدان چيخديم ، اؤلمه نه گؤزل دانيشدين

- ادات محدوديت: آنجاق ، يالنيز ، بيرجه ، تكجه ، فقط
نمونه: يالنيز بير آغاج قالدي ، تكجه بير نفر امتحان وئريب

- ادات تصديق و انكار: هه ، هن ، يوخ ، خئيير ، بلي ، دوز ، يالانسا ، اصلا ، ابدا ، توبا ، هئچ ، آهان
نمونه: يوخ گله بيلنمه رم ، يالانسا پيس گونه قالا

- ادات مكان و زمان: كيمي ، دك ، جان/2 ، جاق/2 ، چاغ ، قده ر
نمونه: ميانايا دك گئده بيلمه رم ، مياناياجاق گئده جه يم

R.F.A
Sunday 05 September 10, 07:52 PM
درس سیزدهم: ضمیر
ضمیر با جانشین شدن به جای اسم ، نقش اسم را در جمله بازی می کند و تمام حالات شش گانه اسم را که قبلاً گفته ایم ، به خود می گیرد.
ضمایر در شش نوع مختلف تعریف می شوند که عبارتند از:
1 ـ ضمایر شخصی 2 ـ ضمایر اشاره 3 ـ ضمایر ملکی متصل 4 ـ ضمایر ملکی منفصل 5 ـ ضمایر تأکیدی 6 ـ ضمایر مبهم 7 ـ ضمایر استفهام
تمام ضمایر در دو حالت فرد و جمع برای اول شخص ، دوم شخص و سوم شخص اطلاق می گردند. حال به تفکیک به هر کدام از این ضمایر اشاره می کنیم:
1 ـ ضمایر شخصی
من (بن) بیز
سن سیز
او/ اول اونلار
• ضمیر شخصی اول شخص مفرد بصورت «من» استفاده می شود که صورت کهن آن در ترکی «بن» می باشد و به خاطر قرابت مخرج به «من» تبدیل شده است. با پیوند نشانه جمع قدیمی «یز» به انتهای این ضمیر بصورت «بنیز» به ضمیر اول شخص جمع می رسیم که صورت ساده آن «بیز» است. اتفاقاً «سن» هم با همین قاعده به «سنیز» تبدیل می شود.
• ضمیر سوم شخص مفرد «او» دارای صورت قدیمی تر «اول» است که اکنون تنها در ادبیات مکتوب می توان آنرا دید. این ضمیر بصورتهای شو/شول هم کاربرد داشته و دارد.
• این ضمایر مانند اسم ، حالات شش گانه آنرا هم به خود می گیرد. مانند: من ، مندن ، منه ، منده ، منی ، منیم
• این ضمایر پیوندپذیر هم هستند. مانند: من ، منسیز ، منجه

2 ـ ضمایر اشاره
بو (این) بونلار (اینها)
شو (این) شونلار (اینها)
او (آن) اونلار (آنها)
• ضمیر اشاره «شو» برای نشان دادن اشاره ای بین این و آن است (یعنی حالت متوسط) اما معنای نزدیکی نیز از آن استنباط می شود. اکنون جز در ترکی استانبولی استفاده نمی شود.
• ضمیر اشاره «او» که بصورتهای «او ، اول ، آن» استفاده می شود ، دارای صورت کهن «آن» است. مثلاً آنلار به معنای آنها می باشد. بعداً این ضمیر به «اونلار» و در محاوره به «اولار» تبدیل شده است.
• این ضمایر مانند اسم ، حالات شش گانه آنرا هم به خود می گیرد. مانند: اونلار ، اونلاردان ، اونلارا ، اونلاردا ، اونلاری ، اونلارین
• این ضمایر پیوندپذیر هم هستند. مانند: اونلار ، اونلارسیز ، اونلارجا

3 ـ ضمایر ملکی متصل
این ضمایر به اسم می چسبند و عبارتند از:
م میز
ن نیز
ی لاری
برای نمونه برای اسمهای «آنا ، کیتاب» داریم:
آنام ، آنان ، آناسی ـ آنامیز ، آنانیز (آناز) ، آنالاری
کیتابیم ، کیتابین ، کیتابی ـ کیتابیمیز ، کیتابینیز ، کیتابلاری
• اگر حرف آخر اسم صدادار باشد ، در سوم شخص مفرد از یک حرف کمکی سین کمک می گیریم و مانند مثال فوق بجای آنایی می گوئیم: آناسی
• اگر حرف آخر اسم صدادار نباشد ، برای روانی ادای کلمه از صداهای ی/4 کمک می گیریم. مانند مثال فوق برای کتاب.

4 ـ ضمایر ملکی منفصل
این ضمایر مستقل از اسم هستند و بصورت «ضمیر شخصی+ضمیر ملکی متصل + کی» درست می شوند. مانند: من + یم + کی که می شود: منیمکی.
منیمکی بیزیمکی
سنینکی سیزینکی
اونونکو اونلارینکی

5 ـ ضمایر تأکیدی
ضمایر تأکیدی با وجود فاعل بر او تأکید می کنند. این ضمیر در ترکی کهن «کند» بود که در ترکی کنونی آذربایجان «اؤز» و گاهی «بیله» جای آنرا گرفته است:
کندیم کندیمیز
کندین کندینیز
کندی کندیلری

اؤزوم اؤزوموز
اؤزون اؤزونوز
اؤزو اؤزلری

بیلم بیله میز
بیلن بیله نیز
بیله سی بیله لری
• این ضمایر نیز مانند دیگر ضمایر ، حالات شش گانه اسم را به خود می گیرند. مانند: اؤزوم ، اؤزومدن ، اؤزومه ، اؤزومده ، اؤزومو ، اؤزومون

6 ـ ضمایر مبهم
این ضمایر جانشین اسم شده و یک نوع معنای ابهام را می رسانند. تنوع آنها زیاد است اما برای نمونه می توان به موارد زیر اشاره کرد:
کیم: کیم ، کیمی ، کیمیسی ، کیمسه ، کیم ایسه ، هر کیم ، هئچ کیم
بیر: بیری ، بیریسی ، هر بیریسی ، هئچ بیریسی ، هر بیر ، هئچ بیر
نه: نه ، نه یه ، نه یی ، نه دن
به همین ترتیب قاباقکی ، دوننکی ، آیری ، آیریسی ، باشقاسی ، اؤزگه و ... .

7 ـ ضمایر استفهام
این ضمایر با سئوال ، هویت اسم را مشخص می کنند. عمده ترین آن عبارتند از: کیم ، نه ، نه یه ، هارا ، هاچان ، هانسی ، هانکی.

R.F.A
Sunday 05 September 10, 07:52 PM
درس چهاردهم : جمله
تمام آنچه را در سیزده جلسه پیشین فرا گرفتیم ، برای رسیدن به این قسمت از ترم یعنی جمله بود. تا جمله ادا نشود ، فایده ای از این همه اطلاعات درباره فعل و فاعل و ضمیر و ... وجود نخواهد داشت.
بحث درباره جمله بسیار گسترده است و نمی توان در یک جلسه به تمام مطالب درباره جمله پرداخت اما می توان تا حدودی با جمله آشنا شد ، طوری که علاقمندان با زمینه مناسب جهت فراگیری مطالب بیشتر دنبال منابع و مراجع دیگر بروند.
جمله یک کلام کامل است که گوینده آنرا به اطلاع شنونده می رساند. جمله از وقوع یک حادثه یا وجود یک واقعیت خبر می دهد.
جمله از دیدگاه های مختلف دارای تقسیمبندی های مختلفی است که در ادامه به چند مورد از آنها اشاره می شود:

1 ـ تقسیمبندی مفهومی
جمله از منظر مفهوم ، به سه گروه اخباری ، استفهامی و امری تقسیم می شود.

1ـ1: جمله اخباری
در جمله اخباری از وقوع عمل در گذشته ، حال و آینده و یا حتی خارج از زمان خبر داده می شود. جملاتی مانند: «آنام گلدی» ، «سن گئده جکسن» ، «آناملا باجیمی بویون ائلچیلیگه گؤندرمیشم» از این نوع هستند.

2ـ1: جمله استفهامی
هرچند یک جمله استفهامی درباره وقوع حادثه یا وجود واقعیت است اما این مفهوم همراه با سئوال و ابهام است. این سئوال گاهی همراه با ادات استفهام مانند «می ، هانسی ، هارا ، کیم ، نه یه ، نه ایچین ، نه ، هانکی و ...» است و گاهی بدون ادات تنها با تکیه بر لحن گوینده است.
جملاتی مانند «نه ایچین دونن گلمه دین؟» ، «تاپیشیردیقلاریمی آلدینمی؟» ، «هانسی درسده دوشدون؟» جملاتی استفهامی همراه با ادات استفهام است اما جملات سئوالی مانند «دئمه دیم گئتمه؟» ، «تاپیشیردیقلاریمی آلدین؟» ، «بو گئجه ائشیگه گله جکسن؟» بدون ادات استفهام باز از نوع جملات استفهامی هستند.

3ـ1: جمله امری
با این جمله با خواهش ، التماس ، تضرع و یا دستور ، خواستار انجام عمل می شویم. مانند: «اونو منه وئر» ، «قاپینی آچ» ، «منه بیر کیلو یئر آلما وئر» ، «بیر لیوان سو وئر».
گاهی ممکن است برای تأکید بر امر یا پرهیز از احساس آمرانه بودن ، از ابزارهای کمکی نیز در جمله استفاده کنیم. مثلاً برای حالت امر ، به انتهای فعل ، پسوند «گیل» و «گیلان» اضافه کنیم. مانند: «اونو منه وئرگیلن» ، «قاپینی آچگیلان». البته پسوند «گیل» امروزه کاربردی ندارد. یا اینکه قبل از شروع جمله امری بگوئیم: «تئز اول» مانند «تئز اول اونو منه وئر». گاهی هم ممکن است پس از اتمام جمله امری بگوئیم: «گؤرم» ، «دای». مانند: «اونو منه وئر گؤرم».
در جملات امری از نوع التماسی و خواهشی نیز ممکن است به پیش جملاتی مانند «اولارسا» ، «ممکن اولسا ...» ، «زحمت اولماسا ...» ، «لطف ائدیب ...» ، «باغیشلایین ...» ، «زحمت دی ...» ، «نه اولاندا».

2ـ جمله فعلیه و اسمیه
جمله از نظر ساختار ممکن است اسمیه باشد یا فعلیه. جمله اسمیه تکیه اش بر اسم است نه فعل. در واقع فاقد فعل است و تنها از افعال کمکی یا علامتهای اسنادی کمک می جویند ، از جمله «دیر ، ایدی ، ایمیش». مانند: «بو آغاج اوزون دور» ، «بو سؤز یالان ایمیش».
جمله فعلیه دارای فعل است ، مانند: «من درسیمه باخمیشام» ، «بویون بیر کره سایتا گیردیم و سؤزلرین اوخودوم» که دارای فعلهای باخمیشام ، گیردیم و اوخودوم می باشند.

3ـ اجزای جمله
جمله دارای یک حداقل اجزا باید باشد تا بتواند در تعریف جمله بگنجد. این حداقل اجزا که آنرا اجزای اصلی جمله هم می نامند ، عبارتند از: مسند و مسندالیه.
مسندالیه همان فاعل است که در جمله اسمیه بصورت مبتدا نمایان می شود. مسند درباره مسندالیه حکم می دهد. در واقع مسند همان فعل در جمله فعلیه و خبر در جمله اسمیه است.
در جمله فعلیه «آنام مشهده گئتدی» ، «آنام» فاعل یا مسندالیه است و «گئتدی» فعل یا مسند. در جمله اسمیه «هاوا قارانلیق دیر» ، «هاوا» مبتدا یا مسندالیه است و «قارانلیق دیر» خبر یا مسند است.
با این دو جزء ، جمله معنی پیدا می کند اما اجزای دیگری هستند که برای توضیح بیشتر جمله و تفهیم بهتر آن در کنار اجزای اصلی می آیند. این اجزا را اجزای فرعی می گویند که مفعول صریح و غیرصریح از آن جمله هستند.
مفعول صریح در ترکی با علامت «ی» یا «نی» تعریف می شود. مانند: «من درسی اوخودوم» ، «آیلار قاپینی آچدی» ، «من ائوی تمیزله دیم».
مفعول غیرصریح نیز تحت تأثیر فعل بوده و یکی از حالات مفعول الیه ، مفعول فیه و یا مفعول عنه را به خود می گیرد. مانند: «ائوه گئتدی» ، «ائدن چیخدی» ، «ائوده قالدی».

4 ـ ساختار جمله ترکی
اجزای اصلی و فرعی جمله در ساختار کامل و طبیعی جمله باید با یک توالی و ترتیب خاصی بیایند وگرنه از حالت طبیعی خارج خواهند شد. ساختار غیرطبیعی همان ساختاری است که در ادبیات محاوره ای و شعر به وفور می بینیم.
ساختار طبیعی یک جمله در زبان ترکی با ترتیب زیر است:
«فاعل(مبتدا) + قید زمان + قید مکان + مفعول غیرمستقیم + مفعول مستقیم + قید حالت + فعل».
برای نمونه در یک جمله کامل و طبیعی ترکی می توان گفت: «آناسی گئجه لر یاتاندا بالاسینا قیسسا ناغیللاری محبتله اوخویار».
جملاتی مانند زیر از نظر ادبیاتی صحیح نیست. چرا؟
• مدرسه ده صاباح امتحان واریم دیر.
• تلویزیونومو صاباح تعمیر ایچین تعمیرکارا وئره جه یم.
• دونن آخشام قارداشیملا آغام شاما اونلارا قوناق ایدیلار.

در شعر نیز بنا بر اجبار ساختار و ترکیب طبیعی جمله به هم می خورد. مثلاً جمله ای طبیعی مانند: «باشیمدا توکلر آغاریب ، قاپیسیندا ابتر اولدوم ، او نازلی دلبر دئمه دی کی: بیزیم گوموش دورور بو» را عارف نامی قرن هفتم ،شیخ صفی الدین اردبیلی ، می گوید:
«آغاریب باشیمدا توکلر ، قاپیسیندا اولدوم ابتر
دئمه دی او نازلی دلبر ، کی بیزیم گوموش دورور بو»
همانطور که گفتیم ، ساختار اصلی جمله با همان مسند و مسندالیه کامل می شود و حتی گاهی می توان اجزای دیگر آنرا بدون اخلال در جمله حذف کرد. بعضی از اجزای جمله صرفاً برای توضیح بیشتر ارائه می شود. برای نمونه جمله ساده و کاملی مانند: «آباسی قوجالیبدیر» را می توان به جمله مفصل و طولانی زیر تبدیل کرد: «یوز یاشیندا اولان ، الدن آیاقدان دوشن آناسی ، داها قوجالیبدیر». یا جمله ساده و کاملی مانند «آنام زیارتدن گلدی» را تبدیل کنیم به جمله طولانی و زائد زیر: «آنام بویون صبح هاوا آچایلان زامنلاردا کی هئچ بیر آدام ائشیکده یوخ ایدی ، ایکی هفته دن سونرا کربلانین زیارتیندن گلدی».

5 ـ هماهنگی فعل و فاعل
فعل و فاعل از نظر جمع و فرد بودن و نیز از نظر شخص باید باهم هماهنگ باشند. به دنبال فاعل جمع ، فعل جمع می آید و بعد از فاعل مفرد ، فعل مفرد می آید.
برای فاعل اول شخص مفرد ، فعلی با ضمیر فعلی اول شخص مفرد می آوریم .
با این دو اصل ، جملات زیر صحیح می باشند:
• من مدرسه دن گلدیم.
• سیز هاچان بازاردان گلدینیز؟
• اونلار امتحان وئرمه دیلر.

اما جملات زیر صحیح نیستند:
• من مدرسه دن گلدیک!
• سیز هاچان بازاردان گلدیم!
• اونلار امتحان وئرمه دیم!

در این میان استثناهائی وجود دارد که مهمترین آنها عبارتند از:
• احترام: برای احترام می توان فعل یک شخص مفرد را جمع آورد. مانند: «رهبر بویون دانیشیغیندا بویوردولار» ، «اوستاد کیلاسدا امتحان آلدیلار».
• فاعل غیرجاندار بصورت جمع می تواند فعل مفرد بگیرد. مانند: «آغاجلار قورودو» ، «سولار کسیلدی». البته متداول است که برای هر نوع سوم شخص جمع از فعل مفرد استفاده کنند. مانند: «قوناقلار گلدی» ، «اؤیرنجی لر گئتدی» ، «ساتقینلار قاچدی».
• برای فاعلی که ذاتاً جمع است ، فعل مفرد می آوریم. مانند: قوشون ، ملت ، آرتئش. مثلاً «قوشون داغیلدی».

5 ـ جمله کامل و ناقص
جمله کامل را با تعریف فوق پذیرفتیم. جمله ناقص یک جمله دارای اعتبار و مفهوم است که شنونده منظور گوینده را متوجه می شود اما اجزای اصلی یک جمله کامل را ندارد. دلیل آن هم این است که شنونده در جملات قبلی یا پیش زمینه قبلی ، اجزای جمله مانند فاعل یا مفعول یا حتی فعل را می شناسد. اینگونه جملات غالباً در جواب یک سئوال گفته می شود.
برای نمونه ممکن است ابتدا نپذیریم که «بازارا» جمله باشد اما اگر بدانیم که این جمله در مقابل سئوال: «آنام هارا گئتدی؟» گفته شده است ، متوجه می شویم که این جمله باید در اصل «آنام بازارا گئتدی» باید باشد که به خاطر ذهنیت داشتن گوینده و شنونده از فاعل و فعل ، این دو جزء اصلی حذف شده است. به همین ترتیب شخصی به دیگری می رسد و درباره ساعتی که گم کرده بود و دنبالش بود ، می گوید: «تاپدیم». در واقع باید بگوید: «ساعتی تاپدیم» که به خاطر ذهنیت داشتن شنونده از موضوع گم شدن ساعت ، آنرا از جمله حذف می کند. او حتی می تواند بجای «تاپدیم» بگوید: «ساعتی تاپدیم» و یا آنرا تفصیل دهد و بگوید: «بالاخره بویون صبح ناماز قیلاندا حوض باشیندان ساعتی تاپدیم

R.F.A
Sunday 05 September 10, 08:17 PM
درس 15 : عدد در ترکی

از لازمه های یک زبان ، عدد است. بدون عدد واقعاً ارتباط گوینده و شنونده کامل نمی شود. در زبان ترکی نقش عدد بارزتر و گسترده تر است ، چراکه عدد در ترکی حتی می تواند در قالب فعل درآید.

عدد صحیح (اعداد غیر از کسری و اعشاری و ... ) در زبان ترکی مانند بسیاری از زبانها در دو ساختار دیده می شود: ساختار ساده و ساختار مرکب. عدد با ساختار ساده ، عددی است که از یک کلمه تشکیل می شود و در ترکی عبارتند از:
• بیر ـ ایکی ـ اوچ ـ دؤرد ـ بئش ـ آلتی ـ یئددی ـ سکگیز ـ دوققوز (به ترتیب یک تا نه)
• اون ـ ییرمی (ایگیرمی) ـ اوتوز ـ قیرخ ـ اللی ـ آلتمیش ـ یئتمیش ـ سکسن ـ دوقسان (به ترتیب ده تا نود)
• یوز ـ مین ـ تومن ـ میلیون ـ میلیارد (به ترتیب صد ، هزار ، ده هزار ، میلیون ، میلیارد)
البته دو عدد میلیون و میلیارد ترکی نیستند ولی اکنون در ترکی استفاده می شوند. بقیه اعداد از ترکیب دو یا چند عدد ساده تشکیل می شوند. اینها را عدد مرکب می گویند. مثلاً برای ساختن عدد چهارده در ترکی ابتدا ده سپس چهار می آید ، بصورت: اون دؤرد. البته در فارسی هم چنین است و فقط اعداد بین ده و بیست اینگونه مقلوب شده اند. به همین ترتیب داریم: یئددی یوز آلتمیش بئش (هفتصد و شصت و پنج) ، بئش مین یئددی یوز اللی دؤرد (پنج خزار و هفتصد و پنجاه و چهار).
این اعداد بصورت زیر تشکیل می شوند:
• اعداد دو رقمی غیر ساده (11 تا 99): رقم دهگان + رقم یکان
مثلاً برای عدد دو رقمی غیرساده شصت و هفت در ترکی داریم: آلتمیش + یئددی
• اعداد سه رقمی غیر ساده (101 تا 999): رقم صدگان + رقم دهگان + رقم یکان
مانند: آلتی یوز قیرخ اوچ (ششصد و چهل و سه)
• اعداد چهاررقمی غیرساده (1001 تا 9999): رقم هزارگان + رقم صدگان + رقم دهگان + رقم یکان
مانند: مین اوچ یوز اللی یئددی (هزار و سیصد و پنجاه و هفت)
• ...
پس در زبان ترکی اعداد عبارتند از:
• بیر ـ ایکی ـ اوچ ـ دؤرد ـ بئش ـ آلتی ـ یئددی ـ سکگیز ـ دوققوز ـ اون (1 تا 10)
• اون بیر ـ اون ایکی ـ اون اوچ ـ اون دؤرد ـ اون بئش ـ اون آلتی ـ اون یئددی ـ اون سکگیز ـ اون دوققوز ـ ییرمی (11 تا 20)
• ییرمی بیر ـ ییرمی ایکی ـ ییرمی اوچ ـ ییرمی دؤرد ـ ییرمی بئش ـ ییرمی آلتی ـ ییرمی یئددی ـ ییرمی سکگیز ـ ییرمی دوققوز ـ اوتوز (21 تا 30)
• ...
• یوز بیر ـ یوز ایکی ـ یوز اوچ ـ ... ـ دوققوز یوز دوقسان دوققوز (999)
• مین بیر ـ مین ایکی ـ ... ـ دوققوز مین دوققوزیوز دوقسان دوققوز (9999)
• ...
عدد قدیمی ده هزار در ترکی بصورت «تومن» اکنون کاربرد عددی ندارد و فقط در واحد پول استفاده می شود. مثلاً در دیوان قوتادغوبیلیک در هزاره گذشته می خوانیم: «تومن مین ثنا» یعنی ده هزار هزار ثنا. به عبارتی هزاران بار ثنا.
انتظار نمی رود عدد بصورت مجرد در جمله ظاهر شود (مگر به ندرت) و انتظار داریم در کنار هر عدد یک اسم مشاهده کنیم. در زبان ترکی عدد قبل از اسم آمده و تعداد و کمیت آنرا می رساند. مانند ایکی کیشی (دو مرد) ، اوچ آغاج (سخ درخت) ، مین ار (هزار جوانمرد).
اما گاهی خواهیم دید که عدد به آنسوی اسم می رود و مانند حالات شش گانه اسم را به خود می گیرد. مانند: اوشاقلارین بیری گئتدی ، آغاجلارین ایکیسی اوجا دیر ، میدادلارین دؤردو سنین دیر.
دیده می شود که اسم مقلوب شده بصورت جمع ظاهر می شود. در این حالت می توان جمله را به حالت عدد + اسم تبدیل کرد. به شرطی که عدد بصورت طبیعی آمده و اسم مفرد شود. بصورت:
بیر اوشاق گئتدی ، ایکی آغاج اوجا دیر ، دؤرد میداد سنین دیر.
در ترکیب عدد و اسم مقلوب اگر اسم به موضوع خاص و منحصری اطلاق نگردد می توان آنرا فرد آورد. مثلاً هم «میدادلارین دؤردو سنین دیر» می توان گفت و هم «میدادین دؤردو سنین دیر». چرا که مداد مانند اوشاق به موضوع منحصری اطلاق نمی گردد و حالت عام دارد.
نکته دیگر درباره عدد این است که می توان بین عدد و اسم ، واحد اسم را آورد. مثلاً بجای «اوچ آدام» می توان «اوچ باش آدام» یا «اوچ نفر آدام» را آورد. برای نمونه:
آلتی باش اوشاق ، اوچ نفر آدام ، اون دنه چؤرک ، بیر جوت باشماق ، بیر توپ پارچا ، بیر تیکه چؤرک ، بیر دامجی سو ، بیر قاشیق شربت ، بئش پارا کند ، بئش تومن پول ، اوچ گؤز دام و ... .
از موارد دیگری که بین عدد و اسم واسطه قرار می گیرد ، صفت است. چراکه اگر اسم دارای صفت باشد ، باید قبل از اسم بیآید. لذا بین عدد و اسم ، صفت ظاهر می شود. مانند: ایکی گؤزل گول ، دؤرد اوجا اوغلان ، ایکی یاخشی یولداش. حال اگر بخواهیم عدد را همراه با واحد بیآوریم ، هم واحد و هم صفت بین عدد و اسم قرار می گیرند. مانند: ایکی دنه گؤزل گول ، دؤرد باش اوجا اوغلان ، ایکی دنه یاخشی یولداش.
گاهی ممکن است عدد خود نقش اسم را بازی کند. البته این اتفاق ، نادر است. مانند: بو پارچا بئش مینه دیر (بو پارچا بئش مین تومنه دیر) ، بو ورقه ییرمیه یازیلیب (بو ورقه ییرمی نمره ایچون یازیلیب) ، اونلارین اوچو بیره دگمز (اونلارین اوچ دنه سی بیر دنه یه دگمز).

اعداد ترتیبی:
در ترکی نیز مانند همه زبانها از اعداد ترتیبی استفاده می شود. اگر به انتهای عدد ترکی پیوند چهارگانه «ینجی» اضافه کنیم ، به عدد ترتیبی تبدیل می شود. مانند: بیرینجی (اولین) ، ایکینجی (دومین) ، اوچونجو (سومین) ، اونونجو(دهمین) ، یوزونجو (صدمین) ، مینینجی (هزارمین).
اولاً دیده می شود که بسته به مصوت عدد ، این پیوند یکی از حالات چهارگانه خود را با عدد همراه می کند. ثانیاً پس از اعداد «ایکی ، آلتی ، یئددی» که به مصوت «ای» ختم می شوند ، دیگر نیازی نیست دوباره همراه با «ینجی» مصوت «ای» را اضافه کنیم ، بلکه در این حالت «نجی» کافیست. مانند: ایکینجی ، آلتینجی.
اعداد ترتیبی ممکن است در نقش اسم ظاهر شوند و حالات شش گانه آنرا به خود بگیرند. مانند: بئشینجی دن سوروشدوم ، ایکینجی دن اویانا فایدا وئرمز ، دؤردونجونون آدی نه دیر؟

اعداد کسری:
اعداد کسری اعم از اعشاری و متعارفی بخش عمده ای از اعداد هستند و بدون آن نمی توان منظور خود را رساند. عدد اعشاری مانند «سه و ممیز هفت دهم» یا عدد متعارفی مانند «سه پنجم» در ترکی چگونه استفاده و بیان می شوند.
عدد اعشاری مانند 5.4 (پنج و ممیز چهار دهم) را در ترکی به یکی از صورتهای زیر می خوانیم: «بئش ممیز دؤرد» ، «بئش و اوندان دؤرد» ، «بئش تام و اوندان دؤرد». گاهی نیز به تقلید از فارسی می شنویم که می گویند: «بئشی دؤرد» در حالیکه در فارسی نیز گفتن «پنج و چهار» به جای «پنج و ممیز چهار دهم» صحیح نیست. «پنج و چهار» در ادبیات فارسی معنای عدد «نه» می دهد. مثلاً اگر در شعر فارسی می گویند: «ای ده و چهار من بیا» یعنی «ای ماه شب چهارده من بیا» و هرگز منظور از «ده و چهار» عدد «ده و ممیز چهار دهم» نیست!. به هرحال در ادبیات محاوره چه ترکی و چه غیره برای تسهیل ، ساده سازی هایی می کنند که با ادبیات مکتوب سازگار نیست.
درمورد اعداد کسری یا متعارفی مانند «5/2» (دو پنجم) نیز در ترکی می گوئیم: «بئش دن ایکی» یعنی «دو از پنج».
از اعداد کسری معروف در ترکی می توان گفت: یاری (یک دوم یا نیم) ، اوچدن بیر (یک سوم) ، دؤرددن بیر (یک چهارم) ، بئشدن بیر (یک پنجم) ، اوندان بیر (یک دهم) ، یوزدن بیر (یک صدم).
گاهی نیز این اعداد را بصورت زیر می گویند که باز صحیح است: اوچه بیر ، دؤرده بیر ، بئشه بیر ، اونا بیر ، یوزه بیر. که مفهوم یک به سه ، یک به چهار و ... را دارد.
در مورد عدد صد اگر مبنا صد باشد ، مفهوم درصد از آن استخراج می شود. مانند: یوزه اون (ده در صد) ، یوزه اللی (پنجاه در صد) ، یوزه دوقسان دوققوز (نود و نه در صد) ، یوزه یوز (صد در صد).

اعداد غیرمعین:
در ترکی نیز در کنار اعداد معین فوق از اعداد غیرمعین استفاده می شود. مانند: «آز ، چوخ ، خئیلی ، لاپ ، ان ، داها ، اولدوقجا و ...». در کنار این اعداد غیرمعین می توان از ترکیبات آنها با پیوندها و حالتهای شش گانه اسمی آنها نیز در جمله استفاده کرد. مانند: آزجا ، چوخلو ، چوخدان ، چوخدانکی ، خئیلک ، آزی ، چوخو ، چوخونون و ... .

عدد در نقش فعل:
از توانمندیهای استثنائی زبان ترکی ساختن فعل از عدد است. اگر پیوند «له/لا» به عدد بچسبد ، از آن فعل می سازد. مانند: ایکیله مک (دوتائی کردن ، دوبله کردن) ، یاریلاماق (نصف کردن) ، بئشله مک (پنج برابر کردن).

R.F.A
Sunday 05 September 10, 08:17 PM
درس 16 : آيين نگارش


عدم رعايت آئین و ضوابط نگارش ، نوشته را معیوب کرده و آنرا سست و بی ارزش می کند. عدم توجه به اصول و قواعد یک زبان باعث کم رغبتی خواننده به نوشته می شود. آیا برای خواننده فرق نمی کند که نویسنده «می خواهم» را «میخواهم» یا «میخاهم» بنویسد؟ قطعاً او با دیدن چنین خطاهائی به نوشته ، به دیده حقارت نگاه خواهد کرد و نوشته ارزش خود را از دست خواهد داد.


متأسفانه به خاطر عدم آموزش زبان ترکی آذربایجانی در ایران ، این زبان دارای آئین نگارش مصوب و متقن نیست. همین باعث می شود که عده ای به تقلید از ادبیات جمهوری آذربایجان یا ترکیه روشی را پیش گیرند و عده ای هم به اجتهاد خود آئینی برگزینند و این باعث پراکندگی می شود و خواننده باعث سردرگمی می شود.
برای نمونه عده ای به تقلید از نگارش فونوتیکی کشورهای همجوار سعی می کنند تمام مصوتها را در نگارش نشان دهند و این مورد درباره فتحه مشکلساز است. نوشتن «گله جک» بصورت «گه له جک» هم باعث اطاله نوشتار می شود و هم خواننده سردرگم می شود. حذف حروف عربی و تبدیل آن به حروف ترکی (به تقلید از خط لاتین) یکی دیگر از پراکندگی های نگارش ترکی است. عده ای اصرار دارند که «اقتصاد» را «ایقتیساد» بنویسند و خواننده ای که دهها سال با املای کلمه انس گرفته است را به یکباره دچار سردرگمی کنند.
آیا همه اینها صحیح است؟ آیا همه شان اشتباه است؟ کدام را پیش بگیریم؟ قطعاً وقتی این کار متولی ندارد ، هرکسی راه خود را پیش می گیرد. آنچه در اینجا هم آورده می شود ، باز قانون متقن و قطعی نیست ولی بعضی اصول اولیه از جانب تمام نویسندگان باید رعایت گردد و عدم رعایت آن موجب طرد آن از جانب خواننده می گردد.
بیشترین هجمه به آئین نگارش از جانب گویشهای مختلف محلی است. در نگارش کنونی ترکی آذربایجانی هیچ خطری بیشتر از گویش گرایی ، زبان ادبی را تهدید نمی کند. گویشها محترم و عزیز هستند و غنا و گستردگی یک زبان را می رسانند ولی مرز بین زبان محاوره و زبان ادبی باید مشخص گردد. دومین خطر و آفت بزرگ زبان ترکی آذربایجان در ایران دخالت ترکیبات زبان فارسی در ترکی است. در این حالت جمله «صادرات بانکی قرض الحسنه وامی وئریر» تبدیل می شود به «بانک صادرات ، وام قرض الحسنه وئریر». سومین آفت در این باره نیز صحبتها ، مصاحبه ها ، سخنرانی ها و نطق های مسئولین محلی و بدتر از همه گویندگان رادیو و تلویزیون محلی است. به جمله زیر توجه کنید: «دهه فجر امسال ، ششصد و بیست و سه طرح عمرانی در سطح استان افتتاح اولاجاق»!. آیا این مسئول محترم نمی توانست به جای «اولاجاق» بگوید: «خواهد شد» تا هم خیال ما را راحت کند و هم خیال فارسی زبانها را؟ گوینده تلویزیون می گوید: «اذان مغربدن سورا ، استاندار محترم دانیشاجاخ»! آیا برای او سخت است که بگوید: «آخشام اذانیندان سونرا محترم استاندار دانیشاجاق دیر». جالب است که اگر به همین مسئول یا گوینده تلویزیونی بگوئیم دو جمله فارسی بگو ، دچار اضطراب می شود. درحالیکه کافیست به جای فعل ترکی ، فعل فارسی بگوید. آنچه در شبکه محلی صدا و سیما از زبان گویندگان ناشی و بی اطلاع از زبان محلی جاری می شود و لهجه شهر یا حتی محله خود را به تمام استان تحمیل می کنند ، بزرگترین آفت زبان و ادبیات ترکی آذربایجانی در ایران است.
آنچه بصورت پراکنده در 15 درس گذشته گفته شد ، زیربنای آئین نگارش است. قطعاً یاد گرفته ایم که دیگر «قوشچی ، خویلی ، عمر» را «قوشچو ، خویلو ، عؤمور» بگوئیم و بنویسیم و از کاربرد ترکیبات فارسی (نه کلمات فارسی) پرهیز کنیم. پرداختن مجدد به این مسائل و اصول اولیه ای که در تمام زبانها رعایت می شود ، باعث اطاله کلام ما می شود. در اینجا برای تکمیل گفتار و نوشتار خود تنها به چند اصول دیگر توجه می کنیم:
>> در زبان ترکی در یک کلمه نمی توان هم مصوت ثقیل وجود داشته باشد و هم مصوت ظریف. لذا در گفتار و نوشتار کلمات جاافتاده ای مانند «ایاق» (در اصل آیاق) را باید تصحیح کنیم.
>> نیازی نیست مصوت فتحه را در تمام کلمه ظاهر کنیم. خواننده می تواند «سپه لنمک» را بخواند و متوجه شود. دیگر نیازی نیست آنرا بصورت «سه په له نمک» بنویسیم.
>> حروف عربی و حتی املای کلمات عربی باید حفظ گردد. لذا صحیح نیست بنویسیم: رمزان ، زاهیر ، ایقتیساد ، ایشتیباه. بلکه همان رمضان ، ظاهر ، اقتصاد ، اشتباه ، هم برای خواننده آشنا است و هم قابل تلفظ. قطعاً یک خواننده در خواندن متن ترکی «اشتباه» را «ایشیتباه» می خواند و نیازی به تحمیل این فکر به او وجود ندارد.
>> کلمات عربی و فارسی که باید تغییر شکل دهند تا در قالب ترکی بیایند ، باید با شکل تغییر کرده نوشته شوند. مانند: عؤمور (عمر) ، قایدا (قاعده).
>> در نوشتار کلمات اصیل ترکی نباید حروف عربی را دخالت دهیم. لذا نوشتارهای مانند اصلان (آسلان) ، اطو (اوتو) ، اطاق (اوتاق) اشتباه است.
>> در نوشتار ترکی ، کلمات اصیل ترکی را که وارد زبانهای دیگر شده اند ، باید به همان صورت اصیل ترکی بنویسیم. مانند: قالا (قلعه) ، بوشقاب (بشقاب) ، قاشیق (قاشق) ، ساچما (ساچمه) ، اومود (امید) ، کؤمک (کمک).
>> در گفتار و نوشتار اشتباهات خود را بدینصورت تصحیح کنیم:
- اگر اونو منه وئره (اونو منه وئرسه)
- درسده دوشدو چونکی اوخومامیشدی (اوخوماماغی ایچین درسده دوشدو)
- منیم کیتابیمی وئر یا یئرینه باشقا کیتاب آل (منیم کیتابیمی وئر یوخسا یئرینه باشقا کیتاب آل)
- اونو وئردیم تا باشیمدان آچیلا (باشیمدان آچیلماغا اونو وئردیم)
- بورادان تا تبریزه ایکی ساعات یول دور (بورادان تبریزه دک ایکی ساعات یول دور)
- بو اوغلوم یاخشی دی تا او بیریسی (بو اوغلوم او بیریسینه گؤره یاخشی دی)
- کیتاب کی اوخویورسان نه دیر؟ (اوخودوغون کیتاب نه دیر؟)
- آیا او درسی باشا دوشموشدون؟ (او درسی باشا دوشموشدون مو؟)
- به قول آتام: چوخ یاخشی کیشی دیر (آتام دئمه لی: چوخ یاخشی کیشی دیر)
- اوز به اوز (اوز اوزه) ، گؤز به گؤز (گؤز گؤزه) ، دال با دال (دال دالا)
- بالاخره آلاجاغیمی آلدیم (آنجاق آلاجاغیمی آلدیم)
- ناواخت سنی گؤره بیله رم؟ (هاچان سنی گؤره بیله رم؟)
- هم من گئدیم هم سن (منده گئدیم سنده)
- نه من گئدیم نه سن (منده گئتمه ییم سنده)

Bu Kitab 3 Dildə Yazılıb(Farsca\Az Türkcəsi\Tü Türkcəsi).
Yazan:Əli Hüseyn Zadə(ƏLİ DAŞQIN)
Naşir:Əxtər



Buda Şəkillər Bu Kitabdan
http://gelecek.persiangig.com/image/herne/IMG0212A.jpg

http://gelecek.persiangig.com/image/herne/IMG0215A.jpg



http://gelecek.persiangig.com/image/herne/IMG0216A.jpg

R.F.A
Sunday 05 September 10, 08:22 PM
نامهای تركی روزهای هفته (يئدديجه گونلرينين توركجه آدلاری) -


استفاده از هفته و هفت روز هفته در میان ایرانی زبانان٬ ریشه ای بین النهری (عراقی) داشته و با تقویم زرتشتی بعضی از اقوام ایرانی زبان پیش از اسلام که هر روز ماه به نام یک خدای معینی اختصاص یافته بود سازگاری نداردּ به عبارت دیگر اسلام و اعراب سال هجری و هفته هفت روزه را در میان ایرانی زبانان رایج و رسمی ساخته اندּبه نظر بسیاری از ایران‏شناسان اقوام ایرانی زبان قدیم هفته نداشتند و در میانشان روزهاى هفته شناخته نبودּ از اینرو در منابع ایرانی زبان مانده از آن روزگار از هفته و روزهای هفته ذکری نشده استּ کلمه شنبه مستعمل در زبان تاجیک- فارسى معاصر که در نام روزهای هفته تکرار میگردد نیز از ریشه سبت عبرى-آرامى است



از سوی دیگر اقوام و ملل ترکی از دیرباز روزهای هفته را می شناخته و برای نامیدن هر کدام٬ اسامی گوناگونی بکار می برده اندּ از جمله در میان تورکان آذربایجان رسم است که هر روز هفته را بمناسبتى بنامند. اما متاسفانه نه در میان ترکان آزربایجان و نه دیگر گروهها و ملل ترکی٬ سیستم واحدی برای نامگذاری روزهای هفته وجود ندارد و در مناطق مختلف نامهای ترکی گوناگون مردمی بکار میرود و از طرف دیگر این نامهای گوناگون مردمی٬ به سطح دولتی و رسمی ارتقا نیافته اندּ در نتیجه تقریبا در همه کشورهای ترک مدرن (باشقوردستان٬ آزربایجان٬ قاراقالپاقستان٬ قازاقستان٬ قیرقیزستان٬ تاتارستان٬ اویغورستان٬ ازبکستان٬) نام روزهای هفته به فارسی-عربی-عبری و یا روسی است به عنوان مثال در جمهوری ترکیه و آزربایجان نامهای رسمی روزهای هفته چنین اند:
در جمهوری ترکیه و جمهوری قاقاوزیا (در مولداویا): پازارتئسی٬ سالی٬ چارشامبا٬ پرشمبه٬ جوما٬ جومارتئسی٬ پازار
در جمهوری آزربایجان: بازار ائرته سی٬ چرشنبه آخشامی٬ چرشنبه٬ جومعه آخشامی٬ جومعه٬ شنبه٬ بازار
البته شاید این وضعیت برای کشورهای مذکور٬ که به همه حال به لحاظ سیاسی مستقل اند چندان مشکل ساز نباشد٬ اما در آزربایجان جنوبی و دیگر نقاط ترک نشین ایران٬ که در معرض سیاست رسمی و دولتی فارس سازی قرار دارد٬ گاهشماری فارسی-زرتشتی و در این میان کاربرد روزهای هفته به فارسی٬ ابزاری در خدمت استحاله ملی و فرهنگی ترکان ایران و فارسسازی آنهاستּ و هم از اینروست که کاربرد گاهشماری ترکی (عموما ترکی سازی گاهشماری٬ نامهای جغرافیایی٬ اسامی خانوادگی٬ نام امکنه و خیابانها و ) و در این میان کاربرد نام ترکی روزهای هفته و ماهها و فصلها و برجها و ּּּּاوه بر خدمت به روند ملت شوندگی گروههای ترک زبان ایران٬ می باید به عنوان یکی از موثرترین ابزارها در مقابله با سیاست فارسسازی رسمی دولتی و از عناصر اصلی مبارزه منفی خلق ترک در مقابل راسیسم فارسی در ایران پذیرفته شودּ
نمونه نامهای روزهای هفته در بعضی از زبان- لهجه های ترکی:
قارائیم: یئچ باش کون٬ اورتا کون٬ خان کون٬ کیچى باراسکى٬ باراسکى (جمعه٬ کلمه ای با ریشه بیزانتین-یونانی)٬ شابات (کلمه ای عبری-آرامی) کون٬ یئخ کون
کومان: آرنا باشی٬ اوردو کن (اورتا گون)٬ قان کن (خان گون)٬ کیچی آرنا٬ کوک آرنا٬ شامبات کن٬ یق کن (یئی گون)
بلقارى قدیم: آرنا-آدنا باشى ویا توقاى (توقان؟) کونو ویا یئخ باش کونو٬ آتلار کونو٬ قاب (قان؟) کونو٬ کیچى آرنا-آدنا کونو ویا اورتا کونو٬ آدنا کونو٬ آراکونو٬ ائگ (یئکه ؟ بزرگ)٬ یئخ (یئى؟) و یا اوروس آدنا کونو
چوواش: تونتى کون٬ ایتلارى کون (روز اسب سواران)٬ یون کون٬ کئشنئرن کون٬ ائرنه کون٬ شامات کون٬ ویرسارنى کون
قوموق: ایتنى گون٬ تالات گون٬ آربا گون٬ خامیس گون٬ ژوما گون٬ سونگو گون٬ قاتتى گون
قاراچاى بالکار: باش گون٬ گورگه کون٬ باراس کون٬ اورتا کون٬ بایریم کون٬ شابات کون٬ ایییخ کون
ترکی تووا: بیر دوقار خون (دوقار کلمه ای مغولی به معنی شماره و عدد است)٬ اییی دوقار خون٬ اوش دوقار خون٬ دؤرت دوقار خون٬ بئش دوقار خون٬ چارتیق٬ اولوق خون
نامهای پیشنهادی ترکمنباشی در ترکمنستان: باش گون٬ یاش گون٬ هوش (خوش) گون٬ سوقاپ (صاواب) گون٬ آننا (آدینه) ٬ روح گون٬ دینچ گون
از نامهای پیشنهادی در ایران: مجمع دانشجویان آزربایجانی٬ آنادیلی سایتی٬ּּּ
شنبه: یئل گونو- یکشنبه: سوت گونو٬ تورپاق گونو- دوشنبه: دوز گونو- سه شنبه: توزان گونو٬ آرا گونو- چهارشنبه: اود گونو- پنج شنبه: آننا آخشامی٬ سو گونو- جمعه: آننا٬ آدینا
اصول کلی:
١- جمهوری آزربایجان از جهت گاهشماری ترکی و از جمله اسامی ماهها و فصلها و روزهای هفته به هیچ وجه نمی تواند و نباید برای ترکان آزربایجان جنوبی و دیگر نقاط ایران مدل و منبع گرفته شودּ حتی می توان گفت که زبان ادبی و رسمی رایج در این جمهوری نیز٬ که آکنده از کلمات فارسی و روسی و عربی است و به شدت تحت تاثیر دستور زبان فارسی قرار دارد٬ نمی باید به عنوان زبان معیار و ادبی ترکی برای آزربایجان جنوبی و دیگر نقاط ترک نشین ایران قبول شودּ
٢- نامهای مرکب از کلمات فارسی٬ عربی و عبری٬ּּּּ (مانند یک٬ دو٬ سه٬ چهار٬ پنج٬ شنبه٬ جمعه٬ بازار٬ آدینه-آینا-ارنا-آننا ּּּ) غیرقابل قبول اند و می بایست ترک شوندּ
٣- ترکیباتی که با کمک “– آخشامی” (چرشنبه آخشامی٬ּּּּ) و “- ائرته سی” ( جوما ائرته سی٬ּּּ) ساخته شده اند٬ به لحاظ طولانی٬ عامیانه و غیر استتیک بودن٬ و همچنین تضعیف زبان (به جای کاربرد نامهای ترکی تاریخی٬ متروک٬ رایج در لهجه ها و یا نامهای جدید ترکی یک واژه ای) غیرقابل قبول اندּ
٤- “ائرته” در ترکی به معنی زود و قبل و پیش و ּּּ غیره بکار می رودּکاربرد آن به معنی بعد و پس در جومارته سی و بازار ائرته سی (پازارته سی) نادرست استּ
٥- کاربرد “آرا” برای نامیدن روزی در میان و وسط هفته (سه شنبه) نادرست استּ زیرا در ترکی “آرا” به معنی فاصله و میان دو چیز جدا از هم است نه یک چیز واحد٬ در حالیکه میان و وسط یک چیز واحد با کلمه “اورتا” ادا میشودּ
٦- بعد از نام هر روز٬ کلمه “گون” به معنی روز٬ همانگونه که در اکثر زبانهای دنیا مرسوم است٬ (در انگلیسی٬ day) میبایست به نام روز چسبیده نوشته شودּ مانند آراگون٬ اورتاگون٬ یئلگون و ּּּּ بنابراین فرمهای آرا گون٬ اورتا گون٬ یئل گون وּּּּּ نادرست اندּ
٧- نام هر روز هفته به کلمه “گون” ختم میشود و میباید از نوشتن آن به شکل “گونو” اجتناب نمودּ مانند یئلگون٬ اودگون و ּּּ به جای یئل گونو٬ اود گونو و ּּּּ
٨- در انتخاب نامهای ترکی برای روزهای هفته حتی المقدور میباید به ترتیب از میان نامهای ترکی تاریخی٬ لهجه های معاصر ترکی رایج در ایران, قفقاز, آناتولی و بالکان و در نهایت از نامهای ترکی رایج در میان دیگر ملل و اقوام ترک معاصر استفاده نمودּ
٩- الگوی عام و ساده ای که در نامیدن روزههای هفته در میان بعضی از اقوام و ملل ترکی در گذشته و حال دیده میشود عبارت است از نامیدن روز اول هفته بنام “باشگون”٬ روز میانی هفته (پنجشنبه) بنام “اورتاگون” و روز آخر هفته به نام “آراگون” و همچنین نامیدن روزی مقدس (بسته به مذهب جمعه٬ شنبه و یا یکشنبه) بنام یئیگون (روز نیکو)٬ برای نامیدن سه روز دیگر هفته نیز از اسامی عناصر طبیعت (یئل٬ اود٬ توزان٬ ּּּּ) استفاده شده استּ
روزشماری ترکى- تورک گونگه نی
با توجه به موارد فوق٬ در زیر نامهای پیشنهادی ترکی روزهای هفته داده شده اندּ نخست نام روز هفته به زبان فارسى و در داخل پارانتز ریشه زبانى هر نام٬ سپس معادل آن به ترکى قید شده استּ در مورد هر روز هفته نمونه هایئ از اسامی ترکی تاریخی و یا معاصر به همراه نامهای پیشنهادی آزبیلتوپ (مدا= مجمع دانشجویان آزربایجانی)٬ سایت آنادیلی (آدس) و ּּּ نیز داده شده است:
دوشنبه (فارسى+ آرامى): باشگون- Başgün
١- از نامهای دیگر در لهجه ها و اقوام ترک: ایکینجى گون٬ در آذربایجان بازار ائرته سى (فارسى+ترکى)٬ در ترکیه پازارتئسى (فارسى+ترکى)٬ (مدآ: دوز گونو٬ آدس: دوز گونو )٬ آرنا-آدنا-آریا باشى ویا توقاى (توقان ؟) کونو (توقای= جنگل کوچک ویا قرص ماه) ویا یئخ باش کونو (یئخ= نیکو و خوب٬ ترکى بولقارى قدیم٬ ترکی قارائیم)٬ بنی اومه ییه (اورمو)٬ باش گون (قاراچای بالکار) ٬ تونتی گون (چوواش)
آنالیز: بازار کلمه ای فارسی است٬ ازینرو بازارائرته سی و پازارتئسی٬ غیر قابل قبول اندּ علاوه بر آنکه ائرته به معنی قبل و زود است و کاربرد آن به معنی بعد و پس نادرست استּ آدنا-آرنا نیز از آدینه فارسی گرفته شده اندּ نام پیشنهاد شده دوزگونو نیز غیر قابل قبول است٬ زیرا سبب اصلی این نامگذاری تقدس و حرمت بوده است٬ حال آنکه روز دوشنبه از هیچگونه قداستی برخوردار نیستּ بنابراین بهتر است این نام برای روزی مانند جمعه که بین مسلمانان از نوعی قداست برخوردار است نگاه داشته شودּ از سوی دیگر در بسیاری از لهجه های ترکی مانند ترکی بلغاری قدیم٬ ترکی قارائیم و ترکی قاراچای مالکار٬ نام باش گون٬ به معنی روز اول هفته بکار رفته استּاین نام اخیرا در ترکمنستان نیز برای نامیدن دوشنبه انتخاب شده استּ با این وصف٬ مناسبترین نام برای روز دوشنبه٬ اولین روز هفته٬ باشگون می باشدּ
سه شنبه (فارسى+ آرامى): توزانگون- Tozangün
٢- از نامهای دیگر در لهجه ها و اقوام ترک: اوچونجو گون٬ در آذربایجان چرشنبه آخشامى (فارسى+ آرامى+ترکى)٬ در ترکیه سالى (از عبرانی و یا ثالث عربى به معنى روز سوم) ٬ (مدآ: آرا گونو ٬ آدس: تک گونو)٬ آتلار کونو (ترکى بولقارى قدیم٬ چوواشی)٬ یامچىیا گئت ویا بازاراگئت (یئکانات)٬ ده ویر (اورمو=دؤور)٬ توزان گون (محلی آزربایجانی)٬ گورگه گون (قاراچای بالکار)
آنالیز: چرشنبه کلمه ای فارسی-آرامی و کلمات سالی٬ دؤور عربی می باشند٬ بنابراین غیر قابل قبول اندּ نام پیشنهادی آراگون نیز غیرقابل قبول است٬ زیرا آرا به معنی فاصل بین دو چیز جدا مانند دو هفته است٬ حال آنکه سه شنبه روزی در داخل هفته واحد می باشدּ بنابراین این نام می توانست اورتاگون باشد که به معنی روز میان هفته استּ آرا گون باید برای روز یکشنبه که روز بین دو هفته متوالی است نگهداشته شودּ در میان نامهای محلی در آزربایجان٬ نام توزان گون وجود دارد که نشان از نظافت و آراستگی داردּ (توزان در ترکی به معنی ذره است)ּ با این وصف برای روز سه شنبه نام توزانگون پیشنهاد می شودּ
چهارشنبه (فارسى+ آرامى): اودگون- Odgün
٣- از نامهای دیگر در لهجه ها و اقوام ترک: دؤردونجو گون٬ در آذربایجان: چرشنبه (فارسى+ آرامى) ٬ در ترکیه: چارشامبا (فارسى+ آرامى)٬ (مدآ: اود گونو٬ آدس: سود گونو)٬ در لهجه هاى آناتولى غربى (دنیزلى٬ اوشاق) ایشیقلى٬ ائشمه بازار٬ قاب کونو (ترکى بولقارى قدیم٬ قاب به معنی خانواده و طائفه٬ اتحاد)٬ یامچى بازارى (یئکانات٬ اورمو)٬ خان گون (قارائیم)٬ باراس گون (قاراچای بالکار)
آنالیز: نامهای چرشنبه و چارشامبا و آنهائیکه دارای کلمه فارسی بازار`اند٬ غیرقابل قبول اندּ نام اودگون که معنای روز روشن است مناسب است٬ هم از اینرو که مشابه آن در آناتولی شرقی (ایشیقلی گون) نیز بکار می رودּ همچنین چهارشنبه آخر سال روزی است که جشن ملی ترکی چهارشنبه سوری با برافروختن آتش برگزار میشودּ (سور کلمه ای ترکی- مغولی به معنی جشن استּ تاجیک و فارسها این جشن را از ترکان گرفته اند)ּ بنابراین برای روز چهارشنبه٬ نام اودگون و در نتیجه برای جشن ملی ترکی چهارشنبه سوری نام “اودگون سورو” پیشنهاد میشود ּ
پنج شنبه (فارسى+ آرامى): اورتاگون- Ortagün
٤- از نامهای دیگر در لهجه ها و اقوام ترک: بئشینجى گون٬ در آذربایجان و لهجه هاى آناتولى: جومعه آخشامى (عربى+ترکى)٬ در ترکیه: پرشمبه (فارسى+ آرامى) (مدآ: سو گونو٬ آدس: آینا گونو)٬ کیچى آرنا-آدنا کونو ویا اورتا کونو (ترکى بولقارى قدیم قاراچای بالکار٬ چواشی)٬ بازار (اورمو)
آنالیز: نامهای دارای کلمات فارسی و عربی پرشمبه٬ جومعه٬ آرنا-آدنا-آینا (از آدینه فارسی) و بازار غیرقابل قبول اندּ نام اورتا گون٬ به معنی روز میان هفته٬ مناسب به نظر میرسد٬ این نام در دیگر لهجه های ترکی مانند ترکی بلغاری قدیم نیز عینا برای روز پنجشنبه و در ترکی قارائیم و کومان (به اوردا) برای روز سه شنبه بکار رفته استּ بنابراین برای روز پنج شنبه٬ نام اورتاگون پیشنهاد میشودּ
جمعه (عربى): یئیگون- Yeygün
٥- از نامهای دیگر در لهجه ها و اقوام ترک: آلتینجى گون٬ در آذربایجان: جومعه (عربى)٬ در ترکیه: جوما (عربى)٬ (مدآ: آینى گونو٬ آدس: آدنا گونو)٬ آدنا کونو (ترکى بولقار قدیم٬ چواشی)٬ بایرام گون (قاراچای بالکار)
آنالیز: نامهای دارای کلمات فارسی آدینه (آدنا٬ آرنا٬ آینا٬ּּ) و عربی جمعه غیر قابل قبول اندּ از نامهای موجود که عطفی به قداست روز جمعه نیز داشته باشد٬ نام تاریخی یئیگون٬ بایرام گون و یا دوزگون است که برای روزهای دیگر هفته پیشنهاد شده استּ نام یئی گون (به معنی خوب و نیکو٬ فرمهای دیگر آن یئگ٬ ییک٬ ایگ٬ ائگ٬ اییی٬ یئخ٬ ییخ٬ یق٬ּּּּּּ) از سوی ترکان بلغاری قدیم٬ قومان٬ قارائیم و قاراچای بالکار برای نامیدن روزهای هفته بکار رفته استּ بنابراین برای روز جمعه نام یئیگون به معنی روز نیکو پیشنهاد میشودּ
شنبه (آرامى): یئلگون- Yelgün
٦- از نامهای دیگر در لهجه ها و اقوام ترک: یئدینجى گون٬ در آذربایجان: شنبه (آرامى)٬ در ترکیه: جومارتئسى (عربى +ترکى)٬ (مدآ: یئل گونو ٬ آدس: خاس گونو) ٬ آراکونو ( ترکى بولقار قدیم)٬ هفته نین بیری (اورمو)٬ سونکو گون (ترکی قاراچای بالکار)٬ چارتیق (تووا)
آنالیز: نامهای دارای کلمات شنبه و جوما غیر قابل قبول اندּ از نامهای پیشنهادی نام یئلگون (و یا سونکو گون از ترکی قاراچای بالکار) مناسب به نظر میرسدּ
یکشنبه (فارسى+ آرامى): آراگون- Aragün
٧- از نامهای دیگر در لهجه ها و اقوام ترک: بیرینجى گون٬ در آذربایجان: بازار (فارسى)- در ترکیه: پازار (فارسى)٬ (مدآ: سود گونو٬ آدس: خاسا ؟ گونو)٬ در لهجه هاى آناتولى غربى (دنیزلى٬ اوشاق) گیرئى٬ گیرئیى٬ ائگ (یئکه ؟- بزرگ)٬ یئخ (یئى) و یا اوروس آدنا کونو (ترکى بولقار قدیم)٬ یق کون (در ترکی کومان)٬ بازار (یئکانات)٬ هفته نین ایکیسی (اورمو)٬ قاتتی گون (قوموق)٬ اولو گون (تووا)
آنالیز: نامهای دارای کلمات فارسی بازار٬ پازار و آدنا و ּּּ غیرقابل قبول اندּاز نامهای ترکی٬ آراگون قابل توجه استּ آراگون برای نامیدن آخرین روز هفته (روز بین دو هفته متوالی) در میان اقوام ترک از جمله قارائیمها بکار رفته استּ بنابراین برای نامیدن روز یکشنبه٬ نام آراگون پیشنهاد میشودּ
خلاصه: برای روزهای هفته به زبان ترکی نامهای زیر پیشنهاد میشود:
باشگون (دوشنبه)٬ توزانگون (سه شنبه)٬ اودگون (چهارشنبه)٬ اورتاگون (پنجشنبه)٬ یئیگون (جمعه)٬ یئلگون (شنبه)٬ آراگون (یکشنبه)
چند واژه پیشنهادی ترکی مربوط به گاهشماری و تقویم
در زیر چند کلمه ترکی جدید- که برای کلمات فارسی و عربی مربوط به گاهشماری و تقویم که معادل ترکی ندارند پیشنهاد نموده ام- را می آورمּ در باره هر کدام از این کلمات پیشنهادی ام توضیح مختصری نیز داده امּ مهران بهاری
١- هفته:
یئددیجه– Yeddicə
در ترکیه و یوگسلاوی سابق سره نویسان ترک در مقابل هفته فارسی کلمه “یئدیل” (یئدی+ایل) را بکار میبرندּ پسوند –ایل در ترکی معادل پسوند –ه و یا –انه و –گانه فارسی استּمعادل یئدیل در ترکی آزربایجان “یئئدیل” استּ اما از آنجائیکه در ترکی آزربایجان ایل به معنی سال می باشد (در ترکی ترکیه ییل به معنی سال است) شباهت بین دو کلمه یئددیل (هفته) و یئددی ایل (هفت سال) باعث اغتشاش خواهد گردیدּ از اینرو کلمه “یئددیجه” را به عنوان معادل کلمه هفته پیشنهاد می کنمּ پسوند –جه علاوه بر آنکه تقریبا معادل پوندهای –ه٬ -انه٬ و –گانه است٬ در ساخت بعضی دیگر از کلمات مربوط به گاهشماری مانند “دؤنه نجه” به معنی فصل و موسم و “بیرجه” به معنی یکه و یکباره نیز بکار رفته استּ
٢- سال شمسى٬ میلادی ٬ قمرى٬ هجری:
گونش ایلى - Günəş İli٬ دوغوش ایلی - Doğuş İli٬ آیسال ایل - Aysal İl٬ کؤچسه ل ایل – Köçsəl İl
به منظور استاندارد نمودن تعبیرات فوق٬ با اضافه نمودن پوند –سال٬ -سه ل٬ به کلمات یک هجائی آی (ماه) و کؤچ (هجرت)٬ معادل سالهای قمری و هجری یعنی ترکیبات “آیسال ایل” (سال قمری) و “کؤچسه ل ایل” (سال هجری) حاصل شده اندּ برای معادلهای سالهای شمسی و میلادی که از کلمات دو هجائی گونه ش (خورشید) و دوغوش (میلاد) ساخته می شوند از پسوند –ی در آخر کلمه ایل (سال) استفاده شده استּ بنابراین برای سالهای قمری٬ هجری٬ شمسی و میلادی به ترتیب “آیسال ایل”٬ “کؤچسه ل ایل”٬ “گونه ش ایلی” و “دوغوش ایلی” را پیشنهاد می کنمּ
٣- دقیقه٬ ثانیه و آنیه:
ایریمجیک – İrimcik٬ ایکینجیک İkincik ٬ قیرپیمجیک – Qırpımcıq
-نخست واژه “ایریم” از کلمه ایری به معنی درشت با اضافه نمودن پسوند –م (مانند بیریم = بیر+ایم٬ به معنی وآحد) ساخته شده استּ “ایریم” به معنی و معادل “دقت” استּ سپس با اضافه نمودن پسوند –جیک واژه “ایریمجیک” معادل دقیقه حاصل شده استּ
-واژه ایکینجیک از اضافه نمودن پسوند -ایک به ایکینجی حاصل شده و معادل ثانیه استּدر دیگر زبانها نیز کلمات نشاندهنده ثانیه همه با عدد دو مرتبط اندּ(مثلا در انگلیسی second به معنی دومین)
-واژه قیرپیمجیق از اضافه نموده پسوند –جیق به کلمه قیرپیم (قیرپ+یم) که به معنی آن و لحظه است ایجاد شده است و به معنی آنیه استּ
بنابراین برای کلمات دقیقه٬ ثانیه و آنیه معادلهای ترکی ایریمجیک٬ ایکینجیک و قیرپیمجیق را پیشنهاد می کنمּ
٤- ساعت مچی, ساعت دیواری:
چولازیق – Çolazıq٬ هؤرگون چولاسی – Hörgün Çolası
- در ترکی باستان کلمه چولا – Çola به معنای ساعت (واحد زمان) بکار می رفته استּ کلمه پیشنهادی “چولازیق” که معادل ساعت مچی است به قیاس کلمه بیله زیک به معنی دستبند و النگو در ترکی و با استفاده از واژه چولا ساخته شده استּ فرم اصلی بیله زیک٬ بیله ک+اوزوک به معنی حلقه مچ بوده که در ترکی معاصر به بیله زیک تقلیل و تغییر فرم داده استּ با این قیاس٬ ترکیب “چولا+اوزوک” و یا ساعت مچی را نیز به شکل “چولازیق” نشان داده و آنرا برای ساعت مچی پیشنهاد نموده امּ
- برای یافتن معادل ترکی ساعت دیواری٬ نخست میباید معادل کلمه فارسی دیوار را یافتּ به این منظور واژه “هؤرگون” را (هؤر+گون) پیشنهاد نموده امּ هؤرمک در ترکی مدرن به معنی بافتن و ساختن چیزی از قطعات و تکه های تکرار شونده و مشابه استּ کلمه هؤرگوت در ترکی مدرن به معنی تشکیلات و سازمان از همین ریشه استּ با این وصف ترکیب هؤرگون چولاسی را برای ساعت دیواری پیشنهاد می کنمּ
٥- کرونولوژی:
چاغینسیرا – Çağınsıra
در زبان ترکی چاغ به معنی وقت و هنگام و زمانه و همچنین واحد زمان مرکب از دو ساعت (جمعا ١٢٠ دقیقه) استּاما کاربرد کلمه چاغ به معنی زمان مجرد بویژه در مقابل مفهوم مکان مجرد چندان صحیح نیستּ زیرا در ترکی چاغین - Çağın (چاغ+ین) به مفهوم زمان مجرد٬ در مقابل اورون – Orun (اور+اون) به مفهوم مکان مجرد بکار میرودּردپای واژه چاغین در ترکی آزربایجانی معاصر را در کلمه “هاچان” می توان مشاهده کرد که در آن حرف غ مانند ترکی استانبولی٬ حذف شده استּ (هاچاغین= ها+چاغ+ین=ها+چا+=هاچان)ּ با حرکت از این نقطه برای کلمه کرونولوژی٬ ترکیب چاغینسیرا (چاغین+سیرا) را پیشنهاد میکنمּ چاغین به مفهوم زمان و سیرا به مفهوم ردیف و نوبت و ترتیبּּּּ به عنوان مثال ترکیب “کرونولوژی جنگ” را می توان در ترکی به شکل “ساواش چاغینسیراسی” بیان نمودּ
٦- تاریخ (علم) و تاریخ (مورخه) :
اؤته ک - Ötək ٬ ایلایگون- İlaygün
در زبان فارسی برای نامیدن هر دو مفهوم متفاوت علم تاریخ (به انگلیسی History) و مورخه مانند تاریخ تولد (به انگلسیی Date) از یک کلمه واحد “تاریخ” استفاده میشود که هم نشان از کم قابلیتی زبان (اساسا کلمه تاریخ خود فارسی نیست و یونانی است) دارد و هم باعث بروز آشفتگی در بیان مطالب میشود٬ اما در زبان ترکی قاعدتا نباید همچو کمبودی وجود داشته باشد٬ با اینهمه در نشریات دانشجوئی ترکی در ایران به واژه ایلای برخورد می کنیم که به معنی تاریخ بکار برده میشودּ حال آنکه کاربرد کلمه ایلای به معنی تاریخ در هر دو معنی آن (علم و مورخه) دارای اشکال استּ
در زبان ترکی معادل کلمه تاریخ به معنی علم تاریخ٬ واژه بسیار مناسب “اؤته ک” (اؤت+ ه ک٬ از اؤتمک به معنی سپری شدن و گذر کردن٬ گذشتن) پیشنهاد شده استּ بنابراین تعویض کلمه موجود اؤته ک با کلمه دیگری مانند ایلای چندان ضرورت و منطقی نداردּ از سوی دیگر کلمه ایلای را به معنی مورخه نیز نمیتوان بکار رودּ زیرا مورخه (مثلا قطعنامه مورخه فلان و یا تاریخ تولد)٬ عموما شامل سه داده سال (ایل) و ماه (آی) و روز(گون) است٬ حال آنکه در واژه ایلای تنها سال و ماه ذکر شده اندּ با توجه به این نکته٬ معادل کلمه مورخه٬ به شکل “ایلایگون” (ایل+آی+گون) پیشنهاد میشودּ





واژه نامه تقویم و گاهشماری ترکی: تورک ییمی و چاغ بیریملری سؤزلویو
Sözlüyü Türk Yimi və Çağ Birimləri
در زیر چند کلمه ترکی مربوط به تقویم و گاهشماری ترکی را آورده ام موارد پیشنهادی خود را نشان داده ام:
ساعت (واحد زمان): چولا – Çola
ساعت مچی: چولازیق - Çolazıq
ساعت دیواری: هؤرون چولاسی – Hörün Çolası
دقیقه: ایریمجیک - İrimcik
ثانیه: ایکینجیک - İkincik
آنیه: قیرپیمجیک - Qırpımcıq
روز: گون –Gün
هفته: یئددیجه– Yeddicə
ماه: آى - Ay
دوره دو ماهه: کسین - Kəsin
فصل٬ موسم (سه ماهه): دؤنه نجه - Dönəncə
دوره شش ماهه: سوره م -Sürəm
سال: ایل - İl
سال شمسى: گونش ایلى - Günəş İli
سال میلادی: دوغوش ایل - Doğuş İli
سال قمرى: آیسال ایلى - Aysal İl
سال هجری: کؤچسه ل ایل – Köçsəl İl
دهه: اون ایللیک – Onillik
قرن-سده: یوزایللیک – Yüzillik
سالنامه: ایللیک – İllik
سالگرد: ایل دؤنوم - İldönüm
سالنما: ایل گؤر - İlgör
روزشمار: گونگه ن - Güngən ٬ گونله ج – Günləc
تحویل سال: گون دؤنومو – Gün Dönümü ٬ ایل دؤنوشومو – İl Dönüşümü
وقایع نامه: ایلده لیک – İldəlik
کرونولوژی: چاغینسیرا – Çağınsıra
وقت٬ هنگام: چاغ - Çağ
تقویم: ییم – Yim
تاریخ (علم): اؤته ک - Ötək
تاریخ (مورخه): ایلایگون- İlaygün
مدت: سوره - Sürə
مهلت: سوره و -Sürəv
عهد٬ دوره: دؤنه م -Dönəm
روند: سوره ج – Sürəc
پریودیک٬ ادواری: سوره لی – Sürəli
مزمن: سوره گن – Sürəgən
دائم٬ مداوم: سوره کلی – Sürəkli
ابدی: منگی – Məngi
ازلی: آشنی – Aşnı
آخر: سون - Son
اول: ایلک- İlk
نهایت: بیتیم - Bitim
ابتدا: باشلانقیج – Başlanqıc
عاقبت: تکیش – Təkiş
اولیه٬ نخستین: ایلکین – İlkin
نادر: سئیره ک – Seyrək
زود زود: سیخجا - Sıxca
پیاپی: آردیشیق - Ardışıq
قدیم: اسکی - Əski
باستان: بایری - Bayrı
زمان (در مقابل مکان): چاغین - Çağın
مکان (در مقابل زمان): اورون - Orun

R.F.A
Sunday 05 September 10, 08:22 PM
Güney Azərbaycan ədəbiyati Haqında burada oxuya bilersiniz.


فلسفه آچیسیندان دیل

ايستانبول اونيوئرسيته سی فلسفه بؤلومونده ديل، کولتور و اخلاق فلسفه سی چاليشمالارييلا تانينان فلسفه چی بديا آکارسو، 27 اوجاق 1921 – ده ايستانبول - دا دونيايا گلدی. چاپا ايلک اوخولو و چاپا اورتا اوخولوندان سونرا استيقلال دبیرستانینی بيتيردی. يوکسک اؤیره نيمينی 1943 ايلينده فارغ التحصیل اولدوغو ايستانبول اونيوئرسيته سی فلسفه بؤلومونده آلدی. عینی بؤلومده ائرنست وان آستئر - ين (Ernst von Aster’in) يؤنه تيمينده باشلاديغی دوکتورا چاليشمالارينی “ويلهئلم وان هومبولدت - دا (“Wilhelm von Humboldt) ديل - کولتور باغلانتيسی” موضوعلو تئزله تاماملادی (1954).

1956-1958 ايللرينده آلمانيا - يا گئده رک هئيدئلبئرگ اونيوئرسيته سینده گادامئر - ين فئنومئنولوژی سئمينارلارينا قاتيلدیي و شیلئر (Scheler) حاقدا آراشديرمالار آپاردی. 1960 ايلينده “ماکس شیلئر - ده فردیت مسئله سی” آدلی چاليشماسييلا دوچئنت اولدو. 1968 -ده فلسفه تاريخی کورسوسونده پروفسورلوغا يوکسلديلدی. بؤلومده اخلاق فلسفه سی، چاغداش فلسفه آخیملاری، فلسفه تاريخی سئميناری کیمی درسلر وئردی. فلسفه بؤلومو باشقانليغی ایشینده اولدو. 1963 - 1983 ايللرينده تورک ديل قورومو يؤنئتيم عضولریندن اولدو و فلسفه تئريملرينين تورکجه لشديريلمه سی چاليشمالاريندا ماجيت گؤکبرک ایله بيرليکده تاثیرلی رول آلدی. آرديندان 1984 ايلينده امکلی اولدو.

1988-1989′دا چوکورووا اونيوئرسيته سی ائيتيم دانیشکده سینده فلسفه قروپو اؤیره تمن ليگی بؤلومونون قوروجوسو اولاراق وظیفه آلدی. 1990 -1996 ايللری آراسيندا ايسه ايستانبول اونيوئرسيته سی آتاتورک انستيتوسوندا دوکتورا درسلری وئردی.

اثرلری:
- ویلهئلم وان هومبولدت - دا ديل - کولتور باغلانتيسی (1955)،
- ماخ شیلئر - ده فردیت پروبلئمی (1962)،
- مودئرن توپلومدا قادين (1963)،
- اخلاق درسلری1: خوشبخت لیک اخلاقی (1963)،
- اخلاق درسلری 2: ايمانوئل کانت - ين اخلاق فلسفه سی (1968)،
- چاغداش فلسفه آخيملاری (1979)،
- آتاتورک انقلابی و يوروملاری (1969)،
- فلسفه تئريملری سؤزلویو (1979)،
- چاغداش فلسفه: کانت - دان گونوموزه فلسفه آخيملاری (1987)،
- آتاتورک انقلابی و تمل لری (1995)،
- ماکس شیلئر فلسفه سینده کيپ مفهومو و اينسان اولما سورونو (1998)،
- مئتافيزيک و دين اوزه رينه گؤروشمه لر (1946).
آيريجا مقاله لری، فلسفه آرشيوی، فلسفه ترجومه لری درگيسی، تورک ديلی، آراييش، گؤستری، چاغداش تنقید کیمی درگيلرده ياييملانمیش دیر. آکارسو - نون جمهورييت قزئته سينده ده يازيلاری چيخميشدير.

………………….

فلسفه آچیسیندان دیل
پروفسور بئدیا آکارسو
حاضیرلایان: گونتای جاوانشیر

دیله فلسفه آچیسیندان باخینجا قارشیمیزا ایکی اؤنَملی و بیربیرینه باغلی قاورام چیخیر. ایلکین توپلوموموز ایچین ده اؤنَملی اولان بو مفهوملار اوزَرینده دورماق، فلسفه ندیر، نه آنلاییریق فلسفه دئیه رکن؛ دیل ندیر، گؤره وی، کولتورده کی یئری ندیر کیمی سورولاری اله آلماق ایسته ییرم. سونرا دا بو ایکیسی نین باغلانتیسینی، آیریجا باشقا ساحه لرله و باشقا سورونلارلا ایلیشکی سینی، سون اولاراق دا ائگیتیم سیستئمینده دیلین وفلسفه نین یئری نین نه اولدوغونو بلیرتمه یه چالیشاجاغام.

اؤنجه طبیعیتین ائوریمینده یئنی بیر مرحله اولاراق اورتایا چیخان اینسانین، اونو حئیوانلاردان آییران و اینسانی اینسان ائدن ان اؤنَملی عنصر اولان دیل اوزَرینده دورماق ایسته ییرم. دیل دئیه رکن بیر ارتباط آراجی اولاراق اله آلینان دیلی نظره آلمادیغیمی هَمَن سؤیله مَلی یم. چونکو بیر ایشارتلشمه آراجی اولاراق، بیر ارتباط آراجی اولاراق دیل حئیوانلاردا دا وار. بوندان 5055 ایل اؤنجه ایسویچره لی زئوولوق و آنتروپولوق آدولف پورتمانن اونتوژئنئتیک آچیدان اینسانین اؤزَل یئرینی آراشدیردیغی چالیشماسیندا گلیشدیردیگی بیر آنتروپولوژی قانونو ایله اینسان دوغوشونون ائرکن بیر دوغوش اولدوغونو اؤنه سورموشدو. بوتون حئیوانلار، بوتون خصوصیت لری ایله بیرلیکده دونیایا گلیرلر. یالنیز اینسان اؤزونه مخصوص نیته لیکلرینی دوغوشدان سونرا بیر ایلین سونونا دوغرو قازانماغا باشلار و بو نیته لیکلری آنجاق سوسیال چئوره نین بیرلیکده تاثیری آلتیندا اولوشور، بو سوسیال چئوره نین یاردیمی و اویاریجیلیغی اولمادان تام اینسان اولماغا دوغرو گلیشمه باشاریلا بیلمز. بو خصوصیتلر ده: دیک دورما، دیل و دوشونمه دیر. ایلک ایلین سونوندا اینسان اولمانین بَلیرتیلری بیچیم آلیر، بو ایلک بیچیم آلما دا آنجاق توپلومسال چئوره ایچینده گئرچکلشه بیلیر، بو توپلومسال چئوره یؤره سینده دونیایا آچیلما، دونیایلا ایلیشکی قورما دا گلیشیر. بورادان چیخان اؤنَملی سونوج: اینسانین توپلومسال بیر وارلیق اولدوغو و اینسانین عینی زاماندا تاریخسل بیر وارلیق اولدوغو و بو ایکی دورومون سیخی - سیخییا بیربیرینه باغلی اولدوغو و دونیایلا ایلیشکی قورمانی دیلین ساغلادیغی، دونیانی قاورامامیزی دیلین ساغلادیغی دیر. اینسان، دیلی تاپمامیشدیر، دوغوشوندا واردیر دیل، آمما یالنیزجا یاتقینلیق اولاراق توپلوم ایچینده الده ائدیلیر دیل و تاریخ ایچینده گلیشیر.

بو دونیایا آچیلمانی، دونیانی دیل آراجیلیغی ایله باشا دوشمه یی فلسفه تاریخینده ایلکین هراقلیتوس دیله گَتیرمیشدیر. فلسفه نین اؤته کی آلانلاری دیشیندا دیل فلسفه سینین گلیشمه سینده ایلک آددیمی آتان اؤنَملی فیلسوفدور هراقلیتوس. اثرلریندن آنجاق فراقمئنت’لر قالمیشدیر. ان اؤنَملی پارچا اولان فراقمئنت لوقوس مفهومو اوزَرینده دورور. بو قیسا جمله سی دیل فلسفه سی باخیمیندان چوخ اؤنَملی دیر: “اینسانلار اونو آنلامادیلار، اونو ائشیتمه دن اؤنجه…” هراقلیتوس قارانلیق یازان بیر فیلسوفدور، آنجاق بوردا آنلامی آچیق دیر: گئرچه گی، سؤز حالینا گلمه دن، باشقا دئییشله دیله تؤکمه دن اؤنجه اینسانلار آنلامادیلار. دیل - دونیا ایلیشکیسی باخیمیندان چوخ اؤنَملی بیر نؤقطه دیربو.

دونیایا آچیلما، دونیایلا ایلیشکی قورما اینسانی اؤته کی جانلی وارلیقلاردان آییران و اونو اؤزگور قیلان تَمَل خصوصیت دیر. اینساندان باشقا هئچ بیر جانلی وارلیغین بو آنلامدا دیلی ده یوخدور. چئوره سینی آشا بیلن، چئوره سی نین دیشینا چیخا بیلن، طبیعتین و اؤزونون بیلینجینه واران هئچ بیر جانلی وارلیق یوخدور یئراوزونده. اینسان بو خصوصیتلری ایله چئوره سینی دگیشدیرمیش، طبیعته بیر شئیلر قاتمیشدیر. طبیعته قاتدیقلاری دا بوگون کولتور دئدیگیمیز شئیدن باشقاسی دئییل. بو طبیعته قاتدیقلاری مینلرجه ایل ایچینده اولوشا - اولوشا بوگونه دَک گلمیش و صاباحلارا گئتمَکده دیر. اینسانین اینسان اولماسی دا، اؤز یولونو اؤزونو تصویر ائتمه سی ده دیلی ایله اولموشدور.



بئله جه بوگونکو اینسان بیلیم و دیریم بیلیمده کی (زیست شناسی ده کی) آراشدیرمالارین چاتدیغی سونوجلا فلسفه تاریخینده هراقلیتوسدان بری اورتایا آتیلمیش، داها سونرالاری هردئر و هومبولدت’لا گلیشدیریلمیش و گونوموزه دَک سورموش اولان دیل اوزَرینده کی گؤروشلرین دوغرولانمیش اولدوغونو گؤروروک. دیلله کولتور آراسینداکی باغلانتینی، دیلین کولتور اولایلارینا تاثیرینی و بونلار اوزَرینده کی گوجونو ایلک گؤرَن هردئر اولموشدور. بو گؤروشو داها ایره لی گؤتورَن ده دیل فلسفه سی نین قوروجوسو W.Von Humboldt- دور. هومبولدت “دیل، اولموش بیتمیش بیر شئی، بیر محصول دئییل، بیر ائتکینلیکدیر(فعالییتدیر)” سؤزو ایله دیلین اینسان تاریخی نین باشلیجا یارادیجی گوجلریندن بیری اولدوغونو آنلاتماق ایسته میشدیر. دیلین بیر ارتباط آراجی اولدوغونو ایره لی سورَنلره قارشی هومبولدت دیلین یالنیزجا یالین بیرآراچ اولمادیغینی، دوشونجه نی یارادان بیر فعالیت اولدوغونو ایره لی سورموشدور. دیل اولماسایدی، دوشونمه ده اولمازدی. بونو ماددی اولاراق دوغوشدان کور، کار و دیلسیز اولانلار Elen Keller اؤرنگینده گؤره بیلیریک: Elen Keller دوشونمه یه باشلاماسینی، چئوره ایله باغلانتی قورماسینی بئله آنلادیر یاشام ناغیلیندا: ائگیتیجیسی بیر گون اؤزونه بارداقلا سو ایچیردنده الینی سو شیرینه توتار و اووجونا “سو” یازار. بو آدلاندیریلما ایله بیردن بیر توتوناجاق یئر تاپمیشدیر. سئوینج ایچینده دیر. آرتیق بیر شئیلری آییرد ائتمه یه باشلامیشدیر. هر شئیین آدینی سوراجاقدیر آرتیق. دوشونمه آدلاندیرما یولویلا اولموشدور. آدلاندیریلدیغی آندا نَسنه لرین وارلیغینی باشا دوشه بیلمیش، باشقا دئییشله نَسنه لرین وارلیغینی باشا دوشه بیلمه سی آدلاندیرما یولویلا، یعنی دیلله اولموشدور. قاریشیقلیق دوزَنه چئوریلمیش، هر شئی یئرلی یئرینه قویولماغا، هر شئی آنلاشیلیر اولماغا باشلامیشدیر. اینسانلیق تاریخینده ده دیلین گلیشمه سی نین باشلانقیجدا چوخ یاواش ایره لیله دیگی بیلینمکده دیر. نَسنه لره آد وئرمه، بونلار آراسیندا باغلانتیلار قورما و سونوندا سویوتلاما(مجردلشدیرمه) ایله قاوراملار اولوشموشدور. بو دا اوزون بیر سورجی گرَکدیرمیش، دوشونمه ده بو سورَجله بیرلیکده گلیشمیشدیر. دوشونمه چیخاریملار یاپما، مفهوملار و اؤنَرمه لر آراسیندا باغلانتی قورمادیر. قاورام و اؤنَرمه لرین ایچینده یئر آلدیغی باغلام دا دیلین بوتونونو اولوشدورور. بو قاوراملارلا اینسان اؤزونه بیر دونیا یاردیر: کولتور دونیاسی؛ صنعت، بیلیم، فلسفه هامیسی قاوراملارلا، دیلله باغلی دیر. دیلین گوجو دوشونمه یی یاراتماسیندادیر. دیله تؤکمه دن، دیل قَلیبینه یئرلشدیرمه دن گئرچکلیگی آنلایا بیلمیر، اوزَرینده دوشونه بیلمیریک. دونیانی دیل یولویلا باشا دوشوروک. بو دوشونجه فلسفه تاریخینده بیر چوخ فیلسوفدا قارشیمیزا چیخار. اؤرنه یین؛ هومبولدت، “دونیانی مفهوملارا دؤنوشدورمه”، کاسسیرئر، “دونیانی سیمگه لشدیرمه ” ویتگئنستئین “دونیانی رسیمله مه “، وئیسسگئربئر، “دونیانی سؤزجوکلندیرمه، آدلاندیرما”دان سؤز ائدیرلر.

گونوموزده دیریم بیلیم(زیست شناسی) و اینسان بیلیم عاقیل دئییلن شئیی دونیایا آچیلما، دونیایلا رابطه قورما اولاراق قبول ائدیر. دونیایلا ایلیشکی(رابطه) قورمانی دیل ساغلادیغینا گؤره، عاغیل ده دیلدن باشقا بیر شئی دئییل. داها آنتیک چاغدا اورتایا قویولموش بیر تانیملا(تعریف) اینسان دانیشان وارلیقدیر. بوردا لوگون لوگوس’لا غلاقه ده دیر. لوگوس مفهومو، ایکی آنلامی دا ایچینده داشییار. لوگوس، بیر یاندان سؤز دئمکدیر، دیل دئمکدیر، دیگر یاندان دوشونجه و عاغیل دئمکدیر. دوشونمه میزی ساغلایان دیلدیر. اینسانین بئیین یاپیسینی(ساختار) ان یاخشی گؤسترن ده اونون قوللاندیغی دیلیدیر. بیزیم کیملیگیمیزی بَلیرله یَن ده دیل اولور بئله جه. کیملیگیمیز دیلیمیز ایچینده گلیشیر. هامیمیز بیر دیل ایچینه دوغوروق. اینسانین اینسان اولماسی، اینسانین اؤزو اولماسی، اؤز کیملیگینی تاپماسی، اؤزونون بیلینجینه وارماسی دا دیلله باغلی دیر. ایچینه دوغدوغوموز دیل/دیللر کیملیگیمیزی ده بَلیرله ییر. دیلیمیز کیملیگیمیزدیر.

دوشونجه نی یارادان و ایره لی گؤتورَن ده دیل اولدوغونا گؤره، بؤیوک دوشونجه یاپیلاری نین قورولا بیلمه سینی ده دیل ساغلار. آنجاق بونون اوچون دیلین ده گلیشمیش اولماسی گرَکیر. بورادا قارشیلیقلی بیر تاثیر اولدوغو آچیقدیر. دیلین گوجونه قارشی دوشونجه نین گوجو اؤزونو گؤستریر. دیله باغلی اولان اینسان سونوندا دیله حاکیم اولور و دیل اوزَرینه تاثیر قویور. بئله جه دیل دورمادان یارادیلاراق بیر نسلدن اؤته کی نسله کئچن بیر فعالیت دیر. بویونا یارادیلان بیر شئیدیر. هر فرد و هر قوشاق(نسل) اونا یئنی بیر شئی قاتار. آمما کیمی زامان کیمی انگلله مَلره گؤره، بیر اؤلکه ده دیلین گلیشمه سی دورابیلر. دیل گلیشه بیلمه یینجه دوشونجه نین گلیشمه سی ده دورور. دیلین انگللندیگی یئرده دوشونمه ده انگللنمیش اولور. دوشونمه نین انگللنمه سی ان چوخ دا فلسفه آلانیندا تاثیرینی گؤستریر. چونکو فلسفه هر شئیدن اؤنجه، هئگل’ین دئدیگی کیمی، “وار اولان هر شئی اوزَرینده دوشونمه دیر”. دونیایلا باغلانتینی قوران دیلی نین گلیشمه سی انگللنمیش سه، بیر مللتین دوشونمه یه دایانان فلسفه ساحه سینده کی باشارینی اورتایا قویا بیلمه یه جَگی آچیقدیر.

فلسفه نین اولوشماسی اوچون ایکی اورتام(شرایط) گرَکلی دیر: اؤزگورلوک و گلیشمیش بیر دیل. توپلوموموزون تاریخینه باخینجا، بؤیوک بیر ایمپراتورلوغون قورولموش اولدوغو عثمانلی دؤنَمینده فلسفه نین، ندن گلیشمه میش دئمه یه جه یم، هئچ اولمامیش اولدوغونو آنلاماق آسانلاشیر.

14- جو عصردن بری، یعنی عثمانلی تاریخی بویونجا عربجه و فارسجا - نین تاثیری آلتیندا اولان تورکجه 600 ایل بویونجا عثمانلی اسارتینده بیر یازی دیلی، بیر رسمی دیل گلیشدیرمیش: عثمانلیجا. خالقین قوللاندیغی دیل، تورکجه خور گؤرولموش، آشاغیلانمیشدیر. تنظیمات دؤنمینده دیلده ساده لشمه طرفداری اولانلار بئله بو دیلله بیلیم یارادیلا بیلمه یه جَگینی اؤنه سورَرَک، اؤیرَتیمین عربجه اولماسینی اؤنرمیشلر. (گونوموزده ده کیمی یوبازلارین تورکچه نین بیلیمه ال وئریشلی اولمادیغینی، یئترسیز اولدوغونو اؤنه سورَرَک اینگیلیزجه نی اؤیرَتیم دیلی اولاراق اؤنرمَکده دیرلر.) اویسا آنا دیلی تورکجه اولان بیر اینسانین بئله یاپیجا بیربیریندن آیری اوچ دیل عایله سیندن اولوشان قاریشیق و ساختا بیر دیل (عثمانلیجا) ایچینده ساغلیقلی دوشونه بیلمه سی، بو دیلله فلسفه یارادا بیلمه سی مومکون مو؟ بئله بیر دیلله رومان و دیگر اثرلر یازیلارمی؟ البته عثمانلی دؤنمینده فلسفه اولماما



azerbaycan alfabesi
Azerbaycan Türkçesi'nin alfabesi (Azerbaycan dilinde: Azərbaycan əlifbası),
Azerbaycan Cumhuriyeti'nde 1991'den bu yana Azerbaycan Türkçesi'nin yazımında kullanılan Latin alfabesine dayanan alfabedir. Bu tarihten önce Kiril alfabesiden geliştiriilmiş bir alfabe kullanılıyordu.

Tarih ve Gelişme

10. yüzyılda İslamiyeti kabul eden Selçuklular gibi diğer Oğuz boyları da Arap alfabesini kabullenmişler. Güney Azərbaycan (Azerice: جنوبی آذربایجان - گونئی آذربایجان ; Cənubi Azərbaycan)'da, Azeriler Fars dilinde öğrenim alma mecburiyetinde kalmışlar ve Arap alfabesini öğrenirler. 19. yüzyılda Azeri aydınlarından olan Mirza Fatali Mammad Taghi oğlu Akhundov (Azerice: Mirzə Fətəli Axundov), Arap alfabesini değiştirip, yerine yeni bir Latince Alfabe yaratmıştır. En son 1922 yılında, Baku'da Yeni türk əlifba komitəsi (Јени түрк əлифба комитəси; Yeni Türkçe Alfabesi Heyeti) tarafından yeni bir Latin alfabesi yaratıldı.

http://img132.imageshack.us/img132/5917/tttttttvr4.jpg (http://imageshack.us/)

Azeri alfabesi, Türk alfabesi'nin aynısıdır, sesleri Türkçe'de bulunmayan ə, x, ve q hariçinde. İlginç olan hâlâ Çeçence'de de bulunan schwa (Әә) hecesinin varlığıdır.


Başka alfabeyle yazımda karşılaştırma İran'daki Azerbaycan Türkleri ise Arap alfabesini kullanmaktadırlar. Kiril ile Latin alfabeleri arasında aşağıda gösterildiği gibi bire bir ilişki vardır (ancak Kiril alfabesinde harflerin sırası değişiktir)

Azerbaycan Türkçesi'nde alfabe değişiklikleri ve karşılıkları:

http://img232.imageshack.us/img232/8573/ksdjfksq1.jpg (http://imageshack.us/)

http://img107.imageshack.us/img107/6285/rrrrnc7.jpg (http://imageshack.us/)
Fonetik

1. Sözcük başındaki kalın k sesleri, Azerbaycan Türkçesi' nde q olur:
qardaş, qadın, qız, qapı

2. Çok heceli bazı sözcüklerin sonundaki kalın k sesleri q olur, fakat x veya ğ gibi okunur.
yazdıq, yazacaq, bayraq

3. Ortada kalın k sesleri bazen x, bazen -q ikizleşip- qq olur:
oxumaq; doqquz

İkizleşme ince k seslerinde de olabilir: səkkiz


. Batı dillerinden alınma sözcüklerde k sesi değişime uğramaz:
krem, maska

4. Tek heceli sözcüklerin sonundaki kalın k sesleri bazen x, bazen ğ olur:
yox, çox, ağ

5. Sözcük sonundaki ince k yanına vokalle başlayan bir ek gelirse y olur:
çiçək-çiçəyə

6. Sözcük sonundaki q vokalle başlayan bir ek gelince ğ olur:
torpaq-torpağı

7. Azerbaycan Türkçesi' nde yumuşak ünsüzlerin sertleşmesi yoktur:
gəlmişdim, həyatda

8. Arapça ve Farsça kökenli sözcüklerde kısa a sesi çoğunlukla ə olur:
qəlb, vətən

9. Arapça ve Farsça kökenli bazı sözcüklerde i sesi e olur:
e'lan, e'tiraf

10. Sözcük başındaki bazı y sesleri Azerbaycan Türkçesi' nde bulunmaz:
ildırım (yıldırım), ulduz (yıldız), ilan (yılan), il (yıl)...vs.

11. Sözcük başlarında ı sesi kullanılmaz:
işıq

R.F.A
Sunday 05 September 10, 08:38 PM
1) تا به حال به کسی تورکی یاد دادهاید؟
2) فکر میکنید اگر قرار بود به یک دوست تورکی یاد دهید، از چه روش کاربردی بیشتر استفاده میکردید؟
3) چه کتاب یا منبعی را سورس قابل اطمینان میدانستید و چه کتاب یا منبعی را سورس و منبع سادهتری برای یک مبتدی میدیدید؟
4) در این پروسه آموزشی بیشتر تأکید شما روی محاوره یا مکالمه روزانه بود یا اینکه به صورت آکادمی و اصولیتر به آموزش میپرداختید؟
5) بیشترین نقاط ضعف و کمبودها در آموزش این زبان را در چه نکتهای میبینید؟








چرا تورکی یاد بگیریم؟
بخش اول
اصولا این سؤال رو از دو گروه میپرسیم و به "بقیه افراد" کاری نداریم. اما اجازه بدید اول تکلیف خودمون رو با این "بقیه افراد" مشخص کنیم بعد بریم سراغ اون دو گروه اصلی که مخاطب اصلی این نوشته هستند.
اصولا "بقیه افراد" مورد نظر ما در این مقاله شامل چندین طیف و گروه اساسی میشن. گروهی که کلا به یادگیری هیچ زبانی علاقهمند نیستند، چه زبان مادری، چه زبان دوم و چه زبان خارجی. این گروه فقط به همون حدی که بتونند نیاز روزانه یا کاریشون رو حل کنند به زبان و پروسه یادگیری اون بها میدهند و اصلا و ابدا هم به ذهنتون خطور نکنه که بخواهید اونها رو به هر دلیل و برهانی مجاب کنید یک کلمه بیشتر بدونند، دو کلمه درست تر بنویسند و یا خدای نکرده از دهانتون در نره که مثلا فعل چیه؟ یا فاعل کجای قضیه معطل فعل داره تو هوا تاب میخوره! پس آروم و موقر از کنار این دسته رد میشیم. نه سرزنش، نه انتقاد و نه حتی توقع. اصلا هم قصد شوخی یا مزهپرانی ندارم، کاملا جدی دارم میگم نفستون رو برای این گروه در این زمینه حروم نکنید چون با زبان ممکنه مشکل داشته باشند، ممکنه غلط غولوط بگن و بنویسند ولی کلا آدمهای خوب و سادهای هستند فقط به زبان علاقه ندارند و این اصلا گناه نیست مثل من که مثلا از کله پاچه متنفرم!
دسته دوم این "بقیه افراد" که اتفاقا ممکنه تورکی زبان مادری اونها باشه به دلایل خاصی از این زبان فاصله میگیرند و از اینکه بهشون بگید به این زبان بنویسید یا به این زبان حرف بزنید ابا دارند و عملا جلوی شما موضع سختی میگیرند. خود من با یکی از این افراد مواجه شدم که به شدت از این که تو جمع فارسزبانان کسی به اونها اشاره کنه که مثلا فلانی هم تورکه یا تورکی بلده حرف بزنه به شدت ناراحت میشد. اینجا متولد شده و بزرگ شده و خانواده کاملا تورکی حرف میزنند ولی ایشون به شدت با این مسأله مشکل داشت. دوستانه ازش پرسیدم:«تورکی که خیلی ماهه چرا انکارش میکنی؟» گفت:« اصلا حرفش رو نزن! بدم میاد تو جمع فارس زبانان کسی ازم تورکی بپرسه یا تورکی حرف بزنم.» اما جالبش این بود که من نه باهاش بحث کردم و نه سرزنشش کردم فقط با خواهرش که قشنگ تورکی با بچههاش حرف میزد و طی این همه سال زندگی اینجا هنوز لهجه شیرین تورکیاش رو حفظ کرده بود نشستیم و کلی اطلاعات بومی و فرهنگی و غذاهای محلی رد و بدل کردیم و دیدم که با اشتیاق دست از عناد برداشت و اون هم شروع کرد از خاطرات سفرش به سرزمین تورکها(سرزمین مادریش) گفت و یواش یواش یخش باز شد و من بین حرفام از عمد طوری آتش اشتیاقش رو شعلهور میکردم که بفهمه تنها مشکلی که الان دچارش شده اینه که از بین اینهمه ضربالمثل دنیا فقط این رو یاد گرفته «خواهی نشوی رسوا همرنگ جماعت شو.» اما کسی نبود بهش بگه بابا این جماعت هم دارند به زبان مادریشون (فارسی) حرف میزنند و تو با انکار زبان مادریت داری به خودت ظلم میکنی و بزرگترین امتیاز خدادهات رو نادیده میگیری. اگه اهل کلاس گذاشتنی که بنده خدا دو زبانه بودن کلاسش این روزها بالاتره تا تکزبانه بودن! اگر هم میخوای منکر نسل و هویتت بشی که اون دیگه قضیهای جداگانه است. بیرودروایسی این کار یک نوع انتحار فرهنگیه. حتما همه فکرات رو کردی که داری دست به انتحار میزنی. حتما همه عواقب کار رو سنجیدی که داری تمام پلهای پشت سرت رو ناآگاهانه ویران میکنی. ولی... شاید یکروز کوچولویی با چشمای معصومش ازت پرسید مامان، هویت یعنی چی؟ بابا آباء و اجداد یعنی چی؟ سعی کن تو اون لحظه جواب قانعکنندهای برای کوچولویی داشته باشی که از تو هیچی نخواست ولی دوست داشت از نسلی باشه که لااقل حرمت زبان مادریاش رو بیشتر از اینها حفظ کنه و با اولین رودی که دید اون رو مثل یک لباس چرک به دست آب نسپره. دوست داشت از نسلی باشه که ضربالمثلهاش، لالاییهاش و شعرهاش یادگاری از مامان مامانبزرگش باشه. اون بچه نسل خودش رو میخواد! زبان مادری خودش رو میخواد، اون بچه حقش رو میخواد، حقی که تو با جوگیرشدنت راحت پایمالش کردی. برخورد با این دسته هم باید با مهربانی و بیسرزنش باشه. اما میشه روی این افراد هم کار کرد که یکروزی شاید خیلی دیر در مورد افکارشون تجدید نظر کنند ولی زیاد دلتون رو خوش نکنید! چون اصولا آدمهایی که زود جوگیر میشن، هم دهنبین هستند و هم یک کمی تو عقایدشون متزلزل هستند و راحت نمیتونید روی آینده این افراد حساب باز کنید.
یک دسته هم که فارسزبان هستند و کلا هر چیزی رو به سیاست و خطر و حریم قانون و این اصل و اون اصل موقوفه ربط میدن و دلشون به نوستالژی خوشه. امروز نوستالژی تاریخ دارند فردا گرفتار توهم فرهنگ چند قرنه میشن و رو بهشون بدی کلا ایرون رو پاکسازی میکنند، نه لر میمونه، نه کرد و نه حتی یک تورک و خلاصه یک سکه هم به اسم خودشون میزنند که یک طرفش نوشته "زنده باد نسل از ما بهترون" اون ورش هم نوشته "زنده باد نسل خودم که از خودم بهتر ندیدم!" کلا از خیر توضیح راجع به اینها هم میگذریم که قلم ارزشمندتر از اینه که در مورد کسانی حرف زد که حتی انسانیت هم از اینها ناامید شده.
در این میان دستهای هم هستند که نخودی گروه هستند. گاهی این ورند گاهی اون ور. وقتی از یادگیری این زبان حرف به میون میاد اهل تأیید و زنده باد هستند ولی همچین که بوی خطر میاد دیگه هیچ اثری نه از خودشونه و نه از زندهبادهاشون. اگر از ممنوعیت یادگیری و عدم لزوم زبان مادری در مناطق بومی حرف بیاد دوباره جلوی دوربین اولین نفره که داره از زبان رسمی دفاع میکنه و گلوش رو پاره میکنه و از اتحاد حرف میزنه انگار کسی از تفرقه گفت که ایشون جوگیر میشه. باز همچین که بوی خطر و آبرو اومد وسط دیگه نه جلوی همشهریهاش پیدا میشه و نه جیک میزنه. این دسته خطرناکند. موضع آدم هم باید در مقابل این افراد کاملا قاطعانه و در عین حال محتاطانه باشه. این افراد همیشه و همهجا با خوشخدمتیها و گربه رقصوندنهای بیموقعشون جلوی تغییر رو گرفتند. کاش یک روز صبح که از خواب پا میشدیم میدیدیم عذاب الهی اومده نسل هرچی آدم «ایکی اوزو» هست رو از زمین منقرض کرده و نسل بشر برای همیشه از شر اونها راحت شده ولی چه میشه کرد که حتی نفرین هم شایسته اینها نیست!
حال بین این دستهها و گروههای اصلی بگردید و صدها و هزاران دسته و گروه دیگر را جا دهید. گروههای کوچک و بزرگ با عقایدی نزدیک به این افراد یا شاید عقاید و دلایلی کاملا دور از اینها که مطرح کردیم ولی به هر دلیل مایل به یادگیری نیستند و ما فقط با اشارهای به وضع و حال آنها خواستیم برشی کوچک از افرادی داشته باشیم که مخاطب این نوشته نیستند، احتمالا هم نخواهند بود ولی همیشه و همهجا حضور نامأنوسی دارند که سبب میشود گهگاه در مسیر ترمز محکمی کنیم، خطر کنیم، حتی بترسیم، به راه خود شک کنیم ولی در نهایت باور کنیم که راهمان حق است و حق همیشه پیروز

R.F.A
Sunday 05 September 10, 08:38 PM
چرا تورکی یاد بگیریم؟
بخش دوم:

مخاطبین این مقاله طولانی احتمالا دو دسته خاص هستند. دسته اول تورک زبانهایی که زبان تورکی به عنوان زبان مادری اونهاست و دسته دوم غیر تورکزبانهایی که دوست دارند زبان تورکی را بنا به دلایل عدیدهای یاد بگیرند یا بهتره بگیم خوبه یاد بگیرند. از گروه دوم شروع میکنیم که خلاصهتر میشه بحث اونها رو جمع و جور کرد و زودتر به سراغ مخاطبین اصلی و عمده این مقاله یعنی تورکزبانهای عزیز رفت.
به طور کلی غیر تورک زبانها به یکی دو دلیل عمده مبادرت به یادگیری این زبان میکنند: ازدواج با یک تورک زبان، ارتباط کاری – تحصیلی مداوم در یک محیط تورک زبان یا ارتباط تجاری - کاری با تورکان ایران یا خارج از ایران. خیلی کم و نادر پیدا میشه کسی که به غیر از این دو دلیل عمده مبادرت به یادگیری این زبان بکنه. علتش رو هم باید در نبود نیاز به یادگیری اون جستجو کرد. خوب در مورد ازدواج با یک تورک زبان معمولا خیلی کم پیش میاد که خود طرف مایل به یادگیری این زبان باشه فقط به عشق این که زبان مادری همسرش رو با عشق یاد بگیره . بیشتر به دلیل کنجکاوی یاد میگیرند که حالا بستگان همسر تو جمعشون دارند چی میگن؟! نکنه غیبتش رو بکنند، نکنه جلوشون کم بیاره، نکنه از پشت نارو بخوره که به خصوص این امر در مورد خانمهایی که با یک تورک زبان ازدواج کردند به شدت رایجه. یک فکر کاملا مسموم، زننده و از قضا مسری! خیلی بده که آدم اینقدر به همسرش بیاعتماد باشه که به خاطر کسب یک امنیت مصنوعی و خیالی شروع به یادگیری زبان همسرش کنه. مگه نظام خانوادهای که تشکیل میدیم قراره سازمان جاسوسی باشه، مگه قراره کسی تو این نظام نقش ستون پنجم رو بازی کنه که حالا بیایم زبان همسرمون رو یاد بگیریم تا بتونیم برای روز مبادا از خودمون دفاع کنیم، اگه واقعا فکرتون اینه بهتره یک تجدید نظر اساسی در انتخابتون بکنید، درسته که خیلی کم پیش میاد زندگی پا بگیره بدون حرف و حدیث و دخالت یا اظهار نظر اطرافیان ولی اینکه با نیت بدی به خودت زحمت بدی و هزار جور دردسر و مکافات بکشی که نارو نخوری یا کم نیاری واقعا برات متأسفم. از این بیشتر برای ازدواجی متأسفم که اینقدر پوچ و بچگانه شکل میگیره.
آدمها معمولا وقتی به کسی اعتماد میکنند این اعتماد از قلب شروع میشه و در تک تک رفتار انسانها خودش رو نشون میده. چه تو بلد باشی به زبان همسرت حرف بزنی چه بلد نباشی اعتماد زبانی بینالمللی و درونیه که نیاز به یادگیری زبان خاصی نیست. اعتماد رو از چشم انسانها میشه خوند همونطور که از منش و رفتارش میشه جنس احساسش رو شناخت. پس بیا به دلیل قشنگتری زبان بومی همسرت رو یاد بگیر. فکر کن زبانی رو داری یاد میگیری که عمریه همسرت با اون مأنوسه، دردش، غمش، عشقش و احساسش رو با این زبان قشنگتر و عمیقتر بیان میکنه. عمری بی هیچ تفسیری، بیهیچ ترجمهای با این زبان حرف زده و تو اگر عاشق باشی سعی میکنی کتاب عشقتون رو اونقدر قشنگ و واضح بخونی که نیازی به ترجمه و تفسیر نداشته باشه. واقعا صمیمانه میگم اگه با یک فردی در رابطهای احساسی هستی سعی کن مسیر قلبش رو درست بری حتی با چشم بسته. به نظر من تو یک ارتباط این چنینی که دو نفر غیر همزبان عاشق میشن زیباترین بازی خلقت داره رخ میده. یکی با دستمال نازکی چشم همسرش رو بسته و بهش میگه فقط به من اعتماد کن، ببین زبان مهم نیست صدای قلب من داره بهت میگه درست میای. تو اگه اهل این بازی نیستی اصلا ریسک نکن و برو با یک همزبان خودت ازدواج کن ولی اگه اهل ریسک و خطر هستی اجازه بده همسرت راهنمای تو باشه، اجازه بده با همین چشمای بسته تو رو از سنگلاخ و کوه و دشت رد کنه بگذار دونه به دونه واژهها رو یادت بده، بگذار اولین کلام عاشقانه رو اون یادت بده بگذار در فرکانس عشق و اعتماد زبان جدیدی رو یاد بگیری که عمریه همسرت به اون عشق میورزه. با بیاعتمادی و کشمکش و داد و فریاد تو نه زندگی میکنی، نه عاشقی و نه اجازه میدی اون زندگی کنه عشق که دیگه جای خود داره.
در مورد تجارت هم به نظر من اصل اساسی در تجارت اعتماده و بعد از اعتماد شناخت صحیح موقعیت. هرچی زندگی زناشویی جا داره برای ذره ذره یادگیری یک زبان در کار و تجارت نمیشه شوخی کرد و باید زبان همکار و شریک تجاری رو سریع و اصولی یاد گرفت تا خطر جدی زندگی رو تهدید نکنه. گرچه اینجا هم خوبه باز عشق دخیل باشه نه فقط منطق مطلق.
این وسط کسانی هم هستند که دوست دارند زبان جدیدی رو یاد بگیرند، این گروه مشتاق معمولا به چندین زبان زنده مسلط هستند یا علاوه بر زبان مادریشون چندین لهجه و گویش محلی رو خیلی خوب صحبت میکنند، در موردش تحقیق می کنند، مینویسند و مدام از این کنفرانس به اون کنفرانس سر میزنند، مطالعات بینالمللی دارند و شاید بشه گفت یک عشق دیگهای به جز وصلت یا تجارت اونها رو درگیر کرده که حقیقتا هم بودن اونها همیشه باعث خیر شده، همیشه باعث تغییر شده، همیشه با آثار جاودانی که از خودشون به یادگار گذاشتند جامعه زبانشناسی و جامعهشناسی رو پربارتر و وزینتر کردند و براستی خوشا به احوالشون که همیشه جاودانهاند.
و اما... امای قضیه و بخش اصلی این مقاله تورک زبانان عزیزی هستند که مدام با این دیلمای بزرگ روبرو هستند: زبان رسمی یا زبان مادری! دو زبانه یا تکزبانه!
من تورک نیستم و از شانس بد حتی دوزبانه هم نیستم که بتونم قضاوت درستی داشته باشم، شاید شرایط رو هم ملموس و عینی حس نکرده باشم ولی میدونم که هرکس اشتباه کنه خداوند اشتباه نمیکنه و اصلا ذات مقدسش از اشتباه بری و مبری است. اگر خداوند با درایت و بینش صحیح و عمیقش هر زبانی رو برای نسل و محدوده خاصی تعیین کرده پس حتما حکمتی در اون نهفته بوده. اگر من جای یک تورک زبان در یک منطقه بومی ایران بودم به این اصل دقیقتر نگاه میکردم و از خودم این سؤال رو میپرسیدم که چرا باید هر اقلیمی گویش، زبان و لهجه خاص خودش رو داشته باشه. بعد از اون عمیقتر به این قضیه نگاه میکردم که خب حالا گیریم من اصلا جواب این سؤالم رو نگرفتم و دوست دارم به یک زبان واحد حرف بزنم. فکر نمیکنی این جوری زندگی یک کم یکنواخت میشد. عین این که همه سیاهان و زردپوستان سفید میشدند، همه به یک زبان حرف میزدند، همه یک جور بودند، همه یکدست بودند. فکرش رو بکن زندگی دیگه خیلی بینمک میشد. پس شاید سادهترین دلیلی که خداوند این همه رنگ و نژاد و زبان رو خلق کرد تنوع بود. اما در بطن این تنوع راهی برای شناخت خودش باز گذاشت. پس چرا من بخوام این تنوع قشنگ رو اززندگیم محو کنم یا کمرنگ کنم. بین این همه رنگ، تورکی هم یک رنگه در داستان خلقت. باور کن اگه یکذره بخوای این رنگ رو کم کنی تابلوی زندگیت بیروح میشه. میدونم حرفام شاید تکراری باشه ولی بیا یکبار این تکرار مکررات رو در قاب دیگهای بگذار. شاید این قاب که کهنه شده نه خود تابلو. بیا قضیه رو نه سیاسیاش کن، نه حتی جهانی. بیا از جمع فاصله بگیر. خودت باش و خدای خودت اونوقت ازش بپرس چطوری با این دیلمای بغرنج، این دوراهی انتخاب کنار بیام. چطوری به کودکی که داره متولد میشه جهانی رو تقدیم کنم که لایق اونه. چطور بدون این که با این و اون درگیر بشم، چطور بدون اینکه حتی منت دولت رو بکشم به کوچولوم زبان مادریم رو یاد بدم و در عین حال ذهنش رو باز بگذارم برای یادگیری زبان رسمی کشورش. مطمئن باش جواب رو میگیری. البته اگه نترسی، که از قدیم گفتند نقطه مقابل عشق ترسه. اگر دچار ترس بشی، اگه مدام گوشت به حرفهای این و اون باشه بدون که قافیه رو باختی. هرچیزی از خونه شروع میشه. اگر تو تغییر رو از خونه دلت شروع کنی، کمکم تغییر رو در خونه حس میکنی در بین اطرافیان موج جدید رو میبینی و درعین ناباوری میبینی که اگر با اصول صحیح و مدرن علمی پیش بری کوچولوی امروزت نابغه فرداست. چرا وقتی خداوند این نبوغ ذاتی رو در تو و بچه تو دیده که از رو حکمت بیبدیلش تو رو در جایی اسکان داده که پدر در پدر به زبانی تورکی حرف میزنند و میتونند به چندین زبان مسلط باشند، امروز تورکی حرف زدن، یا تورکی نوشتن برات سخت و هولناک باشه. باور کن اگر هر کاری رو از پایه درست و صحیح شروع کنی همه چیز روبراه میشه.
این روزها میشه با احتیاط و عقلایی با آموزش تورکی کنار اومد. کافیه باور کنی که وقت آموزش رسیده و اگر معطل کنی فرصت از دست میره و تو از قافله عقب میمونی. میگن رو سر در یک کتابخانه بزرگ نوشته شده:« اگر خواندن بلد هستی وارد شو!» تو هم خواندن رو یاد بگیر و به کودکت با عشق خواندن تورکی رو یاد بده مابقی حله. نوشتن خود به خود میاد، تحقیق و تفحص، شناخت و آگاهی همه چیز به دنبال اون میاد ولی اگه امروز خواندن به زبان مادریت رو نادیده بگیری روزی میاد که دورتادورت پر شده از کتابخانهای مجهز و مدرن ولی تو در حسرت خواندن یک کتاب هستی. اگر حرفام رو خوب بگیری مطمئنا رمز قضیه رو هم میگیری و میفهمی که منظور من لزوما از کتاب، کتابی از جنس پوست و کاغذ نیست! پس بلند شو و از یک سؤال ساده توی ذهنت قصه نساز. دادگاه تشکیل نده، محکوم نکن، بلند شو که این لحظه، انتخاب با توست و من صمیمانه امیدوارم انتخاب تو شایستهترین انتخاب باشه. انتخاب بین ترس و عشق، انتخاب بین نسل دیروز و نسل فردا، انتخاب بین آموزش و اهمال. انتخاب، انتخاب، انتخاب مشق هر شب ماست و امیدوارم مشقت رو فقط خودت بنویسی، نه کمک بگیر، نه تنبلی کن و نه بعدش التماس کن. بنشین و هر شب مثل یک شاگرد منضبط از سر خط بنویس:
انتخاب با منست. انتخاب، انتخاب، انتخاب.
انتخاب حق منست. انتخاب، انتخاب، انتخاب.
انتخاب در قلب منست. انتخاب انتخاب انتخاب.
من هستم چون انتخاب میکنم یاد بگیرم، آموزش ببینم، آموزش بدهم.
من هستم چون انتخاب میکنم زبان مادریام را پاس بدارم.
من هستم چون انتخاب کردم با این سؤال ذهنی که چرا تورکی یاد بگیرم؟ دوستانه و در کمال صلح کنار بیایم

R.F.A
Sunday 05 September 10, 08:39 PM
به نام خداوند آفريننده زبانها



سلام. يورولمياسيز/ سلام خسته نباشيد



آموختن زبان شيرين تركي خيلي آسان است


زبان تركي يكي از زبانهايي است كه علاوه بر ايران در چندين كشور دنيا از جمله تركيه, جمهوري آذربايجان, بيشتر جمهوري هاي قفقاز و حتي در چندين كشور اروپايي مانند آلمان, فرانسه و ... به عنوان يكي از زبانهاي مطرح كاربرد دارد زيرا در آن كشورها تعداد زيادي ترك به عنوان اقليت قابل توجه زندگي مي كنند كه داراي حق و حقوق فرهنگي خود مي باشند. علاوه بر آن با توجه به اينكه تمامي افعال زبان تركي از يك قاعده واحد تبعيت مي كنند و داراي ريشه هستند بنابراين هم ياد گرفتن آن آسان است و از سوي ديگر با يادگرفتن يك لهجه از زيان تركي قادر خواهيد بود با افرادي كه به لهجه هاي مختلف تركي صحبت مي كنند ارتباط برقرار كنيد. بنابر اين در اين سايت آنچه كه براي يك شخص براي برقراري ارتباط و انجام امور روزمره به زبان تركي لازم است, در قالب درس هاي مختلف آورده خواهد شد. اميد كه در اين زمينه موفقيت هايي حاصل گردد.

درس 1 (اعداد)

اعداد در تركي از يك قاعده خاصي پيروي مي كند كه يادگيري آن را آسان مي كند. شما ابتدا اعداد زير را به خاطر بسپاريد:

1= بير 2= ايكي 3= اوچ 4= دؤرد 5= بئش 6= آلتي 7= يئددي 8= سگگيز 9= دوققوز

10= اون 20= ايييرمي 30= اوتوز 40= قيرخ 50= اَللي 60= آتميش 70= يئتميش 80= هشتاد 90= دوخسان 100= يوز 200= ايكي يوز 300= اوچ يوز 400=دؤرد يوز و الي آخر 1000= مين 1000000= ميليون 1000000000= ميليارد

حالا كه اين اعداد را به خاطر سپرديد (سطر اول اعداد از 1 تا 9 و سطر دوم اعداد ده تا ميليارد)

اكنون شما مي توانيد با اضافه كردن اعداد به همديگر, عدد مورد نظر خود را بسازيد به عنوان مثال براي ساختن عدد 11 شما فقط عدد 10 و 1 را يكجا مي آوريد. به مثالهاي بيشتر توجه كنيد:

21= ايييرمي بير 32= اوتوز ايكي 105= يوز بئش 1002= مين ايكي 2004= ايكي مين دؤرد

اكنون شما شيوه شمارش در تركي را ياد گرفتيد. اين مهم را به شما تبريك مي گويم. ساغ اول

منتظر درس بعدي باشيد كه در مورد تعارفات روزمره خواهد بود.

R.F.A
Sunday 05 September 10, 08:39 PM
درس دوم (احوال پرسي)

اميدوارم كه اعداد را ياد گرفته باشيد. در درس امروز به دنبال يادگرفتن تعارفات روزمره و احوال پرسي به زبان تركي هستيم. لطفا جملات زير را به خاطر بسپاريد:

نئجه سن = حال شما چطوره

ساغ اول سيز نئجه سيز = زنده باد شما چطورين

سحريز خير اولسون = صبح شما به خير

گله جه گيز خير = عاقبت شما به خير

اوشاقلار نئجه دير= بچه ها چطورن

سلام لاري وار سيزين كي لر نئجه دير = سلام دارن بچه هاي شما چطورن

بويورون = بفرماييد

خوش گؤرموشوخ = چشم مان روشن

خوش گليبسيز = خوش آمدين

آدين نه دير = اسم تان چيه

منيم آديم محمد دير = اسم من محمده

نه گؤزل آد = چه اسم خوبي

چوخ ايستيرديم سيزي گؤرم = خيلي دلم مي خواست شما را ببينم

در زبان تركي از اين تعارفات زياد است. در قالب بحث هاي بعدي به آنها خواهيم پرداخت. اما چندين واژه را كه امروز در مكالمه بالا به كار برديم دوباره مرور مي كنيم.

سيز = شما , اولسون =باشد , اوشاق = بچه, اوشاقلار= بچه ها, گؤرمك = ديدن , گؤرميشوخ= ديده ايم, گؤزل= زيبا, چوخ= خيلي, ايسته مك= خواستن , ايستيرديم= مي خواستم, آد= اسم

اميد كه از امروز بتوانيد با دوستان ترك زبان خود حداقل چند كلمه به تركي خوش و بش كنيد. درس بعدي به گفتگو در مورد آب و هوا خواهد پرداخت. ساع اولون شاد قالين / سلامت باشيد شاد بمانيد

R.F.A
Sunday 05 September 10, 08:41 PM
درس سوم ( آب و هوا)

با سلام دوباره نئجه سيز؟ حاليز ياخجي دي. به به شما دارين تركي رو ياد مي گيرين. امروز مي خوام در مورد آب و هوا با شما صحبت كنم. ابتدا كلمات زير را را خاطر بسپارين.

هاوا= هوا

بوگون (bugün)= امروز

صاباح= فردا

دونن (dünan)= ديروز

ايستي= گرم

سُيوخ (soyukh)= سرد

سرين= خنك

شاخدا= بسيار سرد سوزان

سازاخ= باد سرد

قار= برف

ياغيش= باران

دومان= مه براي واژه مه در زبان تركي بيش از 12 معادل وجود دارد كه انواع مختلف مه مي باشد

بولوت= ابر

گون (gün)= آفتاب - خورشيد - روز

آي= ماه

اولدوز= ستاره

اكنون براي شما تازه كاران يك قاعده اي را خواهم گفت كه با استفاده از آن به راحتي وضعيت هوا را به دوستان خود تعريف كنيد. به جمله زير توجه كنيد:

هاوا نئجه دي= هوا چطوره

هاوا بولوت دي= هوا ابري است

شما مي توانيد تا زماني كه تركي را خوب ياد گرفته ايد صرفا يك فعل دي (di) را به وضعيت مورد نظر خود بعد از هاوا اضافه كنيد و دوست خود را در جريان وضعيت هوا قرار دهيد.

مانند : محمد! بوگون هاوا ايستي دي = محمد! امروز هوا گرم است

يا : تهرانين هاواسي چوخ ايستي دي= هواي تهران خيلي گرم است

اميدوارم كه درس امروز را ياد گرفته باشيد. ساغ اول/ شاد ياشا

R.F.A
Sunday 05 September 10, 08:41 PM
درس چهارم (قرار ملاقات)

سلام, اميدوارم كه حالتون خوب باشه. امروز مي خواهيم با شما به زبان تركي قرار بگذاريم. و شما بتوانيد با دوستان خود قرار بگذاريد.ابتدا به مكالمه زير توجه كنيد:

- سلام

-سني گؤرمك ايستيرم / مي خواهم شما را ببينم

-منده ايستيرديم سني گؤرم/ من هم مي خواستم شما را ببينم

- هاچان گؤره بيله ره م / كي مي توانم ببينم

- صاباح آخشام / فردا عصر

- بو گون ساعات اون ايكي ده اولماز؟ / امروز ساعت دوازده نمي شه؟

اولسون بوگون گله ره م / باشه امروز مي آيم

شما با استفاده از اين مكالمه مي توانيد انواع قرار ها را نمونه سازي كنيد در صحبت با دوستان ترك زبان خود استفاده نماييد. در قرار ملاقات چندين واژه اساسي است. توجه كنيد:

هاچان = كي مثال: هاچان گله جكسن= كي مي آيي؟

هارا= كجا مثال: هارا گَليم= كجا بيايم

آخشام= عصر مثال: آخشام اولدو= عصر شد

گئجه= شب مثال= دونن گئجه سنه زنگ ووردوم= ديشب به تو زنگ زدم

ائو (ev)= خانه مثال= سني ائوه چاغيريرام= تو را به خانه دعوت مي كنم

ائشيگ (eshig)= بيرون مثال=ائشيگ ايستي دي= بيرون گرم است

اميد وارم كه امروز هم توانسته باشيم چيزهايي را به شما ياد بدهيم. هله ليك= فعلا

R.F.A
Sunday 05 September 10, 08:43 PM
اصول و قواعد اساسی زبان ترکی[1]



زبان ترکی یکی از زبانهای گروه زبانهای اورال – آلتاییک و از دسته زبانهای التصاقی (Agglutinative) است. در زبانهای التصاقی ریشة فعل بصورت ثابت باقی مانده و ضمایر و پسوندها به آن الصاق می شوند. بدین ترتیب در زبانهای التصاقی همواره می توان ریشه فعل را در حالات مختلف صرفی آن تشخیص داد. در این زبانها، واحدهای زبانی هم در معنای قاموسی و هم معنای ساختمانی مؤثرند ولی نحوهی ساختمان آنها بسیار روشن است. اجزاء سازه نیز ثابت و مشخص است. در این زبانها علاوه بر ریشهی کلمات که از یک یا چند هجا تشکیل میشود، ادات پیوندی نیز وجود دارد. در این زبانها مادهی اصلی کلمات همیشه صورت واحدی دارد و اگر معانی ثانوی بدان افزوده شود، فرم اصلی آن کلمه تغییر نمیکند.

مردم آذربایجان از نظر نژاد و زبان متعلق به ترکان اوغوز هستند. آنان از مهمترین قبایل ترک بودند. ترکان غربی یعنی ساکنین شرق دریای خزر، ایران، ترکیه، آذربایجان، عراق و بالکان از قبایل اوغوز هستند. اقوام ترک با 29 لهجه سخن میگفتند که از اینان 22 لهجه دارای گرامر و ادبیات مستقل بود. مهمترین ویژگیهای زبان ترکی به این ترتیب هستند:

اصل توالی پیوندها: در زبان ترکی از انواع پیوندها آن چه وظیفهی ماهوی داشته و در معنی خود کلمه ایجاد تصرف کند، باید در فاصلهی نزدیکتری باشد و آن چه نقش خارجی داشته و برای ایجاد همبستگی میان اجزای مختلف کلام به کار رود، در فاصلهی دورتری از ریشه قرار میگیرد. پیوندهای توصیفی به لحاظ این که نقش خود را در داخل کلمه و در زمینهی مفهوم جدید بخشیدن به آن ایفا میکنند، از پیوندهای تصریفی که وظیفهی ارتباط کلمه را با سایر اجزای کلام فراهم میسازند، به ریشه نزدیکترند.

اصل هماهنگی اصوات: اصوات در زبان ترکی هماهنگی و تطابق گروهی دارند که از جنبههای خاص این زبان است و منظرهی صوتی ویژهای به کلمات و الفاظ آنها میبخشد.

اصل کوتاهی صائتها: خصوصیت دیگر زبان ترکی، کشدار نبودن اصوات صائت رایج در این زبان است. منظور از کوتاه یا کشیده بودن یک صائت، فرق فاصلهی زمانی میان شروع و پایان تلفظ آن میباشد. به عبارت دیگر وقتی یک صائت به شکل انفجاری از حنجره خارج شود، شکل کوتاه و هر گاه به صورت کشدار ادا شود، شکل کشیده آن را خواهد داشت. زبان ترکی از نظر عمومی، زبان کوتاه صائت است. این ویژگی از وجوه تمایز زبان ترکی است و یکی از لوازم بومی شدن لغات بیگانه این است که صائتهای کشیدهی آنها به صائتهای کوتاه و متعارف تبدیل شود.

اصل نبودن علامت جنس: در زبان ترکی جنسیت گرامری وجود نداشته و جنس هر اسم از مدلول آن معلوم میشود.

تنوع و نظم افعال: زبان ترکی از نظر وسعت و تنوع افعال، از زبانهای غنی است. در زبانهای ترکی افعال حالت انعطاف و استعداد فوق العادهای به تصریف و پذیرش مفاهیم متنوع ابراز میدارند. زبان ترکی از نظر تصریف افعال با قاعدهترین زبان دنیاست. دستور زبان ترکی بسیار باقاعده است و در آن استثنایی وجود ندارد. از نظر دشواری شناسی کلی، دشواری زبان ترکی بسیار کمتر از زبانهای دیگر است. در جایی که زبان فرانسه برای ادای یک مطلب از 13 کلمه استفاده میشود، در زبان ترکی 4 کلمه برای ایفای آن کافی است.

- کلمات ترکی هیچ گاه با دو همخوان شروع نمیشود.

- زبان ترکی دارای مفرد و جمع ولی فاقد تثنیه است. جمع، کاربرد زیاد ندارد.

- بن فعل به تنهایی دارای ارزش امر مفرد است.

- صفت و قید از یکدیگر متمایز نیستند.

- فعل برای بیان مفاهیم گوناگونی مانند ضرورت، امکان و شرط و ... پسوندهای متعدد میگیرد.

- صفت مطلق قبل از اسم و مضاف الیه قبل از مضاف قرار میگیرد.

- حرف تعریف وجود ندارد.

- در صرف اسماء، پسوندهای ملکی به کار میرود.

- بعد از اعداد علامات جمع به کار نمیرود.

- در بسیاری از زبانهای ترکی برای حرکت منفی، علامت مخصوصی وجود دارد.

- پسوند سؤال موجود است.

- به جای حروف ربط از اشکال فعل استفاده میشود.

لهجة آذربایجانی زبان ترکی در منطقه آذربایجان رواج دارد. ترکی آذربایجانی از نظر ساختار زبانشناسی شاخه ای از زبان ترکی است. ترکیب لغات این زبان در طول تاریخ مانند دیگر زبانهای زندة جهان همواره در معرض دگرگونی بوده است. این دگرگونی محصول تغییرات اجتماعی، سیاسی و اقتصادی مردم این سرزمین و روابط فرهنگی و پیوندهای دینی و همزیستی با دیگر اقوام و ملل بوده است.

بخشی اساسی لغات موجود در زبان ترکی آذربایجانی را کلماتی تشکیل می دهند که مخصوصو زبانهای ترکی است. علاوه بر این در این گویش به گروه بزرگی از کلمات برخورد می کنیم که دارای منشأ ترکی بوده ولی فقط در این زبان استعمال می شوند. مانند: آلیش (خرید). وئریش (فروش) و ...

در زبان ترکی آذربایجانی 23 صامت و 9 صائت وجود دارد. صامتها عبارتند از:

ب، پ، ت، ج، چ، خ، د، ر، ، ژ،س، ش، غ، ف، ق، ک، گ،ل ،م ، ن، ه، و، ی

8 صامت دیگر نیز وجود دارد که برای نوشتن کلمات عربی وارده شده به زبان ترکی آذربایجانی از آنها استفاده می شود و بکار بردنشان برای واژگان ترکی درست نیست. این صامتها عبارتند از: ث،ح، ذ، ص، ض، ط، ظ، ع

مثال: واژة دوغوز(گراز) یک واژة ترکی است و نمی توان آن را «دوغوظ» یا «دوغوض» نوشت.

9 صائت یا مصوت عبارتند از:

آ (A)– مانند: آت (اسب)

او˚ (O)- مانند: او˚ت (آتش)

اﯙ (u) – مانند: اﯙزﯙم (انگور)

او (y)- مانند: اولدوز (ستاره)

اؤ (Ö)– مانند: اؤلکه (سرزمین)

ائـ (E)- مانند: ائو (خانه)

ایـ (İ)- مانند: ایش (کار)

ایـˆ (Ï)- مانند: قیش (زمستان)

ا (Ә)- مانند: ال (دست)

قواعد مربوط به مصوتها:

1- مصوت ا (Ә) در اول، وسط و آخر کلمه به صورت زیر نوشته می شود:

(ا) در اول کلمه. مانند: ال (دست).

() در وسط کلمه. مانند: سن (تو).

(ه یا ـه) در آخر کلمه. مانند: دوه (شتر).

2- مصوت ا (Ә) در افعال شکلی متفاوت می یابد. بدینگونه که اگر آخر فعلی این مصوت باشد و بخواهیم از ریشه فعل مصدر بسازیم، برای نشان دادن این مصوت از (ه یا ـه) استفاده می کنیم. مانند: ایسته مک(خواستن) . بزه مک (آرایش کردن). نکته دیگر اینکه اگر علامت مستقبل (جک) بخواهد به ریشه فعل اضافه شود، این مصوت باز به صورت (ه یا ـه) نمایان می شود. مانند: گله جک (خواهد آمد). گوره جک (خواهد دید).

3- مصوتهای او˚ (O) ، اؤ (Ö) و ائـ (E) در زبان ترکی همواره در هجای آغازین کلمه می آیند و هرگز در هجاهای غیراول دیده نمی شوند.

انواع مصوتها از نظر ظرافت و شدت:

الف) مصوتهای ضخیم:

1- او˚ (O) 2- او (Y) 3- آ (A) 4- ایـˆ (Ï)

ب) مصوتهای ظریف:

1- اؤ (Ö) 2- اﯙ (U) 3- ائـ (E) 4- ا (Ә) 5- ایـ (İ)

قانون آهنگ:

این قانون تنها به زبان ترکی اختصاص داشته و به کلمه زیبایی ، وزن و موسیقی خاصی می بخشد. اصل اساسی در این قانون آن است که اگر هجای نخستین یک واژه از یک مصوتهای زمخت باشد، حتماً مصوتهای بعدی نیز باید از مصوتهای ضخیم باشند. همین ترتیب در مورد مصوتهای ظریف نیز جاری است. به تعبیر بهتر ممکن نیست از هر دو گروه مصوت در یک کلمه موجود باشد.

این قانون مانند تراز نوشتار و گفتار را در زبان ترکی به سامان درمی آورد. بوسیلة این قانون می توان گونة سرة کلمه را از ناسره تشخیص داد. مثال:

کلمه ای مانند (او˚تورمیش) (نشسته) را درنظر آورید. این کلمه را به صورت (او˚تورموش) نیز می نویسند. برای اینکه بدانیم کدام گونه درست است، از قانون آهنگ بهره می گیریم. در هجای آغازین این کلمه مصوت او˚ (O) وجود دارد که این مصوت از گروههای مصوتهای ضخیم است پس باید مصوتهای بعدی نیز از همین گروه باشد. در گونة (او˚تورمیش)، مصوت بعدی ایـ (İ) از گروه مصوتهای ظریف است و طبق قانون آهنگ این گونه نادرست است.

مصوتهای زبان ترکی به ترتیب ضخامت از ضخیم به ظریف به این ترتیب هستند:

1- او˚ (O) 2- او (Y) 3- آ (A) 4- ایـˆ (Ï) 5- اؤ (Ö) 6- اﯙ (U)

7- ائـ (E) 8- ا (Ә) 9- ایـ (İ)

قانون ظریف شدن:

در زبان ترکی آذربایجانی همیشه صائت اول کلمه از صائتهای بعدی ضخیمتر بوده و رفته رفته صائتها ظریفتر می شوند و ظریفترین صائت در آخرین هجای کلمه است. این قاعده به این زبان آهنگ موسیقی می بخشد. مثلاً در کلمه (یو˚رغان- لحاف) از دو مصوت موجود، اولی ضخیم و دومی ظریفتر از آن است.

صامتها:

در زبان ترکی آذربایجانی 28 حرف صامت وجود دارد:

نام


شکل

بِ


B-b

پِ


p-p

تِ


T-t

جیم


C-c

چیم


Ç- ç

خِ


X-x

دال


D-d

رِ


R-r

زِ


Z-z

ژِ


J-j

سین


S-s

شین


Ş-ş

غین


Ğ-ğ

فِ


F-f

قاف


Q-q

کاف


K-k

گاف


G-g

لام


L-l

میم


M-m

نون


N-n

هـِ


H-h

واو


V-v

یِ


Y-y



ح صامت دیگر نیز از زبان عربی به زبان ترکی آذربایجانی وارد شده اند که فقط در نوشتار از آنها استفاده می شود. یعنی در تلفظ زبان ترکی جایی ندارند. مسئة مهم دیگر این است که ازط انی 8 صامت هرگز برای نوشتن کاملت ترکی نباید استفاده شود.

ث- ح- ذ- ص- ض- ع- ط- ظ



برای نشان دادن این صامتها در الفبای لاتین از این قاعده استفاده می کنیم:

ث- ص


S-s

ح


H-h

ذ- ظ -ض


Z-z

ع


علامت خاصی ندارد و وابسته به نوشتار تلفظ آن نوشته می شود. یعنی با توجه به حرکة حرف (ع) ثبت می شود. مثلاً:

عقرب (Әqrəb) ، عافیت (Afiyət)



قواعد مربوط به صامتها:

1- در زبان ترکی آذربایجانی حرف (خ) فقط در هجای اول کلمه می آید. مثلاً نوشتن پاپاخ (کلاه) نادرست است و درست آن پاپاق است.

2- حرف (گ) فقط در اول کلم صدای (گ) می دهد و در وسط و آخر کلمه تلفظ آن با صدای (گ) و یا (ی) هر دو درست است ولی در موقع نوشتن باید با (گ) نوشته شود. مانند: اگری (کج) که ایری نیز تلفظ می شود.

3- حرف (ق) اگر میان دو مصوت قرار گیرد، (غ) تلفظ می شود. مانند:

قوناق (مهمان) ← قوناغا (به مهمان)

4- حرف (ک)اگر میان دو مصوت قرار گیرد، (گ) نوشته شده و (گ) یا (ی) تلفظ می شود. مانند: چورک (نان) ← چورگی (نان را)

5- حرف (ت) اگر میان دو مصوت قرار گیرد، (د) نوشته و تلفظ می شود. مانند:

ائشیت (بشنو) ← ائشیدن (شنونده)

6- در نوشتار زبان ترکی آذربایجانی تشدید وجود ندارد. کلماتی را که حرف مشدد دارند، باید با دو حرف همسان نشان داد. مانند: بورراغان (گردباد).

7- اگرچه در بیان کلماتی که از زبانهای بیگانه وارد زبان ترکی آذربایجانی شده اند، از مصوتهای ترکی استفاده می شود ولی در نوشتار، باید به صورت اصلی نوشته شوند مانند: حکم. ظلم. معلم.

8- پسوند (ده) یا (دا) اگر معنای (در) را بدهند، چسبیده نوشته می شوند مانند:

بیزیم دیلده بو سوز یوخدور.(در زبان ما این کلمه وجود ندارد).

من بو کتابدا گوزه ل بیر شعر گوردوم ( من در این کتاب شعری زیبا دیدم).

اگر (ده) یا (دا) معنای (هم) را بدهند ، باید جدا نوشته شوند. مانند:

منده کتاب دا وار قلم ده. (من هم کتاب و هم قلم دارم)

R.F.A
Sunday 05 September 10, 08:43 PM
افعال:

افعال کار ،حرکت و حالت را بیان می کند و عنصر اصلی جمله محسوب میشوند،بطوریکه بدون فعل ،جمله نا تمام و معنی آن نا مفهوم خواهد بود.

زبانهای اورال-آلتائی عموما" و زبان و زبانهای تورکی خصوصا" از نظر افعال غنی هستند بعلاوه دارای انواع،وجوه و زمانهای متعدد و متنوع اند بطوریکه ممکن است مفاهیم و مطالبی را با یک فعل بیان نمود در حالیکه برای بیان همان مفهوم و مطلب در زبانهای دیگر نیاز به جملات مشروح و مفصل می باشد مثلا":اوسانمیشام یعنی من از او به تنگ آمده و بیزار شده ام،خوسانلاشدیق یعنی ما با هم بطور خصوصی درد و دل کردیم،قوجاقلاشدیلار یعنی همدیگر را در آغوش گرفتند و آغلاشدیلار یعنی با همدیگر گریه کردند،گئچیندیریر یعنی اعاشه را تامین می کند و ...

افعال تورکی همه با قاعده اند جز فعل ناقص فراموش شده ی ایمک به معنی بودن که بجای فعل معین بکار میرود.

در خاتمه این مقاله به جا خواهد بود اگر نگاهی مقایسه آمیز هر چند گذرا به چند و چون اصطلاحات و تعبیرات فعلی در زبانهای فارسی و تورکی بیاندازیم.اصطلاحات و تعبیرات فعلی که از آن در اصطلاح لغت شناسی به ترکیبات ثابت فعلی زیان نیز نام برده میشود.یکی از جالبترین و پرمایه ترین شقوق لغوی و ترکیبی زبان در ارائه معانی مجازی و تشبیهی است.

زبان فارسی که در عین حال یکی از زبانهای ترکیبی است و کلمات آن انعطاف زیادی برای تشکیل اصطلاحات و تعبیرات فعلی دارد و از وسعت و شمول زبان تورکی در ایجاد و کاربرد این نوع ترکیبات برخوردار نیست.

در زبان تورکی تنها در رابطه با اعضای بدن انسانی از نوع :

باش(سر)،گؤز(چشم)،آغیز(دهان)، آیاق(پا) و امثال آن صدها اصطلاح و تعبیر وجود دارد اینک برای اینکه در این باب نموداری به دست داده باشیم به نقل تعدادی از اصطلاحات وتعبیرات فعلی رایج در زبان تورکی که از یادداشتهای آقای م.ع.فرزانه اقتباس شده در رابطه با کلمه دیل(زبان)بسنده می کنیم:


1-دیل - آغیز ائله مک(دلداری دادن،با لحن ملایم خواستار پوزش شدن،رفع رنجش و کدورت کردن.)

2-دیل آچماق:زبان باز کردن(طفل)،درد خود را باز گفتن،التماس کردن و خواهش کردن

3-دیل بوغازا سالماق:وراجی کردن،پشت سر هم و بدون وقفه حرف زدن.

4-دیل اؤیرتمک:چیزهای ندانسته را یاد دادن،حرف یاد(یکی)دادن،راه و چاه نشان دادن.

5-دیل تاپماق:تفاهم پیدا کردن،جلب رضایت و اعتماد کردن،زبان مشترک یافتن

6-دیل تؤکمک:خواهش و تمنا کردن،اصرار ورزیدن

7-دیل چیخارماق:استهزا کردن،ادای یکی را در آوردن

8-دیل وئرمک:راضی شدن،قبول دادن*دیل وئرمه مک:امکان حرف زدن به دیگری را ندادن

9-دیلده توک بیتمک: از تکرار و بازگویی یک مطلب خسته شدن

10-دیلدن دوشمک:خسته شدن،از پا درآمدن

11-دیلدن سالماق: خسته و درمانده کردن،از پا انداختن

12-دیلدن دوشمه مک:ورد زبان بودن،از یاد نرفتن،فراموش نشدن

13-دیله گتیرمک:یکی را به حرف وا داشتن،کاری را که در حق کسی انجام شده را به زبان راندن

14-دیله توتماق:با حرفهای شیرین یکی را رام کردن،بچه در حال گریه را با زبان ساکت کردن

15-دیله گتیرمه مک:یارای گفتن حرفی را نداشتن،حرفی را که گفتن آن ممکن است نگفتن

16-دیلی آغزینا سیغماماق:خود ستائی کردن،حرفهای گنده گنده گفتن

17-دیلی باتماق:نطقش خاموش شدن

18-دیله گلمک: زبان و شکوه و شکایت گشودن،به ناله و فغان آمدن

19-دیلی قیسا اولماق:به خاطر داشتن قصور،جرأت حرف زدن نداشتن

20-دیلی دولاشماق:حرفها را اشتباه گفتن،در نتیجه اشتباه و یا دستپاچگی حرفها را قاطی کردن

21-دیلی دؤنمه مک:قادر به تلقظ و ادای صحیح حرف نبودن

22-دیلی توتولماق:توان و یارایی گفتن را از دست دادن،به هنگام سخن گفتن لکنت پیدا کردن

23-دیلینه وورماماق:از چشیدن چیزی امتناع کردن

24-دیلیندن دوشمه مک:مرتبا" تکرار کردن،بطور مدام بر زبان داندن

25-دیلیندن قاچیرماق:بی هوا و بی حساب از دهانش در رفتن

26-دیلینی باغلاماق:وادار سکوت کردن

27-دیلینه باغلاماق:به گردنش گذاشتن،حرف بر زبان کسی گذاردن

28-دیلینی بیلمک(باشا دوشمک):از حال و مقالش با خبر شدن،راز دلش را حالی شدن

29-دیلینی قارنینا(دینمز یئرینه)قویماق:از زیاده گویی خودداری کردن،زبان در حلق فرو بردن

30-دیلینی دیشله مک:حرف را نا تمام گذاشتن،در وسط حرف تأمل کردن

31-دیلینی کسمک:به سکوت وا داشتن،جلو حرف یکی را به زور گرفتن

32-دیلینی ساخلاماق:از گفتن چیز خاصی خودداری کردن،سکوت را ترجیح دادن

33-دیلینی ساخلاماماق:در گفتن بی پروائی نشان دادن،حرف زیادی و بی موقع زدن

34-دیللر ازبری اولماق:به دلیل خوشنامی و به زبانها افتادن،ذکر خیر داشتن

35-دیللرده گزمک(دولاشماق):همچون امثال در زبانها گشتن.

36-دیللره دوشمک:ورد زبان خاص و عام شدن،سر زبانها افتادن،شایع شدن.

نتیجه:

زبان تورکی یکی از با قاعده ترین زبانهاست و از نظر لغات،مخصوصا" افعال بسیار غنی است.وجود قانون هم آهنگی اصوات،کلمات تورکی را موزون و آهنگدار نموده و به آنها نظم و ترتیب خاص داده است.در تورکی علاوه بر اسامی ذات لغات زیادی برای مفاهیم مجرد وجود دارد.بعلاوه لغات مترادفی با اختلاف جزئی در معنی موجود است که میدان قلمفرسائی را وسیعتر و قلم نویسنده را تیزتر و دقیقتر میسازد.

افعال تورکی به قدری وسیع و متنوع اند که در کمتر زبانی نظیر آنها را میتوان یافت.گاهی با یک فعل تورکی اندیشه و مفهومی را میتوان بیان نمود که در زبان فارسی و زبانهای دیگر نیاز به جمله و یا جملاتی پیدا می کند.از طرفی وجود پسوندهای سازنده سبب شده که قابلیت لغت سازی برای بیان مفاهیم مختلف و تعبیرات فعلی بسیار زیاد است.

نحو و ترکیب کلام در تورکی با زبانهای هند و اروپائی متفاوت است. در تورکی عنصر اصلی جمله یعنی فعل اصلی در آخر جمله قرار دارد. زبانهای هند و اروپائی عنصر اصلی جمله در ابتدا قرار می گیرد و عناصر بعدی با ادات ربط بشکل حلقه های زنجیر به یکدیگر مربوط میشوند و اگر عناصر بعدی قطع شوند سازمان جمله ناقص میشود، ولی در تورکی ترتیب عناصر جمله کاملا" بر عکس است یعنی ابتدا باید عناصر ثانوی و فرعی تنظیم و گفته شود و قسمت اصلی در آخر قرار گیرد و از همینجاست که هر نویسنده و یا گوینده تورک زبان نمایان میشود.











یادگرفتن تعارفات روزمره و احوال پرسی به زبان ترکی . لطفا جملات زیر را به خاطر بسپارید:

نئجه سن = حال شما چطوره

ساغ اول سیز نئجه سیز = زنده باد شما چطورین

سحریز خیر اولسون = صبح شما به خیر

گله جه گیز خیر = عاقبت شما به خیر

اوشاقلار نئجه دیر= بچه ها چطورن

سلام لاری وار سیزین کی لر نئجه دیر = سلام دارن بچه های شما چطورن

بویورون = بفرمایید

خوش گؤرموشوخ = چشم مان روشن

خوش گلیبسیز = خوش آمدین

آدین نه دیر = اسم تان چیه

منیم آدیم محمد دیر = اسم من محمده

نه گؤزل آد = چه اسم خوبی

چوخ ایستیردیم سیزی گؤرم = خیلی دلم می خواست شما را ببینم

در زبان ترکی از این تعارفات زیاد است. در قالب بحث های بعدی به آنها خواهیم پرداخت. اما چندین واژه را که امروز در مکالمه بالا به کار بردیم دوباره مرور می کنیم.

سیز = شما , اولسون =باشد , اوشاق = بچه, اوشاقلار= بچه ها, گؤرمک = دیدن , گؤرمیشوخ= دیده ایم, گؤزل= زیبا, چوخ= خیلی, ایسته مک= خواستن , ایستیردیم= می خواستم, آد= اسم

امید که از امروز بتوانید با دوستان ترک زبان خود حداقل چند کلمه به ترکی خوش و بش کنید. درس بعدی به گفتگو در مورد آب و هوا خواهد پرداخت. ساع اولون شاد قالین / سلامت باشید شاد بمانید







کلمات متضاد در ترکی


توکمه ک - ییغماق ( ریختن - جمع کردن)

آق - قارا ( سفید - سیاه)

آلچاق - اوجا ( کوتاه - بلند)

گه ن - دار ( گشاد - تنگ)

ایشیق - قارانلیق ( روشن - تاریک)

اوزون - قیسسا ( دراز - کوتاه)

آشاغی - یوخاری ( پایین - بالا)

ایستی - سویوق (گرم - سرد)

آجی - شیرین (تلخ - شیرین)

دادلی - دادسیز ( خوشمزه - بدمزه)

آریق - کؤک ( لاغر - چاق)

قوجا - جاوان ( پیر - جوان)

آز - چوخ (کم - زیاد)

آج - توخ ( گرسنه - سیر)

ایتی - کوت ( تیز - کند

وارلی - کاسیب ( ثروتمند - فقیر)

آنلایان - آنلاماز ( فهمیده - نفهم)

ده لی - عاغیللی ( دیوانه - عاقل)

بورا - اورا ( اینجا - آنجا)

گؤزه ل - چیرکین ( زیبا - زشت)

آرتیق - اسگیک ( کم - زیاد)

آغیر - یونگول ( سنگین - سبک)

یاش - قورو ( تر - خشک)

اؤلو - دیری ( مرده - زنده)

یازماق - پوزماق ( نوشتن - پاک کردن)

توی - یاس ( جشن - عزا)

توکمه ک - ییغماق ( ریختن - جمع کردن)

ال آچیق - قیتمیر ( دست و دل باز - خسیس)

یاغلی - یاوان ( چرب - بدون چربی)

یاخین - اوزاق ( نزدیک - دور)

پیس - یاخجی ( بد - خوب)

یاندیرماق - سؤندورمه ک ( روشن کردن - خاموش کردن)

گونوز - گئجه ( روز - شب)

وار - یوخ ( هست - نیست)

دایاز - ده رین ( کم عمق - عمیق)


کلمات متضاد


آز - چوخ کم - زیاد

آج - توخ گرسنه - سیر

آق - قارا سفید - سیاه

آچماق - باغلاماق باز کردن - بستن

آشاغی - یوخاری پایین - بالا

آریق - کؤک لاغر - چاق

آغیر - یونگول سنگین - سبک

اولو - دیری مرده - زنده

آلجاق - اوجا کوتاه - بلند

ایتیرمه ک - تاپماق گم کردن - پیدا کردن

ال آچیق - قیتمیر دست و دل باز - خسیس


اوزون - قیسسا دراز - کوتاه

ایستی - سویوق گرم - سرد

ایتی - کوت تیز - کند

آجی - شیرین تلخ - شیرین

قوجا - جاوان پیر - جوان

وارلی - کاسیب ثروتمند- فقیر

توی - یاس جشن - عزا

یاغلی - یاوان چرب - بدون چربی

گونوز - گئجه روز - شب

پیس - یاخجی بد - خوب

دایاز - ده رین کم عمق - عمیق

یئکه - خیردا بزرگ - کوچک

اورا - بورا آنجا - اینجا

گؤزه ل - چیرکین زیبا - زشت

آچماق - باغلاماق باز کردن - بستن

وار - یوخ هست - نیست

یاش - قورو تر - خشک

گه ن - دار گشاد – تنگ


زمان مضارع ساده


اول فعل گدمخ:
گدیرم گدیریخ
گدیرسن گدیرسیز
گدیر گدیرلر (در اکثر موارد ایرلر به خاطر ثقیل بودن از نظر تلفظ به ایللر تبدیل می شود)گدیللر
الان فعل گال ماخ:
گالیرام گالیریخ
گالیرسان گالیرسیز
گالیر گالیرلار یا گالیللار

زمان ماضی ساده و پسوند ها:

دیم دیخ
دین دیز
دی دیلر
افعال خودمان:
گددیم - گالدیم گددیخ - گالدیخ
گددین - گالدین گددیز - گالدیز
گددی - گالدی گددیلر - گالدیلار
زمان ماضی بعید و پسوند هایش:
میشدیم (گدمیشدیم - گالمیشدیم) میشدیخ
میشدین (گدمیشدین - گالمیشدین) میشدیز
میشدی (گدمیشدی - گالمیشدی) میشدیلر
زمان ماضی نقلی و پسوند هایش:
میشم (گدمیشم) میشیخ
ایپسن یا میسن(گدیپسن) میسیز یا ایپسیز
ایپ ( گدیپ) ایپلر
این دو زمان بالا را در کنار هم نوشته ام چون خیلی شبیه هم هستند

R.F.A
Sunday 05 September 10, 08:46 PM
افراد براي اينكه ميزان علاقه مندي خود را به دوست خود نشان بدهد از الفاظ مختلفي استفاده مي كند ببينيد:

من سني چوخ ايستيرم: من خيلي تو را دوست دارم

آوخ! ساغ اول من سني چوخ راخ: اوه زنده باد من تو را بيستر

اكنون برخي واژگان مربوطه را ملاحظه فرماييد:

ساغ اول:زنده باد

گؤزل: زيبا ، خوش تيپ

گؤيچك: خوشگل

سن نه گؤزل سن: تو چقدر زيبايي

بير داناسان: يكدانه اي

تايسيز: بي نظير

سن اولماسان منده اولامام: تو نباشي من هم نمي توانم باشم

سن منيم هر زاديم سان: توهمه چيز من هستي

سني سئويرم: عاشق تو هستم

منده سني چوخ سئويرم: من هم تو را خيلي دوست دارم

سنسيز داريخيرام: بدون تو دلم مي گيرد

داريخيرام: دلم مي گيرد

بويور: بفرما

سنين تاين يوخدي: تونظيري نداري



نامگذاری و شمارش اعداد در ترکی آزربایجانی
فارسی
ترکی آذربایجانی Azərbaycan Türkcəsi فارسی
ترکی آذربایجانی Azərbaycan Türkcəsi فارسی
ترکی آذربایجانی Azərbaycan Türkcəsi
یک بیر Bir یکم بیراینجی Birinci یکمین بیراینجی*سی Birincisi
دو ایکی İki دوم ایکی*اینجی İkinci دومین ایکی*اینجی*سی İkincisi
سه اوچ Üç سوم اوچ*اونجو Üçüncü سومین اوچ*اونجوسو Üçüncüsü
چهار دؤرد Dörd چهارم دؤرداونجو Dördüncü چهارمین دؤرداونجوسو Dördüncüsü
پنج بئش Beş پنجم بئش*اینجی Beşinci پنجمین بئش*اینجی*سی Beşincisi
شش آلتی Altı ششم آلتی*اینجی Altıncı ششمین آلتی*اینجی*سی Altıncısı
هفت یئددی Yeddi هفتم یئددی*اینجی Yeddinci هفتمین یئددی*اینجی*سی Yeddincisi
هشت سککیز Səkkiz هشتم سککیز*اینجی Səkkizinci هشتمین سککیز*اینجی*سی Səkkizincisi
نه دوققوز Doqquz نهم دوققوزاونجو Doqquzuncu نهمین دوققوزاونجوسو Doqquzuncusu
ده اون On دهم اون*اونجو Onuncu دهمین اون*اونجوسو Onuncusu
دوازده اون ایکی On iki دوازدهم اون ایکی*اینجی On ikinci دوازدهمین اون ایکی*اینجی*سی On ikincisi
شانزده اون آلتی On altı شانزدهم اون آلتی*اینجی On altıncı شانزدهمین اون آلتی*اینجی*سی On altıncısı
بیست اییرمی İyirmi بیستم اییرمی*اینجی İyirminci بیستمین اییرمی*اینجی*سی İyirmincisi
سی اوتوز Otuz سی*ام اوتوزاونجو Otuzuncu سی*امین اوتوزاونجوسو Otuzuncusu
چهل قیرخ Qırx چهلم قیرخ*اینجی Qırxıncı چهلمین قیرخ*اینجی*سی Qırxıncısı
پنجاه اللی Əlli پنجاهم اللی*اینجی Əllinci پنجاهمین اللی*اینجی*سی Əllincisi
شصت آلتمیش Altmış شصتم آلتمیش*اینجی Altmışıncı شصتمین آلتمیش*اینجی*سی Altmışıncısı
هفتاد یئتمیش Yetmiş هفتادم یئتمیش*اینجی Yetmişinci هفتادمین یئتمیش*اینجی*سی Yetmişincisi
هشتاد سکسن Səksən هشتادم سکسن*اینجی Səksəninci هشتادمین سکسن*اینجی*سی Səksənincisi
نود دوخسان Doxsan نودم دوخسان*اینجی Doxsanıncı نودمین دوخسان*اینجی*سی Doxsanıncısı
صد یوز Yüz صدم یوزاونجو Yüzüncü صدمین یوزونجوسو Yüzüncüsü
سیصد اوچ یوز Üç yüz سیصدم اوچ یوزاونجو Üç yüzüncü سیصدمین اوچ یوزاونجوسو Üç yüzüncüsü
هزار مین Min هزارم مین*اینجی Mininci هزارمین مین*اینجی*سی Minincisi




جدول مقایسهٔ الفبای آذربایجانی[۲۰]

انسانها از الفبا برای نوشتن و ثبت و ماندگاری ذهنیات خود استفاده میکنند.بعضی از زبانها برای خود الفبای مستقلی دارند مثل یونانی و عربی و ... ولی برخی ها الفبایشان مشتق از الفبای دیگر زبانهایی است که الفبایشان مستقل است مثل فارسی و تورکی و ...
الفبای تورکی در زمانهای گذشته مشتق از الفبای عربی بود که در تمام مناطق تورک نشین دنیا استفاده می شد ولی بدلیل ناتوانی الفبای عربی در ادای اصوات ترکی و هماهنگی بیشتر در بین کل ملل تورک دنیا در سال۱۹۲۸ مبنای الفبای ترکی از عربی به لاتین( با تغییراتی که الفبا را تواناتر کند) تغییر کرد .البته تركان الفباهایی نیز داشتند كه رفته رفته جای خود را (بعد از اسلام)به الفبای عربی داده اند،به طور مثال الفبای اورخون،كه سنگ نبشته هایی از این الفبا هنوز هم باقیست كه شرح آن در این مقوله نمیگنجد.

سیر تحول الفبای تورکی:

عربی لاتین سیریلیک لاتین
تا1929 1929–1939 1939–1991 از1991
آ A a А а A a
ﺏ B b Б б B b
ﺝ C c Ҹ ҹ C c
چ Ç ç Ч ч Ç ç
ﺩ D d Д д D d
ائ E e Е е E e
ه ( فتحه) Ə ə Ә ә Ə ə
ﻑ F f Ф ф F f
گ G g Ҝ ҝ G g
ﻍ Ƣ ƣ Ғ ғ Ğ ğ
ﺡ,ﻩ H h Һ һ H h
ﺥ X x Х х X x
ای Ь ь Ы ы I ı
ﻱ I i И и İ i
ژ Ƶ ƶ Ж ж J j
ﻙ K k К к K k
ﻕ Q q Г г Q q
ﻝ L l Л л L l
ﻡ M m М м M m
ﻥ N n Н н N n
ﻭ O o О о O o
ؤ Ɵ ɵ Ө ө Ö ö
پ P p П п P p
ﺭ R r Р р R r
ﺙ,ﺱ,ﺹ S s С с S s
ﺵ Ş ş Ш ш Ş ş
ﺕ,ﻁ T t Т т T t
ﻭ U u У у U u
ﻭ Y y Ү ү Ü ü
ﻭ V v В в V v
ی J j Ј ј Y y
ﺫ,ﺯ,ﺽ,ﻅ Z z З з Z z

زبان تركی از لحاظ قواعد و گرامر و هماهنگی اصوات یكی از قوی*ترین زبان*های زنده دنیا محسوب می*شود و از نظر سازمان جهانی یونسكو نیز تركی، سومین زبان قدرتمند و غنی دنیا می*باشد و به این مسأله نه تنها ترك*های ایران كه همه ایرانیان باید افتخار كنند.
زبان رسمی هفت کشورمستقل جهان(ایران- تورکیه- آذربایجان-قبرس شمالی -ترکمنستان-ازبکستان-قزاقستان و قرقیزستان) تورکی می باشدو مردم مناطقی از کشورهای روسیه{داغستان-چچن-اینگوش و...}وگرجستان-چین{تورکستان=ایغورستان(سین کیانگ) -آلبانی-کوزوو-مقدونیه-یونان -بلغارستان- آلمان -عراق-تاجیکستان و افغانستان نیز تورک زبان هستند که عمدتا مساحت این بخشها چندین برابر کشورهای مستقا اروپایی و .. است و برخی ها هم در گذشته کشور مستقلی بوده اند مثل تورکستان چین.
كسی كه خود را بهتر بشناسد خداوند متعال را نیز بهتر خواهد شناخت.دوران كینه توزی و دشمنی به پایان رسیده است. به داشته های یكدیگر افتخار كنیم و از كینه توزیهای بی فایده كه شادی دشمنان را می آورد دوری كنیم.

R.F.A
Sunday 05 September 10, 08:46 PM
1. لوغته دانيشيق ديلينده ان چوخ ايشلنن 2500-دن چوخ آذربايجان و تورک ديللرينده معناجا فرقلي اولان، غئيري ائکويوالئنت سؤزلر سئچيليب داخيل ائديلميشدير.
2. سؤزلر اليفبا سيراسي ايله دوزولموشدور.
3. ترجومه متنين قورولوشو: – اساس سؤز بؤيوک حرفلرله وئريلميشدير؛ – اساس سؤزدن سونرا مؤعتريضه ده سؤزون طلب ائتديگي مووافيق شکيلچي وئريلميشدير؛ عاصيت(-دي) – تورشو
4. اليفبايا گؤره عئيني اولان و معناجا اوست-اوسته دوشن سؤزلر وئرگولله آيريلميش و عئيني ترجومه ده وئريلميشدير: اؤزئرليک، اؤزئرليليک (-غي) – موختاريت
5. ترجومه متنينده سؤزون معناسيني داها دقيق چاتديرماق اوچون کورسيوله علاوه ايضاحات وئريلميشدير: آداي – ناميزد؛ آداي گؤستئرمئک – ناميزد گؤسترمک.
6. لوغتده اومونيملر، فورماجا عئيني، معناجا موختليف سؤزلر، روم رقملري ايله آيريلميشلار: بئن بير – من بئن ايکي – خال بئن اوچ – تله يئمي
7. ترجومه متنينده اساس سؤزون موختليف معنالاري بير-بيريندن عرب رقملري ايله آيريلميشدير: آژان – 1) آگئنت، نوماينده، مووککيل؛ آژان – 2) جاسوس
8. ترجومه ده ياخين سينونيملر وئرگولله آيريلميشدير: آجيکلي – قملي، غوصه لي، کدرلي، حوزنلو، ياسلي؛


9. معناسي گئنيش اوخوجو کوتله سينه معلوم اولمايان بعضي سؤزلرين، همچنين سؤزون معناسيني بعضاً داها دقيق چاتديرماق اوچون مؤعتريضه ده علاوه ايضاحات وئريلميشدير: آکدئتمئک – باغلاماق، ايمضالاماق (موقاويله سازيش و س.) ايسکونتو – 1) گوزشت؛ 2) ماليييه ديسکونت (وئکسئللرين اوچوتو)




Lüğətə danışıq dilində ən çox işlənən 2500-dən çox Azərbaycan və Türk dillərində mənaca fərqli olan, qeyri ekvivalent sözlər seçilib daxil edilmişdir.





Sözlər əlifba sırası ilə düzülmüşdür.







Tərcümə mətnin quruluşu:
– əsas söz böyük hərflərlə verilmişdir;
– əsas sözdən sonra mötərizədə sözün tələb etdiyi müvafiq şəkilçi verilmişdir;
ASIT(-di) – Turşu







Əlifbaya görə eyni olan və mənaca üst-üstə düşən sözlər vergüllə ayrılmış və eyni tərcümədə verilmişdir:
ÖZERLİK, ÖZERLİLİK (-ği) – muxtariyyət








Tərcümə mətnində sözün mənasını daha dəqiq çatdırmaq üçün kursivlə əlavə izahat verilmişdir:
ADAY – namizəd; aday göstermek – namizəd göstərmək.







Lüğətdə omonimlər, formaca eyni, mənaca müxtəlif sözlər, rum rəqəmləri ilə ayrılmışlar:
BEN I – mən
BEN II – xal
BEN III – tələ yemi






Tərcümə mətnində əsas sözün müxtəlif mənaları bir-birindən ərəb rəqəmləri ilə ayrılmışdır:
AJAN – 1) agent, nümayəndə, müvəkkil; AJAN – 2) casus






Tərcümədə yaxın sinonimlər vergüllə ayrılmışdır:
ACIKLI – qəmli, qüssəli, kədərli, hüznlü, yaslı;






Mənası geniş oxucu kütləsinə məlum olmayan bəzi sözlərin, həmçinin sözün mənasını bəzən daha dəqiq çatdırmaq üçün mötərizədə əlavə izahat verilmişdir:
AKDETMEK – bağlamaq, imzalamaq (müqavilə saziş və s.)
İSKONTO – 1) güzəşt; 2) maliyyə diskont (veksellərin uçotu)

R.F.A
Sunday 05 September 10, 08:47 PM
چند كلمه تركی مربوط به فوت و امور دینی:

تركان باستان به خدا “تنگری”، به مراسم خاكسپاری “یوغ”، به تربه مزار “قورقان”،
به مجسمه مزار “بالبال” و خادمان دینی “قام” می گفته اند. در زیر معادل
تركی چند كلمه مربوط دیگر در زبان فارسی آورده می شود. شایسته است
نویسندگان و شعرا و اهل قلم، كلمات اصیل تركی زیر را به جای كلمات فارسی
دخیل در زبان تركی كه استقلال و هویت این زبان را تهدید و مخدوش كرده است
بكار برند:


مزار: سینSin ، سینهSinə ، سینلهSinlə . در جامع
التواریخ قرن هفده گفته می شود كه در زبان تركی سینله منحصرا برای نامیدن
قبر كفار و مزار برای نامیدن قبر مسلمانان بكار می رود. به نظر می رسد
تشابه كلمه تركی سین به معنی مزار با كلمه سینوس لاتین به معنی شكاف و
شیار حادثه ای تصادفی است.
قبر، گور، مقبره: باساغاBasağa ، یئرچوYerçü ٬ توبلو(ق)Tubluq ، توپلوTuplu ٬ سٶكیSöki ، قومQom ، توكهTükə ، قوموا Qomva
مزار تاریك: تونه ریكTünərik ، تونهTünə ، تونه ره كTünərək ، قارایئرQarayer ، قارا دامQaradam ٬ قارا اورونQaraorun
مدفن: گؤموتGömüt ٬ گؤمه ج Göməc ٬ گؤمگه نGömgən ، گؤمدو Gömdü
تربه: قورقانQurqan
آرامگاه: یاتیرYatır
آرامگاه ابدی: منگی یاتیرMəngi Yatır ، اوركه ن یاتیرÜrkən Yatır (اوركه ن: همیشگی)
مرقد، بقعه: قورقان ائوQurqan Ev
قبرستان: اٶلولوكÖlülük ، سینلیكSinlik ، سینلاقSinlaq ، سینلكSinlək ، گٶموتلوكGömütlük .
گوركن: گٶموتچوGömütçü ، سینچیSinçi
گوركنی: گٶموتچولوكGömütçülük ، سینچیلیكSinçilik
سنگ قبر: سالSal (سنگ مسطحی كه بر روی قبر گذاشته می شود)
مجسمه قبر: بالبال Balbal
كتیبه سنگ قبر: سین یازیتیSin yazıtı
ستون یادبود، ستون مزار: تیكمه داشTikmə daş ، تیكیلی داشTikili daş
سنگ عمودی مزار: تیكیتTikit
سنگ سر مزار: باش داشیBaşdaşı
سنگ پای مزار: آیاق داشیAyaqdaşı
مرگ: اٶلوم Ölüm
اجل: قارایازیQarayazı ، قارادوهQaradəvə ، قاراچیخینQaraçıxın ، قارایولQarayol
جنازه: اٶلوكÖlük
نعش: اٶلوتÖlüt
مرده: اؤلوÖlü
پارچه ابریشمی روی قبر: ائشیكEşik
تابوت: قاپساقQapsaq ، قابیرجاقQabırcaq
تخته حمل تابوت: سالاجاSalaca
ولادت، متولد …: دوغومDoğum ، دوغوموDoğumu ، دوغوملوDoğumlu
وفات، فوت: اٶلوموÖlümü ، اٶلومÖlüm
فرزند ….: …. اوغلوOğlu ، …. قیزیQızı
عزا: یاسYas
تعزیه: یاس تٶره نیYas Törəni
مرثیه:
یاخیمYaxım ، یاخماYaxma ، آغیتAğıt ، آغی Ağı(آغیت: ذكر محاسن و نیكی های
متوفی و الم و حرمان ناشی از دست دادن وی به شكل منظوم و طبق مقامی مشخص،
بیشتر از طرف زنان در مرگ اشخاص مشهور و یا آفات اجتماعی گفته می شد. از
مشهورترین آغیتهای تركی، آغیت آلپ ار تونقا است).
نوحه: ساغوSağu (ساغوها كه در مراسم یوغ گفته می شده اند متناسب با خصوصیات متوفی بوده اند).
نوحه خوان: سیغیتچیSığıtçı ، ساغیتچیSağıtçı
مویه*گری: اوخشاما Oxşama
مراسم عزاداری: یاس تٶره نیYas Törəni
اعلامیه فوت، آگهی مرگ: اٶلوم دویوروسوÖlüm Duyurusu ، اٶلوم بیلدیریسیÖlüm Bildirisi
ترحیم: یوغYuğ ، قوْراقQoraq ، اه یله شیمƏyləşim
مجلس ترحیم: یوغ تٶره نیYuğ Törəni ، اه یله شمهƏyləşmə
شركت كنندگان در مجلس ترحیم: یوغچوYuğçu
مرحوم: سویورقانمیش Suyurqanmış
رحمت كردن: سویورقاماقSuyurqamaq
رحیم: سویورقانSuyurqan
مرحوم، مرحومه: اسیرگه نمیشƏsirgənmiş ، باغیشلانمیشBağışlanmış ، سویورقانمیشSuyurqanmış
مغفرت، آمرزش: یارلیقاماقYarlıqamaq
مغفور، مغفوره: یارلیقانمیشYarlıqanmış
مهربان: سئویتلیSevitli، پدر مهربان: سئویتلی آتاSevitli Ata
فداكار: اٶزوئریلی Özverili ، یولوقچوYoluqçu
بزرگ* خاندان: اوسون بٶیویوUsun Böyüyü ، اوسونون باشیUsunun başı
پدر بزرگوار: اولو آتاUlu Ata
محترم، گرامی: سایینSayın ، سایقیلی Sayqılı
روحت شاد، روحش شاد: تینی، تینین سئوینجلی اولسون! Tini, Tinin Sevincli Olsun
روح: اٶزوت Özüt، سونه Süne، قوتQut ، سور سالقین Sür Salqın، تین Tın، كٶرمٶس Körmös، یولا Yula، اٶزقونوق Özqonuq
آگهی، اعلان، اعلانیه: دویوروDuyuru
اعلامیه، اطلاعیه، بیانیه: بیلدیریBildiri
آگهی ترحیم: یوغ دویوروسو Yuğ Duyurusu
ابراز همدردی: باش ساغلیغی دویوروسوBassağlığı Duyurusu .
اعلامیه ی تشكر: ساغ اولون دویوروسوSağolun Duyurusu
خانواده: اوسون Usun
خانواده*های داغدار : یاسلی اوسونلارYaslı Usunlar
اقوام: قودالارQudalar
خویشاوندان، فامیلها: یاسونلارYasunlar
بازماندگان: قالانلارQalanlar
نزدیكان: یاخینلارYaxınlar
آشنایان: تانیشلار Tanışlar
داغداران: یاسلیلار Yaslılar
دوستان: یولداشلارYoldaşlar ، آرخاداشلارArxadaşlar
همسایگان: قونشولارQonşular
وابستگان:
منسوبین:
شادروان:
ناكام:
مجلس ترحیم زنانه: قادینلار اوچون یوغQadınlar üçün yuğ ، قادین اه یله شمه سیQadın Əyləşməsi
وصیت: توتروقTutruq ، توتسوقTutsuq
وصیت كردن: تۇتورماقTuturmaq
میراث: قالیتQalıt ، آندیرAndır

ایمان آوردن: بۆتمك Bütmək
دین: بۆته م Bütəm
دینی: بوته مسه ل Bütəmsəl
مذهب: كیرتینKirtin
طریقت: سوره ك Sürək
بیدین: بوته مسیز Bütəmsiz
بادین: بوته ملیBütəmli
دیندار: بوتگون Bütgün
مٶمن : بۆتگه نBütgən
بنیادگرا: كٶكدنچیKökdənçi
بنیادگرای دینی: كٶكدن بوته مچی Kökdən Bütəmçi
روحانی: بوته م ارBütəmər ، تویینToyın ٬ قارادونلو Qaradonlu
حكومت روحانیان: بوته م اركBütəmərk
ماخذ: چیخاقÇıxaq
الهیات: تانری بیلیمTanrı bilim

خطاى شرعى: آرینچیArınçı ، یازیقYazıqlı
گناهكار: یازیقلىYazıqlı
خطاى عرفى، جرم: سوچ Süç
حضرت: ائدیزEdiz
كافر: اٶرتگه نÖrtgən

مكان مقدس: یئگ ائوYegev
زیارتگاه: گٶروشگهGörüşgə
زیارت: گٶروشGörüş
مسجد: یوكونله كYükünlək ، یوكونجلوكYükünclük
مناره: سیوره نSivrən
منبر: تومسهTümsə
محراب: سوناقSunaq
امام جماعت: قانشارداQanşarda
وضو: یوآرینYuarın (یو.+آرین.)
وضو گرفتن: یوآرینماق Yuarınmaq
غسل: چیم آرینÇimarın (چیم.+آرین.)
غسل كردن: چیم آرینماق Çimarınmaq
طهارت: آرینیم Arınım
اذان: اۆنده Ündə
موذن: اونده چی Ündəçi
اذان گفتن: اونده مكÜndəmək
امام: باشراBaşra
مرجع تقلید: یانسی چیخاغیYansı Çıxağı
مقلد: یانسیق Yansıq ، یانساقYansaq
نماز: یوكون Yükün، یوكونجYükünc
سجده: یوكنوYüknü
قربان: آداقAdaq

بدعت: قوندارتی Qondartı
بدعتگزار: قوندارتان Qondartan
روسری اسلامی: بورگو Bürgü
تلرانس٬ مدارا، تسامح، تساهل: دؤزونDözün
تلرانت: دؤزونلو Dözünlü ٬ دؤزگونDözgün
سكولاریزم: بوندالیق Bundalıq
سكولار: بوندالی Bundalı
لائیسیسم: ائلدنلیكEldənlik ، ائلدن اركEldənərk
لائیك: ائلدنEldən ، ائلدنچیEldənçi
تئوكراسی، حكومت دینی: اوغان ارك Uğanərk
تئوكرات: اوغان ار Uğanər

سپیده، شفق، سحر: دان Dan
نماز صبح: ائرته یوكونوErtə Yükünü
نماز ظهر: اٶیله یوكونوÖylə Yükünü
نماز عصر: ایكیندی یوكونوİkindi Yükünü
نماز مغرب: آخشام یوكونوAxşam Yükünü
نماز عشاء: یاتسی یوكونوYatsı Yükünü

غرب: باتیBatı
مغرب: گون باتارGünbatar
غروب: باتسیقBatsıq ، گون باتیشی Gün Batışı
شرق: دوغوDoğu
مشرق: گون دوغارGündoğar
طلوع: دوغسوقDoğsuq ، گون دوغوشوGün Doğuşu

سال شمسی: گونه ش ایلیGünəş İli
سال قمری: آیسال ایلAysal İl
سال میلادی: دوغوش ایلیDoğuş İli
سال هجری: كٶچسه ل ایلKöçsəl İl

هفته: یئددیجه Yeddicə
دوشنبه: باشگۆن Başgün
سه شنبه: توْزگۆن Tozgün
چهارشنبه: اوْدگۆن Odgün
پنج شنبه: اوْرتاگۆنOrtagün
جمعه: یئیگۆنYeygün
شنبه: ائلگون Elgün
یكشنبه: آراگۆنAragün



ژانویه: اوْجاق آیی Ocaq
فوریه: بوْز آیی Boz
ژوئن: چیچك آیی Çiçək
جولای: اوْراق آیی Oraq
مه: كؤچ آیی Köç
مارس: یئلین آیی Yelin
آوریل: قێرآچان آیی Qıraçan
آوگوست: بیچین آیی Biçin
سپتامبر: سیخمان آییSıxman
اكتبر: اكیم آیی Əkim
نوامبر: اۇلوسوْیوق آیی Ulusoyuq
دسامبر: آرالێق آیی

R.F.A
Sunday 05 September 10, 08:47 PM
türki örgəşək




زمان آینده ساده: :Gelecek zaman
برای بیان زمانی است که در آینده انجام می شود است،یعنی درآینده گوینده قصد انجام آن را دارد.برای ساختن این فعل ابتدا مصدر را از ریشه فعل حذف کرده و سپس پسوند ecek- وacak- را (با توجه به هارمونی اصوات) به آن اضافه کرده و سپس پسوندهای فاعلی شش گانه را به آن اضافه می کنیم.این پسوندهای شش گانه عبارتند از:
im ım iz ız
sin sın siniz sınız
tir tır ler lar
Görmek: مانند: دیدن
Göreceğim خواهم دید Göreceğiz خواهیم دید
Göreceksin خواهی دید Göreceksiniz خواهید دید
Görecek خواهد دید Görecekler خواهند دید
Almak: گرفتن
Alacağım خواهم گرفت Alacağız خواهیم گرفت
Alacaksın خواهی گرفت Alacaksınız خواهید گرفت
Alacak خواهد گرفت Alacaklar خواهند گرفت
حالت منفی زمان آینده ساده: برای ساختن این حالت مصدر را از ریشه منفی فعل حذف کرده پسوند ecek- (یا acak-) را به آن اضافه کرده و سپس زواید شش گانه را می آوریم.
* در این زمان معمولا ma به mı و me به mi تبدیل می شود. گرچه فرم اول آنها نیز رایج می باشد.
مانند: نخواهد گرفت Almayacak نخواهد گرفت Almıyacak
مانند: نیامدن : Gelmemek
Gelmiyeceğim نخواهم آمد Gelmiyeceğiz نخواهیم آمد
Gelmiyeceksin نخواهی آمد Gelmiyeceksiniz نخواهید آمد
Gelmiyecek نخواهد آمد Gelmiyecekler نخواهند آمد
Almamak: نگرفتن
Almıyacağım نخواهم گرفت Almıyacağız نخواهیم گرفت
Almıyacaksın نخواهی گرفت Almıyacaksınız نخواهید گرفت
Almıyacak نخواهد گرفت Almıyacaklar نخواهند گرفت
حالت سوالی زمان آینده ساده: برای ساختن این حالت از mi (یا با توجه به هارمونی اصوات mı) استفاده می کنیم.
Görmek: مانند: دیدن
Görecek miyim? خواهم دید؟ Görecek miyiz? خواهیم دید؟
Görecek misin? خواهی دید؟ Görecek misiniz? خواهید دید؟
Görecek mi? خواهد دید؟ Görecekler mi? خواهند دید؟
Almak: گرفتن
Alacak mıyım? خواهم گرفت؟ Alacak mıyız? خواهیم گرفت؟
Alacak mısın? خواهی گرفت؟ Alacak mısınız? خواهید گرفت؟
Alacak mı? خواهد گرفت؟ Alacaklar mı? خواهند گرفت؟
حالت سوالی منفی زمان آینده ساده: برای ساختن این حالت بعد از فعلهای صرف شده پسوند mi , mı و سپس زواید شش گانه مربوط را می آوریم.
Görmemek: مانند: دیدن
Görmiyecek miyim? نخواهم دید؟ Görmiyecek miyiz? نخواهیم دید؟
Görmiyecek misin? نخواهی دید؟ Görmiyecek misiniz? نخواهید دید؟
Görmiyecek mi? نخواهد دید؟ Görmiyecekler mi? نخواهند دید؟
Almamak: گرفتن
Almıyacak mıyım? نخواهم گرفت؟ Almıyacak mıyız? نخواهیم گرفت؟
Almıyacak mısın? نخواهی گرفت؟ Almıyacak mısınız? نخواهید گرفت؟
Almıyacak mı? نخواهد گرفت؟ Almıyacaklar mı? نخواهند گرفت؟



زمان گذشته ساده: Geçmiş kipi
برای بیان زمانی است که در گذشته به طور کامل انجام شده است،آن هم در یک لحظه.برای ساختن این فعل ابتدا مصدر را از ریشه فعل حذف کرده و سپس پسوند di- (یا dı ,du,dü) را (با توجه به هارمونی اصوات) به آن اضافه می کنیم.
Yemek: :مانند
Yedim خوردم Yedik خوردیم
Yedin خوردی Yediniz خوردید
Yedi خورد Yediler خوردند
* برای افعالی که ریشه آنها به f,s,t,k,ç,ş,h,p ختم می شوند پسوند di- (یا dı ,du,dü) به ti- (یا tı ,tu,tü) تبدیل می گردد و سپس زواید شش گانه برای صرف آورده می شود.
مانند: رفتن :Gitmek
Gittim رفتم Gittik رفتیم
Gittin رفتی Gittiniz رفتید
Gitti رفت Gittiler رفتند
صرف تعداد دیگری از افعال در زمان گذشته:
Görmek: دیدن
Gördüm دیدم Gördük دیدیم
Gördün دیدی Gördünüz دیدید
Gördü دید Gördüler دیدند
Almak: گرفتن
Aldım گرفتم Aldık گرفتیم
Aldın گرفتی Aldınız گرفتید
Aldı گرفت Aldılar گرفتند
Yapmak: انجام دادن
Yaptım انجام دادم Yaptık انجام دادیم
Yaptın انجام دادی Yaptınız انجام دادید
Yaptı انجام داد Yaptılar انجام دادند
Okumak: خواندن
Okudum خواندم Okuduk خواندیم
Okudun خواندی Okudunuz خواندید
Okudu خواند Okudular خواندند
حالت منفی زمان گذشته ساده: برای ساختن این حالت مصدر را از ریشه منفی فعل حذف کرده پسوند di- (یا dı) را به آن اضافه کرده و سپس زواید شش گانه را می آوریم.
مانند:
نیامدن : Gelmemek
Gelmedim نیامدم Gelmedik نیامدیم
Gelmedin نیامدی Gelmediniz نیامدید
Gelmedi نیامد Gelmediler نیامدند
Almamak: نگرفتن
Almadım نگرفتم Almadık نگرفتیم
Almadın نگرفتی Almadınız نگرفتید
Almadı نگرفت Almadılar نگرفتند
حالت سوالی زمان گذشته ساده: برای ساختن این حالت از mi (یا با توجه به هارمونی اصوات mı,mu,mü) استفاده می کنیم.
مانند:
Aldım mı? = گرفتم؟ Almadın mı? = نگرفتی؟
Gördüm mü? = دیدم؟ Görmedin mi? = ندیدی؟
Sattı mı? = فروخت؟ Satmadı mı? = نفروخت؟
Geldi mi? = آمد؟ Gelmedi mi? = نیامد؟
Okudu mu? = خواند؟ Okumadı mı? = نخواند؟
. اصولا نمی آیند ler,lar و dir برای تمام زمانها و وجوه*




واژه efendi و اشتقاقات آن: یکی از پر کاربردترین واژه ها در زبان ترکی همین کلمه می باشد. در کل این واژه به معنای با شخصیت می باشد.اما کاربردهای مختلف آن:
efendim:
1. زمانی که کسی با شما حرف می زند و متوجه حرف او نمی شوید از این کلمه استفاده می کنید.
Siz Ali misiniz? شما علی هستید؟
جان؟ (ببخشید،چی گفتید؟) ?efendim
گفتم شما علی هستید؟ Siz Ali misiniz diye söyledim
2. به معنای خانم و آقا
بفرمایید خانم (آقا) Buyurun efendim
Taze yumurtanız var mı? تخم مرغ تازه دارید؟
3. پای تلفن و هنگام صحبت کردن:
الو Alo
بفرمایید !Efendim
Orhan var mı? اورهان هست؟
Efendim. .بفرمایید خودم هستم
4. به صورت beyefendi و hanımefendi به معنای خانم و آقا:
سلام خانم Merhaba hanımefendi
ببخشید آقا Affedersiniz beyefendi
5. به صورت beyefendi و hanımefendi به معنای ... خانم و ... آقا برای احترام بیشتر به کسی که او را نمی شناسیم:
بفرمایید تو آقا رستم. .Girin Rüstem beyefendi
سرپیل خانم آمد. .Serpil hanımefendi geldi
6. به معنای واقعی خودش یعنی با شخصیت:
O efendi bir erkek. .او مرد با شخصیتی است


۳. فعل زمان حال ساده: برای بیان فعلی است که درزمان حاضردرحال انجام شدن است. مانند: علی غذا می خورد، محمدرضا به مدرسه می رود و ... . در زبان ترکی زمان حال ساده به شکل زیر ساخته می شود:
Eylem+ı/i/u/ü+yor+um,sun,(dur),uz,sunuz,lar
البته این که از کدامیک از ı/i/u/ü استفاده کنیم بستگی به قانون هماهنگی اصوات دارد که قبلا در مورد آن مفصلا صحبت شده است.
چند مثال: :Kaç örnek
Almak: alıyorum می گیرم alıyoruz می گیریم
می گیرید alıyorsun می گیری alıyorsunuz
می گیرند (alıyor(dur می گیرد alıyorlar

Gelmek: geliyorum می آیم geliyoruz می آییم
geliyorsun می آیی geliyorsunuz می آیید
geliyor(dur) می آید geliyorlar می آیند

Görmek :görüyorum می بینم görüyoruz می بینیم
görüyorsun می بینی görüyorsunuz می بینید
görüyor(dur) می بیند görüyorlar می بینند

Okumak : okuyorum می خوانم okuyoruz می خوانیم
okuyorsun می خوانی okuyorsunuz می خوانید
okuyor(dur) می خواند okuyorlar می خوانند
۳. فعل منفی زمان حال ساده: با افزودن me و –ma- به ریشه افعال و ادامه روش بالا فعل حال ساده منفی ساخته می شود.
چند مثال: :Kaç örnek
Almak: almıyorum نمی گیرم almıyoruz نمی گیریم
نمی گیرید almıyorsunuz نمی گیری almıyorsun
نمی گیرند almıyorlar نمی گیرد (almıyor(dur

Gelmek: gelmiyorum نمی آیم gelmiyoruz نمی آییم
gelmiyorsun نمی آیی gelmiyorsunuz نمی آیید
gelmiyor(dur) نمی آید gelmiyorlar نمی آیند

Görmek :görmüyorum نمی بینم görmüyoruz نمی بینیم
görmüyorsun نمی بینی görmüyorsunuz نمی بینید
görmüyor(dur) نمی بیند görmüyorlar نمی بینند

Okumak : okumuyorum نمی خوانم okumuyoruz نمی خوانیم
okumuyorsun نمی خوانی okumuyorsunuz نمی خوانید
okumuyor(dur) نمی خواند okumuyorlar نمی خوانند
3. حالت سوالی زمان حال ساده: برای سوالی کردن زمان حال ساده یک mu قبل از زواید شش گانه اضافه می کنیم و بین زواید شش گانه و ریشه فعل (به علاوه yor) یک فاصله می اندازیم.

چند مثال: :Kaç örnek
Ben alıyor muyum ? من می گیرم؟ Biz alıyor muyuz? ما می گیریم؟
شما می گیرید؟ ?Siz alıyor musunuz تو می گیری؟ ?Sen alıyor musun
آنها می گیرند؟ ?Onlar alıyorlar mı او می گیرد؟ ?(O alıyor mu(dur


Ben geliyor muyum? من می آیم؟ Biz geliyor muyuz? ما می آییم؟
Sen geliyor musun? تو می آیی؟ Siz geliyor musunuz? شما می آیید؟
O geliyor mu(dur)? او می آید؟ Onlar geliyorlar mı? آنها می آیند؟

Ben görüyor muyum? من می بینم؟ Biz görüyor muyuz? ما می بینیم؟
Sen görüyor musun? تو می بینی؟ Siz görüyor musunuz? شما می بینید؟
O görüyor mu(dur)? او می بیند؟ Onlar görüyorlar mı? آنها می بینند؟

Ben okuyor muyum? من می خوانم؟ Biz okuyor muyuz? ما می خوانیم؟
Sen okuyor musun? تو می خوانی؟ Siz okuyor musunuz? شما می خوانید؟
O okuyor mu? او می خواند؟ Onlar okuyorlar mı? آنها می خوانند؟

3. حالت سوالی-منفی زمان حال ساده: برای ساختن سوالی-منفی زمان حال ساده یک mu قبل از زواید شش گانه اضافه می کنیم و بین زواید شش گانه و ریشه فعل (ma+yor) یک فاصله می اندازیم.

چند مثال: :Kaç örnek
Ben almıyor muyum ? من نمی گیرم؟ Biz almıyor muyuz? ما نمی گیریم؟
شما نمی گیرید؟ ?Siz almıyor musunuz تو نمی گیری؟ ?Sen almıyor musun
آنها نمی گیرند؟ ?Onlar almıyorlar mı او نمی گیرد؟ ?(O almıyor mu(dur

Ben gelmiyor muyum? من نمی آیم؟ Biz gelmiyor muyuz? ما نمی آییم؟
Sen gelmiyor musun? تو نمی آیی؟ Siz gelmiyor musunuz? شما نمی آیید؟
O gelmiyor mu(dur)? او نمی آید؟ Onlar gelmiyorlar mı? آنها نمی آیند؟

Ben görmüyor muyum? من نمی بینم؟ Biz görmüyor muyuz? ما نمی بینیم؟
Sen görmüyor musun? تو نمی بینی؟ Siz görmüyor musunuz? شما نمی بینید؟
O görmüyor mu(dur)? او نمی بیند؟ Onlar görmüyorlar mı? آنها نمی بینند؟

Ben okumuyor muyum? من نمی خوانم؟ Biz okumuyor muyuz? ما نمی خوانیم؟
Sen okumuyor musun? تو نمی خوانی؟ Siz okumuyor musunuz? شما نمی خوانید؟
O okumuyor mu? او نمی خواند؟ Onlar okumuyorlar mı? آنها نمی خوانند؟

* توجه: کلا در زبان ترکی حتی در متون خیلی ادبی (dir,dır,dur,dür) نوشته و خوانده نمی شوند و به طور کلی کاربردی ندارند (فقط برای این نوشتم که اگر در جایی دیدید تعجب نکنید).


فعل: درهر زبان و به ویژه زبان ترکی فعل از اهمیت ویژه ای برخوردار است.چرا که تمام جملات با استفاده از یک یا چند فعل ساخته می شود.
مصدر در زبان ترکی: علامت مصدر در زبان ترکی mek- و mak- می باشد که با حذف مصدر از فعل ریشه فعل به دست می آید. با این کار ما فعل امر غیر محترمانه را نیز ساخته ایم.
Almak گرفتن Gitmek رفتن Görmek دیدن Okumak خواندن
علامت مصدر mek- و mak- نیز تابع قانون هماهنگی اصوات (که در گذشته ذکر شد) می باشد.
در زبان ترکی فعل تنوع زیادی از لحاظ وجه و زمان دارد و به جرئت می توان گفت که در ترکی نزدیک به 18 نوع فعل وجود دارد که البته بعضی از این تعداد کاربرد زیادی ندارند و بیشتر در متون ادبی و حفوقی به کار می روند.
1. فعل امر: از آنجاییکه فعل امر در ترکی ساده تر از فعلهای دیگر ساخته می شود در ابتدا به توضیح این فعل می پردازیم.
برای ساختن فعل امر غیرمحترمانه کافی است مصدر را از فعل حذف کنیم. برای ساختن امر محترمانه یکی از ın,in,un,ün را (با توجه به قانون هماهنگی اصوات) به ریشه فعل می افزاییم و برای ساختن امر خیلی محترمانه یکی از ınız,iniz,unuz,ünüz را (با توجه به قانون هماهنگی اصوات) به ریشه فعل می افزاییم.
چند مثال: :Kaç örnek
Girmek(وارد شدن): gir بیا تو girin بفرمایید تو giriniz لطفا)بفرمایید تو)
Almak(گرفتن): al بگیر alın بگیرید alınız لطفا) بگیرید)
Görmek(دیدن): gör ببین görün ببینید görünüz لطفا) ببینید)
Okumak(خواندن): oku بخوان okuyun بخوانید okuyunuz لطفا) بخوانید)
* توجه داشته باشید که اگر ریشه فعل به یک حرف صدادار ختم شود یک حرف y میانجی بین زواید و ریشه فعل قرار می دهیم.
2. فعل امر منفی (نهی): با افزودن me- و ma- (با توجه به قانون هماهنگی اصوات) و افزودن پسوندهای ذکر شده در بالا فعل نهی ساخته می شود.
Girmek: girme نیا تو girmeyin نیایید تو girmeyiniz لطفا) نیایید تو)
Almak: alma نگیر almayın نگیرید almayınız لطفا) نگیرید)
Görmek: görme نبین görmeyin نبینید görmeyiniz لطفا) نبینید)
Okumak: okuma نخوان okumayın نخوانید okumayınız لطفا) نخوانید)





میوه ها: :meyveler
سیب Elma
بـــــــه Ayva
پرتقال Portakal
نارنگی Mandalina
ترنج،نارنج Turunç
گریپ فروت Greyfurt
گلابی Armut
گیلاس Kiraz
زردآلو Kayısı
آلبالو Vişne
گوجه سبز Papaz erik
هلو Şeftali
شلیل Nektarin
گــــوجه،آلو Erik
خیار Salatalık/hiyar
هندوانه Karpuz
خربزه Kavun
مـــوز Muz
نارگــیل Hindistan cevizi,Narcıl
آناناس Ananas
خــــرما Hurma
خرمالو Trabzon hurması
کیوی Kivi
ازگیل Ezgil
انگور Üzüm
توت Dut
توت فرنگی Çilek
تمشک Böğürtlen,Ağaç çileği
زالزالک Dönel meyvesi
زغال اخته Kızılcık ürünü
انجیر İncir
لیمو ترش Ekşi limon
لیمو شیرین Tatlı limon
بادام زمینی Yer fıstığı
بادام Badem
گـــردو Ceviz

R.F.A
Sunday 05 September 10, 08:50 PM
گزارشی جالب از زبانهای ترکی، انگلیسی و فارسی وعربی

همه با هم بدانیم :





-92% کلمات فارسی از زبان عربی, ترکی و انگلیسی گرفته شده و مابقی بدون هیچ منبع یا فرمولی تولید شده اند.
-تنها 2% کلمات زبان ترکی از ایتالیایی, فرانسوی و انگلیسی گرفته شده است.
-در هیچ یک از زبان های بین المللی لغتی از زبان فارسی وجود ندارد.
-29% کلمات ایتالیایی، 17% کلمات آلمانی و 9% کلمات فرانسوی از لغات زبان ترکی گرفته شده است.
-100 % کلمات و لغات ترکی دارای ریشه موثق می باشند.
-83% کلمات انگلیسی دارای ریشه ی موثق هستند.
-جملات ترکی 2% ابهام جمله ای تولید می کند ( به این صورت که از یک خارجی از روی کتاب زبان ترکی را یاد بگیرد؛ در مراجعه به مناطق ترک هیچ مشکلی نخواهد داشت.)
-جملات انگلیسی 5 / 0 % و جملات فرانسوی 1% ابهام تولید می کند.
-جملات فارسی 67% ابهام تولید می کند.
-جملات عربی 8 الی 9% ابهام تولید می کند.
-معکوس پذیری ( ترجمه ی کامپیوتری ) کلیه ی زبانها به جز زبان عربی و فارسی امکان پذیر بوده و برای عربی خطای موردی 45 % و برای فارسی 100% می باشد. یعنی زبان فارسی را نمی توان با فرمولهای زبان شناسی به زبان دیگری تبدیل کرد.
-زبان ترکی را شاهکار زبان توصیف کرده اند که برای ساخت آن از فرمولهای پیچیده ای استفاده شده است .


هم اینك زبان تركی عملا در بیشتر پروژه های بین المللی جا باز كرده است. به مطالب زیر كه برگرفته ازمجله new science چاپ امریكا و مجلهinternational languages چاپ آلمان است،توجه نمایید:

-کلیه ی ماهواره های هواشناسی و نظامی اطلاعات خود را به زبان های انگلیسی، فرانسوی و ترکی به پایگاه های زمینی ارسال می کنند.
-پیچیده ترین سیستم عامل کامپیوتری 8 / os2 و معمولی ترین ویندوز زبان ترکی را به عنوان استاندارد و پایه ی فنوتیکی قرار داده است.
-کلیه ی اطلاعات ارسالی از رادارهای جهان به سه زبان انگلیسی, فرانسوی و ترکی علایم پخش می کند.
-كلیه سیستم های ایونیكی و الكترونیک هواپیماهای تجارتی از سال 1996 به 3 زبان انگلیسی،فرانسوی و تركی در كارخانه بوئینگ آمریكا مجهز می شوند.
-و ...
به علت زیادی مطالب این مجله زبانهای بین المللی ما فقط بخشی از آن را در اینجا قرار داده ایم.

مردم ایران انتظار دارند :




فارسی را بعنوان 33ومین لهجه عربی پاس بداریم . ترکی را بعنوان سومین زبان زنده و توانمند دنیا ترک کنیم.



فارسی را با 60 میلیون متکلم پاس بداریم ، ترکی را با ۳۶۰میلیون متکلم ترک کنیم!!!! آیا این انصاف هست؟


فارسی را با ۲۵۰۰ سال قدمت پاس بداریم ، ترکی را با ۷۲۰۰ سال قدمت ترک بکنیم.


فارسی را با ۴۰۰۰واژه اصیل پاس بداریم اما تورکی را با ۱۰۰۰۰۰واژه اصیل ترک بکنیم.


فارسی را با ۶۰ تا ۷۰ فعل اصلی پاس بداریم ،تورکی را با ۳۵۰۰ فعل اصلی ترک بکنیم.


فارسی را با ۳۵۰ فعل غیر اصلی پاس بداریم ، تورکی را با ۲۴۰۰۰ فعل غیر اصلی ترک بکنیم.


فارسی را با ۱۱زمان فعلی پاس بداریم، تورکی را با ۴۶ زمان فعلی ترک بکنیم.


فارسی را که ۷% از کلماتش ریشه دارند پاس بداریم، تورکی را که ۱۰۰%از کلماتش ریشه دارند را ترک بکنیم.


فارسی را بعنوان زبان اقلیت مردم ایران پاس بداریم، تورکی را بعنوان زبان اکثریت مردم ایران ترک بکنیم.


فارسی را با ۶ آوا پاس بداریم ، تورکی را با ۹ آوا ((کاملترین آوای خلقت)) ترک بکنیم.


فارسی را بعنوان زبان محلی پاس بداریم ، تورکی را بعنوان زبان بین المللی ترک بکنیم.


فارسی را بعنوان گلچینی از زبانهای دیگر پاس بداریم ، تورکی را بعنوان شاهکار زبان و ادبیات بشری ترک بکنیم.


فارسی را بخاطر عدم کارائی کامپیوتری پاس بداریم، تورکی را بعنوان استاندارد پایه فونتیکی ویندوز ترک بکنیم.


فارسی را بعنوان زبان شعر پاس بداریم، تورکی را بعنوان زبان استاندارد ارسال دیتای((data)) رادارهای جهان ترک کنیم.


فارسی زبان معدودی افغانی و تاجیکی را پاس بداریم، تورکی زبان استاندارد یونسکو در اروپا و آمریکا را ترک بکنیم.


فارسی را با ۹۷۰۰۰ عنوان کتاب در دنیا پاس بداریم، تورکی را با۴۵۰۰۰۰ عنوان کتاب در دنیا ترک بکنیم.


فارسی را که هرگز خط نگارش نداشته پاس بداریم، تورکی صاحب اولین، دومین و سومین خط بشری را ترک بکنیم.


فارسی را با ۳ درجه صفت پاس بداریم ، تورکی را با۵ درجه صفت ترک بکنیم.


فارسی با شاهنامه ای ملحمه سرا پاس بداریم، تورکی را با دده قورقود حماسه سرا ترک بکنیم.


فارسی عاری از قوانین آوایی را پاس بداریم، تورکی با قوانین ملودیک بین اصوات و حروف را ترک بکنیم!




كلیه اطلاعات بالا از موسسه ائی.ام .تی و آ.ام.ت 2002 كه در اروپا وآمریكا واقع شده و تحت بر جسته ترین زبان شناسان اداره می شود گرفته شده است و همه ساله گزارشهای زیادی را درباره زبانهای دنیا منتشر می كنند و كلیه استانداردهای زبان شناسی از این ادارات كه دولتی هستند، اعلام میشود.



bilirsiniz fars dilinə təzəlikdə nə deyirlər? bekən_bekən!!
əlimin dərisini qopatdım: پوست دستم را کندم
Almanı soydum: سیب را پوست کندم
paltarımı soyundu: لباسم را کندم
Duvarı oydum: دیوار را کندم
yerı eşdim: زمین را کندم
tüklərimi yoldum: موهایم را کندم
və beləliklə farscanın gorunu qazdım






yaşasın ana dilim

R.F.A
Sunday 05 September 10, 08:50 PM
ərəb əlifbasi Nə üçün Türk Dilinə Yaramir!? ı




Başlıq seçdiyim bu tümcəni, 1926.cı ildə Fərhad Ağazadnin bitiyindən almışam. F. Ağazadə o dönəm yeni yarnan “Azərbaycan Latin Əlifba komitəsinin” başqanıydı. O, bitiyində (1926-da çap olmuşdur) Türklərin Ərəb imcəsinə (əlifbasına) geçişlərinin çesitli dönəmlərinə geniş biçimdə deyinmişdir. Bitiyində bu imcənin Türk dilinə nə kimi ziyanlar vurduğunu tutrlı kanıtlarla ortaya qoymyşdur. Bu imcədən qaynaqlanan yanlış yazılan yeradlarının ( toponimlərin ), adamadlarının (antroponimlərin),…sonra da yanlış oxunuşlarını kanıtlarla göstərmişdir. Bu düşüncələrini bilimsəl olaraq yorumlayan Ağazadə ərəb imcəsiylə iligili belə bir sonuca varmışdır: “Tarıx boyu bu imcə (ərəb əlifbası) Türk əkininə (kültürünə) Ərbəb qoşunundan daha çox ziyan vurmuşdur.” Biz Ərəb imcələriylə yazılan əski yapıtlara baxdığımızda bu gerçəkləri görməkdəyik. O yapıtlarada yazılan bir çox sözlər, indinin özündə də dilçiləin arasında dartışma konusudur. Bu nədənlə sözlərin anlambilimiylə kökəninə kəsin varılacaq aydınlıq gətirilməmişdir. Somut bir sonuca varılmadığından, qırımlarımız (düşmənlərimiz) bundan yararlanaraq onları (sözləri) öz dillərinə uydurub yorumlamışlardır. Örnək üçün əski bir Qıbçaq oymağının adını daşiyan “Tərbiz” şəhrini, “Təbriz” olaraq yorumlayıb, ulusumuza mənimsətmışlərdir. Bilindiyi kimi indinin özünədə də güneydə ora “təybiz, “Tərbiz” deyilər. Biz bu sözlərin iki deyiminə də baxanda Türkcə bir anlam vermək olar. Göründüyü kimi söz iki sözün birləşməsindən yarnmışdır. Birinci örnəkdə, (təybiz) “təy”sözü soyut olsada, “biz”(adıl-zəmir) sözünün Türkcədə somut bir anlamı vardır. İkinci örnəkdə(tərbiz) isə, sözün ikisinin də somut anlamı vardır. Demək biz “Tərbiz” sözünün Türkcə bir ad (tər), bir də adıldan (biz) yarandığını açıqca görürük. İkinci örnək : Bakı sözü, “Divani Luğatı-Türk”də, “Baqı” olaraq yazılmışdır. Divanda anlamı, “Dağ Üstü Yer”,olaraq yazılmış, Xəzər dənizi qırağında yerləşdiyi də vurğulanmışdır. Bununlada somut olaraq hara deyildiyi aydın bilinməkdədir. Ancaq “Divan” kimi birdəyərlı yapıtın irminci yüz ilin başlanğıcında (1913) tapılıb basılması, bu somut adı özgələsdirməyə çalisanlara olanaq yaratmışdır. Buna gör də ora Farsca(badkube) bir anlam verənlər olmuş, söyləvci (mitolojik) bir düşüncəni də (küləklər şəhəri) topluma aşilamaqla yanlış yoruma damğa vurulmuşdur. Biz əski Türk yapıtlarında ərəb imcələrindən qaynaqlana minlərlə belə yanlışlarla qarşilanırıq.
M. F .Axundof Ərəb imcələrinin çətinlikləriylə (zəmmə, fəthə, kəsrə, nüktə) sorunlarından dolayı, Tehrana, İstanbula özünün önərilərini götürmüşdür. Ancaq onun bu önəriləri oralarda mənimsənməmişdir.
Sonralar Azərbaycanda M.C. Məmmədqulizadə, Ə. Haqverdiyev, M.Ə. Sabir kimi tanınmış aydınlara da Ərəb imcələrinə təpki göstərici düşüncələr irəli sürmüşdülər. M. C. Məmmədqulizadə 1926 .cı ildə yaranan “Latın Əlifba Komitəsini” yaradanlardan olmuş, onun yayqınlanması üçün Kırıma, Qazana, Türkistana getmişdir. Bilindiyi kimi Azərbaycanada siyasi bir güc olmadan Latin imcəsinə geçiş aydınların istəyilə olmuşdur. Ancaq düşünüldüyü kimi bu iş də rahatda olmamışdır. Geri düşüncəli yazar çizər “Ay havar tariximizi unutmaq istirlər”, “ Bu kafir əlifbasıdır, bizi kafir etmək istirlər”, … kimi soluqanlarıyla bunu önləməyə çalismisdilar. Ancaq tanınmış aydın kəsimin çoxlugunun Lətin imcəsinə ağırlıq qoyması , bu işin çözümünə yardım etmişdir. Bilindiyi kimi Türkiyədə iki il sonra (01.11.1928) Atatürkün başçilığıyla Latın imcəsinə geçilmişdir.
1938.ci ildə Ruslaştırma siyasətinin sonucu olaraq basqiyla Rus kiril imcəsinə geçilmişdir. Bilindiyi kimi o illərdə Azərbaycanda tanınmış minlərlə yazıçı, qoşuqçu, aydın qurşunlanmışdır.
Ərəb İmcələrinin yetəsizliyi
Bilindiyi kimi ərəb imcələri Türcəni doğru qarşilamır. Bu nədənlə o imcələrlə yazılan yazılar doğru oxunmadığından çesitli çətinliklərə nədən olur. Ərəb imcələri yalnız ünlü səslərdə sorun olmur. Ünsüzlərd də çesitli sorunlar çixarir. Ərəb imcələrində üç “S” , üç “Z”, ik “T”, iki “H” vardır. Çesitli dönəmlərdə Türkcə yazılan yazılarda yanlış olaraq bunlar işlənmişdir .“Ç” “G”, “J”, “P” kimi imcələrə isə yoxdur. Ərəb imcələrinin ən böyük sorunu isə dilin varsallığına nədən olan, Türkcənin doqquz ünlüsün qarşilayacaq imcələrinin somut qarşilıqları olmamasıdır. Demək olar Ərəb imcələri Türkcədə olan heç bir ünlünü somut biçimdə qarşilamır. Türklər çesitli dönəmlərdə bu əskikliyi qaldırmaq üçün gərəksiz uydurmalara varmış, anacq ortaq bir məxrəcə çatmamislardir.
Güney Azərbaycanda son otuz ilin içində bu əskikliyi qaldırmaq üçndə nə iş görülmüşdüsə də ortaq bir sonuca varılmamışdır. Çesitli örnəklərə baxaq: “A”, sözün başinda ortasında çesitli yazılır. “E, Ə” gənəldə bir imcə ilə göstərilir. “I, İ” bir imcə il göstərilir. Biriləri “I”nı iki nüktəni alt alta qoymaqla ayırmağa çalisirlar. En pisi sözlərin ortasında, sonunda ikisidə( I,İ) “Y” kimi yazılır. Demək üç im bir imlə göstərilir. “Sayrı” , “Ayrı”,.. kimi minlərlə sözün Ərəb imləriylə yazılışını düşünün. “O, U, Ö, Ü, ünlü səsləri isə, demək olara bir imlə göstərilir. Burada Ərəblər kimi yeni “Zəmmə”, “ Fəthə”, “Kəsrə” düzəldənlərimizin də yersiz önərilərini vurqulamq istərdim. Ancaq ne edilərsərsə, et o imcələr Türcəyə yaramır. Oxucular tümcənin anlamından sözün nə analma gəldiyini anlayırlar. M. C. Məmməd Qulizadənin flatonunda olduğu kimi “üşaq oldumu”, “Üşaq öldümü” sorusunu ikinci, üçüncü,… tümcədən sonra anlamaq olur. Bir sözlə bilimsəl açıdan Ərəb imcələri Türcəyə kəsinliklə yaramır desək, doğru anlayışdır.
Biriləri isə, Ərəb imcələrindən qopmağı geçmiş qaynaqlarımızdan ayırmaq kimi yorumlayırlar. Bu doğru anlayış deyildir. Çün, istər Azərbaycanda, istərsə də Türkiyədə gərəkən əski Türk qaynaqları bütünüylə Latin imcələrinə çevrilmisdir. Ancaq onları araşdırmaq üçün toplum yetgili deyil, uzmanlar yetgili olduğundan, uzmanlar da ərəb imcələrini öyrənirlər.
Güney Azərbaycanada bu imgələrin arxasında duran siyasət nədən qaynaqlanır?
Bu siyasətin arxasında sözsüz İran devləti durur. İranın eski baxanlarından olan Məhəmməd Əli Fruğu deyər: “ Azərbaycanlılar Türkcə yazıb oxumağı öyrənsələr, onlar Farsacaya gərək duymazlar. Buna görə də onlarada İrançılıq düşüncəsini gücləndirmək üçn, Farslarla olan ortaq bağları gücləndirmək, Türkiyə ilə Quzey Azərbacanda olan bağlarını kəsmək gərəkir.” Güney Azərbaycana bu düşüncə siyasətini uyğulama araclarının biridə Ərəb imcələridir. Demək olar bütün Farsac yapıtlar Ərəb imcələriylə yazılımışdır. İran Farsçılıq siyasətçilərinin qorxuları isə, Azərbaycanlıların Latın imcəsinə geçişini, onların Fars yazınından, əkinindən ayrılmaları kimi görürlərdir. Bu ayrılığın üzün sürməsi onların farslaşdırma siyəsətinin önləyicisi olaraq görülür. Çün, onlar(farsçılar) Ərəb imcələrini Türkləri əritmə aracı olaraq düşünürlər. Onlar düşünürlər, Azərbaycanlılar bu imcədən ayrılıb, Latincəyə geçərlərsə, İrandan ayrılmanın təməli qoyulmuş ulur. Onları Quzey Azərbaycanlılarla, Türkiyəlilərə bir adım yaxınlaşdırır. Şah dönəminin başbaxanının Azərbayclılarla bağlı yuxarıda verdiyim düşüncələrini, İstambulda İran konsulluğunda görəvli olan Əkbər Gənci Tehrana yolladığı raporda olduğu kimi axtarmışdır. ( Ə. Gəncı 1989.cı ildə Bakıda olmuş, orda olan Güneylə bağlı düşüncələrlə duyğuları tehrana yansıtmış, onun önləmlərini də yorumlamışdır. rapor 1990 da tehrena uollanmışdır. ) Ə. Gəncinin raporunda imcə konusuna da toxunulmuş, Azərbaycanda gənəl görüşün Latin imcələrinə geçeməsindən yana olduğu vurğulanmışdır. Bildiyimiz kimi İran devləti bu siyasəti izləmək üçün Quzey Azərbaycanda geniş biçimdə düşüncə biçimləməyə çalisdi. Bu sisysət üçün çesitli yatırım qoydu. Ərəb imcələriylə Tehranda“İslamı birlik”, “Yol” kimi gündəc, dərgiylə birgə çoxlu Türkcə bitiklər çap edib, pulsuz quzeye yolladı. Tehranda basılan bu dergiylə, gündəcin Güney Azərbaycanda Türkcənin yayqınlaşmasından qorxaraq, onları “Şəhriyar”, “Cahan” adlarıyla Bakıda buraxmağa başladı. O yayınları baş yazırı isə dəyişmədi. O dönəm Azərbaycanda yaranan siyasi boşluqda İran bir işlər gördü isə, sonra istədiklərini edə bilmədi. Bildiyimiz kimi Azərbaycan kamutayı (məclisi) 1992.ci ildə Latin imcələrini mənimsədı. Bu işdən əli boş çixan Iran “kor tutduğun” buraxmadığı kimi, başladı Kiril imcələrində dirənməyə. “Şəhriyarla”, “Cahanı” neçə illər kiril imcələriylə basımını sürdürdü. Quzeydən ağzı yanıx geri qayıdan İran siyasətçiləri güneydə yayğınlaşmaqda olan dili önləmək üçün bu kəz Ərəb imcələri siyasətini uyğulamağa başladılar. Güneydə illər boyu çap olan tanınmış bir dərginin baş yazarına, İranın dışiışlərbaxanı Ə. Vilayəti ilə cumhurbaşqnının danışmanlarından olan Mir Səlim, dərgidə Latin imcələrində yazı gedərsə bağlanacağı koşulunu(şərtini) bildirmişlərdir. Bu gun İranın Latın imcələrinin güneydə yaqınlaşmasından qorxduğu quşqusuzdur. Bunun üçün çesitli yollarla bunu önləməyə çalisir.
Burda bir anını paylaşmaq istirəm.1990.cı ildə Azərbaycanın tanınmış qoşuqçusu B. Vahabzadə bir nəçə yoldaşiyla Tehrana gəmış, İstiqlal hotelində yerləşmişlərdir. Biz də bir nəçe kişiylə olra getdik. Hotelin birinci qatında olan salonda B. vahabzadədən bir gəzetəci söyləşi almaq istədi. B. Vahabzadəyə ilk soru imcə konusu oldu. B. Vahabzadə bir neçə kəz işi citdiyə alıb, bilimsəl olaraq düşüncələrini desi. Ancaq qəzetəçi “latın hətfləri, kafir hərfləridir” deyəndə B. Vahabzadə cin atına minib, “onda bu elində olan kafir aracını (diktafonu deyirdi) mənim ağzıma niyə soxursan!?, Sən mənlə müsahibəmi, mübahisəmi edirsən!?”… Söyləşi iki üç dəqiqənin içində qarğaşayla bitdi. İran siyasətinin bir yetgilisinin elə yobazlığı devlət siyasətindən qaynaqlanırdı.
Ancaq son günlərdə Latin imcələrini Ərəb imcələrinə çevirən bir aracın ortaya çixmasiyla, bizim dəvəçilik siyasəti yürüdənlərimizdə bir geriləmə oldu. Artıq bu kəramətlı aracla yuxarıda göstərdiym onlarla köklü sorunu aşacağıq! Umarım qocalarımız yararlanmasa da, ölülərimiz üçün bir yararı olar.
Bu işin siyası bilincində olmasaq “simgə, bayraq” konusunda olduğu kimi özgə dəyirmanlarına sö töküb, dadı qaçmış saqızları çeynəməli olacağıq










azerbaycan dilinə ilişqi sözlər



Əziz Asparuh,Qeyri-Azərbaycan adlardan ibarət olan məqalələri adlandıranda, siz Azərbaycan dilindəki ənənəvi transliterasiya qaydalarını pozursunuz, bu isə orijinal araşdırma kimi qəbul oluna bilir. Məsələn:


[*=left]Rus dilindəki агул sözü ağul dilindəki etnonimin rus transliterasiyasıdır. Ağul dilində bu etnomin məhz ağul (агъул) kimi yazılır və tələffüz olunur. Siz 'h' hərfini haradan tapıb oraya salmısınız?
[*=left]Dağıstanın Süleyman-Stalski rayonu məşhur ləzgi şairi Süleyman Stalskinin (Həsənbəyov) adını daşıyır. Bu halda -ский şəkilçisi bilavasitə adın hissəsidir, Ленкоранский sifətindəki düzəltmə şəkilçi kimi yox. Ona görə Süleyman-Stal rayonu yox, Süleyman-Stalski rayonu yazılmalıdır.
[*=left]Левашинский, Цумадинский, Цунтинский toponimlərində, əksinə, 'n' səsi rus şəkilçisinin hissəsidir. Müqaisə edin: 'Астара' - 'Астаринский'; ibtidai isim 'Astarin' yox, 'Astara'-dır. Həmin məntiqlə isim formasında bu toponimlər Levaşi, Tsumada, Tsunta kimi yazılır, və əgər yoxlasaq, bunlar doğurdan da Dağıstan ərazisində yerləşən qəsəbələrin adlarıdır.
[*=left]Fars dilindəki 'o' və 'e' səsləri XVI əsrdə baş tutmuş sövti yerdəyişmə prosesində qısa 'u' və 'i' səslərindən əmələ gəlib. Müasir fars transkripsiyasında bunlar 'o' və 'e' ilə yazılsalar da, Azərbaycan dilində köhnə adətə uyğun olaraq bunlar 'ü' və 'i' hərfləri ilə yazılır. Məsələn: 'Mojgan' (farsi) ~ 'Müjgan' (azəri), 'tomən' (farsi) ~ 'tümən' (azəri), 'gereftar' (farsi) ~ 'giriftar' (azəri), 'Esfəndiyar' (farsi) - 'İsfəndiyar' (azəri). Bu səbəbdən biz 'Elam' yox, 'İlam' yazırıq.
[*=left]Ingilis dilində 'a' hərfi ilə göstərilən ərəb və fars saiti həm 'a', həm 'ə' ola bilər. Bunu bilmək üçün ərəb və fars dilindəki yazılışa baxmalısınız. Əgər yazılışda sözün ortasında ۱ (əlif) hərfi varsa, deməli 'a'-dır, əks halda 'ə'-dir. Sözün əvvəlində isə 'a' آ, 'ə' isə sadəcə ا kimi yazılır. Sözün sonunda 'a' ا kimi, 'ə' isə ه (fars dilində) və ya ة (ərəb dilində) kimi yazılır. Ona görə 'Vardak' yox, 'Vərdək', 'Paktika' yox, 'Pəktika', 'Samanqan' yox, 'Səməngan' ('g'-nin 'q' ilə əlaqəsi haqda aşağıda yazmışam), 'Diyala' yox, 'Diyalə' və s.
[*=left]Fars dilində و işarəsi ilə göstərilən uzun 'o' səsi əslində klassik fars dilindəki /ou/ diftonqudur. Tərkibində bu diftonq olan alınma fars sözləri ahəng qanununa əsasən gah ov, gah öv kimi transliterə olunur. Məsələn, 'ro’şən' (farsi) ~ 'rövşən' (azəri), 'ro’ze' (farsi) ~ 'rövzə' (azəri), 'Xosro’' (farsi) ~ 'Xosrov' (azəri) və s. Bu səbəbdən 'Lo’gər' toponimi 'Lövgər' kimi transliterə edilməlidir .
[*=left]Fars dilindəki izafət şəkilçisi Azərbaycan dilində sözün kökü ilə bitişik yazılır. Məsələn, Kitab-i Dədə Qorqud yox, Kitabi Dədə Qorqud; izzət-i nəfs yox, izzəti-nəfs; çərx-i fələk yox, çərxi-fələk. Bu baxımdan Səri-Pul yazılışı Sər-i Pul yazılışından daha düzgündür.
[*=left]Keçək samitlərə. Fars və əski Azərbaycan əlifbasındakı گ hərfi latın əlifbasında 'g' kimi, ق hərfi 'q' kimi, غ hərfi isə sözün əvvəlində 'q', qalan yerlərdə isə 'ğ' kimi transliterə olunur. Bu hərflərdən yalnız birincisi (təbii ki, türk-mənşəli sözlərdən savayı) sərt iran-mənşəli sözlərdə işlənilir. Ona görə siz Azərbaycan dilinin lüğətində elə bir fars-mənşəli söz tapmazsınız ki, ortada 'q' hərfi ilə yazılsın. Fars dilində گ hərfi dilarxası partlayışlı samit olsa da, Azərbaycan dilində palatal samit kimi yer tapır. Xülasə, fars-mənşəli sözlərdə 'q' hərfi yalnız və yalnız fars dilində 'ğ' səsi ilə başlayan sözlərdə, Azərbaycan dilində bu səslə sözlərin başlanması mümkün olmamasından işlənir ('Ğobad' ~ 'Qubad'). Qalan hallarda 'q' əsla işlənməz. Məsələn, fars dilində Nigar adı 'Neqar' kimi tələffüz olunur, lakin Azərbaycan dilində Nigar kimi yazılır və tələffüz olunur. Ona görə sizin 'Hörmüzgan' məqaləsini 'Hormuzqan' adına, 'Uruzgan' məqaləsini 'Uruzqan' adına istiqamətlədiyiniz məqsədəuyğun deyil.
[*=left]İndi keçək ərəb dilinə. Burada əsas problemi sizin üçün 'a' ~ 'ə' dixotomiyası yaradır. Bu haqda mən artıq yuxarıda yazmışam. Digər saitlərə gəlincə, qısa 'u' Azərbaycan dilində 'ü' kimi transliterə olunur (məsələn, bütün mü- ilə başlayan sözlər: 'mühəndis', 'mürəbbə', 'müharibə'), uzun 'u' isə sövti dəyərini qoruyur. Buna görə də, 'Süveydə', 'Qüneytrə' yazılışları üstündür.
[*=left]Ərəb dilində ayrı-ayrı səslər verən ﺫ ,ﺯ ,ﺽ ,ﻅ hərflərin hamısı Azərbaycan dilində 'z' kimi, ﺙ ,ﺱ ,ﺹ hərfləri isə 's' kimi səslənir. Məsələn, 'üzv', 'azan', 'Ramazan', 'zərif' və s. sözlərdə 'z' hərfi əslində ərəb dilində heç də 'z' kimi tələffüz olunmur. Həmin hadisə 'Əl-Müsənnə' toponimində baş verir. Azərbaycan dilində dişarası samitlərin mövcud olmamasına görə ortadakı samit 's' kimi yazılır.
[*=left]Ərəb dilindəki 'ay' diftonqu Azərbaycan dilində 'ey' kimi yazılır. Məsələn, 'qayb' ~ 'qeyb', 'Layla' ~ 'Leyla', 'ğayr' - 'qeyri'. Bu səbəbdən mən 'Maysan' məqaləsini 'Meysan' adına istiqamətləndirdim. Parishan 22:46, 28 İyun 2009 (UTC)



alinti: http://az.wikipedia.org (http://az.wikipedia.org/)

R.F.A
Sunday 05 September 10, 08:53 PM
Türkcə Azərbaycanca lüğət



Lüğətə danışıq dilində ən çox işlənən 2500-dən çox Azərbaycan və Türk dillərində mənaca fərqli olan, qeyri ekvivalent sözlər seçilib daxil edilmişdir. Sözlər əlifba sırası ilə düzülmüşdür.
Tərcümə mətnin quruluşu:
– əsas söz böyük hərflərlə verilmişdir;
– əsas sözdən sonra mötərizədə sözün tələb etdiyi müvafiq şəkilçi verilmişdir;
ASIT(-di) – Turşu
Əlifbaya görə eyni olan və mənaca üst-üstə düşən sözlər vergüllə ayrılmış və eyni tərcümədə verilmişdir:
ÖZERLİK, ÖZERLİLİK (-ği) – muxtariyyət Tərcümə mətnində sözün mənasını daha dəqiq çatdırmaq üçün kursivlə əlavə izahat verilmişdir:
ADAY – namizəd; aday göstermek – namizəd göstərmək. Lüğətdə omonimlər, formaca eyni, mənaca müxtəlif sözlər, rum rəqəmləri ilə ayrılmışlar:
BEN I – mən
BEN II – xal
BEN III – tələ yemi Tərcümə mətnində əsas sözün müxtəlif mənaları bir-birindən ərəb rəqəmləri ilə ayrılmışdır:
AJAN – 1) agent, nümayəndə, müvəkkil; AJAN – 2) casus Tərcümədə yaxın sinonimlər vergüllə ayrılmışdır:
ACIKLI – qəmli, qüssəli, kədərli, hüznlü, yaslı; Mənası geniş oxucu kütləsinə məlum olmayan bəzi sözlərin, həmçinin sözün mənasını bəzən daha dəqiq çatdırmaq üçün mötərizədə əlavə izahat verilmişdir:
AKDETMEK – bağlamaq, imzalamaq (müqavilə saziş və s.)
İSKONTO – 1) güzəşt; 2) maliyyə diskont (veksellərin uçotu) ı

[QUOTE]A hərfi
AABANMAK – söykənmək, dirsəklənmək
ABARTMAK – mübaliğə etmək, şişirtmək
ABLA – 1) böyük bacı; 2) bacı (xitab)
ABLUKA – mühasirə, blokada; abluka ikticadi – iqtisadi blokada
ABONE – 1) abunə; 2) abunəçi; abonman – abunəçi; abone bedeli (fiatı) – abunə qiyməti; ABONE olmak – abunə yazılmaq
ABSTRE – abstrakt, mücərrəd
ACELE – təcili, tələsik
ACEMİ – təcrübəsiz, naşı, xam, təzə işçi; ben bu sanatın acemisiyim – mən bu işdə təzəyəm.
ACENTA, ACENTE – agentlik, agent, büro; seyahet acentesi – səyahət bürosu
ACI – acı, ağrı, əzab, əziyyət, dərd, kədər; diş acısı – diş ağrısı; acısını paylaşmak – halına yanmaq, kədərinə şərik olmaq
ACIKLI – qəmli, qüssəli, kədərli, hüznlü, yaslı; acıklı haber – qəmli xəbər
ACIKMAK – acmaq, acımaq
ACIMA – mərhəmət, insaf
ACİL – tez, tələsik, təcili, təxirə salınmaz; acil tedbirler almak – təcili tədbirlər görmək
ACİR – icarəyə verən, kirayə verən, borc verən
AÇI – bucaq; on derece açı ile – on dərəcə bucaq altında
AÇIKÇI – birja, dəllalı
AÇIKLAMA – izah, şərh
AÇIKLAMAK – izah etmək, aydınlaşdırmaq
AÇMALIK(-ğı) – yuyucu maddə, açmalıq
ADAK(-ğı) – vəd, əhd
ADAMAK – həsr etmək
ADALE – əzələ
ADAMAKİLLİ – əsl, möhkəm, layiqli, necə lazımdır; adamakilli bir yağmur – möhkəm yağış
ADAY – namizəd; aday göstermek – namizəd göstərmək
ADDETMEK – 1) hesab etmək, qəbul etmək, qiymətləndirmək; 2) saymaq, hesablamaq
ADESE – 1) linza, ədəsə 2) göz bülluru
ADET(-di) – ədəd
ADET(-ti) – adət
ADLI – hüquq, hüquqi; adlı tababet – tibbi ekspertiza
AF(affı, afvı) – 1) üzr, əfv; affınızı rica ederim! – üzr istəyirəm!; 2) amnistiya; genel af – ümumi amnistiya
AFET(-ti) – fəlakət; tabii afet – təbbi fəlakət
AFFEDERSİNİZ – bağışlayın, əfv edin
AFFETMEK – əfv etmək, bağışlamaq, günahından keçmək
AFİYET(-ti) – sağlamlıq; afiyet olsun – 1) nuş olsun 2) sağlıqla; afiyetteyim – mən sağlamam
AFYON – tiryək
AĞ(ağı) – tor, şəbəkə
AĞABEY(-i, -si) – 1) böyük qardaş; 2) qardaş (xitab)
AĞAÇÇİLEĞİ(-ni) – qoruq
AĞIL(-lı) – 1) ağıl, arxac; 2) halə, şəfəq, parıltı
AĞIM – ayağın üst tərəfi
AĞIRBAŞLI – təmkinli, ciddi, ağır
AĞIRLAMAK – səmimi qarşılamaq, yaxşı qarşılamaq
AĞRANDİSMAN –böyütmə, böyütmək
AĞRANDİSÖR – böyüdücü
AĞUSTOS – avqust
AHBAP(-bı) – dost-tanış; ahbaplik – dostluq
AHDI – müqaviləli; ahdı tarife – konvension tarif; ahdı vecibeler – müqavilə öhdəlikləri
AHENGER – dəmirçi
AHİTNAME – müqavilə, konvensiya, pakt
AHŞA – daxili orqanlar, içalat
AHŞAP(-bı) – 1) taxta, taxtadan hazırlanmış; ahşap körpü – taxta körpü; 2) ağac (material)
AHTAPOT(-tu) – səkkizayaqlı ilbiz
AHUDUDU(-nu) – moruq
AİDAT(-tı) 1) – üzvülük haqqı; aidat almak – üzvülük haqqı yığmaq; 2) gəlir, mədaxil
AJAN – 1) agent, nümayəndə, müvəkkil; 2) casus, agent
AJANS – agentlik, nümayəndəlik; anadolu ajansı – anadolu xəbər agentliyi; ticaret ajansı – ticarət agentliyi
AKAMET(-ti) – 1) sonsuzluq, qısırlıq; 2) müvəffəqiyyətsizlik, uğursuzluq; akamete uğramak – müvəffəqiyyətsizliyə uğramaq
AKARYAKIT(-tı) – duru yanacaq; akaryakıt borusu – yanacaq borusu
AKÇAAĞAÇ(-cı) – ağcaqayın
AKÇE – sikkə, pul
AKDETMEK – bağlamaq, imzalamaq (müqavilə, saziş və s.)
AKIM kalmak – puça çıxmaq
AKIT taraflar – saziş bağlayan tərəflər, müqavilə bağlayan tərəflər
AKİDE(şekeri) – nabat (şirni)
AKLISELİM – sağlam düşüncə, aydın fikir, ağıl, kamal
AKORTÇU – kökləyici
AKRAN – yaşıdlar, hamaşlar
AKTARMAK – 1) bir şeyin yerini dəyişdirmək; 2) bir şeyin yolunu, yönünü dəyişdirmək; 3) iqtibas etmək; 4) tərcümə etmək
AKTÜALİTE – 1) aktuallıq; 2) kinoxronika
ALA – əl-əlvan, rəngbərəng; 2) xallı, zolaqlı; ala sığın – xallı maral; 3) açıq-qəhvəyi
ALABALIK(-ğı) – qızıl, balıq
ALABİLDİĞİNE – çox, hədsiz; fırtına alabildiğine kudurmuştu – fırtına çox güclənmişdi
ALABÜMİN – zülal
ALACA – al-əlvan
ALACAKLI – kreditor, borc verən
ALAFRANGA – avropasayağı; alafranga müzik – qərb musiqisi; alafranga yemekler – avropa mətbəxi
ALAKA – 1) əlaqə, maraq, mənafe; alaka çekmek – maraq oyatmaq; 2) münasibət, aidiyyət, iştirak
ALAN – 1) sahə, ərazi, meydan; savaş alanı – hərb meydanı; 2) sahə, bölmə; ilim alanında – elm sahəsində
ALARM – həyəcan siqnalı
ALAŞIM – xəlitə, ərinti
ALAY I – 1) izdiham, yığnaq, dəstə, güruh; mitingciler alayı – mitinq iştirakçılarının izdihamı; 2) nümayiş, mərasim; cenaze alayı – matəm mərasimi; 3) alay
ALAY II – zarafat, istehza
ALAYCI – istehza edən, rişxənd edən, masqaraçı
ALBAY – polkovnik
ALÇAKGÖNÜLLÜ – təvazökar, sadə adam, iddiasız
ALÇI – gips
ALÇILAMAK – gips qoymaq
ALDATI – hiylə, saxta
ALDIRMAMAK(-gı) – əhəmiyyət verməmək, fərqinə varmamaq, qulaq ardına vurmaq, fikir verməmək; aldırma! – fikir vermə, özünü üzmə!
ALDIRMAZ – laqeyd, etinasız
ALDIRMAZLIK(-ğı) – laqeydlik, etinasızlıq
ALENİ – açıq, aşkar; aleni mahkeme – açıq məhkəmə
ALFABE – əlifba
ALFABESİZ – savadsız
ALIKO(Y)MAK – 1) saxlamaq; yemeğe alıkoymak – nahara saxlamaq; 2) tutub saxlamaq, qoymamaq, mane olmaq; işinden alıkoymak – işindən ayırmaq
ALINGAN, ALINGAÇ – küsəyən
ALIŞIK – adət etmiş
ALIŞTIRMA – məşq, təlim
ALIŞTIRMAK – öyrətmək, alışdırmaq
ALLAHAISMARLADIK – xudafiz
ALLAK BULLAK: kafam allak bullak oldu – başım hərlənir
ALTYAPI – bazis
AMAÇ(-cı) – 1) məqsəd, niyyət, məram; benil amaçlar – qərəzli məqsədlər; bu amaçla – bu niyyətlə; 2) hədəf, nişan; askerı amaç – hərbi obyekt
AMATÖR – həvəskar; amatör ressam – həvəskar rəssam; amatör fotoğraf – həvəskar fotoqraf
AMBALAJ – qab, tara
AMBALAJ YAPMAK – qablaşdırmaq
AMBERBALIĞI(-nı) – kaşalot
AMBULANS – 1) poliklinika, ambulatoriya; 2) təcili yarım maşını
AMCA – əmi; amca kızı – əmi qızı; amca oğlu – əmi oğlu
AMELE – fəhlə
AMELİ – təcrübi; ameli usul – təcrübi üsul
AMPUL(-lü) – 1) elektrik lampası; 2) ampula
ANAHTAR – açar; şifre anahtarı – şifrəli açar; ingiliz anahtarı – qayka açarı; anahtarını bulmak – çarə qılmaq
ANARŞİ – anarxiya
ANASON – cirə
ANAYASA – konstitusiya, əsas qanun; anayasa türesi – konstitusiya hüquqları; Birleşmiş Milletler Anayasası – Birləşmiş Millətlər təşkilatının əsas qanunu
ANDAÇ(-cı) – yadigar, xatirə
ANGARYA – məcburi iş
ANI – xatirə; anılar – memuar
ANIT(-tı) – abidə, monument
ANITSAL – monumental, möhtəşəm, əzəmətli
ANLAM – məna
ANLAMDAŞ – sinonim, eyni mənalı
ANLAMSIZ – mənasız
ANSIZIN – gözlənilmədən, birdən-birə, qəflətən
ANTLAŞMA – müqavilə, saziş, pakt, konvensiya; barış antlaşması – sülh müqaviləsi
ANTRENMAN – məşq, təlim; antrenman uçağı – təlim təyyarəsi
ANTRENÖR – məşqçi, təlimçi; baş antrenör – baş məşqçi
APARTMAN – ev
APTAL(-lı) – abdal, səfeh, axmaq
APTES – dəstəmaz; aptes almak – dəstəmaz almaq
ARABULUCU(-ğu) – vasitəçi, münsif; arabuluculuk – vasitəçilik, münsiflik
ARAÇ(-cı) – vasitə, alət
ARALIK(-ğı) – dekabr
ARAMAK – axtarmaq
ARAPSAÇI – qıvrım saçlar
ARAPSAÇINA dönmek – dolaşmaq, dolaşıb qalmaq (işlər və s.)
ARAŞİT(-ti) – araxis, yer fındığı
ARAŞTIRMA – tədqiqat; bilimsel araştırma enstitüsü – elmi tədqiqat institutu
ARIZA – xarab yer, nöqsan, nasazlıq, zədə, qəza; arıza lanıp durmak – dayanmaq, işləməmək; arızaya uğramak – qəzaya uğramaq
ARKADAŞ – yoldaş, dost
ARMA – gerb; devlet arması – dövlət gerbi
ARNAVUT(-du) – alban; arnavut dili – alban dili
ARSA – tikinti üçün ayrılmış torpaq sahəsi
ART(-dı) – 1) kürək; 2) arxa, arxa tərəf, arxa hissə; aralık kapı – arxa qapı; biribiri artından – bir-birinin ardınca
ARTI – üstəgəl; iki artı üç – iki üstəgəl üç
ARTIKYIL – uzun il (365 gün)
ARTIRMA – 1) çoxaltma, artırma; 2) auksion, müzaidə, hərrac; artırma ile satmak – auksiondan satmaq; açık artırma – açıq satış
ARZ ETMEK – 1) bildirmək, ərz etmək, nəzərinə çatdırmaq; 2) doğurmaq, yaratmaq; tehlike arz etmek – təhlükə yaratmaq
ASALAK(-gı) – 1) parazit; asalak bilimi – parazitologiya; 2) tüfeyli, müftəxor
ASALET(-ti) – alicənablıq
ASANSÖR – lift
ASGARI – 1) minimum, ən kiçik; asgarı ücret – minimum əmək haqqı; 2) minimum
ASILSIZ – əsassız, əsaslanmamış
ASİ – qiyamçı, üsyançı
ASİT(-di) – turşu
ASSUBAY – unter zabit
ASTEĞMEN – kiçik leytenant
ASTRAGAN – qaragül dərisi; astragan kalpağı – qaragül papaq
ASTROPİKAL – subtropik; astropikal iklim – subtropik iqlim
AŞAMA – dövr, mərhələ
AŞÇI – aşpaz
AŞI – 1) peyvənd, aşı; 2) aşı, aşı masası, vaksin
AŞIRI – 1) hədsiz, çox, olduqca çox; aşırı yoksulluk – hədsiz yoxsulluq; 2) ifrat, qatı; aşırı sağcı – ifrat sağçı; 3) aşırı, sonra; gün aşırı – gün aşırı; bizden bir ev aşırı oturuyor – bizdən bir ev sonra yaşayır
AŞIRMA – plagiat, ədəbi oğurluq
AŞIRMACI – plagiator, ədəbi oğru
AŞIRMAK – oğurlamaq, çırpışdırmaq
AŞIRTI – israf
ATAMAK – vəzifəyə təyin etmək
ATEŞÇİ – ocaqçı, ocaq qalayan; ateşçi yeri – ocaqxana
ATKI – 1) arxac; 2) örpək, şal, şərf, kaşne; 3) balaca qayış, toqqacıq
ATLIKARINCA – karusel
ATMACA – qırğı
AVANTAJ – xeyir, mənfəət, səmərə, fayda, qazanc; maddi ve manevi avantajlar – maddi və mənəvi xeyir
AVİZE – çilçıraq, lüstr
AVLI, AVLU – həyət
AVUKAT(-tı) – vəkil
AYAKLANMA – qiyam üsyan
AYAKLANMAK – üsyan etmək, qiyam etmək
AYAR – 1) vaxt; 2) əyar 3) yoxlayın düzəltmə, nizama salma, tənzim etmə
AYARLAMAK – 1) tənzimləmək; 2) standartlaşdırmaq, kalibrləmək
AYÇA – aypara, hilal
AYÇİÇEĞİ(-ni) – günəbaxan
AYGIT(-tı) – aparat; telefon aygıtı – telefon aparatı; sindirim aygıtı – həzm orqanı; solunum aygıtı – tənəffüs orqanı
AYIKLAMAK – bir-bir seçmək, bir-bir seçib ayırmaq, çeşidləmək
AYIRICILIK(-ğı) – separatizm
AYIRIM – ayrı-seçkilik
AYIRTMAN – ekspert, yaxşı bilən, mütəxəssis
AYIRTMANLIK(-ğı) – ekspertiza
AYKIRI – zidd
AYLAK(-ğı) – tənbəl, avara
AYRAÇ(-cı) – mötərizə
AYRICALIK(-ğı) – müstəsna hüquq, imtiyaz
AYRIM – fərq
AYRINTI – təfsilat, təfərrüat
AZAMI – 1) ən böyük, ən hündür, ən yüksək; 2) maksimum
AZARLAMAK – danlamaq, məzəmmət etmək
AZGELİŞMİŞ – zəif inkişaf etmiş
AZIK(-ğı) – ərzaq ehtiyatı, azuqə
AZIMSAMAK – az hesab etmək, kafi hesab etməmək
AZMAYİŞ – təcrübə sınaq



B hərfiB

BABA – ata
BACAK(-ğı) – ayaq
BADANA – əhəng
BAĞDAŞMAK – razılığa gəlmək, uyğun gəlmək; bu teklif tüzük ile bağdaşmiyor – bu təklif nizamnaməyə uyğun gəlmir
BAĞIL – nisbi; bağılık – nisbilik
BAĞIMLI – asılı, tabe
BAĞIMLILIK(-ğı) – asılılıq, tabeçilik
BAĞIMSIZ – müstəqil, sərbəst, azad
BAĞIMSIZLIK(-ğı) – müstəqillik, sərbəstlik, istiqlaliyyət; bağımsızlıkına kavuşmak – müstəqilliyə nail olmaq; ekonomik bağımsızlık – iqtisadi müstəqillik
BAĞIŞ – ianə; bağış toplama – ianə toplama
BAĞIŞIK – azad edilmiş (vergidən və s.)
BAĞIŞIKLAMA – immunizasiya
BAĞIŞIKLIK(-ğı) – immunitet
BAHARAT(-tı) – ədviyyat
BAHÇIVAN, BAHÇESİ – bağban
BAHİS – 1) danışıq, söhbət; 2) mövzu, tema; 3) mərc, bəhs
BAKAN – nazir; bakanlar kurulu – Nazirlər Soveti; devlet bakanı – dövlət naziri; baş bakan – baş nazir; diş işleri bakanı – xarici işlər naziri
BAKANLIK(-gı) – nazirlik; adalet bakanlığı – ədliyyə nazirliyi; milli savunma bakanlığı – milli müdafiə nazirliyi; ulaştırma bakanlığı – nəqliyyat və rabitə nazirliyi
BAKIR – mis
BAKLA – paxla
BALTALAMA – təxribat, sabotaj
BAMTELİne basmak – yaralı yerinə toxunmaq
BAND – lent (maqnitofon üçün)
BANDO – orkestr (nəfəsli)
BANMAK – batırmaq, salmaq
BANYO – 1) vanna; 2) vanna otağı; banyo almak – vanna qəbul etmək
BARAJ – 1) sədd; 2) su hövzəsi
BARDAK(-gı) – stəkan
BARINAK(-ğı) – sığınacaq, sığınaq
BARINMAK – 1) daldalanmaq, sığınacaq tapmaq; 2) yola getmək, dil tapmaq
BARIŞ – sülh
BASAMAK(-gı) – pillə
BASIM – çap, çap etmə
BASIMEVİ(-ni) – mətbəə
BASIN – mətbuat, dövri mətbuat
BASINÇ(-cı) – təzyiq
BASİRET(-ti) – bəsirət, fərasət, ağıl
BASKI – 1) təzyiq, sıxıntı; 2) ekonomik baskı – iqtisadi təzyiq; 2) tiraj; 3) nəşr, çap, cap etmə
BASMAKALIP – şablon, standart, basmaqəlib, çeynənmiş; basmakalıp sözler – şablon ifadələr
BASTON – əl ağacı, əsa
BAŞARI – uğur, müvəffəqiyyət
BAŞARILI – uğurlu, müvəffəqiyyətli; başarılılı bir deneme – uğurlu təcrübə
BAŞBAKAN – baş nazir
BAŞDELEGE – daimi nümayəndə (BMT-də)
BAŞKAN – sədr, rəhbər, prezident; başkanlık – sədrlik, rəyasət heyəti
BAŞKENT(-ti) – paytaxt
BAŞKOMUTAN – baş komandan
BAŞVURU – müraciət
BATI – qərb; batı memleketleri – Qərb ölkələri
BATTANİYE – ədyal (yun)
BAVUL(-lu) – çamadan
BAYAĞI – 1) sadə, adi, hər günkü; bayağı gün – adi gün; 2) vulqar, bayağı
BAYAN – xanım
BAYINDIR – abad
BAYLAÇ(-cı) – gömrük rüsumu
BEBE, BEBEK(-ği) – 1) südəmər, körpə; 2) kukla
BEDAVA – pulsuz, havayı
BEDDUA – lənət
BEDEL – dəyər, qiymət; malın bedeli – malın qiyməti
BEKAR – subay
BEKÇİ – gözətçi, keşikçi, qarovulçu
BEKLEME – gözləmə; bekleme odası – gözləmə zalı
BEKLEMEK – 1) gözləmək; biraz bekle işin sonu iyi olacak – bir az gözlə işin axırı yaxşı olacaq; 2) qorumaq, keşiyini çəkmək
BEKTAŞİÜZÜMÜ(-nü) – qarağat
BELGE – sənəd; belge filmi – sənədli film
BELİRLEMEK – təyin etmək, müəyyən etmək
BELİRLİ – müəyyən, aşkar, bəlli; belirli belirsiz – güclə seçilən, nəzərə çarpmayan
BELİRMEK – 1) görünmək, görsənmək; 2) müəyyən olmaq, aydın olmaq
BELİRSİZ – qeyri-müəyyən, naməlum
BELİRTİ – əlamət, nişanə, təzahür
BELİRTMEK – bildirmək, müəyyən etmək
BELİT(-ti) – aksioma
BELKEMİĞİ(-ni) – 1) onurğa sütunu, onurğa; 2) əsas, dayaq
BELLEK(-ği) – yaddaş, hafizə
BEN I – mən
BEN II – xal
BEN III – tələ yemi
BENCİL – xudbin, eqoist
BENCİLİK(-ği) – xudbinlik, eqoistlik
BERE – beret
BERELEMEK – 1) zədələmək, əzmək 2) cırmaqlamaq, sıyırmaq
BERRAK – şəffaf, təmiz
BERZAH – boyun, bərzək
BESBELLİ – 1) tam bəlli, tamamilə aydın; 2) aydındır, bəllidir, məlumdur; besbelli artık gelmiyecek – təmamilə aydındır ki, o daha gəlməyəcək
BESİN – qida, ərzaq
BESTE – musiqi
BETİM – təsvir
BETONARME – dəmir-beton
BEYEFENDİ – cənab, ağa (xitab)
BEYGİR – at, axta at
BEZ – vəzi; kalkan bezi – qalxanvari vəzi
BEZELYE – noxud, göy noxud
BIKMAK – təngə gəlmək, bezikmək, usanmaq; biktim! – cana gəldim!
BİBLO – bəzək-düzək
BİÇERDÖĞER – kombayn
BİLAKİS – əksinə, tərsinə
BİLANÇO – balans; bilanço yapmak – balans tutmaq
BİLDİRİ – məlumat, xəbər, bəyanat, kommunike, birgə rəsmi məlumat, məruzə; bildiri özetleri – məruzənin tezisləri
BİLDİRİK(-ği) – bəyanat, deklarasiya, elan; insan hakları bildiriği – insan hüquqları haqqında deklarasiya
BİLEMEK – itiləmək
BİLEŞİK – mürəkkəb, qarışıq
BİLGE – müdrik
BİLGELİK(-ği) – müdriklik
BİLGİ – bilik, məlumat; bilgiler elde etmek – məlumat əldə etmək
BİLGİLİ – bilikli, məlumatlı, təhsilli
BİLGİN – alim, mütəxəssis; tiyatro bilgini – teatrşünas
BİLGİSİZ – savadsız, cahil
BİLİM – elm
BİLİMSEL – elmi
BİLİNÇ(-ci) – şüur, düşüncə, ağıl, dərrakə
BİLİNÇLİ – şüurlu, düşüncəli, ağıllı, dərrakəli; bilinçli şekilde – bilə-bilə
BİLİRKİŞİ – ekspert, ixtisasçı, mütəxəssis
BİLİRKİŞİLİK(-ği) – ekspertiza
BİLİT(-ti) – afişa, reklam, elan
BİNBAŞI(-yı ) – mayor; deniz binbaşısı – 3-cü dərəcəli kapitan
BİNİCİ – atlı, atsürən
BİNİCİLİK – at çapmaq, minicilik
BİRA – pivə
BİREY – fərd, şəxs, nəfər
BİRİKMEK – toplanmaq, yığılmaq; borç birikti – borc yığıldı
BİRİKTİRMEK – yığmaq, toplamaq; para biriktirmek – pul yığmaq
BİRKAÇ(-cı) – bir neçə, bir qədər, qismən; birkaç kelime ile – bir neçə sözlə
BİRTAKIM – bir qədər, bir az, bir sıra, bir qrup, bəzi
BİSİKLET(-ti) – velosiped
BİSKÜVİ, BİSKÜVİT(-ti) – biskvit, peçenye
BİTEK – münbit
BİTEVİ(ye) – aramsız, ara vermədən, durmadan
BİTEY – flora
BİTPAZARI(-nı) – şeytanbazar, alver meydanı, köhnə şey satılan meydan
BİZZAT – özü, şəxsən, şəxsən özü
BODRUM – zirzəmi
BODUR – alçaqboy
BONBON – konfet
BONCUK(-ğu) – muncuq
BONO – bon, qəbz, talon, adi veksel
BONSERVİS – zəmanət, rəy
BORAZAN – 1) şeypur, truba ;2) şeypurçu, trubaçı
BORDRO – 1) bordero, cədvəl; maaş bordrosu – maaş cədvəli; 2) reyestr, siyahı; senelik bordro – illik hesabat
BORNOZ, BORNUZ – hamam xalatı
BORSA – birja; iş borsası – əmək birjası
BOT(-tu) – kater, qayıq; hücum botu – hücum kateri
BOYLAM – uzunluq
BOYUNBAĞI(-nı) – qalstuk
BOYUT(-tu) – ölçü
BOZDURMAK – 1) pozdurmaq, dağıtdırmaq; 2) pulu xırdalamaq
BOZGUN – məğlubiyyət, darmadağın edilmə, darmadağın etmə
BOZKIR – 1) çöl, düz; 2) açıq boz (at haqda); bozkır antilopu – sayqak
BOZMAK – 1) pozmaq, riayət etməmək; elhapı bozmak – oyunun qaydasını pozmaq, sükutu pozmaq; 2) xırdalamaq (pulu)
BOZUK(-ğu) – 1) xarab, nasaz, yarasız, pis; 2) xırda (pul)
BÖBREK(-ği) – böyrək
BÖĞÜRTLEN – böyürtkən
BÖLGE – 1) rayon, zona, bölgə 2) nahiyə; bel bölgesi – bel nahiyəsi
BÖN – axmaq, ağılsız, sarsaq
BÖREK(-ği) – piroq, pirojok
BRANŞ – sahə, bölmə; spor branşları – idman növləri
BRONŞ – bronx (tibb)
BUÇUK(-ğu) – yarım; dört buçuk – dörd yarım; saat iki buçuk – saat üçün yarısı
BUDALA – axmaq, səfeh, gic; budala yerine koymak – axmaq yerinə qoymaq
BUDUNBİLİM – etnologiya
BUFA – ilanbalıq
BUJİ – şam
BUKLE – zülf, tel
BULAŞIK(-ğı) – 1) yolxucu; bulaşık hastalik –yolxucu xəstəlik; 2) çirkli, bulaşıq; bulaşık makinesi – qabyuyan maşın
BULGU – kəşf, ixtira
BULMACA – krossvord, bilməcə
BULUNMAK – 1) tapılmaq; 2) olmaq, yerləşmək; siz akşamları nerede bulunursunuz? Siz axşamlar harada olunursunuz?
BULUNTU – tapıntı
BULUŞ – kəşf, ixtira
BULUŞMA – görüş
BULUŞMAK – görüşmək
BUNALIM – böhran; riyasada bunalım baş gösterdi – bazarda böhran başladı; para bunalımı – valyuta böhranı
BUNALMAK – təngnəfəs olmaq, tövşümək
BURS – təqaüd
BUZDOLABI(-nı) – soyuducu
BÜNYE – 1) struktura, quruluş; sosyal bünye – ictimai-sosial quruluş; 2) qamət
BÜYÜ – cadu, sehr, tilsim, əfsun; büyücü – cadugər, sehrkar
BÜYÜLEMEK – ovsunlamaq, sehrləmək, məftun etmək
BÜYÜLEYİCİ – məftunedici, ovsunlayıcı
BÜYÜTEÇ(-ci) – böyüdücü

R.F.A
Sunday 05 September 10, 08:53 PM
D hərfi D
DADI – dayə
DAĞ BOĞAZI – dərə
DAĞCI – alpinist
DAĞILIM – paylanma, bölüşdürmə; milli gelir dağılımı – milli gəlirin bölünməsi
DAHİLİYECİ – daxili xəstəliklər üzrə mütəxəssis, terapevt
DAHILİYE KOĞUŞU – daxili xəstəliklər şöbəsi
DAKTİLO – 1) makinaçı; 2) maşında yazma; 3) yazı makinası
DAL – 1) budaq, şax; 2) sahə, bölmə; sanayi dalı – sənaye sahəsi
DALYA – georgin
DALKAVUK(-ğu) – yaltaq
AMAT(-dı) – kürəkən
DAMITIK: damıtık su – distillə olunmuş su
DAMLALIK(-ğı) – pipet, damcıtökən
DAMPERLİ: damperli kamyon – yükünü özüboşaldan maşın
DANİŞMAK – məsləhət almaq, məsləhətləşmək, müzakirə etmək, müşavirə etmək
DANİŞMAN – məsləhətçi, müşavir; cumhurbaşkanının ulusal güvenlik danişmanı – prezidentin milli təhlükəsizlik üzrə müşaviri
DANIŞTAY – dövlət şurası
DANTEL, DANTELA – krujeva, şəbəkə, tor
DARBE – 1) zərbə (müxtəlif mənalarda); 2) çevriliş
DARGIN – incimiş, küsmüş; kendisine dargınım – incimişəm
DAVACI – iddiaçı, tələbkar, şikayətçi
DAVALI – 1) məhkəmədə olan iş, iddialı; 2) işi məhkəmədə olan; cavabdeh
DAVUL – təbil, böyük baraban
DAYANIŞIK – həmrəy, həmfikir
DAYANIŞMA – yekdillik, həmrəylik
DAZLAK – daz, dazbaş
DEBRAYAJ – qoşqu (avtomobil)
DEFANS – müdafiə; defans hattı – müdafiə xətti
DEFİLE – modaların nümayişi
DEFOL – rədd ol!, çəkil get!, çıx get!
DEĞİNMEK – toxunmaq, dəymək
DEKOVİL – dar raylı dəmiryolu, dar dəmiryolu
DELEGE – nümayəndə
DEMEÇ(-ci) – məlumat, bəyanat, müsahibə; demeçte bulunmak – bəyanat vermək
DEMET(-ti) – dəstə, buket, dərz, naçka; ot demeti – ot dərzi; çiçek demeti – gül dəstəsi; bir demet onluk – bir parça onluq
DEMİN – bu dəqiqə, bu dəm, indicə
DEMİRBAŞ – dövlət əmlakı, inventar fond, inventar; dairenin demirbaşı – idarənin inventarı
DEMODE – dəbdən düşmüş, moddan düşmüş
DENEME – sınaq, yoxlama; deneme pilotu – sınaqçı-təyyarəçi
DENETİM, DENETLEME – nəzarət etmək
DENETLEMEK – nəzarət etmək
DENEY – tərübə; deneysel – təcrübi
DENGE – tarazlıq, müvazinət; dengesini kaybetmek – müvazinətini itirmək
DENİZANASI(-nı) – meduza
DENİZBİLİM – okeanoqrafiya
DEPAR – start
DEPAR YAPMAK – yarışa başlamaq
DEPARTMAN – idarə, müəssisə
DEPO – anbar, çən; silah deposu – silah anbarı; benzin deposu – benzin çəni
DEPREM – zəlzələ, yeraltı təkan; deprem bilimi – seysmologiya
DEREOTU(-nu) – şüyüd (tərəvəz)
DERGİ – jurnal, məcmuə
DERLEMEK – yığmaq, toplamaq
DERLİ TOPLU – səliqəli; derli toplu oda – səliqəli otaq
DERPİŞ(-ı): derpiş etmek – nəzərdə tutmaq, nəzərə almaq
DERSHANE – sinif otağı, auditoriya
DESEN – naxış, ornament (parçada)
DESTEKLEMEK – arxa olmaq, dayaq durmaq
DESTROYER – esmines (eskadra mina gəmisi)
DEVELOPE: develope etmek – aydınlaşdırmaq (foto)
DEVİNİM – hərəkət; devinmek – hərəkət etmək
DEVRİK – çevrilmiş, döndərilmiş
DEVRİMCİ – 1) inqilabçı; 2) inqilabi
DEVRİYE – patrul
DEVŞİRMEK – 1) yığmaq, toplamaq (meyvə və s.); 2) qatlamaq (xalça və s.)
DEYİM – ifadə; başka bir deyimle – başqa sözlə
DEYİRGİ – 1) biçin, yığım; 2) biçin mövsümü, yığım mövsümü
DİŞ – 1) zahiri, xarici görünüşü; 2) xarici; diş pazar – xarici bazar; diş siyaset – xarici siyasət
DİKEY – şaquli
DİLBİLGİSİ – qrammatika
DİLBİLİMCİ – dilçi, dilşünas
DİLEKÇE – ərizə
DİNÇ – sağlam, möhkəm, gümrah, canıbərk, qıvraq
DİNDİRMEK – dayandırmaq, saxlamaq, kəsmək, sakitləşdirmək (hirsi, ağrını və s.) ; ilaç diş ağrısını dindirdi – dərman diş ağrısını kəsdi
DİNGİL – ox
DİNLENME – istirahət
DİPNOT(-tu) – haşiyə, səhifənin aşağısında, xətt altında yazılan mətn, qeyd, izahat
DİRENİŞ – tərslik etmək, inadkarlıq etmək, qarşı durmaq, müqavimət göstərmək
DİNMEK – dayanmaq, dinmək, sakitləşmək, kəsilmək; yağmur dindi – yağış kəsildi; ağrı diniyor – ağrı sakitləşir
DİREKSİYON – sükan; direksiyon başında – sükan arxasında
DİREY – heyvanlar aləmi, fauna
DİYANET(-ti) – dindarlıq, möminlik; diyanet sahibi bir adamdır – mömin bir adamdır
DİZİ: dizi film – çoxseriyalı film
DİZGE – sistem; güneş dizgesi – günəş sistemi
DİZGİN – cilov, yedək
DİZİCİ – yığıcı
DOĞA – təbiət; doğa bilimleri – təbiət elmləri
DOĞAÇ(-cı) – improvizasiya, ekspromt, hazırlıqsız, bədahətən; – doğaçtan şiir söylemek – bədahətən şer söyləmək
DOĞAL – təbii; doğal ayıklanma – təbii seçmə; doğal gaz – təbii qaz
DOĞAN – şahin
DOĞAY – fauna
DÖGAÜSTÜ – fövqəltəbii, qeyri təbii, xariqüladə
DOĞRAMACI – dülgər
DOĞU – şərq, şərqi; orta doğu – orta şərq; doğu anadolu – şərqi anadolu
DOKU – toxuma (biologiya)
DOKUMA – 1) parça, qumaş; 2) toxuma, toxunma; dokuma sanayii – toxuculuq sənayesi
DOKUMACI – toxucu
DOKUBİLİM(-i) – histologiya
DOKUNAKLI – 1) təsirli, həyəcanlandırıcı; dokunaklı sesle – təsirli səslə; 2) güclü, tünd, çox təsirli; dokunaklı rüzgar – güclü külək; dokunaklı şarap – tünd şərab
DOKUNUM – lamisə, toxunma hissi
DOLANDIRICI – fırıldaqçı
DOLAY – ətraf, ətraf yerlər; Ankara dolaylarında – Ankara ətrafında
DOLAYI – buna görə, bu səbəbdən, bununla əlaqədar
DOLGU – plomb
DOLMAKALEM – avtoqələm
DOLMUŞ – marşrut, taksi
DOMATES – tomat, pomidor
DONANMAK – bəzənmək, bəzədilmək; gelin pek güzel donanmış – gəlin çox gözəl bəzənmişdir
DONATIM – təchizat, ləvazimat, avadanlıq; teknik donatım – texniki avadanlıq
DONATMAK – 1) bəzəmək; 2) təchiz etmək; hazırlamaq
DONUK – tutqun, donuq; donukbir işıltı – tutqun işıq
DORUK(-ğu) – zirvə
DOSA – pilləkən, nərdivan, trap
DÖKME DEMİR – çuqun
DÖMİFİNAL – yarımfinal
DÖMİŞEK – kəmşirin (şərab)
DÖNEM – dövr, müddət, mərhələ; hazırlık dönemi – hazırlıq dövrü
DÖNEMEÇ(-ci) – döngə
DÖRTGEN – dördbucaqlı
DÖVİZ – 1) valyuta; serbest döviz – sərbəst valyuta; döviz rayici – valyuta kursu; 2) deviza, veksel; 3) şüar, çağırış
DURAÇ(-cı) – turac
DURAK(-ğı) – dayanacaq; son durak – son dayanacaq
DURAKLAMA – aravermə, ayaq saxlama; 2) durğunluq; duraklama devri – durğunluq dövrü; 3) sakitlik, atışmanın dayanması; cephede duraklama – cəbhədə sakitlikdir
DURUM – vəziyyət, şərait, hal; buhranlı durum – böhran vəziyyəti; coğrafi durum – coğrafi şərait; hava durumu – hava şəraiti
DURUŞMA – işə baxma, məhkəmə, məhkəmə təhqiqatı
DUYARKAT – emulsiya
DÜĞÜN – toy, toy-düyün
DÜMEN – sükan
DÜRÜŞT(-tü) – sərt, qaba, kobud; dürüşt söz – kobud söz; dürüşt muamele – qaba rəftar
DÜŞ – 1) yuxu, röya, yuxu görmə; düş yormak – yuxu yozmaq; 2) xəyal, təsəvvür
DÜŞEY – şaquli; düşey izdüşüm – şaquli kəsik
DÜŞÜK(-ğü) – 1) kiçik, aşağı (qiymət, temperatur və s.); düşük faiz – kiçik faiz; düşük fiyat – aşağı qiymət; 2) devrilmiş; 3) düşkün
DÜŞÜNÜR – mütəfəkkir
DÜZEN –1) qayda, qanun, nizam, intizam; 2) rejim, quruluş; sosyal düzen – ictimai quruluş; 3) akkord
DÜZEY – səviyyə (müxtəlif mənalarda)
DÜZME – saxta, qəlp
DÜZYAZI – nəsr
Ç hərfi


Ç
ÇABA – səy, cəhd; çaba harcamak – cəhd göstərmək
ÇABALAMAK – cəhd etmək, çalşmaq, səy etmək; nafile çabalama! – boş yerə səy etmə!
ÇABUK – tez, yeyin, cəld, iti, çevik
ÇAĞANOZ – krab
ÇAĞDAŞ – müasir
ÇAĞIRMAK – 1) çağırmaq, dəvət etmək; düğüne çağırmak – toya çağırmaq; hastaya doktor çağırmak – xəstəyə həkim çağırmaq; 2) oxumaq; türkü çağırmak – mahnı oxumaq
ÇAĞLAR, ÇAĞLAYAN – şəlalə
ÇAĞRI – 1) dəvət; çağrılı – dəvət olunmuş; 2) çağırış, müraciət; çağrıda bulunmak – müraciət etmək
ÇAĞRILIK(-ğı) – dəvətnamə
ÇAKAR – balıq toru
ÇAKI – cib bıçağı, qatlama bıçaq
ÇAKIL – çınqıl, xırda çay daşı
ÇAKIM, ÇAKIN – ildırım
ÇAKMAK – 1) çaxmaq, vurmaq; 2) anlamaq, başa düşmək, sezmək, duymaq; işi çakmak – işi anlamaq; 3) sırımaq, ötürmək; kalp parayı çakmak – saxta pul sırımaq
ÇALAR – zəngli; çalar saat – zəngli saat
ÇALCENE – boşboğaz, çərənçi
ÇALDIRMAK: saatını caldırdı – saatını oğurlatdı
ÇALI – kol, kolluq
ÇALIKUŞU – torağay
ÇALIM: çalım satmak – özünü çəkmək, lovğalanmaq
ÇALIMLAMAK – fənd işlətmək
ÇALIŞMA EMNİYETİ – əmək təhlükəsizliyi texnikası
ÇALIŞMA RANDIMANI – əmək məhsuldarlığı
ÇALIŞMA SÜRESİ – əmək stajı
ÇAM – şam ağacı
ÇAMUR – 1) çirkab; çamura basmak – çirkaba düşmək; 2) palçıq; çamur banyosu – palçıq vannası
ÇAMURLU – çirkli, kirli, çamurlu, palçıqlı; yollar cok çamurlu – yollar çox çirklidir
ÇAMURLUK – krılo (avto)
ÇAN – zəng
ÇANÇİÇEĞİ(-ni) – zəngçiçəyi
ÇAP(-pı) – 1) diametr; 2) kalibr; 3) ölçü, miqyas; dünya çapında – dünya miqyasında
ÇAPA – 1) toxa, kərki, çapacaq, qiyməkeş; 2) lövbər
ÇAPKIN – 1) qadın düşkünü, arvadbaz; 2) dəcəl, nadinc, şuluq
ÇAPUL – çapovul, talan, qarət; çapulcu – talançı, çapavolçu
ÇARPI: üç çarpı iki – üç vurulsun iki
ÇARPIK – əyri; çarpık bacaklı – əyri ayaqlı
ÇARPMAK – 1) toqquşmaq, çarpmaq, çırpmaq, vurmaq, çalmaq; kapıyı çarpmak – qapını çırpmaq; kanat çarpmak – qanad çalmaq; onu guneş çarptı – onu gün vurdu; 2) oğurlamaq, çırpışdırmaq; 3) vurmaq (riyazi anlamda)
ÇARŞAF – mələfə
ÇARŞI – bazar, ticarət cərgələri, pasaj
ÇATAL – 1) çəngəl; 2) haça, ikili
ÇATALLANMAK – ikiləşmək, haçalanmaq; orada yol çatallanıyor – yol orada haçalanır
ÇATI – dam, dam örtüyü, taxtapuş; çatı altı – çardaq
ÇATIŞMA – 1) toqquşma; 2) ziddiyyət, ixtilaf, münaqişə; devletler arasında çatışmalar – dövlətlər arasında ziddiyyət
ÇATIŞMAK – 1) toqquşmaq; 2) zidd olmaq, əksinə getmək
ÇATMAK – 1) üstünə düşmək, ilişmək, hirsini tökmək; 2) kök atmaq, sırımaq
ÇAVUŞ – serjant
ÇAVUŞKUŞU(-nu) – şanapipik, çovuşquşu
ÇAYLAK(-ğı) – çalağan
ÇEKECEK(-ği) – çəkəcək, dabançəkən, dabangeyindirən
ÇEKİCİ – cəlbedici, aldadıcı
ÇEKİDÜZEN – qayda, səliqə, sahman; işlere çekidüzen vermek – işləri qaydaya salmaq
ÇEKİLİR – dözülə bilən, yol verilə bilən; çekilir gibi değil – bu dözülməzdir
ÇEKİLİŞ – tiraj, oyun
ÇEKİLME – 1) istefa; 2) geri çekilme – çəkilmə, geri çəkilmə
ÇEKİLMEZ – dözülməz
ÇEKİM – 1) cazibə; 2) kino çəkiliş
ÇEKİMSER – bitərəf qalan
ÇEKİNGEN – 1) utanaq, çəkingən; 2) sirr verməyən, qapalı, ehtiyatlı
ÇEKMECE – 1) siyirtmə, siyirmə; 2) buxta
ÇELENÇ(-ci) – keçici kubok
ÇELİK(-ği) – polad; çelik kesilmek – polad kimi bərkimək
ÇELİŞKİ – ziddiyyət, təzad
ÇELME – badalaq; çelme atmak – badalaq vurmaq
ÇENĞEL – 1) qarmaqcıq, qarmaq; kapı çenğeli – qapı cəftəsi; 2) paraqraf işarəsi (§)
ÇEŞNİ – dad; çeşnisine bakmak – dadına baxmaq
ÇETE – 1) partizan dəstəsi, silahlı dəstə, çətə; 2) quldur dəstəsi, banda
ÇETECİ – partizan, qiyamçı, çətəçi
ÇETREFİL – dolaşıq, qarışıq, çətin
ÇEVİRİ – tərcümə; çevirici – tərcüməçi
ÇEVİRİM – çəkiliş; çevirim takımı – çəkiliş qrupu
ÇEVİRME – şişdə qızartma; 2) tərcümə; türkçeden çevirme bir eser – türk dilindən tərcümə olunmuş əsər
ÇEYREK(-ği) – çərək, dörddə bir
ÇIĞ – çığ, uçqun; taş çığı – daş uçqunu
ÇIĞABALIĞI – çokə (balıq)
ÇIĞLIK(-gı) – çığırtı, qışqırıq, fəryad
ÇIKAGELMEK – görünmək, zahir olmaq, çıxmaq, peyda olmaq
ÇIKAR – maraq, mənafe; devlet çıkarları – dövlət mənafeləri
ÇIKMAZ – 1) dalan; 2) çıxılmaz vəziyyət
ÇILDIRMAK – ağlını itirmək, dəli olmaq
ÇIRAK(ğı) – kargər, usta şagirdi; marangoz çırakı – xarrat şagirdi
ÇITA – ensiz taxta, tamasa, planka
ÇİFT(-ti) – qoşa, cüt; çift kürek çekme – qoşa avar çəkmə; çift adet – cüt ədəd
ÇİFTÇİ – əkinçi, cütcü
ÇİFTLİK(-ği) – əkin yeri, mülk
ÇİKLET(-ti) – saqqız
ÇİKOLATA – şokolad
ÇİL – qarabağır
ÇİLE I – qəm, əzab; çile çekmek – qəm çəkmək
ÇİLE II – kələf, yumaq
ÇİLEK(ği) – çiyələk
ÇİNGENE – qaraçı
ÇİT(-ti) – çəpər, hasar
ÇİTKUŞU – gicitkən kəpənəyi
ÇİVİ – mismar
ÇİVİLEMEK – 1) mismarlamaq; 2) sancmaq, batırmaq, soxmaq (silahı)
ÇİY – şey, şəbnəm, jalə
ÇİZME – çəkmə; çizme kalıbı – çəkmə qəlibi
ÇOCUK(-ğu) – uşaq, bala, övlad; çocuka ad koymak – körpəyə ad qoymaq; üç çocuku var – onun üç uşağı var
ÇOĞULCULUK – plüralizm
ÇOLUK(-ğu): çoluk çocuk – ailə, arvad-uşaq, oğul-uşaq; çoluk çocuk sahibi – ailə sahibi
ÇÖZME – 1) həll; meseleyi konuşmalar yoluyle çözme – məsələnin danışıqlar yolu ilə həlli; 2) evdə toxunan kətan
ÇÖZMEK – açmaq, çözmək; atları arabadan çözmek – atları arabadan açmaq; 2) aydınlaşdırmaq; 3) həll etmək
ÇÖZÜMLEME – təhlil
ÇUHA – mahud
ÇUHAÇİÇEĞİ(-ni) – primula















E hərfi

E
ECZACI – aptekçi, əczaçı
ECZANE – aptek, əczaxana
EDİNMEK – əldə etmək, sahib olmaq; dost edinmek – dost qazanmaq; meslek edinmek – sənət sahibi olmaq
EFENDİ – 1) ağa, sahib; 2) alicənab, namuslu; efendiden bir adam – alicənab adam; 3) cənab (xitab)
EFKAR – fikir, rəy
EGEMEN – 1) suveren; 2) hökmran, hegemon
EGEMENLİK(-ği) – 1) suverenlik, müstəqillik; milli egemenliği savunmak – milli suverenliyi qorumaq; 2) hökmranlıq, hegemonluq, ağalıq; egemenliği altına almak – öz hökmranlığı altına almaq
EĞE – qabırğa (anatomiya)
EĞİLİM – 1) eniş, maillik; 2) təmayül, meyl
EĞİTİM – tərbiyə, təlim, təhsil; eğitim gormek – təhsil almaq; eğitim sistemi – təhsil sistemi; milli eğitim bakanlığı – milli təhsil nazirliyi
EĞİTMEK – tərbiyə etmək, təhsil vermək
EĞRETİ – 1) düzəltmə, süni qoyma; eğreti diş – qoyma diş; 2) saxta, qəlp, süni (daş-qaş haqda); eğreti taş – süni daş; 3) müvəqqəti; eğreti körpü – müvəqqəti körpü
EHLİYET(-ti) – 1) bacarıq, səriştə; 2) səlahiyyət; şoför ehliyeti – sürücülük hüququ
EK(EKİ) – əlavə, üstəlik; eki sıgorta – əlavə sığorta; ekili – əlavə edilmiş, artırılmış
EKİM – oktyabr
EKİP(-bi, -pi) – 1) komanda, briqada; imdat ekipi – xilas etmə briqadası; 2) truppa; 3) dəstə
EKLEM – oynaq, bənd, buğum
EKMEK(-ği) – çörək
EKMEK FIRINI – çörəkxana
EKSELANS – zati ailələri (xitab)
EKSEN – ox (müxtəlif mənalarda)
EKSİ – minus, mənfi; eksi işareti – çıxma; beş eksi üç – beş çıx üç
EKŞİ – 1) turş; ekşi elma – turş alma; 2) qaşqabaqlı, narazı; ekşi suratlı – narazı sifətlə
EKŞİMEK – 1) turşumaq, qıcqırmaq; hamur ekşidi – xəmir qıcqırdı; 2) qaşqabaqlı olmaq, narazı olmaq
ELBİSE – libas, geyim, paltar; bayram elbisesi – bayram libası; iş elbisesi – iş paltarı
ELÇİLİK(-ği) – səfirlik
ELDİVEN – əlcək; yün eldiven – yun əlcək
ELEBAŞI(-nı, -yı) – başçı, dəstəbaşı; çetenin elebaşısı – quldur dəstəsinin başçısı
ELEĞİMSAĞMA – göy qurşağı
ELEMAN – 1) element, ünsür (müxtəlif mənalarda); 2) kadr, personal; eleman yetiştirmek – kadr yetişdirmək
ELEME – seçmə; eleme komisyon – seçki komissiyası
ELEŞTİRİ – 1) resenziya; 2) tənqid
ELEŞTİRME – tənqid
ELEŞTİRMECİ – tənqidçi
ELYAF – lif; suni elyaf – süni lif
EMARE – 1) nişanə, əlamət; 2) sübut, dəlil; emare ispatı – maddi sübut
EMEKLİ – təqaüdçü, istefaya çıxmış; emekliye çıkmak – təqaüdə çıxmaq, istefaya çıxmaq; emekli aylığı – pensiya
EMEL – arzu, dilək, məqsəd; emeline ermek – məqsədə çatmaq
EMİN – 1) etibarlı; emin kaynaklardan alınan haberler – etibarlı mənbələrdən alınan xəbərlər; 2) arxayın, əmin; ben arkadaşımdan eminim – mən dostumdan arxayınam
EMNİYET – 1) təhlükəsizlik; devlet emniyet organları – dövlət təhlükəsizlik orqanları; 2) inam, etibar; emniyet vermek – inandırmaq, arxayın salmaq
EMPOZE: empoze etmek – zorla boynuna qoymaq
EMPRİME – naxışlı ipək parça
ENAYİ – axmaq, gic
ENDİŞE – narahatlıq, həyəcan, əndişə; endişe duymak – həyəcan keçirmək
ENFİYE – burunotu
ENGİN BİLGİ – erudisiya, hərtərəfli bilik
ENİŞTE – yeznə
ENJEKTÖR – şpris (tibb)
ENKAZ – söküntü, uçuqlar, sınıqlar
ENLEM – en dairəsi; kuzey enlemi – şimal en dairəsi
ENTERESAN – maraqlı, maraq doğuran
EPE – qılınc
EPEY, EPEYCE – olduqca, həddən ziyadə, həddən çox; epey bir adam – vacib adam
ER – 1) kişi; 2) sıravi əsgər
EREK(-ği) – məqsəd
ERDEM – ləyaqət, məziyyət
ERGEÇ – gec-tez, əvvəl-axır, haçansa
ERGİN – 1) yaşa dolmuş, buluğa çatmış; aklı ergin – kamil insan; 2) yetişmiş, dəymiş; ergin yemiş – yetişmiş meyvələr
ERİŞİLMEZ – əlçatmaz, ünyetməz
ERİŞMEK – 1) nail olmaq, müvəffəq olmaq; yüksek bir mevkiye erişmek – yüksək mənsəbə nail olmaq; 2) yetişmək (meyvə və s.); yemişler çabuk erişti – meyvələr tez yetişdi; 3) çatmaq, yetişmək; bahar erişti – bahar gəldi
ERİYİK(-ği) – məhlul
ERMEK – 1) çatmaq, yetişmək, müvəffəq olmaq, nail olmaq, əldə etmək; muradına ermek – muradına çatmaq; 2) yetişmək, dəymək; ekinler ermeden bicilmez – taxıl yetişməsə biçilməz
ESEN – sağlam; esen kalın – sağlıqla qalın
ESENLİK(-ği) – sağlamlıq, səhhət
ESINLENMEK, ESINMEK – ruhlanmaq, ilhamlanmaq
ESNEK(-ği) – elastik, əyilgən; esnek cisimler – elastik cisimlər
ESPRİ – hazır cavab, ağıllı söz, sərrast cavab, incə zarafat
EŞ – 1) tay, oxşar; eşiyok – tayı olmayan; 2) həyat yoldaşı
EŞARP(-bı) – şərf
EŞDEĞER – ekvivalent, bərabər; eşdeğer ağırlık – eyni çəki
EŞİT – eyni, bərabər; eşit haklı – bərabər hüquqlu
EŞİTLİK(-ği) – eynilik, bərabərlik
EŞİTSİZ – qeyri-bərabər
EŞİTSİZLİK(-ği) – bərabərsizlik
EŞKIYA – quldur, soyğunçu
EŞLİK(-ğı) – 1) oxşarlıq, bənzərlik, eynilik; 2) müşayiət; gitara eşliğinde – gitaranın müşayiəti ilə
EŞSİZ – 1) tayı olmayan, çüt olmayan, tək, tənha; 2) misilsiz, tayı bərabəri olmayan, qeyri-adi; eşsiz bir başarı – qeyri-adi müvəffəqiyyət
ETEK, ETEKLİK(-ği) – fəallıq, aktivlik
ETKİ – təsir; etki derecesi – təsir dərəcəsi; etki yapmak – təsir etmək
ETKİLİ – təsirli, effektli
ETKİN – aktiv, fəal
ETKİNLİK(-ği) – fəaliyyət
EVET – bəli
EVETLEMEK – təsdiq etmək, dəm tutmaq
EVRE – mərhələ, faza
EVREN – kainat, kosmos aləmi
EVRENSEL – 1) dünyəvi, beynəlxalq, beynəlmiləl; evrensel savaş – dünya müharibəsi; 2) ümumi, universal; 3) sonsuz, hədsiz, ölçüsüz; evrensel mutluluk – sonsuz xoşbəxtlik
EVRİM – təkamül
EYER – yəhər
EYLEM – hərəkət, fəaliyyət, iş, əməliyyat
EYLÜL – sentyabr
EZELİ – əbədi, həmişəlik
EZGİ I – 1) melodiya, hava; 2) üsul, qayda, tərz
EZGİ II – zülm, təzyiq, əsarət; sömürge ezgisi – müstəmləkə əsarəti
EZME – paştet, püre

R.F.A
Sunday 05 September 10, 08:55 PM
J hərfi


JJAMBON – bud, qaxac edilmiş bud, vetçina
JARTİYER – sarıma
JET(-ti): jet uçağı – reaktiv təyyarə
JİLET(-ti) – zərərsiz ülgüc, xətərsiz ülgüc







K hərfi

K
KABA – kobud, qaba
KABLO – kabel
KAÇ(-ğı) – neçə, nə qədər; kaça – neçəyə; saat kaçata – saat neçədə; kaç kişi – neçə nəfər; ona kaç defa söyledim – ona neçə dəfə dedim
KAÇAMAK(-ğı) – bəhanə
KAÇAMAKLI – 1) qeyri-müəyyən, ikimənalı, qeyri-səmimi; 2) gizli, gizlicə; bir kaçamaklı işi yapmak – işi gizlicə görmək
KAÇAR – neçə-neçə, nə qədər; – kaçar ruble aldılar? – hərəsi nə qədər aldı?
KAÇIK(-ğı) – anormal, ağıldan kəm
KAÇINCI – neçənci, hansı; kaçıncı katta – neçənci mərtəbədə
KAÇINILMAZ – labüd, qaçılmaz
KAÇINMAK – qaçınmaq, yayınmaq, çəkinmək
KADİFE – məxmər
KADRAN – 1) siferblat, şkala (ölçü cihazlarında); 2) telefon diski
KADRO – kadr, şəxsi heyət, ştat
KAFA – 1) baş, kəllə; 2) ağıl, dərrakə
KAFALI – ağıllı, dərrakəli
KAFATASI(-nı) – kəllə, kəllə sümüyü
KAFİLE – 1) qrun, dəstə (turistlərin, ziyarətçilərin və s.); 2) partiya; kitapların ilk kafilesi – kitabların ilk partiyası
KAĞIT(-dı) – 1) kağız; kağıt para – kağız pul; 2) oyun kartı, qumar kağızı
KAHROLMAK – qəhr olmaq, devrilmək
KAHVALTI(-yı) – səhər yeməyi
KAİDE – 1) qayda; ahlak kaideleri – əxlaq qaydaları; 2) özül, əsas, pyedestal
KAKINÇ(-cı) – məzəmmət
KAKMA – zərb olunmuş, naxışla işlənmiş, oyulmuş, həkk edilmiş; kakma gümüş tepsi – naxışla işlənmiş gümüş podnos
KALABALIK(-ğı) – 1) izdiham, güruh; 2) qələbəlik, tünlük, basabas
KALÇA – omba, bud
KALDIRIM – 1) döşəmə, döşənmiş yol; 2) səki
KALECİ – qapıçı (idman)
KALFA – usta köməkçisi, şagird
KALIT(-tı) – irs
KALITÇI – vərəsə, varis
KALITIM – 1) varislik; 2) irsiyyət
KALITSAL – irs
KALİFYE – ixtisaslaşdırılmış, ixtisaslı, təcrübəli
KALİTE – keyfiyyət, növ
KALİTESİZ – keyfiyyətsiz
KALKINDIRMAK – inkişaf etdirmək, qaldırmaq
KALKINMA – qalxma, yüksəlmə, inkişaf
KALKINMAK – qalxmaq, yüksəlmək, inkişaf etmək
KALORİFER – mərkəzi isitmə sistemi
KAMARA – 1) kayut; 2) palata (parlamentdə); Lordlar kamarası – Lordlar palatası
KAMAROT(-tu) – 1) stüard; 2) nömrəyə xidmət edən işçi (mehmanxanada)
KAMBİYO – mübadilə, dəyişmə (valyuta); kambiyo muameleleri – valyuta əməliyyatları
KAMBUR – donqar, qozbel
KAMERİYE – köşk, çardaq
KAMP – düşərgə (müxtəlif mənalarda); askeri kamp – hərbi düşərgə; turizm kampı – turist düşərgəsi, çən
KAMPANA – zəng
KAMU – 1) bütün, tamam, hamı; 2) cəmiyyət; dünya kamuoyu – dünya ictimai rəyi
KAMUOYU(-nu) – ictimai rəy
KAMYON – yük maşını
KAMYONET(-ti) – pikap, kiçik yük maşını
KANAPE – divan, kanape, taxt
KANCA – qarmaq, çəngəl
KANDAŞ – qanbir, atabir ana ayrı (övlad)
KANDIRMAK – 1) tovlamaq, aldatmaq, şirnikdirmək; 2) inandırmaq, qane etmək, yola gətirmək
KANGAL – kələf, yumaq
KANI – fikir, əqidə; kanımca – mənim fikrimcə; buna kanıyım – mən buna əminəm
KANIKSAMAK – 1) vərdiş etmək, alışmaq; 2) təngə gətirmək, usandırmaq, çiyrəndirmək; ete kanıksamak – ətdən çiyrənmək
KANIT(-tı) – dəlil, sübut, arqument
KANMAK – inanmaq
KANSER – xərçəng (tibb)
KANTAR: kantara çekmek – götür qoy etmək, ölçüb-biçmək
KANTİN – bufet, yeməkxana (zavodda və s.)
KAPAMA – buğda bişirilmiş ət
KAPAN – tələ; kapana düşmek – tələyə düşmək
KAPARO – beh; kaparo vermek – beh vermək
KAPASİTE – tutum, güc, qabiliyyət; imalat kapasitesi – istehsal gücü
KAPATMAK – 1) örtmək, bağlamaq 2) bağlamaq (hesabı)
KAPLAMA – üz, örtük
KAPLAMAK – 1) örtmək, bürümək; 2) üzləmək, üz çəkmək; 3) dövrəyə almaq, mühasirəyə almaq
KAPLAN – pələng
KAPLICA – örtülü qaynar mədən bulağı, kurort
KAPLUMBAĞA – tısbağa
KAPSAMAK – əhatə etmək, bürümək; plan bütün endüstri branslarını kapısyor – plan sənayenin bütün sahələrini əhatə edir
KAPURTA – kapot (avtomobildə)
KAPUSKA – pörtülmüş kələmlə ətdən hazırlanmış yemək
KAPUT(-tu) – şinel
KAR – gəlir, qazanc, mənfəət, xeyir, fayda; kar gətirmek – gəlir gətirmək; kar hırsı – varlanmaq hərisliyi
KARA – quru, torpaq; kara kuvvetleri – quru qoşunları; karaya ayak basmak – sahilə (quruya) çıxmaq
KARABET(-ti) – qohumluq; karabet derecesi – qohumluq dərəcəsi
KARABUĞDAY – qarabaşaq
KARAKOL – 1) polis məntəqəsi; 2) gözətçi, patrul
KARAYOLU(-nu) – şose yolu, şose
KARBON KAĞIDI – kopirka (surət çıxaran kağız)
KARDELEN – xəccəgülü, novruzgülü, qargülü
KARE – kvadrat
KARELİ – damalı, dama-dama
KARI – 1) arvad, həyat yoldaşı; 2) qadın
KARINCA – qarışqa
KARİDES – krevet
KARMA – 1) qarışıq (komissiya və s.); 2) yığma; karma futbol takımı – yığma futbol komandası
KARMAŞIK – çətin, mürəkkəb; karmaşık bir sorun – çətin məsələ
KARNABAHAR, KARNABIT(-ti) – gül kələm
KARNE – 1) gündəlik (məktəbli); 2) kitabça (talonların və s.); ekmek karnesi – çörək kartoçkası
KAROSERİ(i) – kuzov (avtomobil və s.)
KART(tı) – köhnə, çox yetişmiş, qart; (tərəvəz və s.)
KARYOLA – çarpayı
KAS – əzələ, müskul; kas ağrısı – əzələ ağrısı
KASIM – noyabr
KASKET(-ti) – kepka, furajka
KASTETMEK – 1) nəzərdə tutmaq, fikrində olmaq, düşünmək; 2) qəsd etmək
KAŞKOL – kaşne, şərf
KAT(-tı) – 1) mərtəbə; alt kat – aşağı mərtəbə; 2) qat; 3) dəst; 4) dəfə
KATEDRAL(-li) – kafedral kilsə, yepiskop kilsəsi
KATLİAM – soyqırımı
KAVAK(-ği) – qovaq ağacı
KAVANOZ – banka (şüşə)
KAVGA – mübahisə, dava-dalaş
KAVRAM – anlayış, təsəvvür
KAYAK(-ğı) – xizək; kayak sporu – xizək yarışı
KAYAKÇI – xizəkçi, xizək sürən
KAYBETMEK – 1) itirmək (müxtəlif mənalarda); gözden kaybetmek – gözdən itirmək; 2) uduzmaq
KAYINVALİDE – qaynana
KAYINTAVUĞU – tetra quşu
KAYIN – fıstıq
KAYIP(-ybı) – 1) itki; acı bir kayıp – ağır itki; can kayıpı – insan tələfatı; 2) itmiş, itkin düşmüş
KAYIRMAK – himayə etmək, havadarlıq etmək
KAYIT(-ydı) – 1) qeyd, yazı; 2) şərt
KAYMAK – 1) sürüşmək; ayağım kaydı – ayağım sürüşdü; 2) sürünmək; 3) meyl etmək, keçmək; düşmanların tarafına kaymak – düşmənlərin tərəfinə keçmək
KAZICI – həkkak, oyucu, oymaçı
KAZIK(-gı) – paya
KEÇİYEMİŞİ – qaragilə mərcanı
KEDİ – pişik
KEL – keçəl, daz
KELEBEK(-ği) – 1) kəpənək; 2) batterfley (üzmə növü)
KELEPÇE – əl qandalı
KEMİK(-ği) – sümük; kemike işlemek – sümüyünədək işləmək
KENDİ – özü; kendim – özüm; kendi kitabı – onun öz kitabı
KENDİLİĞİNDEN – öz-özünə, özbaşına, öz arzusuyla; kendiliğinden anlaşılır – öz-özünə aydındır
KENETLENME – birləşmə (kosmik gəmilərin)
KEPÇE – 1) parç, tayqulp, çömçə; 2) əl toru (uçan cücüləri və balıq tutmaq üçün)
KEPTAL(-li) – kintal, sentner
KERESTE – 1) taxta-şalban; 2) pinəçi ləvazimatı; 3) heyvərə, öküz, qanmaz, yonulmamış (söyüş)
KEREVİDES, KEREVİT – xərçəng
KERMEN – qala
KESAFET(-ti) – sıxlıq; nüfus kesafeti – əhalinin sıxlığı
KESİF – qatı; kesif sis – qatı duman
KESİM – rayon, zona, qurşaq
KESİN – 1) qəti, kəskin; kesin tedbirler – qatı tədbirlər; 2) dəqiq, müəyyən; kesin bilgiler – dəqiq məlumatlar
KESİNLİK(-ği) – 1) qətiyyətlilik; 2) dəqiqlik, müəyyənlik
KESTANE – şabalıd; kestane saç – şabalıdı saç
KEZ – dəfə; bir kez daha sor – bir də soruş
KEZA, KEZALIK – həm, həmçinin, həm də
KİÇ(-çi) – gəminin dal tərəfi
KİL – tük, yun; ölmesine kil kalıyordu – onun həyatı tükdən asılı idi
KILAVUZ – 1) bələdçi, gid; 2) losman; 3) turistlər üçün soraq kitabçası
KILIÇBALIĞI(-nı) – qılınc balığı
KILIF – çexol
KILIK(-ğı) – 1) xarici görünüş, görkəm; 2) libas, geyim; kılıkını değiştirmek – libasını dəyişdirmək
KIR I – çal, boz
KIR II – çöl, düz
KIR BEKÇİSİ – tarla gözətçisi
KIR ÇİCEĞİ – tarla çiçəyi
KIR LOKANTASI – şəhərkənarı restoran
KIR NÜFUSU – kənd əhli
KİRGİNLİK(-ğı) – inciklik, küsü, dilxorluq
KIRITMAK – əzilib-büzülmək, qır vermək, naz etmək
KIRLANGİÇ(-ci) – qaranquş
KIRMALI – büzməli, qırçınlı; kırmalı etek – büzməli ətək
KIRTASİYE – yazı ləvazimatı, dəftərxana ləvazimatı
KISIK – xırıltılı, batıq
KISITLAMAK – məhdudlaşdırmaq
KIŞKIRTI – təhrikçilik, qızışdırıcılıq
KIŞLA – kazarma; kışlaya yerleştirmek – kazarmalara yerləşdirmək
KIVAM – konsistensiya, qatılıq
KIVANÇ(-cı) – iftixar, fəxr
KIVANMAK – fəxr etmək
KIVIRMA – qıvrımsaç, buruqsaç
KIVRANMAK – 1) qovrulmaq, qıvrılmaq, qıc olmaq; 2) əzab çəkmək, əziyyət çəkmək
KIYAS – müqayisə, tutuşdurmaq; kıyasla – nisbətən
KIYASİYA – amansızcasına, rəhmsizcəsinə, insafsızcasına
KIYASLAMAK(ile) – tutuşdurmaq, müqayisə etmək
KIYI – sahil
KIZAMIK(-ğı) – qızılca (tibbi)
KIZAMIÇIK – məxmərək (tibbi)
KIZGIN – 1) hirsli, qeyzli, acıqlı; 2) qızmış, bərk qızdırılmış; kızgın yağ – ərinmiş yağ
KIZGINLIK – acıq, hirs, qəzəb
KIZILAY: kızılay kurumu – Qırmızı Aypara Cəmiyyəti
KIZILCIK(-ğı) – zoğal
KIZKARDEŞ – bacı
KIZMAK – 1) qızmaq, közərmək; 2) qəzəblənmək, hirslənmək, acıqlanmaq
KİBİR(-bri) – qürur, təşəxxüs, təkəbbür, kibr
KİBİRSİZ – təvazökar, sadə
KİLO VERMEK – arıqlamaq
KİMLİK(-ği) – şəxsiyyət; kimlik belgesi – şəxsi vəsiqə
KİRAZ – gilas
KİRLOZ – pinti, natəmiz
KİŞİ – adam, nəfər, şəxs; üç kişi icin – üç nəfər üçün
KİŞİLİK(-gı) – nəfərlik; iki kişilik kamara – iki nəfərlik kayuta
KLİMA CİHAZI – kondisioner
KOCA I – ər, həyat yoldaşı
KOCA II – 1) nəhəng, böyük, iri; koca memleket – böyük ölkə; 2) qoca
KOCASIZ – ərsiz qadın, ərə getməmiş
KOF – boş; kof ceviz – içi boş qoz; kof kafalı – başıboş
KOFLUK – boşluq
KOĞUŞ – palata (xəstəxana); kamera (həbsxana)
KOKARCA – skuns (zoologiya)
KOKLAMA(A) – iybilmə; koklama siniri – iybilmə siniri
KOKMUŞ – iyimiş (ət, balıq və s.)
KOKU – 1) iy, qoxu; 2) ətir
KOKULU – ətirli, rayihəli
KOLA – 1) kraxmal, nişastahttp://www.irazturk.ir/images/smilies/wink.png çiriş, yapışqan
KOLALAMAK – nişastalamaq, kraxmallamaq
KOLALI – nişastalı, nişastalanmış, kraxmallanmış; kolalı yaka – kraxmallı yaxa
KOLAY – asan, yüngül; kolay bir iş – asan iş
KOLAYLIK(-ğı) – asanlıq; kolaylıkla – asanlıqla
KOLİ – bağlama (poçt), banderol; değerli koli – qiymətli bağlama
KOLLAMAK – 1) gözləmək; fırsat kollamak – fürsət gözləmək; 2) qayğısına qalmaq, qeydinə qalmaq
KOLONYA – odekolon
KOLORDU(-nu) – korpus (hərbi)
KOLTUK(-ğu) – 1) qoltuq, qoltuqaltı çuxur; 2) kreslo, qoltuqlu kürsü
KOMODİN – tumba, dolabça
KOMPARTIMAN – kupe; radyo kompartımanı – radio-rubka
KOMPLO – suiq-qəsd; bir komplo kurmak – sui-qəsd təşkil etmək
KOMPLOCU – sui-qəsdçi
KOMPOSTO – 1) kompot; 2) kompost (üzvi gübrə)
KOMPRİME – həb
KOMUT(-tu) – komanda, əmr
KOMUTAN – komandir
KONAK(-ğı) – 1) imarət, ev; 2) qonaq evi; konaklamak – gecələmək; 3) ordugah
KONFEKSİYON – don, tikili paltar
KONFOR – komfort, rahatlıq
KONFORLU – komfortlu, rahat; konforlu bir hayat sürmek – firavan həyat sürmək
KONKURHİPİK(-ği) – cıdır yarışı
KONSEY – şura; Dünya Barış Konseyi – Dünya Sülh Şurası
KONTRPLAK(-kı) – faner
KONU – mövzu, süjet; bir tablonun konusu – rəsmin mövzusu
KONUK(-ğu) – qonaq
KONUŞMA – 1) danışıq, söhbət; konuşma dili – danışıq dili; 2) məruzə
KONUŞMACI – natiq, çıxış edən, mühazirəçi
KONUŞMAK – 1) danışmaq, söhbət etmək; 2) müzakirə etmək
KONUT(-tu) – məskən, mənzil, ev
KOPÇA – qarmaqcıq; dişi kopça – ilgək; erkek kopça – qarmaqcıq
KORDELE – lent (ipək)
KORDİPLOMATİK(-ği) – diplomatik korpus
KORDON – 1) qaytan, bağ, şnur; 2) saat zənciri; 3) haşiyə, köbə; 4) kordon, mühasirəyə alma
KORKULUK(-ğu) – 1) hasar, məhəccər, sürahi; 2) müqəvva, qorxuluq; bostan korkuluku – bostan müqəvvası
KORNER – korner, küncdən zərbə
KORO – xor
KORO ŞEFİ – xormeyster
KORSAN – pirat, dəniz qulduru
KOŞMAK – 1) yüyürmək, qaçmaq; 2) qoşmaq; atları arabaya koşmak – atları arabaya qoşmaq
KOŞU – qaçma üzrə yarış, qaçış; koşu yolu – qaçış yolu; at koşusu – cıdır
KOŞUL – şərt; ekonomik koşullar – iqtisadi şərtlər
KOŞUT – paralel
KOTA – norma, hədd, hissə, faiz, ölçü
KOVA – vedrə; bir kova su – bir vedrə su
KOVALAMA – təqib, izləmə
KOVALAMAK – təqib etmək, izləmək
KOVAN – 1) arı pətəyi; 2) giliz
KOVUK(-ğu) – oyuq, koğuş
KOY – buxta, kiçik körfəz
KOYU – 1) qatı; koyu bal – qatı bal; 2) tünd; koyu yeşil – tünd yaşıl; koyu çay – tünd çay; 3) əsil, həqiqi, qatı; koyu devrimci – əsil inqilabçı
KOYULMAK – başlamaq, girişmək; işe koyulmak – işə başlamaq
KOZALAK(-ğı) – qoza; çam kozalakı – şam qozası
KÖLELEŞTİRMEK – kölələşdirmək, qul etmək, əsarət, əsarət altına almaq
KÖRELMEK – 1) sönmək; 2) qurumaq (bulaq); 3) həyat qabiliyyətini itirmək
KÖRLEŞMEK – kütləşmək, korşalmaq; bıçak körleşti – bıçaq kütləşdi
KÖSELE – gön, dəri; kösele çanta – dəri çanta
KÖSTEK(-ği) – 1) buxov, cidar; köstek olmak – buxov olmaq; 2) zəncir; saat köstepi – saat zənciri
KÖŞE – künc, tin; köşe başında – küçənin tinində
KÖŞK(-kü) – villa, yay sarayı
KÖTÜ – axmaq, pis; kötü niyet – pis niyyət; kötü kadın – yüngül əxlaqlı qadın
KÖTÜLEŞMEK – pisləşmək, ağırlaşmaq, xarablaşmaq; hasta kötüleşmiş – xəstənin vəziyyəti ağırlaşmışdır
KÖTÜLÜK(-ğü) – pislik
KÖTÜMSER – bədbin, pessimist
KÖTÜMSERLİK(-ği) – bədbinlik, pessimizm
KÖY – kənd; köy okulu – kənd məktəbi
KÖYDEŞ – həmkəndli
KÖYLÜ – kəndli
KRAMP(-pı) – qıc, cəng
KRAVAT(-tı) – qalstuk
KREDİ – 1) kredit; 2) nüfuz, avtoritet
KREŞ – körpələr evi, yasli
KRİZ – böhran, krizis
KRUVAZER – ikibortlu (pencək və s.)
KRUVAZÖR – kreyser
KULAÇ(-cı) – sajın
KULLANILMIŞ – nimdaş, geyilmiş, işlənmiş, köhnə; kullanılmış elbise – nişdaş geyim
KULLANIŞLI – rahat, münasib, əlverişli; kullanışlı bir ev – rahat ev
KULLANIŞSIZ – narahat, əlverişsiz, münasib olmayan
KULLANMAK – 1) istifadə etmək, işlətmək; güç kullanmak – güc işlətmək; 2) idarə etmək (maşını); arabanı kullanmak kullanırmısın? – maşını sürərsənmi?
KULUKÇKA – qırt toyuq, kült toyuq
KULÜBE – daxma, koma, dəyə, budka; bahçıvan kulübesi – bağbanın daxması; bekçi kulübesi – gözətçi butkası
KULVAR – cığır (stadionda, hovuzda)
KUMAŞ – parça, qumaş, arşınmalı
KUNDAKÇI – təhrikçi, qızışdırıcı
KUNDURA – ayaqqabı, başmaq
KUPA – kubok (idman)
KUR I – məzənnə; borsa kuru – birja məzənnəsi
KUR II – eşqbazlıq, mazaqlaşma
KURA – püşk; kura çekmek – püşk çəkmək
KURAL(lı) – qayda-qanun, nizam, norma
KURAM – nəzəriyyə; bilimsel kuramlar – elmi nəzəriyyələr
KURAMSAL – nəzəri
KURDELA – lent; kurdela kesmek – lenti kəsmək (təntənəli açılış zamanı)
KURİYE – diplomatik kuryer
KURMAY – ştab, qərargah; harp kurmayı – sahə qərargahı
KURNAZ – hiyləgər
KURNAZLIK(-ğı) – hiyləgərlik
KURON – 1) koronka; 2) krona (pul vahidi)
KURŞUN – 1) qurğuşun; kurşun eritme ocağı – qurğuşun əritmə peçi; 2) güllə
KURŞUNKALEM – karandaş
KURŞUNLAMAK – plomblamaq, gülləyə basmaq, atəşə tutmaq
KURTARICI – xilasedici, xilaskar
KURTMASALI(-nı): kurtmasalı okumak – uydurmaq, nağıl söyləmək
KURUL – 1) şura, sovet; bakanlar kurulu – nazirlər soveti; 2) komissiya; seçim kurulu – seçki komissiyası
KURUM – liqa, təşkilat, cəmiyyət; hayır kurumu – xeyriyyə cəmiyyəti; öğretim kurumu – tədris müəssisəsi
KUŞAK(-ğı) – 1) qurşaq (müxtəlif mənalarda); 2) nəsil; genç kuşak – gənc nəsil
KUŞKİRAZI(-nı) – meşə gilası
KUŞKU – həyəcan, təlaş, təşviş, qorxu; kuşkuyla – narahatlıqla; kuşkuya düşmek – qorxuya düşmək
KUTLAMAK – 1) təbrik etmək; bayramınızı kutlarım – bayramınızı təbrik edirəm; 2) bayram etmək, qeyd etmək
KUTLU – xoşbəxt, sevincli, şən; kutlu gün – xoşbəxt gün
KUTSAL – müqəddəs
KUTUR(-tru) – diametr
KUVAFÜR – darama, daranma, saç darama forması
KUYRUKLU PİYANO – royal
KUYTU – xəlvət, gizli, tənha
KUYUMCU – zərgər
KUZGUNKILICI – qarğasoğanı
KÜFÜR(-frü) – söyüş
KÜLAH – 1) papaq; 2) torba
KÜLFETLİ – çətin, ağır
KÜLOT(-tu) – 1) qalife, brici; 2) triko (qadın üçün)
KÜLTÜRFİZİK(-ği) – bədən tərbiyəsi
KÜMES – toyuq hini, quş damı, quşxana
KÜPE – sırğa
KÜR – müalicə; kür şehri – kurort şəhəri
KÜRDAN – diş qurdalayan
KÜREKÇİ – avarçı
KÜSTAH – kobud, qaba, ədəbsiz
KÜSTAHÇA – ədəbsizcəsinə, kobudcasına, qaba tərzdə
KÜSUR – 1) artıq, əlavə; buna yüz küsur lira harcadım – buna yüz lirədən artıq xərclədim; 2) pay, hissə; by paranın küsurundan vaz geçtim – pulların mənə düşən payından imtina etdim









L hərfi



L
LACİVERT – tünd göy, lacivərd
LAF – 1) söz, söhbət, danışıq; 2) laf, boş danışıq, boşboğazlıq, cəfəngiyat
LAHANA – bostan kələmi
LAHİT(-hti) – sərdabə, məqbərə
LAHZA, LAHZE – an, ləhzə
LAİK – dünyəviləşdirilmiş, dünyəvi
LAPA – 1) sıyıq; 2) təpitmə, məlhəm
LASTİK(-ği) – 1) rezin, kauçuk; 2) lastik, rezin pozan; 3) şin
LAUBALİ – ədəbsiz, nəzakətsiz, hörmət gözləməyən, təklifsiz
LAVABO – əl-üz yuyan
LENF(A) – limfa
LEVREK(-ği) – xanı balığı
LEYLAK(-ğı) – yasəmən
LİKEN – 1) dəmrov; 2) şibyə
LİNYİT(-ti) – liqnit (boz daş kömür)
LİSAN – dil; lisan bilen – xarici dilləri bilən
LİSANS – 1) ali təhsil haqqında diplom; 2) lisenziya; ihracat lisansı – ixracat lisenziyası
LİSE – lisey, orta ixtisas məktəbi
LİSTE – siyahı, cədvəl; fiyat listesi – preyskurant; yemek listesi – menyu
LOBUT(-tu) – gürz (idman)
LODOS – cənub küləyi
LOKANTA – restoran, yeməkxana
LOMBOZ – illüminator
LOP: lop yumurta – qaynanmamış yumurta
LOTA – nalim
LUTR – 1) susamuru; 2) susamuru xəzi; 3) susamuru dərisindən hazırlanmış















N hərfiN NAFİLE – nahaq, boş, əbəs, mənasız
NAKIL(-kli) – 1) nağıl etmə, nəql etmə; 2) danışma, aparma, ötürmə, vermə; 3) köçürmə (tibb); 4) tərcümə
NALIN – taxta səndəl (hamam üçün)
NAMLU – 1) lülə (silahda); 2) tiyə (qılıncın və s.)
NASIL – necə; bu nasıl bir adam? – bu necə adamdır? nasıl geldiniz? – necə gəldiniz?
NASIR – qabar, döyənək
NAVLUN – 1) fraxt; mesafe navlunu – uzaq məsafə fraxtı; 2) gəmidə getmə haqqı
NAZİ – nasist
NEBAT(-tı) – bitki, nəbatat; nebat bahçesi – nəbatat bağı; nebat mahşeri – sıx meşəlik, cəngəllik
NEHIR(-hri) – çay; nehır kolu – çayın qolu
NERE – hara; nereniz ağrıyor? – haranız ağrıyır?; nere bulundunuz? – harada oldunuz?
NEREDE – harada
NERELİ – haralı; siz nerelisiniz – siz haralısınız
NET – aydın, təmiz, dürüst, dəqiq; ayda net beş yüz lira – ayda beş yüz lirə qalır
NEZLE – zökəm, tumov
NİCELİK(-ği) – kəmiyyət, miqdar; nicelik zarfı – kəmiyyət zərfi
NİHAİ – son, qəti
NİSAN – aprel
NİTEKİM – həmçinin, həm də
NİTEL – keyfiyyət; nitel analiz – keyfiyyət analizi
NİTELEMEK – xarakterizə etmək, səciyyələndirmək
NİTELİK(-ği) – keyfiyyət, səciyyə, xassə, xüsusiyyət
NOEL – milad (bayramı)
NOT(-tu) – 1) qeyd, işarə; 2) qiymət, bal, dərəcə; iyi not – yaxşı qiymət; tam not – ən yüksək bal
NOTER – notarius
NÖBET(-ti) – 1) növbə; 2) keşik, qarovul (hərbi), növbətçilik; 3) tutma (xəstəliyin)
NUTUK(-tku) – nitq, çıxış
NÜFUS – 1) əhali, xalq; nüfusun artması – əhali artımı; 2) adam, sakin; burada beş nüfus var – burada beş adam var
NÜKLEER – nüvə; nükleer denemeler – nüvə sınaqları

R.F.A
Sunday 05 September 10, 08:55 PM
M hərfi M
MABET(-di) – məbəd, ibadətxana, səcdəgah
MACERA – 1) macəra; 2) avantüra, fırıldaq; maceracı – fırıldaqçı
MACUN – 1) pasta; diş macunu – diş pastası; 2) zamazka, sürtgü; kayak macunu – xizək sürtgüsü
MADALYA – medal
MADEN – 1) metal; maden alaşımı – metal ərintisi; maden kap – metal qab; 2) filiz, mineral, külçə
MAHCUP(-bu) – utancaq, abırlı, həyalı; mahcup etmek – utandırmaq
MAHFİL – 1) iclas yeri, klub; 2) cəmiyyət, dairə; hükümet mahfilleri – rəsmi dairələr
MAHREK(-ki) – orbit (astronomiya)
MAHSUS – 1) xas, məxsus; 2) xüsusi olaraq, məxsusən; 3) qəsdən, bilə-bilə, bilərəkdən
MAKARNA – makaron
MAKAS – 1) qayçı; bahçıvan makası – bağ qayçısı; 2) kəlbətin, qısqac, maşa
MAKASTAR – biçici
MAKBUZ – 1) alınmış, götürülmüş, qəbul edilmiş; yüz lira makbuzum olmuştur – mən yüz lirə aldım; 2) qəbz
MAKTU – müəyyən, qəti, son; maktu fiyat – son qiymət
MAKUL – 1) aydın, başa düşülən, ağıla batan, məntiqə uyğun; 2) fərasətli, bacarıqlı, işgüzar
MALUL(-lü) – əlil, şikəst
MALZEME – material, ləvazimat; fotoğraf malzemesi – fotoləvazimat; inşaat malzemesi – inşaat materialı
MAMUL(-lü) – məmulat, mal, məhsul
MAMUR – abad
MANAV – meyvə-tərəvəz satan, göyərti satan, səbzəvatçı; manav dükkanı – meyvə-tərəvəz dükanı
MANDA I – kəl
MANDA II – mandat
MANŞET(-di) böyük sərlövhə, başlıq
MANŞON – mufta (qadınlar üçün)
MANTAR – 1) göbələk; 2) probka, mantar; mantar agacı – mantar ağacı
MARANGOZ – xarrat
MARATON – marafon qaçışı
MARİFET(-ti) – ustalıq, çeviklik, bacarıq, məharət
MARŞANDİZ – yük qatarı
MARTI – qağayı
MARUL – kahı
MASAL – nağıl, əfsanə
MAŞRAPA – krujka, parç, tayqulp
MATİNE – səhər tamaşası, səhər seansı
MAVUNA – barja
MAYDANOZ – cəfəri (botanika)
MAYIN – mina (hərbi)
MAYIS – may
MAYO – 1) çimərlik kostyumu, ülgücü tumanı; 2) triko, mayka
MAZERET(-ti) – üzr, üzrlü səbəb; mazeret beyan etmek – üzr ismətəm; sağlık mazereti – xəstəlik haqqında arayış, bülleten
MAZHAR: mazhar olmak – nail olmaq
MAZİ – keçmiş, ötmüş; mazide – keçmişdə
MAZUR – 1) bağışlanılmış, günahından keçilmiş; 2) üzrlü, məzur, bağışlana bilən; mazur görmek – üzrlü hesab etmək
MEBUS – deputat, vəkil
MELEZ I – 1) metis, mələz, mulat; 2) hibrid
MELEZ II – şam ağacı
MEMURİYET(-ti) – xidməti tapşırıq, ezamiyyət
MENDİL – cib dəsmalı
MENEKŞE – 1) bənövşə; 2) bənövşəyi
MENSUP: basın mensupları – mətbuat nümayəndələri
MERCEK(-ği) – linza (fizika)
MERAK ETMEK – 1) maraqlanmaq; 2) narahat olmaq, həyəcan keçirmək
MERCİ(-ii) – instansiya, pillə, mərhələ
MERHABA – salam, salaməleyküm, xoş gördük
MERSİNBALIĞI(-nı) – nərə, nərə balığı
MESAİ – zəhmət, əmək, iş; mesai birliği – əməkdaşlıq; mesai arkadaşı – iş yoldaşı
MESAJ(-ji) – müraciətnamə, məktub; tebrik mesajı – təbrik məktubu
MESLEK(-ki) – sənət, peşə; meslek hastalıkları – peşə xəstəlikləri
MEŞALE – məşəl, işıq, nur; hayat meşalesi – həyat məşəli
MEŞE – 1) palıd ağacı; meşe ormanı – palıd meşəsi; 2) palıddan hazırlanmış
MEŞRU – haqlı, düz, qanuni; meşru haklar – qanuni hüquqlar
METABOLİZMA – maddələr mübadiləsi
MEVDUAT(-tı) – kapital qoyuluşu, əmanət, təminat pulları, depozit; mevduat sahibi – əmanət sahibi
MEVKİ(-ii) – 1) dərəcə, sinif; birinci mevki kamara – birinci dərəcəli kayut; 2) mövqe, yer
MEVKUF – həbs olunmuş, tutulmuş
MEVZİ(-ii) – döyüş meydanı
MEZE – çərəz, məzə
MIKNATIS – 1) maqnit; 2) maqneto
MINTAKA – 1) rayon, zona; 2) zona, qurşaq
MISIR – qarğıdalı
MİĞFER – dəbilqə, şlem, taskulah, dəmir papaq
MİLİS – 1) yığma qoşun; 2) milis
MİNDER – 1) idman döşəyi; 2) nimdar, döşəkçə
MİNİBÜS – mikroavtobus
MİNİK – kiçicik, bambalaca
MİNK – su samuru
MİSAFİR – qonaq, müsafir; misafir salonu – qonaq otağı
MİSAFİRPERVER – qonaqpərvər, qonaqsevər
MİSAK(-kı) – xartiya, pakt
MİTOLOJİ – mifologiya
MİYOP – yaxından görən, uzağı görməyən
MİZAH – yumor, məzhəkə
MİZAHÇI – yumorist, məzhəkəçi
MOBİLYA – mebel; mobilya fabrikası – mebel fabriki
MOLA – tənəffüs, fasilə, dinclik, əylənmə, dayanma, nəfəsini dərmə
MOR – bənövşəyi
MORARMAK – göyərmək; soguktan morarmak – soyuqdan göyərmək
MORINA – treska (zoologiya)
MOTORBOT(-tu) – motorlu qayıq
MUAMELE – 1) rəftar, münasibət; 2) əməliyyat; 3) qanuniləşdirmə, rəsmiləşdirmə
MUAZZAM – qüvvətli, güclü, əhəmiyyətli, mühüm; muazzam silahlı kuvvetler – güclü silahlı qüvvələr
MUHABİR – müxbir, reportyor; foto muhabiri – fotomüxbir
MUHAFIZ – keşikçi
MUHAKKAK – 1) etibarlı, mötəbər, səhih, dəqiq; 2) hökmən, şübhəsiz, mütləq, yəqin
MUHTEMEL – mümkün olan, ola bilən, ehtimal edilən; kuvvetle muhtemel – çox ehtimal edilən
MUHTEVİYAT(-ti) – məzmun, mahiyyət
MUHTIRA – 1) qeyd, yaddaş; 2) yaddaş dəftərcəsi; 3) memorandum
MUKABELE – 1) cavab; 2) əvəzini vermə, əvəzini çıxartma, ödəmə; 3) qarşıqoyma, müqayisə etmə, tutuşdurma
MUKAVVA – karton
MUM – şam
MURABAHA – sələmçilik, müamiləçilik
MUSLUK(-ğu) – kran; su musluku – su kranı
MUTABAKAT(-ti) –1) razılıq, uyğunluq, müvafiqlik, mütabiqlik; maksada mutabakat – məqsədə uyğunluq; 2) eynilik, bərabərlik (riyaziyyat)
MUTABIK – razı; mutabık kalmak – razı qalmaq
MUTLU – məsud, xoşbəxt, bəxtəvər
MUVAFAKAT(-ti) – icazə, razılıq; muvafakat etmek – razı olmaq, icazə vermək
MUVAZENE, MUVAZENET(-ti) – 1) müvazinət, tarazlıq, dayanıqlılıq; 2) balans; ödeme muvazenesi – ödəmə balansı
MUZ – banan
MÜCADELE – 1) mübarizə; mücadelede bulunmak – mübarizə aparmaq; 2) qovğa, dava
MÜCEVHER – daş-qaş, cəvahirat
MÜDAHALE – müdaxilə; müdahaleden masun – toxunulmaz
MÜFREZE – dəstə (hərbi); ihraç müfrezesi – desant dəstəsi
MÜFRİT – qatı, sərt, ekstremist
MÜHİMSEMEK – mühüm hesab etmək, əhəmiyyət vermək, vacib saymaq
MÜKELLEF – 1) təmtəraqlı, dəbdəbəli; 2) mükəlləfiyyətli, borclu
MÜNEVVER – 1) işıqlı, aydın; 2) ziyalı, oxunmuş, mədəni, aydın fikirli, elmli, bilikli; münevver bir adam – ziyalı adam
MÜNFERİT(-di) – ayrı, xüsusi. tək; münferit emir – xüsusi əmr
MÜPHEM – aydın olmayan, dumanlı, qeyri-müəyyən
MÜSABIK – yarış iştirakçısı
MÜSAİT – 1) əlverişli, münasib, yararlı; 2) mümkün olan, yol verilən
MÜSAVAT(-tı) – bərabərlik
MÜSAVİ – 1) bərabər, eyni; müsavi olmak – bərabər olmaq; 2) bərabərlik işarəsi (riyaziyyat)
MÜSHİL – işlətmə dərmanı
MÜSTACEL – təxirəsalınmaz, təcili
MÜSTAHZAR – hazır dərman
MÜSTAKBEL – gələcək, qarşıda gözlənilən
MÜSTEŞAR – müşavir, məsləhətçi, məşvərətçi; elçilik müsteşarı – səfirliyin müşaviri
MÜŞTEŞRİK(-ki) – şərqşünas
MÜSVEDDE – 1) qaralama; 2) parodiya
MÜTAREKE – barışıq, sülh; mütareke etmek – sülh bağlamaq; mütareke teklifi – barışıq təklifi
MÜTECAVİZ – 1) təcavüzkar; 2) həddini aşan
MÜTEHARRİK MERDİVEN – eskalator
MÜTEVAZİ – təvazökar, sadə
MÜZMİN – xronik, uzunsürən, çox davam edən, kök salmış; müzmin hastalık – xronik xəstəlik









O hərfiO
OCAK – yanvar
ODA – 1) otaq; 2) nömrə (mehmanxanada); 3) palata
ODAK(-ğı) – fokus (fizika); odak uzaklığı – fokus məsafəsi
OFİS – ofis, idarə, müəssisə, şöbə, departament; ticaret ofisi – ticarət idarəsi
OJE – lak (dırnaq üçün)
OKUL – məktəb, təhsil ocağı; özel okul – xüsusi məktəb
OKULÖNCESİ – məktəbəqədər; okulöncesi eğitim – məktəbəqədər tərbiyə
OKUNAKLI – aydın, səlist (xətt)
OKUR – oxucu
OKURYAZAR – savadlı
OKYANUS – okean; okyanus bilgisi – okeanoqrafiya
OLACAK(-gı) – əlverişli, yararlı, münasib; olacak bir fiyat söyle – münasib bir qiymət de
OLAĞAN – adi, adət edilmiş
OLAĞANÜSTÜ – qeydi-adi, fövqəladə
OLANAK(-ği) – imkan
OLANAKLI – mümkün
OLANAKSIZ – mümkün olmayan
OLANCA – bütün; olanca gücüyle – var gücüylə
OLASILIK(-ğı) – ehtimal
OLAY – hadisə, əhvalat
OLGUN – 1) yetişmiş, dəymiş (meyvə və s.); 2) yetkin, kamil (insan); 3) təkmilləşmiş, təcrübəli
OLMUŞ – yetişmiş, dəymiş; bu karpuz fazla olmuş – bu qarpız çox yetişib
OLTA – tilov
OLUK(-ğu) – növ, novalça
OLUMLU – müsbət; olumlu karşılamak – müsbət qarşılamaq
OLUMSUZ – inkar, mənfi; olumsuz cevap – mənfi cavabı; olumsuz cümle – inkar cümləsi
OLUŞMAK – yaranmaq, əmələ gəlmək, törəmək, düzəlmək
OLUŞTURMAK – təşkil etmək, yaratmaq, düzəltmək, tərtib etmək
OMUR – onurğa; omur kemiği – onurğa sümüyü
OMUZ – çiyin
OMUZLUK(-ğu) – paqon, epolet
ONAMAK – bəyənmək təqdir etmək, təsdiq etmək
ONARIM – təmir
ONARMAK – təmir etmək, düzəltmək
ONAYLAMAK – təsdiq etmək
ONUR – 1) mənlik, qürur; onuruna yedirememek – mənliyinə sığışdıra bilməmək; 2) ləyaqət, heysiyyət; 3) şərəf; onur üyesi – fəxri üzv
OPERATÖR – 1) cərrah; 2) operator; telsiz operatörü – radiooperator, radist
ORAN – nisbət, faiz; doğum oranı – doğum faizi; oranla – nisbətən
ORG(-gu) – orqan (musiqi)
ORTAM – mühit, şərait; bu ortamda calışılmaz – bu şəraitdə işləmək olmaz
ORTODOKS – pravoslav; ortodoks kilisesi – pravoslav kilsəsi
OTOPSI – yarma (tibbi), yarılma (meyiti)
OTORİTE – avtoritet
OTURUM – 1) iclas; 2) daimi yaşayış yeri
OVA – düzənlik, düzəngah
OY – 1) rəy, fikir, mülahizə; 2) səs, səs vermə hüququ; oy birliği ile – bir səslə
OYALAMAK – 1) fikrini dağıtmaq, başını qarışdırmaq; 2) başını tovlamaq, aldatmaq, kələk gəlmək
OYLAMA – səs vermə; açık oylama – açıq səsvermə; gizli oylama – gizli səsvermə












Ö hərfi


Ö
ÖBEK(-ği) – qrup, dəstə, yığın
ÖÇ(ÖCÜ) – intiqam, qisas; öç alma – intiqam alma
ÖDEM – şiş (tibbi)
ÖDENEK(-ği) – ayrılmış məbləğ, təxsisat
ÖDEV – borc, vəzifə; ödevini yapmak – borcunu yerinə yetirmək
ÖDLEK(-ği) – qorxaq
ÖDÜL – mükafat, priz
ÖDÜNÇ(-cü) – borc (pul); ödünç almak – borc almaq
ÖFKE – acıq, hirs, qəzəb; ofkeden – acığından; öfke ile – hirslə
ÖFKECİ – hirsli, acıqlı, qəzəbli
ÖFKELENMEK – acıqlanmaq, hirslənmək, qəzəblənmək
ÖĞLE – günorta; öğle paydosu – nahar fasiləsi
ÖĞRENCİ – şagird, tələbə
ÖĞRENİM – təhsil, öyrənmə, təlim
ÖĞRETİCİ – 1) tədris; öğretici filmi – tədris filmi; 2) ibrətamiz, faydalı
ÖĞRETİM – dərs, tədris, təhsil
ÖĞRETMEN – müəllim
ÖKALİPTÜS – evkalipt
ÖKÇE – daban
ÖKSÜZ – yetim
ÖNAYAK: önayak olmak – təşəbbüs göstərmək, başçılıq etmək
ÖNCE – əvvəl, qabaq, hər şeydən, əvvəl
ÖNCEDEN – əvvəlki, qabaqkı
ÖNCEL – sələf
ÖNCELİK – 1) birincilik, qabaqcıllıq; 2) beh, təminat
ÖNCÜ – avanqard
ÖNDER – lider, rəhbər, başçı
ÖNEM – məna, əhəmiyyət
ÖNEMLİ – əhəmiyyətli, mühüm, vacib, qiymətli; önemli bir rol oynamak – mühüm rol oynamaq
ÖNERGE – təklif
ÖNERMEK – təklif etmək
ÖNGÖREN – uzaqgörən, tədbirli
ÖNGÖRMEK – nəzərə almaq, qabaqcadan fikirdə tutmaq
ÖNGÖRÜ – ehtiyatlılıq, tədbirlilik, uzaqgörənlilik
ÖNGÖRÜLÜ – ehtiyatlı, tədbirli, uzaqgörən
ÖNLEMEK – qarşısını almaq, mane olmaq; dünya harbini önlemek – dünya müharibəsinin qarşısı almaq
ÖNSEZİ – ürəyə damma, qabaqcadan hiss etmə, duyma
ÖRGÜT(-tü) – təşkilat
ÖRGÜTÇÜ – təşkilatçı
ÖRGÜTLEMEK – təşkil etmək
ÖRNEĞİN – məsələn, misal üçün
ÖTE – 1) o biri tərəf, o tərəf; dağın ötesi – dağın o tərəfi; 2) yerdə qalan, qalan hissə
ÖTEBERİ – xırda-para, cürbəcür; öteberi almağa çıktım – xırda-para almağa çıxdım
ÖTEKİ(-ni) – o, o biri; öteki dünya – o dünya
ÖTÜCÜ – cəh-cəh vuran, oxuyan quşlar
ÖVGÜ – 1) tərif, mədh; 2) mədhiyyə, mədhnamə
ÖVMEK – mədh etmək, tərifləmək
ÖVÜCÜ – mədhedici, tərifləyici
ÖYKÜ – hekayə, novella; hayat öyküsü – tərcümeyi-hal
ÖZDEKÇİLİK(-ği) – materializm
ÖZEL – şəxsi, xüsusi, özünün; özel araba – şəxsi maşın; derginin özel sayısı – jurnalın xüsusi nömrəsi
ÖZELLİK(-ği) – xüsusiyyət, özünə məxsusluq
ÖZEN – 1) səy, cəhd, çalışqanlılıq; 2) səliqə, diqqət
ÖZENSİZ – səthi, ötəri, başdansovma, səliqəsiz
ÖZERKLİK, ÖZERKLİLİK(-ği) – muxtariyyət
ÖZET(-ti) qısa, məzmun, rezyume, xülasə, nəticə; haberlerden özet – xəbərlərdən xülasə; özetini çıxarmak – nəticə çıxarmaq
ÖZETLEMEK – xülasə çıxarmaq, nəticə çıxarmaq, yekunlaşdırmaq
ÖZGÜ – 1) xas olan, xarakterik, səciyyəvi; 2) ayrılmış, nəzərdə tutulmuş, məxsus; bu bahçe çocuklara özgüdü – bu bağça uşaqlara məxsusdur
ÖZGÜN – orijinal, xüsusi
ÖZGÜR – sərbəst, azad, müstəqil
ÖZGÜRLÜK(-ğü) – azadlıq, müstəqillik, istiqlaliyyət; özgürlüke kavuşmak – azadlığa çıxmaq
ÖZLEM – həsrət, qüssə, xiffət
ÖZVERİ – fədakarlıq, candan keçmə












P hərfi
P
PAÇA – balaq (şalvarda)
PAKETLEMEK – qablaşdırmaq, yığıb bağlamaq
PALAMUT(-du) – palıd qozası
PALET – 1) tırtıl; paletli traktör – tırtıllı traktor; 2) palitra
PALYAÇO – kloun, məzhəkəçi, təlxək
PANAYIR – yarmarka
PANCAR – çuğundur, pazı; şeker pancarı – şəkər çuğunduru
PANCUR – jalyuzi (nazik taxtadan, metaldan düzəldilən pəncərə, pərdə və s.)
PANKART(-tı) – plakat, transparant
PANSIMAN – sarğı (tibbi)
PAPAĞAN – tutuquşu
PAPATYA – çobanyastığı
PAPAZ – 1) keşiş; 2) korol (kart kağızlarında tuzdan sonra ən böyük kart)
PARA – 1) pul; para bozmak – pul xırdalamaq; 2) parça, tikə, hissə, bir tikə, bir parça, dilim
PARADİ – qalereya (teatr)
PARANTEZ – mötərizə
PARASIZ – pulsuz, havayı
PARDÖSÜ – nazik palto
PARFÜM – ətir
PARS – bəbir
PASKALYA – pasxa
PASTA – pirojna, peçenye
PASTA(H)ANE – qənnadı mağazası, şirniyyat mağazası
PATATES – kartof
PATEN – 1) konki; 2) rolik, ayaq diyircəyi
PATIRTI – səs-küy, hay-küy
PATİKA – cığır
PATİNAJ – konkidə gəzmə
PATİNAJCI – konki sürən
PATLICAN – badımcan
PATRON – sahib, ağa
PAYDOS – 1) tənəffüs, fasilə; yemek paydosu – nahar fasiləsi; 2) bəsdir!, yetər!, bitdi!, kifayətdir!
PAYLAMAK – danlamaq, məzəmmət etmək
PAYTAK(-ği) – 1) piyada (şahmatda); 2) əyriayaq
PEÇETE – salfet, əlsilən
PEK – olduqca, çox
PEKALA – 1) gözəl, yaraşıqlı, qəşəng; 2) çox gözəl, əcəb, yaxşı
PEKİ – çox yaxşı, çox gözəl, yaxşı, olsun
PEKİŞMEK – bərkimək, möhkəmlənmək
PEKİŞTİRMEK – bərkitmək, möhkəmləndirmək
PEKSİMET(-ti) – suxarı, qalet
PELTE – jele, marmelad
PEMBE – çəhrayı
PERKİ – xanı balığı
PERŞEMBE – cümə axşamı
PERTAVSIZ – böyüdücü şüşə, lupa, zərrəbin
PERUKA – parik, qoyma saç, süni saç
PERVANE – 1) pərvanə; 2) propeller, pər; 3) nazimçarx, yay; saat pervanesi – saat yayı
PEŞİN – 1) əvvəldən, qabaqcadan, əvvəlcə; peşin cevap – hazır cavab; 2) nağd; peşin para ile satış – nağd pulla satış
PEŞKİR – salfet, əl dəsmalı
PEŞTAMAL – önlük, döşlük, qənşərlik
PETROL(-lü) – benzin, neft
PEYKE – taxta skamya
PİRASA – kəvər
PIRLANTA – brilyant; pırlanta küpe – brilyant sırğa
PİDE – kökə
PİL – batareya, qalvanik element; elektrik pili – elektrik batareyası
PİLAV – plov
PİLİÇ(-ci) – cücə
PİNEKLEMEK – mürgüləmək, mürgü döymək
PİPO – tənbəki çubuğu, müştük; pipo içmek – tənbəki çubuğu çəkmək
PİRİNÇ(-ci) – düyü, çəltik
PİRZOLA – döyülmüş ət, kotlet
PİSKOPES – yepiskop
PİST(-ti) – qaçış zolağı (idman); iniş pisti – enmə zolağı (aviasiya); 2) meydança; dans pisti – rəqs meydançası
PİŞKİN – 1) bişmiş; 2) yetişmiş, yetkin; 3) ədəbsiz, nəzakətsiz; 4) təcrübəli, dünyagörmüş; pişkin bir tavırla – dünyagörmüş adam kimi
PİTORESK(-ki) – mənzərəli, səfalı; pitoresk bir köy – mənzərəli kənd
PİYANGO – lotereya; piyango bileti – lotereya bileti
PİYASA – 1) bazar; piyasa ekonomisi – bazar iqtisadiyyatı; 2) bazar qiyməti
PLAK(-ğı) – 1) val, qramafon valı; 2) fotoplastinka
PLAKA – nömrə nişanı (maşının)
POLİÇE – 1) veksel; poliçe farkı – veksel məzənnəsi; 2) polis (sığorta vəsiqəsi)
POMPA – nasos
POMPALAMAK – nasosla doldurmaq
PORSELEN – farfor, çini; porselen fincan – çini fincan
PORTMANTO – paltarasan
POST(-tu) – dəri, gön; ayı postu – ayı dərisi
POSTA – 1) poçta; 2) qrup, komanda; 3) reys; otobus oraya günde üç posta yapar – avtobus ora gündə üç reys edir; 4) növbə; gece postası – gecə növbəsi
PRİM – 1) sığorta haqqı; 2) mükafat, priz; prim vermek – mükafat vermək
PRİZ – ştepsel, rozetka (elektrik)
PROJE – layihə
PROPAGANDA – təbliğat
PUL – 1) marka; posta pulu – poçt markası; 2) axça, pul (balıqda)
PULCU – 1) marka satan; 2) marka kolleksioneri; filatelist
PULLUK(-ğu) – kotan
PUNTO – şrift
PURO – siqar
PUSULA I – kompas, bussol
PUSULAII – 1) sərəncam kağızı, əmrnamə, order, çağırış vərəqəsi; 2) bülleten (seçki)
PUTREL – tir (dəmir)
PUVAN – xal (idman); puvan hesabı yle yenmek – xal hesabı ilə udmaq
PÜNEZ – knopka, pünez (dəftərxana)
PÜRÜZ – 1) əyri-üyrü, kələ-kötür; 2) çatışmamazlıq, qüsur; 3) maneə, çətinlik
PÜRÜZSÜZ – 1) hamar, düz; 2) qüsursuz, nöqsansız; 3) sadə, asan
PÜSKÜRTEÇ(-ci), PÜSKÜREN – pulverizator, püskürdücü, tozlandırıcı
PÜSKÜRTMEK – geriyə oturtmaq (hərbi), dəf etmək; düşmanı geriye püskürtmek – düşməni geriyə oturtmaq;